Question: Je, kuna watu wanaoishi katika kisiwa cha Msumbiji?

Msumbiji (kisiwa)
Idadi ya watu kisiwani imezidi. Walio wengi wanaishi bila maji au choo. Nafasi ya kila mtu ni 27,6 m² pekee.

Kimanyika
Kimanyika ni lugha ya Kibantu nchini Zimbabwe na Msumbiji inayozungumzwa na Wamanyika. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kimanyika nchini Zimbabwe imehesabiwa kuwa watu 861,000. Pia kuna wasemaji 164,000 nchini Msumbiji. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kimanyika iko katika kundi la S10.

Msumbiji
Msumbiji iko ufukoni mwa Bahari Hindi ikipakana na Tanzania, Malawi, Zambia, Zimbabwe, Afrika Kusini na Uswazi.

Msumbiji
Mito iko mingi, mkubwa zaidi ukiwa ndio Zambezi, halafu Ruvuma mpakani kwa Tanzania, Save na Limpopo.

Kichopi
Kichopi ni lugha ya Kibantu nchini Msumbiji inayozungumzwa na Wachopi. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kichopi imehesabiwa kuwa watu 760,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kichopi iko katika kundi la S60.

Chibuto
Chibuto ni mji wa mkoa wa Gaza nchini Msumbiji. Idadi ya wakazi wake ni takriban 59.165.

Orodha ya miji ya Msumbiji
Hii ni orodha ya miji ya nchi ya Msumbiji yenye angalau idadi ya wakazi 20,000 (2005).

Kiphimbi
Kiphimbi ni lugha ya Kibantu nchini Msumbiji inayozungumzwa na Waphimbi. Idadi ya wasemaji wa Kiphimbi imehesabiwa kuwa watu 6000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kiphimbi iko katika kundi la N40.

Kironga
Kironga ni lugha ya Kibantu nchini Msumbiji inayozungumzwa na Waronga. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kironga nchini Msumbiji imehesabiwa kuwa watu 721,000. Pia kuna wasemaji elfu moja nchini Afrika Kusini. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kironga iko katika kundi la S50.

Wangoni
Wangoni ni kabila la watu wa Tanzania wanaoishi katika Mkoa wa Ruvuma, hasa upande wa Kusini wa Songea. Pia wako Msumbiji.

Kisena
Kisena ni lugha ya Kibantu nchini Msumbiji inayozungumzwa na Wasena. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kisena imehesabiwa kuwa watu 1,340,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kisena iko katika kundi la N40.

Dondo (Msumbiji)
Dondo ni mji wa mkoa wa Sofala nchini Msumbiji. Idadi ya wakazi wake ni takriban 78.648.

Mombasa
Mnamo mwaka wa 2016, mji wa Mombasa ulikuwa na idadi ya wakazi takriban milioni moja nukta mbili kwenye kisiwa cha Mombasa pamoja na sehemu zake barani. Wengi wao ni Waislamu.

Wilaya ya Ibo
Wilaya ya Ibo ni wilaya moja ya Mkoa wa Cabo Delgado, Msumbiji. Idadi ya wakazi wake ni takriban 7,706. Mji wake mkuu ni Ibo.

Mto Msumbiji
Mto Msumbiji ni kati ya mito ya mkoa wa Pwani (Tanzania mashariki).

Historia ya Afrika Kusini
Binadamu wameishi huko kwa miaka 170,000 mfululizo.

Hai
Wilaya ya Hai ni wilaya moja ya Mkoa wa Kilimanjaro. Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa Wilaya ya Mbulu ilihesabiwa kuwa 259,958 . Katika wilaya hiyo Wachaga wengi wanaishi ambao huzungumza lahaja tofauti, kama Wamachame na Wamasama.

Sumbawa
Sumbawa ni kisiwa cha Indonesia. Kiko kati ya kisiwa cha Lombok upande wa magharibi na kisiwa cha Flores upande wa mashariki. Eneo la kisiwa ni 15,214 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Bima. Mwaka wa 2014 idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 1,391,340. Wengi wa watu wakaao kisiwani kwa Sumbawa huongea Kisumbawa.

Wilaya ya Namuno
Wilaya ya Namuno ni wilaya moja ya Mkoa wa Cabo Delgado, Msumbiji. Idadi ya wakazi wake ni takriban 179,992. Mji wake mkuu ni Namuno.

Kilolo
Kilolo ni lugha ya Kibantu nchini Msumbiji inayozungumzwa na Walolo. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kilolo imehesabiwa kuwa watu 162,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kilolo iko katika kundi la P30.

Mkongo (Rufiji)
Mkongo ni kata ya Wilaya ya Rufiji katika Mkoa wa Pwani, Tanzania yenye postikodi namba 61604 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 4,619 walioishi humo.Kijiji cha Mkongo kilianzishwa mwaka 1961.Kabla ya hapo wanakijiji hao waliishi ktk eneo la Lusende kwa sasa hufanywa mashamba ya watu Wa Mkongo.Lusende ipo km4 kutoka Mkongo mjini pia km4 kutoka Mto Rufiji.Asili ya Jina,baada ya uhuru kulianzishwa vijiji vya ujamaa ndipo watu walitoka Lusende na kuhamia Mkongo ambapo kulikuwa na miti mingi aina ya mikongo pia kulikuwa na Mkongo mkubwa Sana ambao ndio ulio beba jina la kijiji na mpaka sasa uwo mti upo tkt Barabara ya kuelekea Lusende(Mashambani) nihiyo barabara inaitwa Mkongo road.Hapo Mwanzo Mkongo ndio kulikua na mji kubwa katika Wilaya ya Rufiji hata Mwalimu JK Nyerere alifika hapo alifikia kwa mzee ALLY MAMBA aliyekuwa mtu Wa kwanza kujiunga na chama cha mapinduzi ktk Wilaya ya Rufiji mwaka 1977,Nerere aliwezesha kujenga Bunge Dogo,Benki,Mahakama ya wilaya,pia kulikuwa na karakana ambayo iliuliwa na kufanywa Shule ya Sekondary itwayo Mkongo mnamo mwaka 1996 pia Kuna Shule za msingi Mbili ambazo ni Mkongo ilijengwa 19961na Kaunda 1976. Mkongo ndipo iliopo Makao makuu ya (RUBADA) Rufiji Basin Development Authority.Wanakijiji wake ni wakabila la Wandengereko Koo zipatikanazo ni Mbonde,Mkumba,Rwambo,Msumi,Mlinda nk.pia ujishughurishs Sana na kulimo cha Mpunga na Mahindi.lakini pia mtu wa kwanza kuugua UKIMWI ktk wilaya ya Rufiji Alitokea Mkongo.

Kilomwe
Kilomwe ni lugha ya Kibantu nchini Msumbiji inayozungumzwa na Walomwe. Isichanganywe na Kilomwe cha Malawi. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kilomwe imehesabiwa kuwa watu milioni moja na nusu. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kilomwe iko katika kundi la P30.

Historia ya Msumbiji
Taarifa za kimaandishi zinaanza na kufika kwa Wareno. Mwaka 1498 Vasco da Gama alifika akiwa njiani kuelekea Bara Hindi.

Ancuabe
Ancuabe ni mji mkuu wa Wilaya ya Ancuabe nchini Msumbiji. Idadi ya wakazi wake ni takriban 12,561.

Pemba (kisiwa)
Makala hii inahusu Kisiwa cha Pemba. Jina linatumika pia kwa ajili ya Pemba katika Msumbiji na Pemba wilaya pamoja na mji huko Zambia.

Kimaindo
Kimaindo ni lugha ya Kibantu nchini Msumbiji inayozungumzwa na Wamaindo. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kimaindo imehesabiwa kuwa watu 21,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kimaindo iko katika kundi la P30.

Kimanyawa
Kimanyawa ni lugha ya Kibantu nchini Msumbiji inayozungumzwa na Wamanyawa. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kimanyawa imehesabiwa kuwa watu 173,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kimanyawa iko katika kundi la P30.

Historia ya Namibia
Historia ya Namibia inahusu eneo la Kusini mwa Afrika ambalo wakazi wake leo wanaunda Jamhuri ya Namibia.

Wilaya ya Montepuez
Wilaya ya Montepuez ni wilaya moja ya Mkoa wa Cabo Delgado, Msumbiji. Idadi ya wakazi wake ni takriban 149,181. Mji wake mkuu ni Montepuez.

Msumbiji
Msumbiji (kwa Kireno: Moçambique) ni nchi ya Afrika ya Kusini-Mashariki.

Donge Mbiji
Donge Mbiji ni kata ya Wilaya ya Unguja Kaskazini 'B' katika Mkoa wa Kaskazini Unguja, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 1,338 waishio humo.

Namibia
Namibia ni nchi ya Afrika ya Kusini kwenye pwani ya Atlantiki.

Kimbiji
Kimbiji ni jina la kata ya Wilaya ya Kigamboni katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 17101. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 3,673 waishio humo.

Nampula
Nampula ni mji mkuu wa mkoa wa Nampula nchini Msumbiji. Idadi ya wakazi wake ni takriban 388.526.

