Question: Je,Neil Armstrong alizaliwa mwaka upi?

Neil Armstrong
Neil Armstrong (5 Agosti 1930 — 25 Agosti 2012) alikuwa rubani mwanaanga wa Marekani aliyeshuka mwezini mwaka 1969, wa kwanza kabisa kati ya wanadamu wote.

Neil Armstrong
Baadaye aliteuliwa kuwa makamu wa kikundi cha wanaanga waliokwenda mwezini kwa kutumia chombo kilichoitwa Apollo 11. Ajali ya Apollo 1 iliyosababisha kifo cha mwenzake hapo kabla, ndiyo iliyompelekea kujiunga kwake na kundi la Apollo 11.

Steve Jobs
Steve Jobs (24 Februari 1955 – 5 Oktoba 2011) alikuwa mvumbuzi wa Marekani na mfanyabiashara aliyetambuliwa sana kama mwanzilishi mwenye kipaji cha haiba ya zama za kompyuta ya kibinafsi. Alikuwa mwanzilishi, mwenyekiti, na afisa mtendaji mkuu wa Apple Inc. Awali alikuwa mtendaji mkuu wa kampuni ya filamu ya Pixar; Mnamo mwaka wa 2006, Jobs mwanachama wa bodi ya wakurugenzi wa Kampuni ya Walt Disney katika 2006, kutokana na ununuzi wa Pixar na Disney.
Katika miaka ya 1970, Jobs -pamoja na Apple mwanzilishi Steve Wozniak, Mike Markkula na wengine-Waliungana kubuni, kuunda ,na kuuza Kompyuta ya kibinafsi iliyokuwa na mafanikio, Apple II mfululizo. Katika miaka ya 1980, Jobs alikuwa kati ya kwanza kuona uwezekano wa biashara ya 'mouse' , ambayo ilisababisha kuundwa kwa Lisa na Apple,na Macintosh mwaka mmoja baadaye. Baada ya kupoteza kugombea madaraka na bodi ya wakurugenzi katika 1985, Jobs alitoka Kampuni ya Apple na kuanzisha Kapuni ya NEXT,Kampuni ya kompyuta inayohusika kimaalumu katika masoko ya elimu ya juu na biashara.

Robert De Niro
Robert De Niro (amezaliwa tar. 17 Agosti 1943 mjini New York City) ni mwigizaji filamu kutoka nchini Marekani. Miongoni mwa filamu zake maarufu ni pamoja na "Mean Streets" (1973), "The Godfather: Part II" (1974), "Taxi Driver" (1976), "The Deer Hunter" (1978). Katika miaka ya karibuni, amepata kucheza katika filamu kama "Casino" (1995) na "The Good Shepherd" (2006).

Taylor Swift
Taylor Alison Swift (amezaliwa tar. 13 Desemba 1989) ni mwimbaji na mtunzi wa muziki wa country-pop kutoka nchini Marekani. Alitoa kibao chake cha kwanza, "Tim McGraw", mnamo mwaka wa 2006 akiwa na umri wa miaka 16.

Mwezi
Mwezi wetu ni gimba la angani la kwanza ambako wanadamu wamefika. Tarehe 21 Julai 1969 mwanaanga Mmarekani Neil Armstrong alikuwa mtu wa kwanza wa kukanyaga uso wa mwezi. Wanaanga wengine 11 kutoka Marekani waliendelea kufika mwezini hadi mwaka 1972.Baadaye safari za kwenda mwezini hazikufanywa tena kutokana na gharama kubwa.

Karl Manne Georg Siegbahn
Karl Manne Georg Siegbahn (3 Desemba 1886 – 26 Septemba 1978) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Uswidi. Alichunguza vipengele vingi vya fizikia, baadhi yao usumaku, mionzi ya eksirei na nadharia ya atomu. Mwaka wa 1924 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia. Mwana wake ni mwanafizikia Kai Siegbahn.

Adam Riess
Adam Guy Riess (amezaliwa 16 Desemba, 1969) ni mwanafizikia kutoka nchi ya Marekani. Hasa amechunguza uenezi wa ulimwengu kupitia kwa nyota. Mwaka wa 2011, pamoja na Saul Perlmutter na Brian Schmidt, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

Martin Luther King, Jr.
Dr Martin Luther King, Junior (Atlanta, Georgia, 15 Januari 1929 – Memphis, Tennessee, 4 Aprili 1968) alikuwa Mkristo mwenye asili ya Afrika, mchungaji wa Kibaptisti na mwanaharakati mashuhuri kutoka nchi ya Marekani aliyepigania haki za binadamu, hasa Wanegro, wakati nchi hiyo ilipokuwa bado na sheria za ubaguzi wa rangi.

Tupac Shakur
Tupac Amaru Shakur (16 Juni 1971 - 13 Septemba 1996) alikuwa mwigizaji, mwanaharakati wa haki za binadamu, na pia mwanamuziki maarufu wa muziki wa hip hop kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama 2Pac. Ni mmoja kati ya wasanii wa hip hop waliouza rekodi nyingi za muziki dunia.

Lil Wayne
Dwayne Michael Carter, Jr. (amezaliwa tar. 27 Septemba 1982) ni mshindi wa Tuzo za Grammy - akiwa kama rapa wa muziki wa hip hop bora kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Lil Wayne. Alijiunga na studio ya Cash Money Records akiwa bado yungali bwana mdogo na akabahatika kufanya rekodi kadhaa katika studio hiyo. Wayne alikuwa mmoja kati ya waliokuwa wanachama wa kikundi cha muziki wa rap cha Hot Boys.

Russell Hulse
Russell Alan Hulse (amezaliwa 28 Novemba 1950) ni mwanafizikia kutoka nchi ya Marekani. Hasa anajulikana kwa kugundua aina fulani ya nyota iitwayo "binary pulsar" kwa Kiingereza. Mwaka wa 1993, pamoja na Joseph Taylor alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

Nicolas Sarkozy
Nicolas Sarkozy (kwa jina kamili Nicolas Paul Stéphane Sarközy de Nagy-Bocsa; * 28 Januari 1955 Paris) ni mwanasiasa aliyekuwa Rais wa Ufaransa tangu 16 Mei 2007.

A.J. Styles
Allen Neal Jones (anajulikana kwa jina la A.J.Styles; alizaliwa 2 Juni 1977), ni mpiganaji wa mieleka wa Marekani ambaye amesajiliwa kwenye WWE (World Wrestling Entertainment), ambako anapigana chini ya brandi ya SmackDown na ni bingwa wa WWE wa sasa katika utawala wake wa pili.

Val Fitch
Val Logsdon Fitch (amezaliwa 10 Machi 1923) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza nadharia ya atomu na uhusiano wake na wakati. Mwaka wa 1980, pamoja na James Cronin alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

Mel Gibson
Mel Columcille Gerard Gibson (amezaliwa tar. 3 Januari 1956) ni mzaliwa wa Marekani-mwigizaji wa filamu, mwongozaji na pia mtayarishaji. Gibson alihamia Australia akiwa na umri wa miaka 12 na baadaye alisomea maswala ya uigizaji katika Taasisi ya Sanaa na Maigizo ya Taifa (kwa Kiing.: "National Institute of Dramatic Art") iliyopo mjini Sydney, Australia.

Steven Spielberg
Steven Allan Spielberg (amezaliwa tar. 18 Desemba 1946 mjini Cincinnati, Ohio) ni mwongozaji na mtayarishaji wa filamu kutoka nchini Marekani. Alianza kujibebea umaarufu kuanza miaka ya 1980, baada kuongoza na kutaarisha mfululizo wa filamu ya Indiana Jones. Baadae akaja na mfululizo wa filamu ya Jurassic Park. Vilevile Steve amewahi kushinda tuzo mara tatu ya Academy Award, kama mwongozaji na mtayarishaji bora wa filamu. Pia Steve ni miongoni mwa waongozaji wa filamu na watengenezaji wanaosifika kwa kutumia gharamama kubwa za utengenezaji wa filamu duniani.

Noah Ngeny
Mnamo 5 Septemba 1999, Ngeny aliweka rekodi ya sasa ya Dunia ya 2:11:96 katika umbali wa mita 1000 kule Rieti, Italia, akivunja rekodi iliyokuwa imeshikiliwa kwa miaka 18 na Sebastian Coe tangu 1981. Muda wa Ngeny wa 2:11:96 bado ndio muda bora zaidi duniani na hakuna mwanariadha yeyote amewahi kuukaribia kwa chini ya sekunde mbili. Rekodi aliyoivunja iliwahi kuwa rekodi iliyoshikiliwa kwa muda mrefu zaidi, Pia ilikuwa rekodi ya pekee ya masafa yoyote ya kukimbia ambayo ilikuwa haijawahi kushikiliwa na mwanariadha wa asili ya Kiafrika.
Katika mwaka wa 1999 Ngeny aliandikisha muda kati ya 3:30 mara sita katika shindano la Mita 1500 na akajiimarisha kama mpinzani wa karibu zaidi wa bingwa wa Dunia Hicham El Guerrouj.

Madeleine Albright
Madeleine Korbel Albright (alizaliwa tarehe 15 Mei 1937). Yeye ndiye mwanamke wa kwanza kuwa Katibu wa Taifa wa nchi ya Marekani. Alichaguliwa na Rais Bill Clinton wa Marekani mnamo tarehe 5 Desemba mwaka wa 1996, na alikubaliwa bila pingamizi na Bunge la Marekani. Matokeo ya kura ya kumchagua yalikuwa 99-0. Aliapishwa mnamo tarehe 23 mwezi Januari, mwaka wa 1997.

Arnold Schwarzenegger
Arnold Schwarzenegger (amezaliwa tar. 30 Julai 1947 nchini Austria) ni mwigizaji wa filamu na mwanasiasa aliyekuwa gavana wa jimbo la California nchini Marekani tangu 2003 hadi Januari 2011. Arnold anaishi mjini Los Angeles, California.

Laurence Fishburne
Laurence John Fishburne III (amezaliwa tar. 30 Julai 1961) ni mshindi wa tuzo ya Academy na ya Emmy-mwigizaji, mtayarishaji, mwongozaji na mwandikaji bora script wa Kimarekani. Fishburne alianza kujibebea umaarufu tangu mwaka 1979 baada ya kuigiza filamu ya Apocalypse Now, vilevile katika Fled, Deep Cover , Boyz N the Hood, Teenage Mutant Ninja Turtles na mfululizo wa filazmu za Matrix.

Saul Perlmutter
Saul Perlmutter (amezaliwa 22 Septemba, 1959) ni mwanafizikia kutoka nchi ya Marekani. Hasa amechunguza uenezi wa ulimwengu wa nyota. Mwaka wa 2011, pamoja na Brian Schmidt na Adam Riess, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

Neil Armstrong
Alizaliwa katika familia ya wakulima kwenye jimbo la Ohio tarehe 5 Agosti 1930.

Al Pacino
Alfredo James "Al" Pacino (amezaliwa tar. 25 Aprili 1940) ni mwigizaji wa filamu kutoka nchini Marekani. Huyu amepata kushinda Tuzo ya Academy akiwa kama Mwigizaji Bora, Tuzo ya Emmy, Tuzo ya Tony mbili. Huenda akawa anafhamika zaidi kwa kucheza kama Tony Montana kutoka katika filamu ya "Scarface" na Michael Corleone kwenye filamu ya "The Godfather".

Edward Moss
Edward Moss (amezaliwa tar. 11 Julai 1977) ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa kuigiza na kucheza kama hayati Michael Jackson kwenye filamu na vipindi vya TV.[1][2] Awali alikuwa anafanya katika kampuni ya McDonald's mwanzoni mwa miaka ya 1990, ambapo wafanyakazi wenzake walikuwa wakimwambia kama anafanana sana na mwimbaji Michael Jackson; hivyo basi Moss akaingia katika shindano la kutafuta watu wenye vipaji na kubahatika kushinda, na kadiri muda unavyokwenda, ameamua kujitafutia riziki yake kwa kujifanya kama Jackson.

Tuzo ya Pulitzer ya Muziki
Katika miaka 71 hadi 2013, Tuzo ya Muziki ilitolewa mara 67; hakuwa na tuzo katika miaka 1953, 1964, 1965 na 1981. Kulikuwa na watungaji mbalimbali waliotuzwa mara mbili:1974: Roger Sessions (1896–1985);
1976: Scott Joplin (1868–1917, baada ya kifo chake);
1982: Milton Babbitt (1916–2011);
1985: William Schuman (1910–1992);
1998: George Gershwin (1898–1937, baada ya kifo chake);
1999: Duke Ellington (1899–1974, baada ya kifo chake);
2006: Thelonious Monk (1917–1982, baada ya kifo chake);
2007: John Coltrane (1926–1967, baada ya kifo chake);
2008: Bob Dylan (born 1941);
2010: Hank Williams (1923–1953, baada ya kifo chake).

Trey Songz
Tremaine Aldon Neverson (amezaliwa 28 Novemba, 1984) ni msanii wa rekodi, mtayarishaji na mwigizaji kutoka nchini Marekani. Anafahamika sana kwa jina la kisanii kama Trey Songz. Amepata kupata kutoa albamu zake tatu: "I Gotta Make It", "Trey Day" na "Ready".

Robert Woodrow Wilson
Robert Woodrow Wilson (amezaliwa 10 Januari 1936) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza mnururisho wa nyota. Mwaka wa 1978, pamoja na Arno Penzias na Pyotr Kapitsa alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

Marisol Nichols
Marisol Nichols (amezaliwa tar. 2 Novemba 1973) ni mwigizaji wa filamu na tamthilia kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa kushiriki kwake katika msimu wa sita wa mfululizo wa kipindi cha televisheni cha "24". Akiwa katika 24, alitumia jina la Nadia Yassir. Pia, anajulikana kwa kucheza kama Audrey Griswold katika "Vegas Vacation" na vilevile kuwa mwongeaji wa .

Nelson Mandela
Mandela alizaliwa tarehe 18 Julai 1918 katika familia ya kabila la Waxhosa kwenye kijiji cha Mvezo karibu na Umtata iliyokuwa kwenye Jimbo la Rasi.[1]

Nikolaus Otto
Nikolaus (au Nicholas) Agosti Otto alizaliwa tarehe 14 Juni 1832 huko Holzhausen an der Haide, Ujerumani. Alikuwa mdogo kuliko watoto sita. Baba yake alikufa mwaka 1832. Alianza shule mwaka wa 1838. Baada ya miaka sita ya utendaji mzuri alihamia shule ya sekondari huko Langenschwalbach hadi 1848. Hakuwa na kumaliza masomo yake lakini alitajwa kwa utendaji mzuri.

Neil Armstrong
Jamii:Waliozaliwa 1930 Jamii:Waliofariki 2012 Jamii:Wanaanga wa Marekani Jamii:Ohio

Roderick MacKinnon
Roderick MacKinnon (amezaliwa 19 Februari 1956) ni mwanakemia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza usafirishaji wa molekuli katika chembe hai. Mwaka wa 2003, pamoja na Peter Agre alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

R.L.M. Synge
Richard Lawrence Millington Synge (28 Oktoba 1914 – 18 Agosti 1994) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Uingereza. Hasa alichunguza mbinu za kutenganisha dutu zinazofanana. Mwaka wa 1952, pamoja na Archer John Porter Martin alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

Alex North
Alex North (4 Desemba 1910 – 8 Septemba 1991) alikuwa mtunzi wa vibwagizo vya filamu kutoka nchini Marekani. Alitamba sana kwa kuwa alitunga kibwagizo cha jazz cha kwanza kinachotokana na ("A Streetcar Named Desire") na ni moja kati ya watunzi wa kisasa wa kwanza kuandikwa katika Hollywood ("Viva Zapata!").

Spiro Agnew
Spiro Theodore Agnew (9 Novemba, 1918 – 17 Septemba, 1996) alikuwa mwanasiasa wa Marekani. Kuanzia mwaka wa 1967 hadi 1969 alikuwa gavana wa jimbo la Maryland. Halafu alikuwa Kaimu Rais wa Marekani chini ya Rais Richard Nixon kuanzia mwaka wa 1969 hadi 1973. Alishtakiwa na kugunduliwa kuwa na hatia ya rushwa, akajiuzulu tarehe 10 Oktoba 1973. Rais Nixon akamchagua Gerald Ford amfuate Agnew kama Kaimu Rais.

Siedah Garrett
Siedah Garrett (amezaliwa tar. 24 Juni 1960 mjini Los Angeles, California) ni mshindi wa Tuzo ya Oscar na Grammy, akiwa kama mtunzi na mwimbaji bora muziki wa Kimarekani. Huenda akawa maarufu kwa ushirkiano wake baina ya yeye na Michael Jackson katika kibao cha mwaka wa 1987, I Just Can't Stop Loving You.

Richard Ernst
Richard Robert Ernst (amezaliwa 14 Agosti 1933) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Uswisi. Hasa alichunguza na kuboresha mbinu za spektraskopia. Mwaka wa 1991 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

Edward Norton
Edward Harrison Norton (amezaliwa tar. 18 Agosti 1969) ni mshindi wa Tuzo ya Akademi na Golden Globe kwa mwaka wa 1997, akiwa kama mwigizaji na mtayarishaji bora wa filamu wa Kimarekani. Anafahamika zaidi kwa kuceheza katika filamu ya Primal Fear, American History X, Fight Club, The Italian Job, na The Incredible Hulk.

Bill Gates
William Gates III H anajulikana kama Bill Gates alizaliwa tarehe 28 Oktoba 1955 na kulelewa katika kijiji cha Seattle pamoja na dada zake wawili. Katika umri wake mdogo Bill Gates alivutiwa na utengenezaji wa programu akiwa katika mojawapo wa shule kijijini Seattle. Akiwa huko shuleni Seattle, Bill Gates alikutana na Paul Allen, mwanafunzi mwenzake wakawa marafiki. Hapo ndipo wakaanza kutumia tarakilishi ndogo ya shule kujiendeleza ujuzi wao.

George Gershwin
George Gershwin (26 Septemba 1898 – 11 Julai 1937) alikuwa mtungaji wa muziki na mpiga kinanda kutoka nchi ya Marekani. Alitunga nyimbo nyingi zilizoathiriwa na mitindo ya Jazz. Pia alitunga opera moja iitwayo Porgy na Bess. Aliaga dunia mapema baada ya kupatwa na kansa ya ubongo. Mwaka wa 1998 alituzwa tuzo maalumu ya Tuzo ya Pulitzer ya Muziki kwa kazi ya maisha yake, yaani baada ya kifo chake.

Eugene O'Neill
Eugene Gladstone O'Neill (16 Oktoba 1888 – 27 Novemba 1953) alikuwa mwandishi kutoka nchi ya Marekani. Hasa aliandika tamthiliya. Mwaka wa 1936 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi. Pia, kati ya 1920 na 1957, alituzwa Tuzo ya Pulitzer ya Tamthiliya mara nne.

Murray Gell-Mann
Murray Gell-Mann (amezaliwa 15 Septemba 1929) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Marekani. Alikuwa wa kwanza kutumia jina la "quark" kwa sehemu za atomu. Mwaka wa 1969 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

Holly Marie Combs
Holly Marie Combs (amezaliwa tar. 13 Desemba, 1973) ni mwigizaji na matayarishaji wa vipindi vya televisheni kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa kucheza uhusika wa Piper Halliwell kwenye mfululizo wa TV uliokuwa unarushwa na The WB, "Charmed" (1998–2006). Katikati mwa miaka ya 1990, Combs amecheza kama Kimberly Brock katika mfululizo wa TV uliokuwa unarushwa hewani na TV ya CBS, "Picket Fences" (1992–1996), ambayo ilimpatia tuzo ya Young Artist Award. Pia amepata kucheza katika filamu kama vile "Sweet Hearts Dance" (1988), "Born on the Fourth of July" (1989), "Dr. Giggles" (1992), "Sins of Silence" (1996), "Daughters" (1997) na "Love's Deadly Triangle: The Texas Cadet Murder" (1997). Combs kwa sasa anacheza kama nyota kwenye mfululizo wa TV unaorushwa hewani na TV ya "ABC Family", "Pretty Little Liars" - kama Ella Montgomery.

Linus Pauling
Linus Pauling (28 Februari 1901 – 19 Agosti 1994) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza mfumo wa molekuli kubwa, kwa mfano protini. Mwaka wa 1954 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia. Tena, mwaka wa 1962 alipokea Tuzo ya Nobel ya Amani.

Shaggy (msanii)
Orville Richard Burrell (alizaliwa 22 Oktoba 1968, Kingston, Jamaika), anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii Shaggy, ni mshindi wa Grammy Award kama mwimbaji wa reggae ya Jamaika-Amerika ambapo asili ya jina lake la kisanii ni kutoka rafiki wa Scooby-Doo [[|[1][2]]] -jina alilopewa na marafiki zake wakati wake miaka ya utotoni kwa sababu jina lake lilikuwa sawa na tabia za Scooby Doo . Yeye ni mashuhuri hasa kwa sauti yake ya iliyogwara . Akizungumza katika kipindi cha asubuhi hii 27 Agosti 2008, Burrell alisema jina Shaggy liliashiria mtindo wa nywele yake.

Andy Warhol
Andy Warhol (jina la kuzaliwa ni Andrew Warhola, 6 Agosti 1928- 22 Februari 1987) alikuwa kati ya wasanii mashuhuri wa Marekani katika sehemu ya pili ya karne ya 20. Akumbukwa kama mwanzilishaji wa mtindo wa Pop Art alioitekeleza katika picha na filamu.

Carl Weathers
Carl Weathers (amezaliwa tar. 14 Januari 1948) ni mwigizaji wa filamu na ni mchezaji mpira wa miguu wa zamani wa Kiamerika-Kanada. Huenda akawa anafahamika zaidi kwa jina la Apollo Creed alilotumia kutoka katika mfululizo wa filamu ya The Rocky aliyocheza na nyota maarufu wa filamu Bw. Sylvester Stallone.

Paul Berg
Paul Berg (amezaliwa 30 Juni 1926) ni mwanakemia kutoka nchi ya Marekani. Hasa anajulikana kwa uchunguzi wake wa DNA. Mwaka wa 1980, pamoja na Walter Gilbert na Frederick Sanger alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

Nevill Mott
Nevill Francis Mott (30 Septemba 1905 – 8 Agosti 1996) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Uingereza. Hasa alichunguza upitishaji wa umeme, na usumaku. Mwaka wa 1962 alipewa cheo cha "Sir" cha Uingereza. Mwaka wa 1977, pamoja na Philip Anderson na John Van Vleck alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

Richard Taylor
Richard Edward Taylor (amezaliwa 2 Novemba 1929) ni mwanafizikia kutoka nchi ya Kanada. Baadaye alihamia na kufanya kazi Marekani. Hasa alichunguza atomu na mfumo wake. Mwaka wa 1990, pamoja na Jerome Friedman na Henry Kendall alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

Willis Lamb
Willis Eugene Lamb (12 Julai 1913 – 15 Mei 2008) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza usumaku wa atomu na kuboresha nadharia ya kwanta. Mwaka wa 1955, pamoja na Polykarp Kusch alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

Louis Neel
Louis Eugene Felix Néel (22 Novemba 1904 – 17 Novemba 2000) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Ufaransa. Hasa alichunguza sifa za usumaku. Mwaka wa 1970, pamoja na Hannes Alfven alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

Kim Tae Jung
Kim Dae Jung (Kikorea: 김대중 金大中) (6 Januari 1925 - 18 Agosti 2009) alikuwa rais wa zamani wa nchi ya Korea Kusini. Mnamo mwaka wa 2000, amepata Tuzo ya Nobel ya Amani. Huyu ndiye mtu wa kwanza kutoka Korea kupata Tuzo ya Nobel.. Yeye ni Mroma tangu mwaka wa 1957, alikuwa kiitwa "Nelson Mandela" wa Asia . Kim Tae Jung alikuwa rais na aliyekuja kupokelewa na Kim Young-sam kuanzia mwaka wa 1998 hadi 2003. Alizaliwa mjini Haui-do, Mkoani South Jeolla, kisiwa kilichopo kwenye Pwani ya Korea Kusini.

Kanye West
Kanye Omari West (amezaliwa tar. 8 Juni 1977)[1] ni mshindi mara ishirini na moja wa Tuzo za muziki za Grammy, akiwa kama rapa-mtayarishaji bora wa muziki kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Kanye West.