Msambiazi
Kijiji cha Msambiazi ni muunganiko wa vijiji vikubwa vitatu: Msumbiji, Migombani na Msambiazi yenyewe. Pia Msambiazi ni njia panda ya kwenda Lewa na Lutindi ambako kuna Hospitali ya vichaa.
Wenyeji wa Msambiazi ni Wazigua ambao wengi wamEfanya kuhamia hapo toka maeneo ya vijiji vya mbali, ng'ambo ya mto Ruvu, kama Kwasigi, Antakae, Relini n.k. walihamishiwa hapa na serikali kipindi cha kujenga vijiji vya Ujamaa. Pia kuna Wasambaa na Wabondei ambao idadi yao imeongezeka kutokana na kuoana na shughuli za biashara.

Wasani
Huko Kusini mwa Afrika wanaishi hasa Namibia, Botswana na Afrika Kusini; baadhi ("San", kwa Kiingereza Bushmen) wamedumisha zaidi taratibu za utamaduni wao kama wawindaji, baadhi ("Khoi", yaani "watu", kwa Kiingereza Hottentots) wameiga ufugaji wa makabila ya Kibantu yaliyovamia maeneo yao.

Gondola
Gondola ni mji wa mkoa wa Manica nchini Msumbiji. Idadi ya wakazi wake ni takriban 28.864.

Kimakua
Kimakua ni (kwa Kiswahili) jina la lugha za Kibantu mbalimbali zinazofanana sana. Lugha inayozungumzwa pia nchini Tanzania ni Kimakhuwa-Meetto. Lugha zote nyingine huzungumzwa nchini Msumbiji tu:

Sokwe (Hominidae)
Masokwe wasiokuwa wanadamu wanaishi katika maeneo ya tropiki ya Afrika (masokwe mtu na ngagi) na Asia (orangutanu). Wote ni wakazi wa misitu ila tu masokwe mtu wanaoingia pia kwenye mbuga au savana. Wanadamu wanaishi duniani kote kwa kubadili mazingira yao, kuvaa nguo na kujenga majumba yanayowalinda kutoka joto kali ama baridi.

Angoche
Angoche ni mji wa Nampula nchini Msumbiji. Idadi ya wakazi wake ni takriban 93.777.

Msumbiji
Nchini Msumbiji kuna makabila mengi sana, kama vile Wamakua, Wanyungwe, Wayao, Wamakonde na Watsonga.

Msumbiji
Wakazi wa kwanza wa Msumbiji huaminiwa kuwa wawindaji wa jamii ya Wasani.

Kimakhuwa-Marrevone
Kimakhuwa-Marrevone ni lugha ya Kibantu nchini Msumbiji inayozungumzwa na Wamakua. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kimakhuwa-Marrevone imehesabiwa kuwa watu 463,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kimakhuwa-Marrevone iko katika kundi la P30.

Msumbiji
Tambarare ya pwani ni sehemu kubwa ya kusini mwa nchi, lakini kwenda kaskazini upana wake unapungua.

Msumbiji
from BBC News from UCB Libraries GovPubs at Curlie Wikimedia Atlas of Mozambique from International Futures

Mkimbizi
Isipokuwa Afrika ya Kusini, ulinzi na upatikanaji wa huduma katika nchi nyingi katika kanda inategemea kupokea hadhi ya ukimbizi, na zinahitaji wanaotafuta hifadhi kukaa katika makambi, hawawezi kufanya kazi au kusafiri, na hivyo kutuma pesa kwa jamaa waliobaki nyuma nchini Zimbabwe. Afrika ya Kusini ilitaka kuanzisha kibali maalum kwa ajili ya Wazimbabwe, lakini sera hiyo bado inaendelea kuangaliwa.

Watu wa Emirati
Watu wa Emirati (Kiarabu: |إماراتي) ni raia na kundi la kikabila la United Arab Emirates (UAE). Waemirati wengi, pamoja na wale walio katika familia tawala ya Emirates ya Abu Dhabi na Dubai, kufuatilia asili yao hadi ukoo wa Bani Yas. Hata hivyo, watu nje ya ukoo wa Bani Yas kama Baluchis na wahamiaji kutoka eneo la Bastak la Iran na Bahrain, wamekuwa wakiingizwa polepole katika jamii ja Emirati. Idadi ndogo ya watu wa Asia ya Kusini, Afrika na kutoka jamii zingine imeoana na watu wa Emirati, na hivyo kuwa raia wa UAE wasiyo waemirati

Washeba
Washeba au Sabæans () walikuwa watu wa kale waliokuwa wakizungumza lugha ya Kiarabu cha Kale cha Kusini, waliokuwa wanaishi katika nchi ya sasa Yemen, upande wa Kusini-Magharibi mwa mkono nchi Uarabuni.
. Baadhi ya watu wa kabila la Washeba waliwahi kuishi katika eneo la D'mt, lililopo kaskazini mwa Ethiopia na Eritrea, hii ni kutokana na mapenzi yao juu ya Bahari ya Shamu.

Kikuhane
Kikuhane (pia Kisubiya) ni lugha ya Kibantu nchini Namibia, Botswana na Zambia inayozungumzwa na Wakuhane. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kikuhane nchini Namibia imehesabiwa kuwa watu 26,600. Pia kuna wasemaji 3000 nchini Botswana (2006) na wasemaji 1350 nchini Zambia (2010). Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kikuhane iko katika kundi la K40.

Cuamba
Cuamba ni mji wa mkoa wa Niassa nchini Msumbiji. Idadi ya wakazi wake ni takriban 73.268.

Ulongué
Ulongué ni mji wa mkoa wa Cabo Delgado nchini Msumbiji. Idadi ya wakazi wake ni takriban 23.528.

Kimakonde
Kimakonde ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania na Msumbiji inayozungumzwa na Wamakonde. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kimakonde nchini Tanzania imehesabiwa kuwa watu 960,000. Pia kuna wasemaji 360,000 nchini Msumbiji. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kimakonde iko katika kundi la P20.
Kitabu hiki kinataja marejeo mengine kama:

Rasi Delgado
Rasi Delgado (kwa Kireno: Cabo Delgado) ni rasi mwambaoni mwa Bahari Hindi iliyoko kaskazini kabisa mwa pwani ya Msumbiji.

Msumbiji
Miji mikubwa zaidi ni Maputo (wakazi 1.191.613), Matola (wakazi 543.907) na Beira (wakazi 530.706).

Jamhuri ya Watu wa Zanzibar
Karibu theluthi mbili ya watu wanaishi katika kisiwa cha Zanzibar (Unguja).

Maputo
Maputo ni mji mkuu wa Msumbiji. Hadi 1976 ilijulikana kwa jina la Kireno la Lourenço-Marquès. Serikali mpya ya Msumbiji huru chini ya rais Samora Machel iliipa jina jipya la Maputo.

Historia ya Msumbiji
Haijulikani lini wafanyabiashara Waarabu walianza kufika ufukoni na kujenga vituo na miji yao. Lakini utamaduni wa Waswahili ulifika hadi sehemu za mwambao wa Msumbiji. Hadi leo aina ya Kiswahili inazungumzwa kwenye visiwa vya Kirimba.

Kimakhuwa-Saka
Kimakhuwa-Saka (au Kisakati) ni lugha ya Kibantu nchini Msumbiji inayozungumzwa na Wamakua. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kimakhuwa-Saka imehesabiwa kuwa watu 212,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kimakhuwa-Saka iko katika kundi la P30.

Msumbiji
Nyuma ya tambarare nchi inapanda hadi kufika uwiano wa tambarare ya juu ya Afrika ya Kusini.

Wilaya ya Muidumbe
Wilaya ya Muidumbe ni wilaya moja ya Mkoa wa Cabo Delgado, Msumbiji. Idadi ya wakazi wake ni takriban 63,820. Mji wake mkuu ni Muidumbe.

Historia ya Msumbiji
Wakazi wa kwanza wa Msumbiji huaminiwa kuwa wawindaji wa jamii ya Wasani.

Mikoa ya Msumbiji
Rias wa nchi ya Msumbiji ameruhusu raia wa nchi ya Tanzania kuingia nchini humo bila VISA

Komori
Visiwa vya Komori vimekaliwa na watu mbalimbali kutoka Afrika na Asia Kusini katika historia ndefu. Wanaakiolojia walitambua mabaki ya makazi ya watu kutoka karne ya 6 kwenye kisiwa cha Nzwani lakini haijulikani kama watu walitangulia kufika mapema bila kuacha mabaki ya kutambulika.

Kimakhuwa
Kimakhuwa ni lugha ya Kibantu nchini Msumbiji inayozungumzwa na Wamakua. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kimakhuwa imehesabiwa kuwa watu zaidi ya milioni tatu. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kimakhuwa iko katika kundi la P30.

Kitswa
Kitswa ni lugha ya Kibantu hasa nchini Msumbiji inayozungumzwa na Watswa. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kitswa nchini Msumbiji imehesabiwa kuwa watu 1,160,000. Pia kuna wasemaji 20,000 nchini Afrika Kusini. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kitswa iko katika kundi la S50.