Al Gore
Al Gore (amezaliwa 31 Machi, 1948 mjini Washington, D.C.) ni mwanasiasa wa Marekani akiwa mwanachama wa Chama cha Kidemokrasia. Alikuwa Kaimu Rais wa Marekani chini ya Rais Bill Clinton kuanzia mwaka wa 1993 hadi 2001. Mwaka wa 2007, Gore alipokea Tuzo ya Nobel ya Amani.

Mariah Carey
Mariah Carey (amezaliwa tar. 27 Machi 1970) ni mwanamuziki, mtunzi, mtayarishaji na pia ni mwigizaji wa Kimarekani. Alitengeneza albamu yake iliyofanya vizuri katika masoko mbalimbali na chati mbalimbali mwaka 1990, chini ya studio ya Columbia Records chini ya Tommy Mottola na kuwa mwanamuziki wa kwanza wa kike kufikisha wimbo katika nafasi ya kwanza nchini Marekani. Hii ikiwa ni chati ya Billboard Hot 100. Baada ya kuolewa na Mttola mwaka 1993, mfululizo wa nyimbo bora zilimfanya moja kati ya wanamuzki bora wa Columbia na pia alikuwa anaongoza katika mauzo ya albamu mbalimbali. Kwa mujibu wa gazeti la Billboard Carey alikuwa mwanamuzi mwenye mafanikio zaidi katika miaka yab 1990 nchini Marekani [1]

Chombo cha angani
Marekani iliendelea kuandaa safari ya kufika mwezini na kuwafikisha wanaanga Neil Armstrong na Buzz Aldrin mwezini tarehe 20 Julai 1969 kwa kutumia chombo Apollo 11.

RZA
Robert Fitzgerald Diggs (amezaliwa tar. 5 Julai 1969) ni mshindi wa Tuzo za Grammy, akiwa kama mtayarishaji wa muziki, mtunzi wa vitabu, rapa, mwigizaji, mwongozaji, na mwandishiskrini kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa jina lake kisanii kama RZA. Yeye ni umbo mashuhuri kwenye muziki wa hip hip na pia anaonekana kama ndiyo kiongozi wa kundi zima la muziki wa hip hop la Wu-Tang Clan. Ametayarisha karibuni albamu zote za Wu-Tang Clan vilvile kazi nyingi za ushirikia na kujitegemea za wana-Wu-Tang. Baadaye akaamua kujikita zaidi kwenye suala zima la kutengeneza vibwagizo vya filamu na ugizaji kwa ujumla.

Masta Killa
Elgin Turner (amezaliwa tar. 8 Agosti 1969) ni msanii wa muziki wa hip hop kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Masta Killa. Huyu ni mmoja kati ya wanaounda kundi zima la muziki wa hip hop la Wu-Tang Clan. Japokuwa yeye ni miongoni mwa wanachama ambao wanajulikana kidogo sana kundini (amepata kushirkishwa kwenye wimbo mmoja tu wa katika albamu yao ya kwanza ya mwaka wa 1993, "Enter the Wu-Tang (36 Chambers)"), kwa kufuatia kuwekwa kando kwenye matayarisha kibao ya albamu, amepata kushiriki kwenye kazi za albamu za kundi na za kujitegemea tangu katikati mwa miaka ya 1990, na kuweza kutoa albamu yake ya kwanza kunako mwaka wa 2004, "No Said Date", na kupata tathmini nzuri na waainishaji wa muziki.

Henry Rono
Rono alizaliwa katika sehemu ya Milima ya Nandi nchini Kenya na kabila yake ni Kinandi. Alianza mbio akiwa angali katika shule ya msingi. Kuanzia mwaka wa 1977 alihudhuria Chuo Kikuu cha Washington State, pamoja mkimbiaji mwenzake Samson Kimobwa, ambaye alivunja rekodi ya dunia ya mita 10,000 mwaka wa 1977. Mkufunzi wake katika chuo kikuu alikuwa John Chaplin. Wakimbiaji zaidi kutoka nchi ya Kenya baadaye walijiandikisha katika chuo kikuu cha Washington State, pamoja na Bernard Lagat, Mike Kosgei, na Patrick Muturi. Akiwa angali bado katika chuo kikuu cha Washington State, Rono akawa mtu wa tatu tu katika historia (baada ya Gerry Lindgren na Steve Prefontaine) kushinda mchuano wa Cross Country wa wanaume wa NCAA mara tatu, katika miaka ya 1976, 1977, na 1979. Muda wake wa ushindi ulikuwa 28:07 mwaka wa 1976 na muda wake umebakia wa kasi zaidi katika mita 10,000 ya cross-country katika historia ya NCAA (ingawa mwaka wa 2008 Galen Rupp alikimbia kwa muda wa 27:41 katika mkutano wa mkoa wa NCAA katika kozi ambayo ilisemekana kuwa mita 80 fupi kuliko mpimo wa kawaida ). Pia alikuwa bingwa mtetezi wa steeplechase ya NCAA miaka ya 1978 na 1979 na bingwa wa mchuano wa ndani (yaani indoor kwa lugha ya kimombo) wa NCAA katika mita 3000 mnamo mwaka wa 1977.

Jada Pinkett Smith
Jada Koren Pinkett Smith (/ˌdʒeɪdə ˌpɪŋkɨt ˈsmɪθ/; amezaliwa na jina la Jada Koren Pinkett; mnamo Septemba 18, 1971)[1] ni mwigizaji wa filamu, mtunzi-mwimbaji wa nyimbo, na mfanyabiashara kutoka nchini Marekani. Alianza shughuli zake mnamo 1990, wakati alipofanya uhusika wa kualikwa katika ucheshi uliodumu kiasi True Colors. Amecheza katika A Different World, imetayarishwa na Bill Cosby, na alishiriki ubavuni mwa Eddie Murphy kwenye filamu ya The Nutty Professor (1996). Ameshiriki filamu za maigizo kama vile Menace II Society (1993) na Set It Off (1996). Ameonekana katika filamu zaidi ya 20 za mitindo mbalimbali, ikiwa ni pamoja na Scream 2, Ali, The Matrix Reloaded, The Matrix Revolutions, Madagascar, Madagascar: Escape 2 Africa, na Madagascar 3: Europe's Most Wanted.

Mwanaanga
Wanaanga wa kwanza waliofika kwenye uso wa mwezi walikuwa Wamarekani Neil Armstrong na Buzz Aldrin tar. 20 Julai 1969.

Nelson Mandela
Jamii:Waliozaliwa 1918 Jamii:Waliofariki 2013 Jamii:Wanaharakati wa Afrika Kusini Jamii:Marais wa Afrika Kusini Jamii:Viongozi wa Afrika Jamii:Tuzo ya Nobel ya Amani Jamii:Nelson Mandela

Bill Clinton
William Jefferson Clinton (alizaliwa tar. 19 Agosti 1946), anafahamika zaidi kama Bill Clinton, alikuwa rais wa 42 wa Marekani. Alianza kutumikia taifa la Marekani kuanzia mwaka wa 1993 hadi 2001. Alipochaguliwa kuwa rais, alikuwa na umri wa mika 46. Mpinzani wake mkubwa alikuwa mzee George H. W. Bush na Bw. Bob Dole.

Hamilton Smith
Hamilton Othanel Smith (amezaliwa 23 Agosti 1931) alikuwa mwanabiolojia kutoka nchi ya Marekani. Hasa anajulikana kwa kugundua vimeng'enya vinavyowezesha usimbuaji wa DNA. Mwaka wa 1978, pamoja na Werner Arber na Daniel Nathans alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.

Neil Armstrong
Baada ya kuundwa kwa NASA aliingia katika kundi la wanaanga. Safari yake ya kwanza ilikuwa 16 Machi 1966 kama mwanaanga kiongozi wa Gemini 8. Kilele cha safari hii ilikuwa kukutana kwa Gemini 8 na satelaiti nyingine na kuunganisha vyombo vyote viwili kwa muda wa masaa kadhaa.

Morgan Freeman
Morgan Freeman (amezaliwa tar. 1 Juni mwaka 1937) ni mshindi wa tuzo ya Oscars (Academy Award) kama mwigizaji, mwongozaji na mtunzi bora wa filamu. Morgan alikuja kufahamika zaidi kuanzia miaka ya 1990, baada ya kuonekana katika mfulilizo wa filamu zenye mafanikio huko Hollywood.

Jackie Joyner-Kersee
Jacqueline Joyner alizaliwa Machi 3, 1962, huko East St Louis, Illinois, na akaitwa jina la Jackie Kennedy. Kama mwanariadha wa shule ya sekondari huko East St Louis Lincoln High School, alihitimu kwa fainali katika kuruka kwa muda mrefu katika majaribio ya Olimpiki ya 1980, kumalizia katika nafasi ya 8 nyuma ya shule ya sekondari nyingine, Carol Lewis. Alipelekwa kushindana katika kufuatilia na matukio ya shamba baada ya kuona movie ya 1975 iliyotolewa kwa ajili ya TV kuhusu Babe Didrikson Zaharias. Kushangaza, Didrikson, trackster, mchezaji wa mpira wa kikapu, na gorofa wa pro, alichaguliwa "Mchezaji Mkuu wa Kike Mkubwa zaidi wa Nusu ya Karne ya 20. Miaka kumi na mitano baadaye, gazeti la Sports Illustrated for Women lilipiga kura Joyner-Kersee mwanamichezo mkubwa zaidi wa wakati wote , Mbele ya Zaharias.

Nelson Rockefeller
Nelson Aldrich Rockefeller (8 Julai, 1908 – 26 Januari, 1979) alikuwa mwanasiasa wa Marekani. Kuanzia mwaka wa 1959 hadi 1973 alikuwa gavana wa jimbo la New York. Halafu alikuwa Kaimu Rais wa Marekani chini ya Rais Gerald Ford kuanzia mwaka wa 1974 hadi 1977.

Shania Twain
Shania Twain (amezaliwa na jina la Eilleen Regina Edwards; mnamo 28 Agosti, 1965) ni mtunzi wa nyimbo na mwimbaji kutoka nchini Canada. Kwa karibia miaka 25 akiwa katika tasnia ya muziki, Twain ameuza zaidi ya rekodi milioni 85 na msanii aliyeuza vyema katika historia ya muziki wa country kwa upande wa wanawake.[1] Mafanikio yake yamempatia heshima kubwa na kupewa cheo cha "Malkia wa Country Pop".[2]

Bill Nye
Nye alizaliwa huko Washington, D.C. akaenda shule katika Chuo Kikuu cha Cornell. Mapema katika maisha yake, Nye alifanya kazi kama mhandisi kwa Boeing huko Seattle.

Nate Dogg
Nathaniel Dwayne Hale (Clarksdale, 19 Agosti 1969 - Long Beach, 15 Machi 2011) anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Nate Dogg, alikuwa rapa na mwimbaji wa muziki wa hip hop na R&B kutoka nchini Marekani. Alifahamika sana kwa uwanachama wake katika kundi la rap lililokuwa na wasanii watatu la 213 na kazi zake za kujitegemea ambapo amepata kushirikiana na Dr. Dre, Warren G, Tupac na Snoop Dogg katika matoleo kadha wa kadha bab-kubwa ya wasanii hao. Nate Dogg ametoa albamu tatu za kujitegemea, "G-Funk Classics, Vol. 1 & 2" mnamo 1998, "Music and Me" mnamo 2001 na "Nate Dogg" mnamo 2008.

Robert Lefkowitz
Robert Lefkowitz (amezaliwa 15 Aprili, 1943) ni mwanakemia kutoka nchi ya Marekani. Amejulikana hasa kwa utafiti na usanisi wa vipokezi vya adrenalini. Mwaka wa 2012, pamoja na Brian Kobilka, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

Louis Armstrong
Louis alizaliwa katika jiji la New Orleans, Louisiana, alipewa jina la utani "Satchel Mouth" ambalo baadaye lilikuja kukatishwa kama "Satchmo". Maisha ya Louis utotoni mwake yalikuwa ya shida kwani alitumia muda mwingi bila maana na vijana wa mjini New Orleans. Hii ilitokana na baba yake William Armstrong kuitelekeza familia, hiyo ilimfanya Louis kuishi bila kuwa na baba. Hivyo alilelewa na mama yake Mary Albert Armstrong (1886-1942). Baada ya kufariki Mary, Louis na mdogo wake wa kike aliyeitwa Betrice Armstrong Collins (1903-1987) wakiwa chini ya uangalizi wa bibi yao Josephine, Louis kwanza alianza kujifunza kupiga koneti (hii ni aina ya tarumbeta dogo).

Mae Jemison
Mae Carol Jemison (alizaliwa tarehe 17 Oktoba 1956) ni mwanafizikia na rubani mwanaanga wa Marekani. Pia ni Mmarekani mweusi wa kike wa kwanza aliyefika kwenye anga la nje wakati akiwahudumia wafanyakazi wa anga wa Shuttle Endeavor Mwaka 1992 alisimamia majaribio.

Edward Purcell
Edward Mills Purcell (30 Agosti 1912 – 7 Machi 1997) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza usumaku wa atomu. Mwaka wa 1952, pamoja na Felix Bloch alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

Ernest Hemingway
Ernest Miller Hemingway (21 Julai 1899 – 2 Julai 1961) alikuwa mwandishi kutoka nchi ya Marekani. Hasa aliandika riwaya, k.m. "Mzee na Bahari" (kwa Kiingereza "The Old Man and the Sea") iliyotolewa mwaka wa 1952; akatuzwa Tuzo ya Pulitzer ya Bunilizi kwa riwaya hiyo mwaka wa 1953. Mwaka wa 1954 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi. Alikufa aliposafisha bunduki yake. Watu wanaendelea kujadili kama alijiua au kufa kwa ajali.

Noah Ngeny
Alikuja kujulikana duniani baada ya kuweka rekodi mbili za wanariadha Chipukizi mnamo 1997 – 3:32:91 kwa mita 1500 jijini Monaco na 3:50:41 kwa shindano la Mile kule Nice. Wakati huu alikuwa chini ya ukufunzi wa meneja maarufu na koja marehemu Kim McDonald. Mnamo 1998 aliiboresha rekodi yake ya 1500 kuwa 3:30:34 kule Monaco.

Tawasifu ya Malcolm X
Kimechapishwa baada ya mwenyewe kufa, kwa jina la The Autobiography of MalcolmX kimetaja maisha ya Malcolm X, aliyezaliwa kwa jina la Malcolm Little (1925–1965), ambaye akaja kuwa mwanaharakati wa haki za binadamu. Kwa kuanza na ujauzito wa mama yake, kitabu kinaelezea maisha ya utotoni ya Malcolm akiwa mjini Michigan, kifo cha baba yake kilichotokea katika mazingira ya kutatanisha, na hali iliyopelekea mama yake kuwehuka na kuishia hospitali ya vichaa bila kutaka na kutiwa katika kitengo cha uchunguzi wa kisaikolojia.[2] Maisha ya ujana wa Little yameelezewa pia akiwa huko Boston na New York City, halkadhalika kujihusisha kwake na jamii za kihalifu. Uhalifu huo ambao ulipelekea kutumikia kifungo cha miaka nane-hadi-kumi jela, kifungo ambacho alitumikia miaka sita na nusu (1946–1952) baada ya kupata msamaha.[3] Kitabu kinaelezea ukasisi wake na mkuu wa jumuia Nation of Islam ndugu Elijah Muhammad (1952–1963) na kuibuka kwake kuwa kama msemaji mkuu taifa wa jumuia hiyo. Kinaelezea kuachia kwake ngazi kwenye jumuia hiyo ya Nation of Islam mnamo Machi 1964, na safari yake ya kwenda hija Makka, ambayo ilipelekea kubadili dhehebu na kuwa Sunni, na safari zake za Afrika.[4] MalcolmX aliuawa mjini New York katika jengo la Audubon Ballroom mnamo mwezi wa Februari 1965, kabla kitabu hakijaisha. Mwandishi mwenzake , mwanahabari Alex Haley, alimuhtasarisha siku za mwisho za maisha ya MalcolmX, na kuelezea kwa kina makubaliano yao, ikiwa pamoja na maoni binafsi ya Haley kuhusu muhusika, kwenye hitimisho la "tawasifu".[5]

Hugh Masekela
Hugh Masekela (amezaliwa 4 Aprili 1939) ni mpulizaji mashuhuri wa tarumbeta wa Muziki ya Jazz. Alizaliwa mji wa Wilbank, Afrika Kusini. Hugh Masekela anafahamika ulimwenguni kote kwa aina ya kupiga Jazz la mtindo wa Afri Jazz na hasa upulizaji wake wa tarumbeta; uongozi wa bendi ya muziki; tena kama mtunzi na mwandishi mahiri wa mashairi ya muziki. Masekela alijifunza kupuliza tarumbeta akiwa shuleni na mwalimu wake ni Padri Trevor Huddleston. Padri Trevor alikuwa ni mkuu wa shule yao Huddleston. Masekela alifanya ziara New York, Marekani ambako alikutana na msanii maarufu wa kimarekani Louis Armstrong na aliporudi Afrika Kusini alibeba tarumbeta alizopewa na Armstrong ambazo zilimzindua Masekela na kuanza kufahamika.

Kai Siegbahn
Kai Manne Börje Siegbahn (amezaliwa 20 Aprili 1918) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Uswidi. Alikuwa mtoto wa Karl Manne Siegbahn. Hasa alichunguza mnururisho wa kiini cha atomu. Mwaka wa 1981, pamoja na Nicolaas Bloembergen na Arthur Schawlow alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

Joseph Taylor
Joseph Hooton Taylor, Jr. (amezaliwa 29 Machi 1941) ni mwanafizikia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza aina fulani ya nyota zinazosaidia kueleza nguvu za mvutano. Mwaka wa 1993, pamoja na Russell Alan Hulse alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

Allan Cormack
Allan MacLeod Cormack (23 Februari 1924 – 7 Mei 1998) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Afrika Kusini. Mwaka wa 1966 alikata uraia wa Marekani. Hasa anajulikana kwa uchunguzi wa eksirei na matumizi ya kompyuta katika uchunguzi huo. Mwaka wa 1979, pamoja na Godfrey Hounsfield alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.

Barry Sharpless
Karl Barry Sharpless (amezaliwa 28 Aprili 1941) ni mwanakemia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza aina fulani ya uoksidishaji. Mwaka wa 2001, pamoja na William Knowles na Ryoji Noyori alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.

Nick Nolte
Nicholas King "Nick" Nolte (amezaliwa tar. 8 Februari 1941) ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini Marekani.

Paul Greengard
Paul Greengard (amezaliwa 11 Desemba, 1925) ni mwanafizikia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza mawasiliano ndani ya seli. Mwaka wa 2000, pamoja na Arvid Carlsson na Eric Kandel, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.

Neil Armstrong
Baada ya kurudi salama, Armstrong aliacha kazi katika NASA na badala yake akawa profesa wa uanaanga kwenye chuo kikuu cha Cincinnati katika mwaka 1971 hadi alipostaafu na kujishugulisha na biashara zake.

Jack Nicholson
Jack Nicholson (amezaliwa tar. 22 Aprili 1937 mjini Neptune, New Jersey) ni mwigizaji wa filamu kutoka nchini Marekani. Awali alianza kama mtunzi na mshiriki wa kujiegesha. Ameanza kuwa nyota mnamo 1969 pale alipotua na katika kijisehemu kidogo cha katika filamu ya "Easy Rider".

Sylvester Stallone
Sylvester Gardenzio Stallone[1] (amezaliwa tar. 6 Julai 1946), amepewa jina la utani kama Sly Stallone,[2] ni mshindi wa Tuzo za Academy - akiwa kama mwigizaji, mwongozaji na mwindishi-skrini bora wa filamu wa Kimarekani.

Buzz Aldrin
Dr. Edwin Eugene "Buzz" Aldrin, Jr. (*20 Januari 1930) ni rubani na mwanaanga kutoka nchi ya Marekani. Alikuwa mtu wa pili kukanyaga uso wa Mwezi alipofika pamoja na Neil Armstrong kwenye safari ya chombo cha anga cha Apollo 11.

Mwanaanga
Yuri Gagarin - mtu wa kwanza angani Alan Shepard - mtu wa pili angani Valentina Tereshkova - mwanamke wa kwanza angani Buzz Aldrin mwezini - Neil Armstrong aliyepiga picha hii anaonekana kwenye dirisha la kofia ya Aldrin Sergei Krikalyov Mark Shuttleworth kutoka Afrika Kusini alikuwa Mwafrika wa kwanza angani

Samuel Ting
Samuel Chad Chung Ting (amezaliwa 27 Januari 1936) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Uchina. Alipokuwa na umri wa miaka 20 alihamia Marekani. Hasa alichunguza nadharia ya atomu. Mwaka wa 1976, pamoja na Burton Richter alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

Arthur B. McDonald
Arthur Bruce McDonald (amezaliwa 29 Agosti, 1943) ni mwanafizikia kutoka nchi ya Kanada. Hasa aligundua mbembeo wa nyutrino unaoonyesha kwamba nyutrino ina masi. Mwaka wa 2015, pamoja na Takaaki Kajita, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

Keyshia Cole
Keyshia Cole alizaliwa mnamo tar. 15 Oktoba 1981 mjini Oakland, California, ambapo pia alikulia. Cole alizaliwa na Francine "Frankie" Lons na Sal ambaye ni marehe baba'ke. Baadaye akajakulelewa na Yvonne Cole na familia yake, marafiki wa Frankie, ambao ndiyo waliomlea. Akiwa pamoja na kaka Sean, Keyshia alianza kujionesha kwenye tasnia ya muziki tangu yungali na miaka 12, alikutana na kurekodi na MC Hammer.[2] Baadaye akaanzisha bendi na Tupac Shakur, ambaye alimwahidi kumsaidia kuanzisha kazi zake za uimbaji kabla hajafa kwa kutotarajia.[3] Baada ya kusimamisha uhusiano wake wa zahama, Cole akahamia mjini Los Angeles akiwa na umri wa miaka 18 akiwa na nia ya kujiendeleza zaidi kimuziki. Mwaka wa 2004, baada ya kutoka mixtape, alivutiwa sana na mtendaji mkuu wa A&M Records, Ron Fair,[4] ambaye aliingia naye mkataba na baadaye kuwa mshauri mkuu wake.

Carl Wieman
Carl Edwin Wieman (amezaliwa 26 Machi, 1951) ni mwanafizikia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza chembe za atomu, na pia amejitahidi kuboresha jinsi inavyofundishwa sayansi shuleni. Mwaka wa 2001, pamoja na Eric Cornell na Wolfgang Ketterle, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

Steven Weinberg
Steven Weinberg (amezaliwa 3 Mei 1933) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza usumaku. Mwaka wa 1979, pamoja na Sheldon Glashow na Abdus Salam alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

Usafiri wa anga-nje
Marekani ilifaulu kupeleka watu wa kwanza hadi uso wa mwezi tarehe 20 Julai 1969: hao walikuwa Neil Armstrong na Buzz Aldrin.

Plies
Plies alizaliwa Algernod Lanier Washington tarehe 1 Julai 1976, katika Fort Myers, Florida na kukulia katika Mashariki Dunbar, Florida. Wakati alikua Fort Myers Junior High School, yeye alicheza katika timu ya mpira, iliyonyakua taji la Mfalme, na alichaguiwa kama "Mwanafunzi aliyeng'ara zaidi" katika darasa lake. Yeye alihudhuria Chuo Kikuu Miami kwa mwaka na kucheza katika timu yake ya mpira wa kikapu, kisha kuhamishiwa Chuo Kikuu cha Florida Kuu kwa mwaka na kjichuja mwihoni mwa mwaka. Katika miaka ya 1990, Plies na ndugu yake Ronnell Lawrence Lavatte, pia anajulikana kama Big Gates, walianzisha studio ya kujitegemea, Rekodi ya Big Gates. Ingawa mwanzoni alikataa Plies rap, baada ya maandamano kwa wasanii wake mmoja, Big Gates aliamua kushika Plies 'mstari kwenye wimbo "Tell Den Krackers dat". Plies na Big Gates kukuzwa kwa moja na mara nyingi alisafiri hadi Miami, ambayo hatimaye ilisababisha mpango Plies tarehe kuingizwa Rekodi ya Slip-n-Slide . Mpenzi wa Pliers Brandy Lacole Lyons aliyemzalia mwana, Nijier Lanier Washington, katika Hospitali ya University Community iliyoko Tampa, Florida tarehe 20 Oktoba 2003. Baada ya kutia mkataba na kuingizwa Slip-n-Slide mwaka 2004, Plies alitoa tepu za kuchanganya kadhaa.