Msumbiji (kisiwa)
Kisiwa kilikua kituo kikuu cha Wareno katika Afrika ya mashariki hasa baada ya kupotea Boma la Yesu huko Mombasa. Waholanzi pia Wafaransa walishambulia kisiwa lakini walishindwa kuteka boma lenyewe.

Nangade
Nangade ni mji mkuu wa Wilaya ya Nangade nchini Msumbiji. Idadi ya wakazi wake ni takriban 30,797.

Mueda
Mueda ni mji mkuu wa Wilaya ya Mueda nchini Msumbiji. Idadi ya wakazi wake ni takriban 2,000.

Kingoni
Kingoni ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania na Msumbiji inayozungumzwa na Wangoni. Kimetokana na lugha ya Kizulu Wangoni walipohama Afrika ya Kusini wakati wa Shaka Zulu. Mwaka wa 1987 idadi ya wasemaji wa Kingoni nchini Tanzania imehesabiwa kuwa watu 170,000. Pia kuna wasemaji 53,000 nchini Msumbiji. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kingoni iko katika kundi la N10.
Kitabu hiki kinataja marejeo mengine kama:

Msumbiji
Niassa National Reserve official website

Mkoa wa Manica
Manica ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Msumbiji. Mji mkuu wake ni Chimoio.

Nacala
Nacala ni mji wa mkoa wa Nampula nchini Msumbiji. Idadi ya wakazi wake ni takriban 224.853.

Maxixe
Maxixe ni mji wa mkoa wa Inhambane nchini Msumbiji. Idadi ya wakazi wake ni takriban 119.868.

Wilaya ya Palma
Wilaya ya Palma ni wilaya moja ya Mkoa wa Cabo Delgado, Msumbiji. Idadi ya wakazi wake ni takriban 48,423. Mji wake mkuu ni Palma.

Chimoio
Chimoio ni mji wa mkoa wa Manica nchini Msumbiji. Idadi ya wakazi wake ni takriban 256.992.

Beira (Msumbiji)
Beira ni mji mkuu wa mkoa wa Sofala nchini Msumbiji. Idadi ya wakazi wake ni takriban 530.706.

Mutuáli
Mutuáli ni mji wa mkoa wa Nampula nchini Msumbiji. Idadi ya wakazi wake ni takriban 30.523.

Wasomali
Wasomali ni kabila kubwa la watu katika eneo linaoitwa Pembe la Afrika ambalo ni eneo linalopakana na Bahari ya Hindi na kugawanyika kati ya nchi nne: Somalia, Kenya, Ethiopia na Jibuti.

Kinyungwe
Kinyungwe ni lugha ya Kibantu nchini Msumbiji inayozungumzwa na Wanyungwe. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kinyungwe imehesabiwa kuwa watu 439,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kinyungwe iko katika kundi la N40.

Msumbiji (kisiwa)
Habari za kwanza za Kisiwa cha Msubiji zimetokana na Wareno. Alipofika Vasco da Gama mwaka mwaka 1498 BK kisiwa kilikuwa mji wa Waswahili na Waarabu na kituo muhimu cha biashara ya kimataifa katika Bahari Hindi.

Msumbiji
The State of the World's Midwifery –

Mkoa wa Tete
Tete ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Msumbiji. Mji mkuu wake ni Tete.

Sokwe Mtu
Masokwe mtu ni wanyama wakubwa wa jenasi "Pan" katika familia Hominidae (masokwe wakubwa). Masokwe hawa wanaishi katika maeneo ya tropiki ya Afrika.

Wilaya ya Meluco
Wilaya ya Meluco ni wilaya moja ya Mkoa wa Cabo Delgado, Msumbiji. Idadi ya wakazi wake ni takriban 25,184. Mji wake mkuu ni Meluco.

Muidumbe
Muidumbe ni mji mkuu wa Wilaya ya Muidumbe nchini Msumbiji. Idadi ya wakazi wake ni takriban 33,344.

Kimakwe
Kimakwe ni lugha ya Kibantu nchini Msumbiji na Tanzania inayozungumzwa na Wamakwe. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kimakwe nchini Msumbiji imehesabiwa kuwa watu 22,000. Pia kuna wasemaji 10,000 nchini Tanzania. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kimakwe iko katika kundi la G40.

Wilaya ya Macomia
Wilaya ya Macomia ni wilaya moja ya Mkoa wa Cabo Delgado, Msumbiji. Idadi ya wakazi wake ni takriban 81,208. Mji wake mkuu ni Macomia.

Msumbiji
Haijulikani ni lini ya kwamba wafanyabiashara Waarabu walianza kufika ufukoni na kujenga vituo na miji yao. Lakini utamaduni wa Waswahili ulifika hadi sehemu za mwambao wa Msumbiji. Hadi leo aina ya Kiswahili inazungumzwa kwenye visiwa vya Kirimba.

Kimakhuwa-Shirima
Kimakhuwa-Shirima ni lugha ya Kibantu nchini Msumbiji inayozungumzwa na Wamakua. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kimakhuwa-Shirima imehesabiwa kuwa watu 618,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kimakhuwa-Shirima iko katika kundi la P30.

Namialo
Namialo ni mji wa mkoa wa Nampula nchini Msumbiji. Idadi ya wakazi wake ni takriban 32.899.

Pemba (Msumbiji)
Pemba ni mji mkuu wa Wilaya ya Pemba-Metuge nchini Msumbiji. Idadi ya wakazi wake ni takriban 141,316.

Tumbatu Jongowe
Tumbatu Jongowe Ni kijiji miongoni mwa vijiji viwili vilivyomo ndani ya kisiwa cha Tumbatu, ambacho kipo kiasi cha meli 3 kutoka bandari ya Mkokotoni. Jongowe ni kijiji cha Kihistoria kilichomo ndani ya Wilaya Ndogo Tumbatu, Wilaya ya kaskazin A Unguja, Mkoa wa Kaskazin Unguja/Zanzibar-Tanzania]]. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 4,367 waishio humo.

Wamaviha
Wamaviha ni kabila la watu wanaoishi mpakani kati ya Tanzania na Msumbiji.

Kitonga (Msumbiji)
Kitonga (pia Kiinhambane) ni lugha ya Kibantu nchini Msumbiji inayozungumzwa na Watonga. Isichanganywe na lugha nyingine ziitwazo Kitonga nchini Malawi, Zambia, Uthai na Tonga. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kitonga imehesabiwa kuwa watu 375,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kitonga iko katika kundi la S60.

Kimakhuwa-Meetto
Kimakhuwa-Meetto ni lugha ya Kibantu nchini Msumbiji na Tanzania inayozungumzwa na Wamakua. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kimakhuwa-Meetto nchini Msumbiji imehesabiwa kuwa watu 963,000. Pia kuna wasemaji 385,000 nchini Tanzania. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kimakhuwa-Meetto iko katika kundi la P30.

Msumbiji
Sikukuu ya Taifa ni tarehe 25 Juni, ulipopatikana na uhuru mwaka 1975.

Msumbiji (kisiwa)
Mwaka 1898 mji mkuu ulihamishwa kwenda Lourenco Marques (leo Maputo). Kisiwa kilianza kurudi nyuma. Katika miaka ya 1960 daraja lilijengwa kati ya kisiwa na bara.

Palma (Msumbiji)
Palma ni mji mkuu wa Wilaya ya Palma nchini Msumbiji.

Ndovu
Kwa sababu ya ujangili wa ndovu ili kupata pembe zao aina za ndovu bila pembe zimetokea kwa mahali mbalibali, kaskazini kwa Msumbiji hasa. Ndovu hawa huitwa buda.

Historia ya Msumbiji
Katika karne za kwanza BK walifika wahamiaji Wabantu wenye ujuzi wa kilimo na uhunzi ambao walimeza wakazi wa kwanza inavyothibitishwa na DNA.

Instruction: Given a question, retrieve Wikipedia passages that answer the question.


Question: Vladimir Ilyich Lenin alizaliwa mwaka upi?

Vladimir Lenin
Vladimir Ilyich Lenin (Влади́мир Ильи́ч Ле́нин) alikuwa na jina la kiraia Vladimir Ilyich Ulyanov (Влади́мир Ильи́ч Улья́нов) (*10 Aprili (22 Aprili ya kalenda ya Gregori) 1870 - + 21 Januari 1924) alikuwa mwanasiasa nchini Urusi na kiongozi wa chama cha Bolsheviki akaendesha awamu la kikomunisti la Mapinduzi ya Urusi ya 1917 akaanzisha Umoja wa Kisovyeti. Mafundisho yake yalikuwa msingi wa itikadi ya Ulenin.

Nikolai wa Japani
Nikolai wa Japani (jina la awali Ivan Dimitrovich Kasatkin, kwa Kirusi Иван Дмитриевич Касаткин; 13 Agosti 1836 – 16 Februari 1912) alikuwa mmonaki, shemasi, padri na hatimaye (1880) askofu wa Kanisa la Kiorthodoksi la Urusi.