Anthony Anderson
Anthony Alexandre Anderson (amezaliwa tar. 15 Agosti 1970) ni mwigizaji wa filamu, mchekeshaji, na mwandishi kutoka nchini Marekani. Amepata kucheza kwenye ucheshi wake mwenyewe wa All About the Andersons, vilevile kwenye igizo kama vile K-Ville, The Shield na Law & Order. Pia amepata kucheza kama mwigizaji mwandamizi kwenye filamu kama vile Transformers, The Departed, na Agent Cody Banks 2: Destination London.

Dwight D. Eisenhower
Dwight David Eisenhower (14 Oktoba 1890 – 28 Machi 1969) alikuwa mwanajeshi na mwanasiasa kutoka nchi ya Marekani. Watu wengi walikuwa humwita Ike (tamka Aik). Wakati wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia alikuwa jenerali mkuu aliyeongoza uvamizi wa Normandy tarehe 5 Juni 1944. Kuanzia mwaka wa 1953 hadi 1961 alikuwa Rais wa 34 wa Marekani. Kaimu Rais wake alikuwa Richard Nixon.

Instruction: Given a question, retrieve Wikipedia passages that answer the question.


Question: Je,Jupiter ndio sayari kubwa zaidi?

Sayari
Sayari za jua letu hutofautiana kwa ukubwa na muundo. Mshtarii (Jupiter) ni sayari kubwa na masi yake ni mara 318 masi ya dunia yetu. Sayari ndogo ni Utaridi na masi yake ni takriban nusu ya dunia.

Pasifiki
Pasifiki ni bahari kubwa kuliko zote duniani.

Angahewa
Nje ya dunia yetu angahewa imetambuliwa pia kwenye sayari nyingine. Katika mfumo wa jua na sayari zake kuna sayari 4 za ndani zinazofanana kiasi, ni Utaridi(Mercury), Zuhura (Venus), Dunia na Mirihi (Mars). Zote nne ni sayari zinazofanywa na mwamba.

Dhahari ya Dubu
Alfa Ursae Majoris ni jina la Bayer ingawa ni nyota angavu ya pili tu; kwa sababu Alfa ni herufi ya kwanza katika alfabeti ya Kigiriki basi Dhahari ya Dubu ingepaswa kuwa nyota angavu zaidi katika Dubu Mkubwa - Ursa Major lakini si vile. Hapa Bayer alitumia herufi za Kigiriki kwa kufuata ufuatano unaoonekana angani, si uangavu.

Sayari kibete
Tofauti muhimu ni tabia no. 3: sayari kamili zina ukubwa na uvutano wa kutosha kujivutia magimba mengine madogo; yaani katika njia ya dunia yetu au sayari nyingine hakuna vitu vidogo tena vinavyozunguka hapa pamoja na sayari. Yote yameshaangukia duniani kutokana na uvutano. Magimba yaliyobaki ni yale ambayo yanazunguka kama mwezi au kama bangili ya Zohari ambayo yana mwendo imara.

Upepo jua
Kuhusu sayari za Utaridi (Mercury) na Mirihi (Mars) hizi ni ama bila angahewa (Utaridi) au na angahewa hafifu sana (Meriki). Siku hizi inafikiriwa ya kwamba sababu yake ni shinikizo la upepo wa jua unaoendelea kupuliza gesi za angahewa kutoka sayari kwenda anga-nje. Mars haina uga sumaku mwenye maana, kwa hiyo sawa na Zuhura inapigwa tu na upepo wa jua.

Pluto
Pluto ilikuwa ikitambulika kama sayari ya tisa katika mfumo wa jua na sayari zake toka mwaka 1930 hadi Agosti 2006. Vipimo vipya vilileta wasiwasi juu ya swali: Je, sayari ni kitu gani?, hasa baada ya kugundua magimba ya ziada nje ya Pluto yanayokaribia ukubwa wake lakini hayafai kuitwa sayari.

Jupiter
Jupiter (pia: Iuppiter, Iovis) ni mkuu wa miungu katika dini ya Roma ya Kale. Analingana na Zeu katika dini ya Ugiriki ya Kale.

Madhabahu (kundinyota)
Nyota angavu zaidi ni α Alfa Arae yenye mwangaza unaoonekana wa 2.93 mag ikiwa na umbali kutoka Dunia wa miaka ya nuru 270 na Beta Arae yenye uangavu wa 2.85 Kuna nyota 7 zenye sayari. Mu Arae inayofanana na Jua ina sayari nne na Gliese 676 ambayo ni nyota kibete nyekundu ina sayari nne pia.]

Johannes Kepler
Kepler alitambua ya kwamba makadirio ya Nikolaus Kopernikus yalionyesha hali halisi, maana yake sayari pamoja na dunia zinazunguka jua. Hadi wakati ule wataalamu waliamini ya kwamba dunia yetu iko katikati ya ulimwengu na jua pamoja na sayari zinazunguka dunia.Kwa kanuni zake aliweza kutabiri mahali pa sayari angani vizuri kushinda wataalamu wote waliomtangulia.

Hidrojeni
Masi ya jua letu ni hasa hidrojeni lakini pia sehemu kubwa ya masi za sayari kubwa yaani Mshtarii, Zohali, Uranus na Neptun. Kwa jumla asilimia 93 za atomi zote na asilimia ya masi katika mfumo wa jua letu ni H.

Shetri (kundinyota)
Shetri - Puppis iko katika ukanda wa Njia Nyeupe, katikati ya nyota angavu mbili za Shira (Sirius) na Suheli (Canopus).

Patasi (kundinyota)
Nyota za Patasi ni chache na dhaifu; angavu zaidi ni Alpha Caeli ambayo ni nyota pacha yenye mwangaza unaoonekana wa mag 4.45 ikiwa na umbali wa miaka ya nuru 65.8 kutoka Dunia.

Gerard Kuiper
Kuiper alizaliwa kwenye familia ya fundi cherahani katika kijiji cha Uholanzi ya kaskazini. Tangu 1924 alisoma astronomia kwenye Chuo Kikuu cha Leiden. Jan Oort alikuwa kati ya walimu wake. Baada ya kumaliza shahada ya uzamivu kwa tasnia kuhusu nyota pacha mwaka 1933 akapata nafasi ya kazi kwenye paoneaanga pa Chuo Kikuu cha Kalifornia, Marekani. Baadaye alikuwa profesa kwenye Chuo Kikuu cha Chicago na Chuo Kikuu cha Arizona.
Utafiti wake ulihusu hasa mfumo wa Jua letu. Aliweza kuthibitisha kuwepo kwa dioksidi ya kaboni katika angahewa ya sayari Mirihi "(Mars)". Alitambua pia angahewa za miezi ya sayari kadhaa kama vile kwenye Titan (mwezi wa Mshtarii), Miranda (mwezi wa Uranus) na Nereid (mwezi wa Neptuni).

Mwezi
Sayari inaweza kukosa mwezi au kuwa na miezi mingi. Mshtarii ina miezi zaidi ya 60, mingine mikubwa kama sayari ndogo, mingine midogo yenye kipenyo cha km 1 tu. Dunia yetu ina mwezi mmoja tu. Utaridi haina mwezi.

Ukanda wa asteroidi
Masi ya ukanda wote huhesabiwa kuwa takriban asilimia 5 ya masi ya mwezi wa dunia yetu. Zaidi ya nusu ya masi hii ya asteroidi za ukanda ni magimba 4 makubwa ambayo ni sayari kibete Ceres na asteroidi kubwa za 4 Vesta, 2 Pallas na 10 Hygiea. Zote 4 huwa na kipenyo kinachozidi kilomita 400. Yote mengine ni madogo zaidi hadi kuwa punje za vumbi tu. Lakini densiti ya masi ya ukanda si kubwa na vyombo vya angani kadhaa vimeshapita ukanda bila kugongana na vipande vyake.

Sayari
Kutokana na umbali tunatofautisha "sayari za ndani" kuanzia Utaridi (Mercurius) hadi ukanda wa asteroidi, halafu "sayari za nje" kuanzia Mshtarii (Jupiter) hadi Uranus.

Mbwa Mkubwa (kundinyota)
Mbwa Mkubwa (kwa Kilatini na Kiingereza ) . ni jina la kundinyota kwenye nusutufe ya kusini ya dunia yetu. Shira (Sirius) ambayo ni nyota angavu zaidi angani ni sehemu ya Mbwa Mkubwa.

Mbwa Mkubwa (kundinyota)
Mbwa Mkubwa ni kati ya kundinyota zilizotajwa tayari na Klaudio Ptolemaio katika karne ya 2 BK. Iko pia katika orodha ya kundinyota 88 ya Umoja wa Kimataifa wa Astronomia kwa jina la Canis Maior. Kifupi chake rasmi ni 'CMa'.
Nyota angavu zaidi ni Shira (α Alfa Canis Maioris) inayojulikana pia kwa jina la kimataifa ya . Hii pia ni nyota angavu zaidi kushinda nyota zote kwenye anga ikiwa na mwangaza unaoonekana wa -1.4 mag na umbali wake na dunia ni miaka ya nuru 8.6 (parseki 2.64)

Neptun
Mwezi mkubwa unaitwa Tritoni uligunduliwa mwaka 1846, siku chache baada ya sayari yenyewe na kupokea jina lake kutokana na mwana wa mungu wa bahari katika mitholojia ya Kigiriki. Tritoni ina kipenyo cha kilomita 2707.
Katika karne ya 20 miezi mingine ilitambuliwa inayozunguka Neptuni, hadi sasa jumla ni 14 lakini mingi ni midogo.

Sayari kibete
Sayari kibete ("dwarf planet") ni jina jipya katika mafundisho ya astronomia. Lilianzishwa mwaka 2006 baada ya kugundua violwa mbalimbali vinavyozunguka jua letu ambavyo ni vikubwa kuliko asteoridi zilizojulikana hadi wakati ule lakini hazifai kuitwa "sayari" kamili. Azimio la kuyaita "sayari kibete" lilifanywa kwenye mkutano wa mwaka huo wa Umoja wa kimataifa wa wanaastronomia.

Mpito wa sayari
Kuna sayari mbili zinazoweza kupita mbele ya Jua kwa macho ya mtazamaji duniani: Utaridi ("Mercury") na Zuhura ("Venus").

Voyager 1
Voyager 1 ilipita karibu na sayari za Jupiter na Saturn na kupiga picha za sayari hizi na miezi yao. Inaendelea kupima mnururisho uliopo angani na kutuma data duniani. Inachukua nguvu yake kutoka beteri zenye Plutoni nururifu zinazopangwa kutoa umeme hadi mwaka 2020.

Mfumo wa Jua
Kuna magimba 8 yanayozunguka Jua letu yanyoitwa sayari. Sayari ya kwanza Utaridi(ing. Mercury) hadi Zohali (ing. Saturn) zinaonekana kwa macho. Tangu zamani ziilpewa majina na watu. Sayari za mbali zaidi ziligunduliwa tu baada ya kupatikana kwa darubini. Hadi mwaka 2006 Pluto iliyopo nje ya mzingo wa Neptuni ilihesabiwa kuwa sayari, lakini baada ya azimio la Umoja wa Wanaastronomia, Pluto inaitwa sasa "sayari kibete“ pamoja na nyingine, si sayari kamili tena.

Ceres (sayari kibete)
Ina kipenyo cha kilomita 950 hivyo ni gimba kubwa kabisa ndani ya ukanda wa asteroidi. Sababu ya kuihamisha katika kundi la sayari kibete ni ya kwamba inaonyesha umbo la tufe kama sayari. Hii inasababishwa na Tungamo yake inayosababisha graviti yake kutosha kusawazisha umbo lake kuelekea tufe, tofauti na magimba madogo yanayoonekana kwa maumbo mbalimbali yasiyofuata muundo maalumu.

Jinaha la Ghurabu
Nyota kuu ni jitu buluu yenye jotoridi kubwa, takriban nyuzi 12,000 usoni wake.

Nyota ya asubuhi
Kwa kawaida linataja sayari ya Zuhura ("Venus") ambayo mara nyingi ni nyota ya mwisho inaoonekana angani kabla ya mapambazuko ya Jua kutokana na mwangaza wake mkubwa. Kwa sababu hiyohiyo Zuhura huitwa pia "nyota ya jioni“ ikionekana kabla ya kufika kwa giza jioni.