Sergei Eisenstein
Jamii:Waliozaliwa 1898 Jamii:Waliofariki 1948 Jamii:Waongozaji Filamu wa Urusi Jamii:Waongozaji Filamu wa Umoja wa Kisovyeti

Nikolai Velimirovic
Nikolai Velimirovich (kwa Kiserbokroatia: Николај Велимировић; 4 Januari 1881 – 18 Machi 1956) alikuwa mmonaki, halafu askofu wa majimbo wa Ohrid na Žiča (1920-1956), mwanateolojia na mhubiri maarufu wa Kanisa la Kiorthodoksi la Serbia.

Nikita Krushchov
Nikita Sergeyevich Krushchov (Kirusi: Ники́та Серге́евич Хрущёв - "Nikita Sergeyevich Khrushchyov") (* 17 Aprili 1894 – + 11 Septemba 1971) alikuwa kiongozi wa Umoja wa Kisovyeti baada ya kifo cha Joseph Stalin. Alitawala kati ya 1953 hadi 1964.

Historia ya Urusi
Chamberlin, William Henry. The Russian Revolution 1917-1921 (2 vol 1935) Cohen, Stephen F. Rethinking the Soviet Experience: Politics and History since 1917. (Oxford University Press, 1985) Fitzpatrick, Sheila. The Russian Revolution. (Oxford University Press, 1982), 208 pages. ISBN 0-19-280204-6 Gregory, Paul R. and Robert C. Stuart, Russian and Soviet Economic Performance and Structure (7th ed. 2001) Hosking, Geoffrey. The First Socialist Society: A History of the Soviet Union from Within (2nd ed. Harvard UP 1992) 570pp Kort, Michael. The Soviet Colossus: History and Aftermath (7th ed. 2010) 502pp Kotkin, Stephen. Stalin: Paradoxes of Power, 1878–1928 (2014) Library of Congress. Russia: a country study edited by Glenn E. Curtis. (Federal Research Division, Library of Congress, 1996). Lincoln, W. Bruce. Passage Through Armageddon: The Russians in War and Revolution, 1914-1918 (1986) Lewin, Moshe. Russian Peasants and Soviet Power. (Northwestern University Press, 1968) McCauley, Martin. The Rise and Fall of the Soviet Union (2007), 522 pages. Moss, Walter G. A History of Russia. Vol. 2: Since 1855. 2d ed. Anthem Press, 2005. Nove, Alec. An Economic History of the USSR, 1917–1991. 3rd ed. London: Penguin Books, 1993. ISBN 0-14-015774-3. Regelson, Lev. Tragedy of Russian Church. 1917–1953. Remington, Thomas. Building Socialism in Bolshevik Russia. Pittsburgh: University of Pittsburgh Press, 1984. Service, Robert. A History of Twentieth-Century Russia. 2nd ed. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1999. ISBN 0-674-40348-7. Service, Robert. Stalin: A Biography (2004), along with Tucker the standard biography Tucker, Robert C. Stalin as Revolutionary, 1879-1929 (1973); Stalin in Power: The Revolution from Above, 1929-1941. (1990) with Service, a standard biography;

Inosenti wa Alaska
Inosenti wa Alaska (kwa Kirusi: Святитель Иннокентий Митрополит Московский; kwa Kiingereza: Saint Innocent Metropolitan of Moscow; Anginskoye, Irkutsk Oblast, 6 Septemba = 26 Agosti O.S. 1797 – Moscow 12 Aprili = 31 Machi O.S. 1879), alikuwa padri mmisionari wa Kanisa la Kiorthodoksi la Urusi ambaye akawa askofu wa kwanza wa Kiorthodoksi katika bara la Amerika na hatimaye askofu mkuu wa Moscow na Russia yote.

Alfred Werner
Alfred Werner (12 Desemba 1866 – 15 Novemba 1919) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Uswisi. Pamoja na utafiti mwingine alichunguza elementi ya naitrojeni. Mwaka wa 1913 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

Bill Clinton
William Jefferson Clinton (alizaliwa tar. 19 Agosti 1946), anafahamika zaidi kama Bill Clinton, alikuwa rais wa 42 wa Marekani. Alianza kutumikia taifa la Marekani kuanzia mwaka wa 1993 hadi 2001. Alipochaguliwa kuwa rais, alikuwa na umri wa mika 46. Mpinzani wake mkubwa alikuwa mzee George H. W. Bush na Bw. Bob Dole.

Ross Perot
Henry Ross Perot (amezaliwa 27 Juni, 1930) ni mfanyabishara kutoka Texas, Marekani. Hasa anajulikana kwa kugombea urais kama mgombea wa tatu, yaani nje ya vyama vya kawaida, miaka ya 1992 na 1996. Mara mbili zote akashindwa na Rais Bill Clinton.

Yuri Gagarin
[[Jamii:Waliozaliwa 1934]]
[[Jamii:Waliofariki 1968]]
[[Jamii:Watu wa Urusi]]
[[Jamii:Wanaanga]]

Robert Woodrow Wilson
Robert Woodrow Wilson (amezaliwa 10 Januari 1936) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza mnururisho wa nyota. Mwaka wa 1978, pamoja na Arno Penzias na Pyotr Kapitsa alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

Umaksi
Umaksi uliendelezwa na watu mbalimbali hasa katika karne ya 20 kadiri siasa hiyo ilivyozidi kuenea duniani, hadi kuongoza maisha ya theluthi ya binadamu wote. Kati yao, Vladimir Ilich Lenin, Leon Trotsky, Joseph Stalin nchini Urusi na Mao Zedong huko China.

Richard Feynman
Richard Phillips Feynman (11 Mei 1918 – 15 Februari 1988) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Marekani. Anaangaliwa kuwa mwanafizikia mashuhuri kabisa baada ya Vita Kuu ya Pili ya Dunia. Hasa aliendeleza nadharia ya nuru, yaani nuru ielezwe kama yote mawili wimbi na chembe. Mwaka wa 1965, pamoja na Julian Schwinger na Shinichiro Tomonaga alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

Aleksi wa Urusi
Aleksi wa Urusi (kwa Kirusi: Алексе́й Никола́евич, Aleksei Nikolaevich; St. Petersburg, 12 Agosti 1904 – Yekaterinburg 17 Julai 1918) alikuwa mtoto wa mwisho wa kaisari Nikola II wa Urusi na wa Alexandra Fyodorovna of Hesse.

Federico Fellini
Federico Fellini (amezaliwa tar. 20 Januari 1920 mjini Rimini - amefariki mjini Roma, 31 Oktoba 1993) alikuwa mwongozaji na mtayarishaji wa filamu wa Kitaliano. Filamu za Fellini zilikuwa zikihusu mambo ya ukumbusho, ndoto na fantasia au uzushi-vichekesho.

Vladimir Vysotsky
Vladimir Semyonovich Vysotsky (25 Januari 1938 – 25 Julai 1980) alikuwa mwimbaji, mwanashairi na mwigizaji katika Umoja wa Kisovyeti. Hakukubaliwa na serikali ya siku zake lakini malipendwa sana na watu na hadi leo ana athiri kubwa juu ya wanasanii nchini Urusi.

Dwight D. Eisenhower
Dwight David Eisenhower (14 Oktoba 1890 – 28 Machi 1969) alikuwa mwanajeshi na mwanasiasa kutoka nchi ya Marekani. Watu wengi walikuwa humwita Ike (tamka Aik). Wakati wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia alikuwa jenerali mkuu aliyeongoza uvamizi wa Normandy tarehe 5 Juni 1944. Kuanzia mwaka wa 1953 hadi 1961 alikuwa Rais wa 34 wa Marekani. Kaimu Rais wake alikuwa Richard Nixon.

Lech Wałęsa
Wałęsa alizaliwa mjini Popowo, Poland, mnamo tar. 29 Septemba ya mwaka wa 1943, kwa baba seremala na mkewe. Alihitimu elimu ya msingi na baadaye shule ya ufundi, kabla ya kuingia Lenin Shipyard (kampuni la ujenzi wa mameli) huko mjini Gdańsk ("Stocznia Gdańska im. Lenina", sasa hivi "Stocznia Gdańska") akiwa kama fundi wa masuala ya umeme mnamo mwaka wa 1970. Kunako mwaka wa 1969 amemwoa Bi. Danuta Gołoś, na wawili hao sasa hivi wana watoto wanane. Mtoto wake wa kiume anaitwa Jarosław Wałęsa ni Mbunge katika bunge la Poland. Lech Wałęsa ni mt'iifu wa Kanisa Katoliki, na akasema kwamba imani yake imemsaidia daima akiwa na shida wakati wa harakati za Solidarity.

Lil Wayne
Dwayne Michael Carter, Jr. (amezaliwa tar. 27 Septemba 1982) ni mshindi wa Tuzo za Grammy - akiwa kama rapa wa muziki wa hip hop bora kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Lil Wayne. Alijiunga na studio ya Cash Money Records akiwa bado yungali bwana mdogo na akabahatika kufanya rekodi kadhaa katika studio hiyo. Wayne alikuwa mmoja kati ya waliokuwa wanachama wa kikundi cha muziki wa rap cha Hot Boys.

Uhuru wa taaluma
Kwa mfano katika mfumo wa ukomunisti serikali ya Umoja wa Kisovyeti (Urusi hadi 1990) ilijaribu kutawala kazi ya vyuo. Tokeo mojawapo lilikuwa mnamo miaka ya 1930 chini ya udikteta wa Stalin ya kuwa profesa mmoja wa biolojia, kwa jina Trofim Lysenko, aliyepinga mafundisho ya Mageuko ya spishi ya Darwin akidai nadharia yake ililingana na mafundisho ya chama cha kikomunisti. Wataalamu wengi wa Kirusi waliofundisha kinyume walifukuzwa kazi au hata kufungwa jela na matumizi ya nadharia yake yalisababisha uharibifu wa mavuno na hata kipindi cha njaa. Ukandamizaji wa majadiliano ya kitaalamu ulikuwa hasara kwa Urusi na pia China ya kikomunisti ambako nadharia ya Lysenko ilipokelewa.

Pablo Neruda
Pablo Neruda (12 Julai 1904 – 23 Septemba 1973) alikuwa mwanasiasa na mshairi kutoka nchi ya Chile. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa "Neftalí Ricardo Reyes Basoalto". Alikuwa balozi wa nchi yake katika nchi mbalimbali za Asia, Ulaya na Amerika ya Kusini. Mwaka wa 1971 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi.

Urusi
Huo ulikuwa mwanzo wa vita ya wenyewe kwa wenyewe. Wakomunisti chini ya Lenin walishinda na kugeuza Urusi kuwa Umoja wa Kisoveti tangu mwaka 1922, wakitawala kwa mfumo wa kiimla wa chama chao. Ili kurahisisha utawala wao Wakomunisti waliamua kutawala Urusi wa awali kwa muundo wa shirikisho, wakaunda jamhuri mbalimbali kufuatana na mataifa ndani ya eneo hilo kubwa.

Vasil Levski
Vasil Levski (kwa Kibulgaria: Васил Левски, awali alitafsiriwa Василъ Лѣвскій, alitamkwa [vɐsiɫ lɛfski], alizaliwa Vasil Ivanov Kunchev, Васил Иванов Кунчев; Karlovo, 18 Julai 1837 - Sofia, 18 Februari 1873) alikuwa mwanaharakati na ni shujaa wa kitaifa wa Bulgaria.

Sergei Eisenstein
Sergei Mikhailovich Eisenstein (Kirusi: Сергей Михайлович Эйзенштейн Sergey Mihaylovich Eyzenshteyn}}; 23 Januari 1898– 11 Februari 1948) alikuwa mwongozaji na mtayarishaji wa filamu katika Umoja wa Kisovyeti. Alikuwa kati ya waongozaji filamu wa kwanza walioandika juu ya nadharia ya filamu na hivyo kuweka msingi kwa sanaa changa ya filamu. Mtindo alioanzisha na kuendeleza ilikuwa kukata vipande vya filamu na kuviunganisha baada ya kupiga picha.

Ellen DeGeneres
Ellen Lee DeGeneres (amezaliwa tar. 26 Januari 1958) ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini Marekani. Maarufu kwa kipindi chake cha mazungumzo kinachokwenda kwa jina la Ellen Show. Ellen ni mwanamama wa kwanza katika tasnia ya vipindi vya mazungumzo kujitokeza hadharani na kusema kwamba yeye anapenda mahusiano ya jinsia moja. Hatua hii ilipelekea kufukuzwa katika nyumba aliyokuwa anaishi na baba yake mzazi kwa kuhofia kuambukiza tabia hiyo mbaya kwa ndugu zake wa kike wengine wawili waliozaliwa baba mmoja lakini mama tofauti. Kipindi hiki mzee wake alikuwa ameoa mke mwengine na walibahatika kupata wawili na mke huyo. Wengi walihisi huenda mama wa kufikia alitia fitna kati yake na baba yake ili aondoke, jambo ambalo lilimuumiza Ellen lakini hatimaye aliyamaliza hayo.[1] [2]

Alexander von Humboldt
Friedrich Wilhelm Heinrich Alexander Freiherr von Humboldt (14 Septemba 1769 – 6 Mei 1859) alikuwa mpelelezi na mwanasayansi kutoka Prussia katika Ujerumani.

Michail Aleksandrovich Sholokhov
Mikhail Aleksandrovich Sholokhov (24 Mei 1905 – 21 Februari 1984) alikuwa mwandishi kutoka nchi ya Urusi. Hasa aliandika riwaya, k.m. "Don, Mto wa Kimya" (kwa Kirusi "Tikhy Don") iliyotolewa katika majuzuu manne miaka ya 1928-40. Mwaka wa 1965 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi.

Alexander Fleming
Alexander Fleming (6 Agosti 1881 – 11 Machi 1955) alikuwa daktari kutoka nchi ya Uskoti. Hasa anajulikana kwa kugundua penisilini. Alipewa cheo cha "Sir" mwaka wa 1944. Mwaka wa 1945, pamoja na Ernst Boris Chain na Howard Walter Florey alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.

Konstantin Novoselov
Sir Konstantin Sergeyevich Novoselov (amezaliwa 23 Agosti, 1974) ni mwanafizikia kutoka nchi ya Urusi; pia amepata uraia wa Uingereza. Hasa amechunguza grafini. Mwaka wa 2010, pamoja na Andre Geim, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia. Mwaka wa 2012 alipewa cheo cha "Sir" cha Uingereza.

Vladimir Prelog
Vladimir Prelog (23 Julai 1906 – 7 Januari 1998) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Uswisi. Hasa alichunguza mfumo wa pande tatu wa molekuli na atomu mbalimbali. Mwaka wa 1975, pamoja na John Cornforth alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

Boris Yeltsin
Boris Nikolayevich Yeltsin () (kwa herufi za Kirusi huita:Бори́с Никола́евич Е́льцин) (1 Februari 1931 - 23 Aprili 2007) alikuwa rais wa kwanza wa Urusi baada ya mwisho wa ukomunisti. Alitumikia taifa la Urusi kuanzia mwaka 1991 hadi 1999. Mikhail Gorbachev, alimtangulia Boris, wakati huo Urusi iliitwa Umoja wa Kisovyeti. Vladimir Putin amekuja baada ya Boris. Boris Yeltsin alikufa kwa ugonjwa wa moyo mnamo tarehe 23 Aprili mwaka 2007.

Artturi Ilmari Virtanen
Artturi Ilmari Virtanen (15 Januari 1895 – 11 Novemba 1973) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Finland. Baadhi ya utafiti mwingi alichunguza virusi vikaavyo kwenye udongo. Mwaka wa 1945 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

Vladimir Nabokov
Tangu 1933 hali ya familia ilikuwa vigumu baada ya chama cha Nazi kuchukua serikali ya Berlin kwa sababu mke wake Vera alikuwa Myahudi. 1934 mtoto wa pekee Dimitri alizaliwa. 1936 waliondoka Ujerumani wakakaa Ucheki na baadaye Ufaransa. Vladimir alianza kuandika kwa Kiingereza.

Vladimir Mkuu
Vladimir Mkuu (958 hivi – 15 Julai 1015) alikuwa mtemi wa Kiev na Novgorod kuanzia mwaka 980 hadi kifo chake.

Emily Ruete
Antonia Thawke Ruete (24 Machi 1868–?), aliyemuoa Eugene Brandeis (1846–1919) mwaka 1898 na kupata watoto wakike wawili. Rudolph Said-Ruete (13 Aprili 1869 – 1 Mei 1946). A mwandishi wa habari na vitabu, kwa kuanzishwa kwa kikundi cha Nazi Nazi Party, alijiuzuru uraia wake wa kijerumani mnamo mwaka 1934 na kwenda kuishi Marekani,huko kuimfanya awe raia wa Uingereza na kurafiki baada ya vita vya pili vya dunia huko Lucerne, Switzerland. Mnamo mwaka 1901, alimuoa Mary Therese Matthias (1872–?) na kupata mtoto moja wa kiume na mwingine wa kike, Werner Heinrich (1902-1962) na Salme Matilda Benvenuta Olga (1910–?). Kupitia ndoa hiyo, kulimfanya awe binamu wa Alfred Moritz, Baron Melchett wa kwanza, aliyekuwa mwenyekiti wa kwanza wa Imperial Chemical Industries.

Alexander Lukashenko
Alexander Lukashenko(amezaliwa tar. 30 Agosti 1954, mjini Kopys) tangu mwaka 1994, Rais wa Belarus.

Dimitri Mendeleyev
Aliaga dunia mwaka 1907. Elementi 101 iliitwa kwa heshima yake "Mendelevi" na pia kasoko ya Mendeleyev kwenye mwezi ilipewa jina kwa kumbukumbu yake.