Sayari
Ufafanuzi huo uliamuliwa kwa kura hata kama wanaastronomia wengine hawakukubali. Azimio hili liliondoa hadhi ya sayari kwa Pluto [4] iliyowahi kutazamwa kuwa sayari katika miaka iliyopita.

Maliki Junubi
Maliki Junubi (ing. na lat. Regulus pia α Alfa Leonis, kifupi Alfa Leo, α Leo) ni nyota angavu zaidi katika kundinyota ya Asadi, pia Simba ("").
Maliki Junubi inayomaanisha “Mfalme wa Kusini” ilijulikana kwa mabaharia Waswahili tangu miaka mingi wakifuata njia yao baharini wakati wa usiku kwa msaada wa nyota. . Walipokea jina hili kutoka kwa Waarabu wanaosema المليك "al-malik" linalomaanisha "mfalme". Waarabu waliwafuata hapa Wagiriki wa Kale waliosema βασιλίσκος basiliskos (mfalme mdogo);Jina mbadala lilikuwa “moyo wa simba” yaani قلب الأسد qalb al-asad.
Kwa matumizi ya kimataifa Umoja wa Kimataifa wa Astronomia ulikubali umbo la Kilatini la jina na kuorodhesha nyota hii kwa jina la "Regulus" (yaani mfalme mdogo).

Dubu Mkubwa (kundinyota)
Nyota angavu zaidi ni ε Epsilon Ursae Majoris inayojulikana pia kama Alioth yenye mwangaza unaoonekana wa mag 1.76 ikiwa na umbali wa miaka ya nuru 81 kutoka Dunia.

Mizani (kundinyota)
Nyota angavu zaidi ni Zubani Shimali () . Ina mwangaza unaoonekana wa mag 2.61 ikiwa na umbali wake unakadiriwa kuwa miaka ya nuru 120 kutoka Dunia. Inafuatwa kwa mwangaza na Zubani Junubi. Majina haya yanamaanisha "Koleo ya Kaskazini na ya Kusini", kwa sababu nyota hizi mbili zilitazamiwa zamani pia kuwa sehemu ya kundinyota jirani ya Saratani, ambako zilimaanisha koleo za "saratani" au kaa.

Mshtarii
Mshtarii (pia Mshiteri, Mushtarii au Mshatira , kutokana na Kiarabu "المشتري" al-mshtari; na hata Jupita kutokana na Kiingereza Jupiter) ni sayari ya tano toka kwenye jua katika Mfumo wa jua na sayari zake.
Mshtarii ni sayari kubwa kabisa ya jua letu. Maada yake inazidi mara mbili na nusu maada ya sayari zote nyingine pamoja.

Ukabu (kundinyota)
Nyota angavu zaidi ni α Alfa Aquilae inayojulikana pia kwa jina Altair yenye uangavu unaoonekana wa 0.75 mag ikiwa umbali wa Dunia wa miaka ya nuru 17. .

Wingu la Oort
Magimba ya wingu la Oort yanafanywa na vipande vya barafu, vumbi au mwamba vilivyobaki wakati wa kutokea kwa sayari. Vipande hivi vilisukumwa na graviti ya sayari kubwa kama Mshtarii (Jupiter) au Zohali (Saturn) kuelekea mbali zaidi na Jua lakini hazikuondoka katika upeo wa graviti ya Jua. Athari ya nyota jirani ilisababisha vipande hivi kutoka kwenye bapa la ekliptiki ambako sayari na magimba mengine ya mfumo wa Jua letu huzunguka.

Chura (nyota)
Chura - Diphda ni nyota jitu jekundu yenye mwangaza unaoonekana wa mag 2.04. Iko kwa umbali na Dunia wa miaka ya nuru 96.
Masi ya Chura ni M☉ 2.8 na nusukipenyo chake R☉ 15 (vizio vya kulinganisha na Jua letu) . Mwangaza halisi ni -0.13 ikiwa katika kundi la spektra "K0 III".
Mng’aro wa III katika "K0 III“ unamaanisha ya kwamba hii ni nyota jitu iliyoishiwa tayari hidrojeni katika kitovu chake ikapanuka kuwa jitu jekundu na sasa inapata nishati yake kwa myeyungano wa heliamu kwenye kitovu. Itaendelea kufanya hivyo kwa miaka milioni 100 inayofuata. * Sägesser, S. N.; Jordan, C. (March 2005). "Emission measures for the single giant β Ceti". In Favata, F.; Hussain, G. A. J.; Battrick, B. Proceedings of the 13th Cambridge Workshop on Cool Stars, Stellar Systems and the Sun, held 5–9 July 2004 in Hamburg, Germany. European Space Agency. p. 931. online hapa

Sayari ya nje
Sayari ya nje (ing. , au extrasolar planet) ni sayari inayozunguka nyota isiyo Jua letu. Iko nje ya mfumo wetu.

Dhahari ya Dubu
Nyota kuu ni Dhahari ya Dubu A (Dubhe A) ambayo ni jitu jekundu inayoelekea kufikia mwisho wa maisha yake. Ina nusukipenyo cha R☉ 30 na mng'aro wa L☉ 200-300. Masi ya ni M☉ 4 pekee. Jotoridi usoni ni karibu K 5000.

Kimondo
Hatari ni kubwa kweli pale ambako magimba makubwa zaidi yaani asteroidi yanagonga dunia. Pigo la asteroidi linaachisha nishati sawa na mabomu ya nyuklia na mgongano na asteroidi kubwa chenye kipenyo cha km 180 unaaminiwa kulisababisha vifo vya viumbehai wengi duniani miaka milioni 65 iliyopita. Soma zaidi hapa Hatari kutokana na violwa vya kukaribia dunia.

Ghurabu (kundinyota)
Nyota angavu zaidi ni Jinaha la Ghurabu au γ Corvi yenye mwangaza unaoonekana wa mag 2.6. Iko kwa umbali wa miaka ya nuru 190 kutoka Dunia na rangi yake ni buluu-nyeupe.

Sayari
Zamani kulikuwa na sayari 5 tu zilizoonekana angani kwa macho matupu kama nyota zinazobadilisha mahali[2]. Tangu kupatikana kwa mitambo kama darubini miaka 400 iliyopita idadi ya violwa angani vyenye miendo ya pekee imeongezeka sana lakini imeonekana pia kuna tofauti kubwa sana kati ya violwa hivi.

Satelaiti
Kila satelaiti inashikwa na graviti ya gimba kubwa zaidi, kama ni sayari au asteroidi au galaksi.

Nyota kibete nyeupe
Nyota kwenye safu kuu kama Jua huwa na nusukipenyo ya kilomita milioni lakini kibete cheupe kina nusukipenyo ya km 10,000 pekee yaani kama sayari. Hata hivyo kibete cheupe kina masi sawa na nyota katika mjao mdogo na pia graviti kama nyota. Densiti yake ni kubwa sana.

Ndege wa Peponi (kundinyota)
Nyota angavu zaidi ni α Alfa Apodis yenye mwangaza unaoonekana wa 3.83 mag . ikiwa umbali wa Dunia wa miaka ya nuru 447 ± 8, .Ni nyota jitu yenye kipenyo mara 48 kuliko Jua na uangavu halisi mara 928 kulio Jua. Halijoto usoni ni 4312 K.

Eris (sayari kibete)
Njia yake ya kuzunguka jua ni nje ya njia ya Pluto. Eros inaonekana ina angalau mwezi mmoja unaoitwa Dysnomia. Makadirio ya kipenyo chake ni 2400 km ambacho ni kikubwa kidogo kuliko Pluto. Inazunguka jua katika muda wa miaka 556.7 ya dunia. Umbali wake na jua ni mara 97 umbali wa dunia yetu. Kutoka Eris hata jua letu laonekana kama nyota ndogo tu.

Isla de la Juventud
Isla de la Juventud (zamani Isla de Pinos) ni kisiwa kikubwa kuliko vyote vya karibu na Kuba.

Mfumo wa Jua
* Utaridi ni jina la sayari ya kwanza kutokana na lugha ya Kiarabu na pia katika mapokeo ya Kiswahili tangu kale. Vitabu vingine hutumia neno "Zebaki" ambalo pia lina asili ya Kiarabu likimaanisha metali mojawapo; inaonekana limepatikana kama tafsiri ya jina la Kiingereza la sayari ya kwanza "Mercury" bila kujua historia ya majina ya sayari sita ya kwanza yaliyoingia katika Kiswahili kutoka katika lugha ya Kiarabu. [2] ** Zuhura - Ng'andu ni sayari ambayo hutambulika kwa jina la Kibantu(Ng'andu) pamoja na jina lenye asili ya Kiarabu(Zuhura) *** Tazama makala ya Dunia kwa ajili ya namba halisi. Neno "ardhi" hutumika na waandishi kadhaa badala ya "dunia" wakitaka kutaja sayari ya tatu.Jina la sayariKipenyo kwenye ikweta kulingana na kipenyo cha dunia = 1 MasiNusukipenyo ya mzingo wa kuzunguka juaMuda wa mzingo (miaka)Kuinama kwa mzingo wa kuzunguka jua Pembenukta (°)Muda wa siku ya sayari (siku)MieziUtaridi [3]0.3820.060.3870.2417.0058.60Zuhura (Ng'andu)**0.9490.820.720.6153.39-2430Dunia (Ardhi)***1.001.001.001.000.001.001Mirihi (Murihi, Meriki, Mars)0.530.111.521.881.851.032Mshtarii [4]11.23185.2011.861.310.41463Zohari (Zohali, pia Zuhali) [5]9.41959.5429.462.480.42649Uranus [6] 3.9814.619.2284.010.77-0.71827Neptun [7] 3.8117.230.06164.81.770.67113

Mfumo wa Jua
Sayari hupatikana katika vikundi viwili mara nying zinaitwa "Sayari za ndani" na "Sayari za nje".Sayari nne za ndani ni Utaridi, Zuhura, Dunia na Mirihi ambazo ni ndogo na ni sayari za mwamba kama Dunia.

Asteroidi
Asteroidi (kutoka Kigiriki ἀστήρ "aster = nyota" na είδες "-eides= ya kufanana") ni kiolwa cha angani kinachozunguka jua jinsi inavyofanya sayari. Ni ndogo kuliko sayari kibete lakini kubwa kushinda kimondo. Mara nyingi huitwa pia "planetoidi" kwa sababu tabia zao zinalingana katika mengi na sayari.
Istilahi ya asteroidi ilianzishwa na William Herschel mnamo mwaka 1802 kutokana na neno la Kigiriki ἀστεροειδής "astero-eides" inayomaanisha "ya kuonekana kama nyota". Tangu siku zake neno hili lilitumiwa kutaja violwa vidogo kwenye anga la nje vinavyoakisia nuru ya kutosha ili kuonekana kwenye darubini. Kutokana na maendeleo ya teknolojia idadi ya magimba yanayoweza kuangaliwa iliongezeka.

Nyota maradufu
"Kama nyota mbili ziko karibu sana na kwa pamoja zina umbali wa kutosha na nyota nyingine ili zisiiathiriwe nazo, basi zinaunda mfumo wa pekee. Zinaendelea kushikwa kati yao na uvutano wa graviti ya kila upande kwa upande mwingine. Hali hii tunaweza kuita nyota maradufu halisi. Nyota mbili zinazoungwa hivyo zinafanya mfumo wa nyota maradufu tunazozijadili sasa."
Mnamo mwisho wa karne ya 19 kiasi cha nyota maradufu zinazozungukana kilikadiriwa kuwa takriban asilimia 20% za nyota zote. Leo hii kuna makadirio kuwa asilimia 60 hadi 70 za nyota angavu katika Njia Nyeupe ni sehemu ya mifumo ya nyota mbili au zaidi. Hata hivyo idadi kubwa zaidi ya nyota za Njia Nyeupe ni nyota ndogo na hafifu kushinda Jua letu na kati ya hizi, ambazo ni vibete vyekundu, nyota maradufu ni chache.

Ukanda wa asteroidi
Sayari za Utaridi (Mercury) hadi Mirihi (Mars) zilizopo ndani ya ukanda huu huitwa "sayari za ndani"; sayari zilizoko nje ya ukanda kutoka jua kuanzia Mshtarii (Jupiter) hadi Neptuni huitwa "sayari za nje".

Simba Mdogo (kundinyota)
Hevelius aliyelenga kujaza mapengo kati ya kundinyota akiandika kwa Kilatini alichagua jina “Leo Minor” (Simba Mdogo) kwa kuitofautisha na Asadi au Simba Mkubwa. Petrus Plancius aliwahi kubuni hapa kundinyota mpya ya Jordanus (mto Yordani) lakini hii haikuendelea na Hevelius badala yake aliona hapa Leo Minor, Leo Minor na Lynx.

Zohali
Zohari ina miezi mingi. Miezi thelathini imepewa majina. Kati ya miezi hii Titan ni mkubwa mwenye kipenyo cha 5,150 km. Ni mwezi wa pekee unaojulikana kuwa na angahewa. Miezi ya Rhea, Dione, Tethys na Iapetus ina vipenyo kati ya 1,050 km na 1,530 km.

Hayya (kundinyota)
Hayya - Serpens ni kundinyota kubwa yenye nyota nyingi. Unukalhai au α Serpentis ni nyota angavu zaidi iliopo katika sehemu za Caput Serpentis. Ni jitu jekundu lenye mwangaza unaoonekana wa mag 2.6 ikiwa umbali wa mwakanuru 73 na Dunia.

Asteroidi
Katika mfumo wa jua letu kuna angalau asteroidi 338,000 zilizotambuliwa hadi leo na wanaastronomia. Nyingi zinazunguka katika ukanda wa asteroidi kati ya njia za Mirihi (Mars) na Mshtarii (Jupiter). Wataalamu hutofautiana kati yao kama hizi ni ama mabaki ya sayari iliyopasuliwa baada ya kugongana na magimba mengine au vipande vya visayari ambavyo havikuendelea kukua.

Sayari ya Tisa
Kuwepo kwa sayari hii imependekezwa na wataalamu wa astronomia baada ya kutazama miendo ya ajabu katika kundi la magimba yaliyopo kwenye mpaka wa nje wa ukanda wa Kuiper; magimba hayo ni asteroidi na angalau sayari kibete moja. Hadi sasa magimba sita yametambuliwa ambayo obiti zake za kuzunguka jua hazifuati njia inayolingana na magimba mengine.

Sayari kibete
Sababu ya kuanzisha utaratibu mpya wa sayari kibete ilikuwa kutambuliwa kwa Eris mwaka 2005. Wataalamu walio wengi hawakuwa tayari kuikubali kama sayari ya kumi. Lakini ilhali Eris ni kubwa kiasi kushinda Pluto (iliyohesabiwa kati ya sayari hadi wakati ule) yalitokea majadiliano kati ya wataalamu na kitengo kipya cha "sayari kibete" kilianzishwa. Pamoja na hayo Pluto haikuhesabiwa tena kuwa sayari kamili bali sayari kibete.

Wingu la Oort
Jan Oort aliunda nadharia kuhusu wingu hili alipotafuta maelezo ya kuwepo kwa nyotamkia zenye obiti ndefu yaani zinazorudi baada ya miaka mingi. Kabla yake walikuwepo wengine waliowaza ya kwamba asili ya nyotamkia iko kwenye mipaka ya nje ya mfumo wa Jua. Oort aliwaza ya kwamba kuna magimba madogo mengi yanayozunguka Jua kwa umbali mkubwa. Kimsingi yapo katika obiti thabiti. Lakini mara kwa mara graviti ama ya nyota jirani -maana wingu linaenea hadi robo au nusu ya umbali kati ya Jua na nyota jirani ya Rijili Kantori (A Centauri)- na pia athari ya graviti ya sayari kubwa ndani ya mfumo wa Jua inaweza kuleta vurugu kwa obiti za magimba kadhaa na hivyo yanaanza kuvutwa na Jua na kuingia katika obiti itakayopita katika sehemu za ndani za mfumo wa Jua. Kama zinakaribia Jua zinapashwa moto, barafu ya miili yao inaanza kuyeyuka na "mkia" wa gesi inayoakisia nuru unaonekana.[3]

Sayari ya Tisa
Uhakiki wa nadharia unahitaji kutambua Sayari ya Tisa au magimba mengine kwa vipimo. Hii haitakuwa rahisi. Sayari zinaonekana kwa sababu zinaakisia nuru ya jua. Katika umbali mkubwa vile ni nuru ndogo sana inayofika kutoka jua na kiasi kidogo zaidi kinachoweza kuakisiwa tena. Kwa hiyo ingeonekana kama nukta hafifu sana kwa darubini za astronomia. Njia ya pekee inategemea tabia ya sayari inayobadilisha mahali pake angani hata kama ni polepole, tofauti na nyota zinazokaa mahali pamoja. Hapa watazamaji wanapiga picha nyingi za maeneo wanayochungulia wanapoona mamilioni ya nyota. Sasa wanalinganisha kwa kompyuta kama kuna nukta za nuru zinazobadili mahali. Katika chaguo la sehemu wanapochungulia wanategemea utabiri zinazowezekana kutegemeana na vielelezo.

Kutubu
Kutubu ilitambuliwa kwenye mwaka 1780 na William Herschel kwa darubini kuwa nyota pacha yaani mfumo wa nyota mbili za α Umi A na α Umi B. Wakati ule darubini ya Herschel ilikuwa kati ya vifaa bora duniani. Kwa kutumia Darubini ya Angani ya Hubble ilitambuliwa kwenye mwaka 2006 ya kwamba pia nyota ya A yenyewe ni nyota pacha na sasa Polaris yote inajulikana kama mfumo wa nyota tatu zinazoitwa α Umi A, α Umi A na α Umi B.
Nyota kuu ni Kutubu A (Polaris Aa) ambayo ni nyota geugeu yenye masi ya Jua mara 5 iking’ara mara 1200 kuliko Jua letu. Kutokana na mng’aro mkubwa inapangwa katika kundi la nyota jitu kuu . Mwangaza wa α Umi Aa ulibadilikabadilika kati ya mag 1.86 hadi 2.13 wakati wa kurekodiwa kama miaka 100 iliyopita. Baadaye kiwango hiki kilipungua kwa muda mrefu lakini kwa miaka ya nyuma kimeanza kuongezeka tena

Eris (sayari kibete)
Eris (pia (136199) Eris au 136199 Eris) ni sayari kibete kubwa inayojulikana katika mfumo wa jua letu.

Nahari (kundinyota)
Nyota angavu zaidi ni Alpha Eridani au Achernar ("mwisho wa nahari") Ina mwangaza unaoonekana wa mag 0.45 ikiwa na umbali wa miaka ya nuru 144 na Dunia.

Sayari
Sayari (kwa Kiingereza planet) ni kiolwa kikubwa cha angani linalozunguka jua (au nyota nyingine) na kung'aa kutokana na nuru ya jua iliyoakisiwa, tofauti na nyota na jua zinazong'aa peke yake. Kwa macho inaonekana kama nyota, lakini baada ya kuitazama kwa muda wa mwaka inaonekana inabadilisha mahali pake angani, tofauti na nyota kwa jumla.

Makemake
Makemake ("tamka "ma-ke-ma-ke"; jina rasmi" 136472 Makemake) ni sayari kibete inayozunguka jua letu katika umbali mkubwa kwenye ukanda wa Kuiper.

Mshtarii
Miezi minne mikubwa ilitambuliwa mwaka 1610 na Galileo Galilei aliyekuwa kati ya wanaastronomia wa kwanza waliotumia darubini. Ndiyo Io, Europa, Ganimedi na Kallisto. Ukubwa wa Ganimedi unakaribia kipenyo cha Utaridi ukipita kile cha Pluto. Mwezi mdogo kabisa wa Mshtarii unajulikana kwa namba tu na una kipenyo cha km 1.

Tairi (nyota)
Tairi (kwa Kiingereza na Kilatini Altair "al-tair", pia α Alpha Aquilae, kifupi Alpha Aqu, α Aqu) ni nyota angavu zaidi katika kundinyota la Ukabu (""). Ni pia nyota angavu ya 12 kabisa kwenye anga la usiku. Mwangaza unaoonekana ni mag 0.77. Tairi ni sehemu ya Pembetatu ya Kiangazi kwenye angakaskazi.

Sayari ya Tisa
Kufuatana na makadirio ya Konstantin Batygin na Michael E. Brown wa California Institute of Technology (Caltech) ya mwaka 2016, uwezekano wa kuwepo kwa Sayari ya Tisa ni mkubwa. Waliingiza data zote za obiti katika vielelezo vya kompyuta, wakafikia suluhisho la kwamba, kuwepo kwa sayari kubwa inayozunguka jua katika umbali mkubwa nje ya ukanda wa Kuiper kunaweza kueleza mambo yasiyo ya kawaida ya obiti zilizochunguliwa. [14]

Ukanda wa Van Allen
Sayari nyingine kama Mshtarii (Jupiter) na Zohali (Saturn) huwa pia na ukanda wa mnururisho wa kufanana.

Sayari ya Tisa
Mwaka 2004: kutambuliwa kwa asteroidi au sayari kibete inayoitwa Sedna inayotembea nje ya Ukanda wa Kuiper kwenye umbali wa vizio astronomia 76 - 936 kutoka jua. Umbo la obiti yake lilistaajabisha watazamaji. Walitafuta sababu za Sedna kuwa na njia hii nje ya Ukanda wa Kuiper; sababu zilizotajwa zilikuwa nyota nyingine iliyowahi kupita karibu na jua letu au sayari nyingine huko nje isiyojulikana bado. [1][2][3] Mwaka 2008: Hadi mwaka huo obiti nyingine za magimba ya ng'ambo ya Neptun zilitambuliwa zilizotembea nje ya obiti za kawaida. Mwanaastronomia wa Japani Tadashi Mukai na wenzake waliwaza kuwepo kwa sayari yenye ukubwa wa Dunia au Mirihi kwenye umbali wa vizio astronomia 100 hadi 200 .[4][5][6][7] Mwaka 2012: Rodney Gomez wa Brazil alichungulia obiti za magimba nje ya Neptun akaona kundi lenye obiti zisizo za kawaida; akaunda kielelezo cha hesabu iliyoonyesha ya kwamba kuwepo kwa sayari yenye masi kati ya Mirihi na Neptun ikitembea mbali sana na jua kunaeleza umbo la obiti zisizo za kawaida.[8][9] Wataalamu wengine walisema ya kwamba alishindwa kuonyesha uthibitisho wa kuwepo kwa sayari huko nje.[10] Mwaka 2014: Magimba mengine yanayofanana na Sedna na obiti yake yalitambuliwa. Ugunduzi huo uliongeza uwezekano wa kuwepo kwa sayari kubwa katika umbali ya nje.[11] 2014 tena: Uchunguzi wa obiti 12 za mbali nje ya Neptun, na hasa kulinganisha kwa afeli na periheli zake, uliofanywa na Trujillo na Sheppard ulileta tokeo ya kwamba usumbufu wa obiti zao hauwezi kuelezwa na nguvu za graviti zilizopo ndani ya mfumo wa jua jinsi unavyoonekana hadi sasa, sharti kuwe na kitu nje. [12][13]

Shahini
Nyota kuu inafanana kiasi na Jua letu lakini masi yake ni kubwa kwa kiwango cha robo moja. Haionyeshi dalili za kuwa na sayari. Mng'aro wake ni mara sita wa Jua na hii inachukuliwa kama dalili ya kwamba imeshamaliza kumemenyusha heliamu katika kiini chake ikielekea kulipuka na kuwa jitu jekundu.

Sayari kibete
Kuna uwezekano wa kuwepo kwa sayari kibete nyingine katika mfumo wa jua lakini hadi sasa hakuna taarifa za kutosha zinazoruhusu azimio kuwa gimba kubwa lina tabia zote za sayari kibete.

Uranus
Ni sayari kubwa ya tatu ya mfumo wa jua hata kama mada yake ni hasa gesi iliyoganda. Jumla ya masi yake ni mara 14 ya dunia hivyo ni sayari nyepesi kulingana na ukubwa wake.

Sayari
Jumla ya jua, sayari zote 8 pamoja na miezi yao, sayari kibete, vimondo, nyotamkia na asteroidi inaitwa mfumo wa jua.

Mizari
Dzeta Ursae Majoris ni jina la Bayer; Dzeta ni herufi ya saba katika alfabeti ya Kigiriki lakini Mizari ni nyota angavu ya nne na hii ni mfano ya kwamba Bayer hakufuata mwangaza kamili wakati wa kuorodhesha nyota.
Mizari iko kwa umbali wa miaka ya nuru takriban 86 kutoka Jua letu. Mwangaza unaoonekana ni mag 2.27. Mtu mwenye macho mema anatambua kando yake nyota dhaifu zaidi inayoitwa Alcor hivyo Mizar na Alcor ni jozi maarufu ya nyota. Haijulikani bado kama ni nyota pacha hali halisi zilizoungwa pamoja kwa gravity au la.