Vladimir Putin
Vladimir Vladimirovich Putin (kwa Kirusi Владимир Владимирович Путин; amezaliwa 7 Oktoba 1952) ni mwanasiasa nchini Urusi. Mara tatu alichaguliwa kuwa Rais wa Shirikisho la Urusi, mara ya mwisho tarehe 7 Mei 2012; awamu za kwanza zilikuwa kutoka 2000 hadi 2008. Kuanzia Agosti 1999 hadi Mei 2000, tena kuanzia 2008 hadi 2012 alikuwa waziri mkuu wa Urusi.

Ilya Frank
Ilya Mikhaylovich Frank (23 Oktoba 1908 – 22 Juni 1990) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Urusi. Hasa alichunguza uhusiano kati ya elektroni na nuru. Mwaka wa 1958, pamoja na Igor Tamm na Pavel Cherenkov alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

Urusi
Marais wa Urusi baada ya 1991 walikuwa Boris Yeltsin na Vladimir Putin.

Robert Lefkowitz
Robert Lefkowitz (amezaliwa 15 Aprili, 1943) ni mwanakemia kutoka nchi ya Marekani. Amejulikana hasa kwa utafiti na usanisi wa vipokezi vya adrenalini. Mwaka wa 2012, pamoja na Brian Kobilka, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

Ayatollah
Ayatollah aliyejulikana sana duniani alikuwa Ruhollah Khomeini (17 Mei 1900 - 3 Juni 1989) aliyeanzisha mapinduzi ya Kiislamu nchini Uajemi na kuwa kiongozi wa jamhuri ya Kiislamu.

Vladimir Nabokov
Alizaliwa katika familia ya kikabaila akapata elimu nzuri akaaanza kutunga mashairi akiwa na umri mdogo na kutoa kitabu chake cha kwanza mwaka 1916.

Roger Federer
Roger Federer (8 Agosti 1981, Basel; "tamka: rod-jer fe-de-rer") ni mchezaji tenisi kutoka Uswisi. Federer alishinda mashindano 17 ya grand slam akaongoza mara nne orodha ya wachezaji bora duniani. Federer anatazamiwa na wabingwa wa tenisi kuwa kati ya wachezi bora kabisa katika historia ya michezo hii..

Sankt Peterburg
Sankt Peterburg ilibadilisha jina mara kadhaa. Mwanzoni kabisa jina la Kiholanzi lilikuwa kawaida "Sankt-Pieterburch". Baadaye mji ulipewa jina lenye umbo la Kijerumani "Sankt Petersburg". Wakati wa Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia serikali ya Urusi ilisikitika jina ni Kijerumani hivyo likabadilihswa kuwa "Petrograd". Baada ya kifo cha Vladimir Lenin kiongozi wa mapinduzi ya Urusi mji ukapewa jina la "Leningrad" kwa heshima yake.

Leon Bourgeois
Léon Victor Auguste Bourgeois (21 Mei 1851 – 29 Septemba 1925) alikuwa mwanasiasa kutoka nchi ya Ufaransa. Kwa miezi michache alikuwa Waziri Mkuu 1895-96. Mwaka wa 1920 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Amani.

Leon Trotsky
Leon Trotsky (kwa Kirusi Лев Дави́дович Тро́цкий, "Lev Davidovich Trotsky", ubini wa awali Бронште́йн, Bronshtein) alikuwa Myahudi wa Urusi (Yanovka, leo nchini Ukraina, 7 Novemba 1879 – Coyoacán, Mexico City, Meksiko 21 Agosti 1940) maarufu kwa mwanamapinduzi wa kikomunisti.

Leopold Ruzicka
Leopold Stefan Ruzicka (13 Septemba 1887 – 26 Septemba 1976) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Uswisi. Baadhi ya utafiti mwingine alichunguza mfumo wa dawa za kuwaua wadudu. Mwaka wa 1939, pamoja na Adolf Butenandt alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

Lev Yashin
Lev Ivanovich Yashin (22 Oktoba 1929 - 20 Machi 1990) maarufu kama "Black spider" au "Black Panther" alikuwa golikipa kutoka nchini Urusi,wachambuzi wengi wa soka wamesema kwamba huyo ndiye golikipa bora kwa mchezo wa soka kwa kutumia mbinu zake za kuwatisha washambuliaji akiwa golini na kuruka sarakasi akiwa anaokoa mipira,na pia alikuwa mwenyekiti msaidizi wa shirikisho la mpira wa miguu Soviet.

Paul Éluard
Paul Éluard (14 Desemba 1895 – 18 Novemba 1952) alikuwa mwandishi kutoka nchi ya Ufaransa. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Eugène Grindel. Aliandika hasa mashairi, na katika maandishi yake ya kisiasa alimsifu Stalin.

Historia ya Urusi
Marais wa Urusi baada ya 1991 walikuwa Boris Yeltsin na Vladimir Putin.

Leon Lederman
Leon Max Lederman (amezaliwa 15 Julai 1922) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza sehemu za atomu na kujulikana kwa kuchunguza neutrino. Mwaka wa 1988, pamoja na Melvin Schwartz na Jack Steinberger alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

Zhores Alfyorov
Zhores Ivanovich Alfyorov (amezaliwa 15 Machi, 1930) alikuwa mwanafizikia na mwanasiasa kutoka nchi ya Urusi. Hasa alichunguza kidude cha elektroniki. Mwaka wa 2000, pamoja na Herbert Kroemer na Jack St. Clair Kilby, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

Ulf von Euler
Ulf Svante von Euler-Chelpin (7 Februari 1905 – 9 Machi 1983) alikuwa mwanafiziolojia kutoka nchi ya Uswidi. Alikuwa mwana wa Hans von Euler-Chelpin. Hasa alichunguza neva. Mwaka wa 1970, pamoja na Bernard Katz na Julius Axelrod alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.

Ludwig Wittgenstein
Ludwig Josef Johann Wittgenstein (tamka: lud-vig yosef vit-gen-stain) (16 Aprili 1889 – 29 Aprili 1951) alikuwa mwanafalsa kutoka nchini Austria aliyeishi sehemu kubwa nchini Uingereza.

Vladimir Mkuu
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.

Igor Stravinsky
Igor Stravinsky (alizaliwa mjini Oranienbaum (sasa hivi inaitwa Lomonosov) tar. 17 Juni 1882 - mjini New York, 6 Aprili 1971) alikuwa miongoni mwa watunzi muhimu kabisa wa karne ya 20. Igor ni mtu wa kutoka nchini Urusi. Wakati Mapinduzi ya Urusi yanaanza yeye alihamia nchini Switzerland na kisha mjini Paris, na mwishowe, wakati wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia ilipoanza mnamo mwaka wa 1939, akalekea tena nchini Marekani.

Michael Levitt
Michael Levitt (amezaliwa 9 Mei, 1947) ni mwanakemia kutoka nchi ya Uingereza. Tangu 1980 yeye ni raia wa nchi ya Israel, na tangu 1987 amefundisha nchini Marekani. Hasa alichunguza uendelezaji wa miundo ya kikemia. Mwaka wa 2013, pamoja na Martin Karplus na Arieh Warshel, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

Ivan Neville
Ivan Neville (alizaliwa 19 Agosti 1959, New Orleans, Louisiana) ni mchezaji wa vyombo vingi vya Muziki, Mwanamuziki, Mwimbaji na Mtunzi wa Nyimbo. Yeye ni mwana wa Aaron Neville na mpwa wa Neville Brothers.

Philip Levine (mshairi)
Philip Levine (10 Januari 1928 – 14 Februari 2015) alikuwa mshairi kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1995 alipokea Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi.

Leonardo da Vinci
Leonardo alizaliwa tarehe 15 Aprili 1452, mkoani Toscana, katika mji mdogo wa kilimani wa Vinci, katika mabonde ya Mto Arno, karibu na Florence nchini Italia.

John Lennon
John Lennon (9 Oktoba 1940 – 8 Desemba 1980) alikuwa mmojawapo wa wanamuziki wanne wa bendi moja hodari iliyoitwa "The Beatles". Yeye alikuwa Mwingereza. Mke wake alikuwa Yoko Ono. Lennon aliuawa kwa kupigwa risasi mlangoni mwa nyumbani kwake jijini New York akiwa na umri wa miaka 40 tu.

Aleksander Prokhorov
Aleksander Mikhailovich Prokhorov (11 Julai 1916 – 8 Januari 2002) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Urusi. Hasa alichunguza mionzi ya aina mbalimbali na kuvumbua leza. Mwaka wa 1964, pamoja na Nikolai Basov na Charles Townes alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

Historia ya Urusi
Kiongozi aliyemfuata Lenin mwaka 1924 alikuwa Josef Stalin aliyeweza kugeuza utawala wa chama kuwa utawala wake mwenyewe akiongoza kwa jina la Katibu Mkuu wa chama cha kikomunisti.

Dimitri Mendeleyev
Dimitri Ivanovich Mendeleyev (kwa Kirusi Дми́трий Ива́нович Менделе́ев; Tobolsk, 8 Februari {kwa K.J. 27 Januari) 1834 – Sankt Petersburg, 2 Februari (K.J. 20 Januari) 1907) alikuwa mtaalamu wa kemia kutoka nchini Urusi.

Linus Pauling
Linus Pauling (28 Februari 1901 – 19 Agosti 1994) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza mfumo wa molekuli kubwa, kwa mfano protini. Mwaka wa 1954 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia. Tena, mwaka wa 1962 alipokea Tuzo ya Nobel ya Amani.

Ludwig van Beethoven
Ludwig van Beethoven (16 Desemba 1770 - 26 Machi 1827) alikuwa mtungaji wa muziki na mpiga piano kutoka nchi ya Ujerumani.

Feodor Lynen
Feodor Lynen (6 Aprili 1911 – 8 Agosti 1979) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Ujerumani. Hasa alichunguza uhusiano kati ya kolesteroli na asidi za mafuta. Mwaka wa 1964, pamoja na Konrad Bloch alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.

Ruhollah Khomeini
Ayatollah Ruhollah Musawi Khomeini (Kifarsi: آیت الله روح الله موسوی خمینی) (* 24 Septemba 1902 mjini Khomein; 3 Juni 1989 Tehran) alikuwa kiongozi wa mapinduzi ya Uajemi ya 1979 na baadaye kiongozi wa kiroho wa Jamhuri ya Kiislamu ya Uajemi hadi kifo chake.

Shania Twain
Shania Twain (amezaliwa na jina la Eilleen Regina Edwards; mnamo 28 Agosti, 1965) ni mtunzi wa nyimbo na mwimbaji kutoka nchini Canada. Kwa karibia miaka 25 akiwa katika tasnia ya muziki, Twain ameuza zaidi ya rekodi milioni 85 na msanii aliyeuza vyema katika historia ya muziki wa country kwa upande wa wanawake.[1] Mafanikio yake yamempatia heshima kubwa na kupewa cheo cha "Malkia wa Country Pop".[2]

Lev Landau
Lev Davidovich Landau (22 Januari 1908 – 1 Aprili 1968) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Urusi. Alichunguza vipengele vingi vya fizikia, hasa upande wa atomu, nyota, halijoto chini na kadhalika. Mwaka wa 1962 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

Ivan Shishkin
Ivan Ivanovich Shishkin (Kirusi: Иван Иванович Шишкин; 25 Machi 1832 - 20 Januari 1898) alikuwa mchoraji wa picha za mandhari kutoka Urusi. Yeye alizaliwa katika Yelabuga na alisoma katika Chuo cha Sanaa, Bombwe na Ujenzi mjini Moscow. Pia alisoma katika Chuo cha Sanaa mjini Sankt Peterburg.

Kim Jong-un
Kim Jong-un (matamshi ya Kikorea: [kim.dzʌŋ.ɯn] au [kim.tsʌŋ.ɯn]; alizaliwa 8 Januari 1982-84 au 5 Julai 1984), ni Mwenyekiti wa Chama cha Wafanyakazi wa Korea (WPK) na kiongozi mkuu wa Korea ya Kaskazini. Kim ni mtoto wa pili wa Kim Jong-il (1941-2011) na Ko Yong-hui. Kabla ya kuchukua madaraka, Kim alikuwa haonekani mara kwa mara kwa umma. Maelezo kama vile mwaka gani alizaliwa, na kama alienda kweli shule nchini Uswisi akitumia jina la uongo, ni vigumu kuthibitisha.

Ernest Orlando Lawrence
Ernest Orlando Lawrence (8 Agosti 1901 – 27 Agosti 1958) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alifanya utafiti wa fizikia ya kiini. Mwaka wa 1939 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia. Mwaka wa 1941 alifaulu kutenganisha isotopu za elementi ya urani.

Urusi
Sankt Peterburg ilikuwa mji mkuu kuanzia mwaka 1703 hadi 1918 kama makao makuu ya tsar au kaisari wa Urusi. Miaka 1924-1989 ikaitwa Leningrad kwa heshima ya Lenin, kiongozi wa mapinduzi.

Sergei Rachmaninoff
Sergei Vasilievich Rachmaninoff (Kirusi: Сергей Васильевич Рахманинов, Sergej Vasil’evič Rakhmaninov) (1 Aprili 1873 – 28 Machi 1943) alikuwa mtunzi wa Opera, mpigaji kinanda na mwelekezi mashuhuri kutoka nchini Urusi. Huyu aliwahi kuwa bingwa wa muziki wa clasiki katika Ulaya kwa kipindi cha Romatic.

Pol Pot
Pol Pot alizaliwa 19 Mei 1925 – 15 aprili 1998, Saloth Sar alikuwa Cambodia mwanasiasa na mpinduzi ambaye aliongoza Khmer Rouge[1] kutoka 1963 hadi mwaka wa 1997. Kutoka 1963 hadi 1981, yeye aliwahi kuwa Katibu Mkuu wa Chama cha Kikomunisti ya Kampuchea.[2] Kama vile, akawa kiongozi wa Cambodia tarehe 17 aprili 1975, wakati majeshi yake alitekwa Phnom Penh. Kutoka 1976 na 1979, yeye pia aliwahi kuwa Waziri Mkuu wa Kidemokrasia Kampuchea (30 Waziri Mkuu wa Cambodia).

Mkanda wa jeshi
Dalili za kwanza zilizoonyesha kuwa tetekuwanga na tutuko zosta yalisababishwa na kirusi kile kile zilitambuliwa mwanzoni mwa karne ya 20. Madaktari walianza kuripoti kuwa visa vya tutuko zosta zilifuatiwa mara nyingi na tetekuwanga kati ya vijana walioishi na wagonjwa waliokuwa na vipele. Dhana la kuyahusisha magonjwa hayo mawili yalidhibitishwa zaidi wakati ambapo ilidhihirika ya kuwa limfu kutoka kwa mgonjwa wa tutuko zosta inaweza kuleta tetekuwanga kati ya vijana waliojitolea. Hatimaye jambo hili lilidhibitishwa na utengaji wa kwanza wa kirusi hiki katika vikuza viini, na Thomas Weller, aliyepata tuzo la Nobel katika mwka wa 1953. [66]

Werner von Siemens
Ernst Werner Siemens, tangu 1888 von Siemens, (* 13. Desemba 1816 kwenye kijiji cha Lenthe karibu na Hannover, Ujerumani; † 6 Desemba 1892 Berlin) alikuwa mvumbuzi Mjerumani, muhandisi na mwenye kampuni ya viwanda. Anajulikana kama mwanzilishaji muhimu wa teknolojia ya vifaa vya umeme.

Aleksandr Solzhenitsyn
Aleksandr Isayevich Solzhenitsyn (11 Desemba 1918 – 3 Agosti 2008) alikuwa mwandishi na mwanahistoria kutoka nchi ya Urusi. Mwaka wa 1970 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi. Anajulikana hasa kwa kitabu chake "Funguvisiwa Gulag" (kwa Kirusi "Arkhipelag Gulag") kilichotolewa katika majuzuu matatu miaka ya 1973-75. Alikamatwa na serikali na kufukuzwa nje ya nchi kwa sababu ya kitabu hicho. Mwaka wa 1994 alirudi Urusi. Aliaga dunia Moscow mjini mwaka wa 2008.

Alfred Nobel
Alfred Nobel (21 Oktoba 1833 – 10 Desemba 1896) alikuwa mhandisi na mwenye viwanda wa nchi ya Sweden.

Zlatan Ibrahimovic
Zlatan Ibrahimovic (alizaliwa 3 Oktoba 1981) ni mchezaji wa mpira wa miguu aliye maarufu duniani.

Mapinduzi ya Urusi ya 1917
Tar 12/25 Novemba 1917 ulitokea uchaguzi kwa bunge la kutunga katiba mpya. Uchaguzi huo uliwahi kuamuliwa na bunge la zamani na kuandaliwa na serikali ya Kerenski. Lenin alitangaza ya kwamba bunge jipya litakuwa na madaraka ya kuamua juu ya wakati ujao. Lakini uchaguzi wenyewe ulielekea tofauti; Bolsheviki walipata asilimia 20-25 za kura tu. Walishinda katika miji mikubwa na kati ya wanajeshi, lakini idadi kubwa ya wananchi vijijini waliokuwa wengi walipigia kura chama cha Mapinduzi ya Kijamii kilichopata zaidi ya nusu ya wabunge wote.

Frédéric Chopin
Frédéric Chopin (jina la Kipoland: Fryderyk ; 22 Februari 1810 kulingana na cheti cha kuzaliwa - 17 Oktoba 1849; pengine, tarehe 1 Machi au 10 Machi zimetajwa kama siku yake ya kuzaliwa) alikuwa mtunzi wa Opera na mpigaji kinanda mashuri kutoka nchini Poland. Ni mtunzi muhimu kabisa kwa nchi ya Poland. Ingawaje kuna baadhi ya tungo zake zilikuwa vigumu sana kuzipiga, na zilibahatika kuwa moja kati ya tungo zilizowahi kutungwa vema.

Ivo Andric
Ivo Andric (10 Oktoba 1892 – 13 Machi 1975) alikuwa mwandishi kutoka nchi ya Yugoslavia. Hasa aliandika riwaya; lugha yake ni KiSerbia. Mwaka wa 1961 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi.

Nelson Mandela
Mandela alizaliwa tarehe 18 Julai 1918 katika familia ya kabila la Waxhosa kwenye kijiji cha Mvezo karibu na Umtata iliyokuwa kwenye Jimbo la Rasi.[1]

Sergei Eisenstein
Eisenstein alizaliwa katika familia yenye asili ya Kiyahudi-Kijeraminai mjini Riga katika jimbo la Latvia ya Milki ya Urusi. Baba yake Mikhail Eisenstein alikuwa mjenzi mkuu wa Riga. Kijana Sergei alimaliza cheti cha elimu ya sekondari nyumbani kwake Riga akaendelea kusoma ujenzi na usanifu majengo katika mji mkuu wa Urusi Sankt Peterburg. Mwaka 1918 alijiunga na harakati ya mapinduzi ya Oktoba akajitolea kuyatetea kama mwanajeshi wa Jeshi Nyekundu. Alihudumia kama mchoraji katika kikosi cha kisiasa cha kutangaza shabaha za mapinduzi. Katika kipindi hiki alipata nafasi ya kusoma lugha ya Kijapani akajifunza alama 300 za mwandiko wa kanji; baadaye alisema ya kwamba mwandiko wa Kijapani ulimshawishi katika filamu zake.

Urusi
Vita vikaendelea na Wajerumani walizidi kusogea mbele. Serikali mpya ya bunge ikapinduliwa katika mwezi wa Oktoba 1917 na mapinduzi ya Bolsheviki chini ya kiongozi wao Vladimir Ilyich Lenin.

Khalifa bin Zayed Al Nahyan
Sheikh Khalifa bin Zayed bin Sultan Al Nahyan (Kiarabu: خليفة بن زايد بن سلطان آل نهيان) (aliyezaliwa 25 Januari 1948), anajulikana aidha kama Sheikh Nahyan au Sheikh Khalifa ni Rais wa sasa wa Umoja wa Falme za Kiarabu (UAE) na Emir wa Abu Dhabi. Alichukua viti hivyo viwili tarehe 3 Novemba 2004, akichukua nafasi ya baba yake Zayed bin Sultan Al Nahyan, ambaye alikufa siku kabla. Alikuwa na kiti cha Urais, tangu baba yake aanze kuwa na afya mbaya.

Vladimir Nabokov
Baada ya Mapinduzi ya Urusi ya 1917 familia ilikimbia na kuhamia Ulaya ya Kati na Magharibi. Vladimir alianza kusoma sayansi na fasihi kwenye chuo kikuu cha Cambridge (Uingereza). 1922 baada ya kifo cha baba alijiunga na familia iliyokuwa na nyumba mpya huko Berlin (Ujerumani). Hapa Vladimir alifanya kazi kama mwalimu wa nyumbani akaendelea kuandika na kutoa riwaya zake za kwanza. 1925 alimwoa Mrusi mwenzake Vera Jevseyevna Slonim akaendelea kuandika. Riwaya 9 alitoa wakati alipoishi Ujerumani.

William Knowles
William Standish Knowles (amezaliwa 1 Juni 1917) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza hali maalum za usanisi. Mwaka wa 2001, pamoja na Ryoji Noyori na Barry Sharpless alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

Wolfgang Petersen
Wolfgang Petersen alizaliwa wakati wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia mnamo tarehe 14 Machi katika mwaka wa 1941 katika kitongoji kidogo cha Emden-kaskazini mwa Ujerumani karibu kidogo na mpaka wa Dutch, mahali ambapo maji ya Mto Ems yanamwagikia katika Bahari ya Kaskazini. Kuanzia mwaka 1953 mpaka 1960 Petersen alihitimu eleimu yake ya msingi katika shule ya Johanneum ya mjini Hamburg.

J.R.R. Tolkien
John Ronald Reuel Tolkien (3 Januari 1892 – 2 Septemba 1973) alikuwa mtaalamu na mwandishi kutoka nchi ya Uingereza. Ingawa Tolkien alikuwa profesa katika Chuo Kikuu cha Oxford na kutafiti fasihi ya Kiingereza cha kale, anajulikana hasa kwa kuandika vitabu vya bunilizi ya kinjozi ambavyo ndani yake alibuni dunia ya visasili.

Robert Koch
Heinrich Hermann Robert Koch (11 Desemba 1843 – 27 Mei 1910) alikuwa daktari kutoka nchi ya Ujerumani. Hasa alichunguza virusi visababishavyo magonjwa mbalimbali. Mwaka wa 1882 aligundua kirusi kinachosababisha kifua kikuu, na mwaka wa 1883 kirusi kinachosababisha kipindupindu. Mwaka wa 1905 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.

Adolf Hitler
Alizaliwa nchini Austria mwaka 1889. Wazazi wake walikuwa mtumishi wa forodha ya Austria Alois Hitler na mama yake Klara aliyekuwa mke wa tatu wa Alois.

Vitali Ginzburg
Vitali Lazarevich Ginzburg (4 Oktoba, 1916 - 8 Novemba, 2009) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Urusi. Hasa alichunguza usumaku na mionzi kutoka nyota. Mwaka wa 2003, pamoja na Alexei Abrikosov na Anthony Leggett, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

Richard Wagner
Richard Wagner (22 Mei 1813 mjini Leipzig - 13 Februari 1883 mjini Venice-Italia) alikuwa mtunzi wa sanaa mbalimbali za muziki na mizhezo (opera) kutoka nchini Ujerumani. Alikuwa mmoja kati ya watunzi muhimu wa miziki ya mapenzi kwa kipindi cha karne ya 18-19. Mbali na miziki aliyotunga akiwa kama mwanafunzi vilevile ameandika tunzi kumi tofauti za sanaa mbalimbali (opera) ambazo leo hii zinatumika katika majumba ya sanaa duniani.

Vladimir Lenin
Alianza kutumia jina la "Lenin" kama jina la siri alipojiunga na upinzani dhidi ya serikali ya kifalme ya Kirusi. Hakuna uhakika kama alilitumia kama kumbukumbu kwa mlezi wake alipokuwa mtoto au kutokana na mto Lena katika jimbo la Siberia alipohamishwa ufungoni 1897 baada ya kushiriki katika upinzani dhidi ya serikali.

Boris Leonidovich Pasternak
Boris Leonidovich Pasternak (10 Februari 1890 – 30 Mei 1960) alikuwa mwandishi na mshairi kutoka nchi ya Urusi. Ingawa aliandika mashairi kwa ujumla, anajulikana hasa kwa riwaya yake "Daktari Zhivago" iliyotolewa mwaka wa 1956. Mwaka wa 1958 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi lakini aliikataa kwa sababu ya upinzani katika nchi yake.

Tawasifu ya Malcolm X
Kimechapishwa baada ya mwenyewe kufa, kwa jina la The Autobiography of MalcolmX kimetaja maisha ya Malcolm X, aliyezaliwa kwa jina la Malcolm Little (1925–1965), ambaye akaja kuwa mwanaharakati wa haki za binadamu. Kwa kuanza na ujauzito wa mama yake, kitabu kinaelezea maisha ya utotoni ya Malcolm akiwa mjini Michigan, kifo cha baba yake kilichotokea katika mazingira ya kutatanisha, na hali iliyopelekea mama yake kuwehuka na kuishia hospitali ya vichaa bila kutaka na kutiwa katika kitengo cha uchunguzi wa kisaikolojia.[2] Maisha ya ujana wa Little yameelezewa pia akiwa huko Boston na New York City, halkadhalika kujihusisha kwake na jamii za kihalifu. Uhalifu huo ambao ulipelekea kutumikia kifungo cha miaka nane-hadi-kumi jela, kifungo ambacho alitumikia miaka sita na nusu (1946–1952) baada ya kupata msamaha.[3] Kitabu kinaelezea ukasisi wake na mkuu wa jumuia Nation of Islam ndugu Elijah Muhammad (1952–1963) na kuibuka kwake kuwa kama msemaji mkuu taifa wa jumuia hiyo. Kinaelezea kuachia kwake ngazi kwenye jumuia hiyo ya Nation of Islam mnamo Machi 1964, na safari yake ya kwenda hija Makka, ambayo ilipelekea kubadili dhehebu na kuwa Sunni, na safari zake za Afrika.[4] MalcolmX aliuawa mjini New York katika jengo la Audubon Ballroom mnamo mwezi wa Februari 1965, kabla kitabu hakijaisha. Mwandishi mwenzake , mwanahabari Alex Haley, alimuhtasarisha siku za mwisho za maisha ya MalcolmX, na kuelezea kwa kina makubaliano yao, ikiwa pamoja na maoni binafsi ya Haley kuhusu muhusika, kwenye hitimisho la "tawasifu".[5]

Instruction: Given a question, retrieve Wikipedia passages that answer the question.