Mfumo wa Jua
Baada ya obiti ya Mirihi kuna pengo lenye upana wa vizio astronomia zaidi ya tatu na nusu hadi Mshtarii. Katika pengo hili unazunguka ukanda wa asteroidi wenye violwa laki kadhaa pamoja na sayari kibete ya Ceres.

Jabuha Asadi
Mwaka 2009 watafiti wa Korea, Ukraina na Ujerumani walitambua mabadiliko katika nuru ya spektra zilizoonyesha uwezekano wa kuwepo kwa sayari yenye masi 8-9 za Mshtarii (Jupiter) inayozunguka Jabuha Asadi A katika muda wa siku 429. .

Dunia
Dunia ni mojawapo ya sayari zinazoelea katika anga ya ulimwengu. Kuna sayari nane zinazolizunguka jua, dunia yetu ikiwa sayari ya tatu katika mfumo wa jua na sayari zake.

Mwangaza unaoonekana
Mwangaza unaoonekana ni kipimo cha ukali wa nuru wa gimba la angani jinsi unavyoonekana kwa mtazamaji kwenye dunia yetu. Unatajwa kwa namba na kizio chake ni magnitudo, kifupi mag. Jinsi uang‘avu ulivyo juu ndivyo kiasi cha "mag" kinakuwa kidogo.[1] Kitu ang‘avu zaidi angani ni jua letu lenye uang‘avu unaonekana wa -−26,73 mag. Nyota ya Rijili Kantori ( en:Alpha Centauri) inaonekana ang‘avu kuliko nyota kubwa zaidi ya Ibuti la Jauza kwa sababu iko karibu zaidi na dunia.

Titan (Zohali)
Titan (Gir.: Τῑτάν)[1] ni mmoja ya miezi ya sayari Zohali (Saturnus). Kipenyo chake kwenye ikweta ni kilomita 5,150km[2][3][4] na inatembea kwenye mzingo mwenye umbali wa kilomita 1,221,865km kutoka Zohali. [2] Titan ilitambuliwa mwaka 1655 na mwanaastronomia Christiaan Huygens kwa kutumia noja ya darubini za kwanza iliyoboreshwa. Titan ni mwezi mkubwa wa Zohali na mwezi mkubwa wa pili katika mfumo wa jua letu. Hata ni kubwa kuliko sayari Utaridi. Pamoja na dunia yetu ni mahali pa pekee penye angahewa nzito ya gesi. Lakini haifai kwa binadamu kwa sababu ni baridi sana na gesi zake ni nitrojeni pamoja na hidrokaboni kama methani. Pamoja na dunia yeti ni pia mahali pa pekee katika mfumo wa jua letu penye maziwa na mito lakini hii si ya maji bali na methani kiowevu.[5][6]

Airbus A380
Airbus A380 (pia inaitwa "Super-jumbo-jet") ni ndege ya injini nne, yenye sakafu mbili, iliyotengenezwa na kampuni ya Airbus. Ndiyo ndege ya abiria iliyo kubwa zaidi duniani, kubwa kuliko Boeing 747 Jumbo Jet. Hata hivyo, siyo ndege kubwa zaidi duniani; maana Antonov An-225 ni kubwa zaidi.

Ayuki
Aa ni nyota jitu jekundu iliyomaliza tayari akiba ya hidrojeni na sasa inayeyunganisha heli yake kuwa kaboni na oksijeni. Spektra yake ni ya aina G8III. Masi yake ni mara 2.69 masi ya Jua ikiwa na ng'aro mara 78.5 ya Jua letu.
solar luminosities (Capella Aa), 77.6 (Capella Ab).

Mfumo wa Jua
Karibu masi yote ni ya Jua lenyewe, likiwa na asilimia 99.86 za masi ya mfumo wake. Kwa hiyo sayari zote kwa pamoja na asteroidi ni asilimia 0.14 tu ya masi kwa jumla.

Paralaksi
Paralaksi ya sayari kama Zuhura itakuwa ndogo zaidi kwa sababu sayari hii iko mbali zaidi kuliko Mwezi hivyo tofauti mbele za nyota za mandharinyuma ni kiasi tu ikitazamwa kutoka sehemu tofauti za Dunia. Mpito wa Zuhura mbele ya uso wa Jua ulileta nafasi ya kupima paralaksi linganifu na ukingo wa Jua na hivyo kuwa msingi kwa makadirio ya kwanza kwa ajili ya kujua kizio astronomia. Hapa kipenyo cha Dunia kinachojulikana kilikuwa ni kipimo cha mstari wa msingi.

Sahara
Sahara ni jangwa kubwa kaskazini mwa Afrika. Ni jangwa kubwa kabisa barani, ni la kwanza duniani kati ya majangwa joto na jangwa la tatu kwa ukubwa ulimwenguni baada Bara la Antaktiki na Aktiki.[1]

Bakari (kundinyota)
Bakari iko kati ya kundinyota za Nadhifa "()" na Dubu Mkubwa (""). Njia Nyeupe inapita katika sehemu ya Bakari.

Galaksi ya Andromeda
Umbali wa galaksi ya Andromeda hadi mfumo wa Jua letu ni takriban miaka ya nuru milioni 2.5. Kipenyo chake cha jumla (pamoja na fungunyota za nje) ni takriban miakanuru milioni moja. Masi yake imekadiriwa kuwa mnamo masi za Jua 1.5×10 au mara trilioni 1.5 ya masi ya Jua letu. Hivyo ni kubwa kuliko Njia Nyeupe iliyokadiriwa kuwa na M☉ 8×10.

Sayari
sayari zinazoonekana kwa macho matupu ambazo ni Utaridi, Zuhura, Mirihi, Mshtarii na Zohali. Hizi zilijulikana tangu kale na mabaharia hasa walizitumia kwa kukadiria njia wakiwa baharini mbali na bara. Majina haya yamepokelewa na Waswahili wa Kale kutoka kwa lugha ya Kiarabu pamoja na majina mengi ya nyota.[6] Ila sayari ya pili yaani Zuhura ambayo ni sayari inayong'aa kuliko zote pia ina jina la Kibantu ambayo ni Ng'andu ("mwenye kung'aa). Kwa lugha za Ulaya kama Kiingereza, Kifaransa, Kijerumani majina ya sayari za jua letu yanatokana na majina ya miungu ya Roma ya Kale au Ugiriki ya Kale.

Hutu Junubi (kundinyota)
Hutu Junubi (kwa Kilatini na Kiingereza "") ni jina la kundinyota ndogo kwenye nusutufe ya kaskazini ya dunia yetu. Ni tofauti na kundinyota Hutu (au Samaki, Piscis) kwenye nusutufe ya kaskazini
Hutu Junubi (Piscis Austrinus) iko karibu na ikweta ya anga Inapakana na kundinyota jirani za Jadi (Mbuzi)) "()", Darubini "()", Kuruki "()", Najari "()" na Dalu (Ndoo) "()".

Kutubu
Alfa Ursae Minoris ni jina la Bayer ikiwa ni nyota angavu zaidi katika Dubu Mdogo na Alfa ni herufi ya kwanza katika Alfabeti ya Kigiriki.

Utaridi
Utaridi (kwa Kiingereza Mercury) ni sayari iliyo karibu zaidi na jua letu katika mfumo wa jua na sayari zake.

Sayari
Nyingi kati ya hizo zilikuwa na ukubwa kufanana na Mshtarii au kubwa zaidi. Lakini sayari ndogo zaidi zimetambuliwa pia. [10]

Pluto
Vitabu kadhaa vinatumia jina la Kiswahili Utaridi[1] [2] [3] kwa kufuata kamusi ya KAST; lakini mabaharia Waswahili wametumia jina hili la "Utaridi" tangu miaka mingi kwa ajili ya sayari ya kwanza (ing. "Mercury").[4]

Jua
Kama nyota zote Jua linapita kwenye ngazi mbalimbali za maisha yake. Wataalamu wengi hukadiria ya kwamba baada ya miaka bilioni 5 ijayo akiba ya hidrojeni katika kitovu itapungua, Jua litapanuka sana na kuwa jitu jekundu[1]; katika hali hii inaweza kuenea hadi njia ya obiti ya Zuhura na hakuna nafasi tena kwa uhai duniani kutokana na mnururisho mkali.

Simaki
Masi yake ni M☉ 1.08 na nusukipenyo chake R☉ 25.4 (vizio vya kulinganisha na Jua letu) . Ni nyota jitu jekundu katika kundi la spektra K0 III. Ilhali masi yake inalingana takriban na Jua letu kipenyo chake ni kubwa zaidi mara 25 na sababu yake ni ya kwamba jitu jekundu ni nyota iliyopanuka baada ya kuishia hidrojeni katika kitovu chake; katika hali hii kitovu cha nyota kinajikaza na myeyungano wa hidrojeni unahamia kwenye tabaka za nje za nyota. Hii inasababisha kupanuka kwa nyota na kuongezeka kwa mwangaza wake.

Orodha ya milima mirefu duniani
Kwenye sayari na miezi ya mfumo wa Jua letu kuna milima mikubwa zaidi kuliko duniani. Mlima mkubwa unaojulikana hadi sasa ni Olympus Mons kwenye Mirihi (Mars). Volkeno hii inapanda kilomita 26 juu ya tambarare ya mazingira yake ikiwa na kipenyo cha kilomita 600. Kasoko kwenye kilele chake ina kipenyo cha kilomita 80.

Zubani Junubi
α alfa Librae iko kwa umbali wa miaka ya nuru 77 kutoka Jua letu. Ni nyota pacha inayoonekana kwa darubini kuwa na nyota mbili ndani yake zinazoitwa α Librae na α Librae. α ni nyota angavu zaidi na umbali kati ya sehemu hizi mbili ni vizio astronomia 5.400. Vipimo vya spektra vinaonyesha ya kwamba kila moja ni nyota pacha tena kwa hiyo Zubani Junubi ni mfumo wa angalau nyota nne zinazozungukana kwa namna ya jozi mbili za nyota.

Mfumo wa Jua
Tangu kutambuliwa wa ukanda wa Kuiper ambamo Pluto ni sehemu tu inajulikana ya kwamba kuna magimba ya angani mengi yasiyoonekana kwa kirahisi kwa sababu yanapokea na kuakisi nuru kidogo sana kutoka Jua.

Sayari
Violwa vya angani katika mfumo wa jua letu yenye umbo la kufanana na tufe yasiyolingana na sharti c) huitwa "sayari kibete" - kwa mfano Pluto. Violwa vinavyozunguka nyota nyingine nje ya mfumo wa jua letu, kama yana masi ya kutosha, huitwa "sayari za nje" (ing. exoplanet). Hadi Mei 2016 kuna 2125 zilizotambuliwa [5]. Violwa vyenye masi ya sayari ambazo si sehemu ya mfumo wa jua lolote lakini zinapita angani zinazoweza kuitwa sayari bila nyota (ing. wandering planets, starless planets, siku hizi zaitwa pia "planemo").

Mirihi
Katika kizio cha kusini ndipo milima mikubwa inayojulikana ulimwenguni hadi leo. Mlima mkubwa kabisa, wenye kimo cha km 26 (zaidi ya mara nne urefu wa Kilimanjaro), ndio Olympus Mons (Mlima wa Olimpiki), volkeno , ambayo ni kubwa kuliko zote za mfumo wa jua. Mazingira yake mengine yenye milima mikubwa huitwa Tharsis kuna pia volkeno.

Ekliptiki
Katika sehemu nyingine masi hazikutosha kujikaza na hapo tunapata sehemu za Mfumo wa Jua kama vile ukanda wa asteroidi kati ya Mirihi na Mshtarii au ukanda wa Kuiper ng'ambo ya sayari Neptun.

Nyota nova
Tangu karne ya 20 vipimo na elimu iliyopanuka vilifanya wanaastronomia kutofautisha kati ya "nova" na "supanova" ambazo zote ni "nyota mpya" zinazotokea angani kwa muda ila kwa sababu tofauti. Nyota nova za kawaida zinatokea katika mfumo wa nyota pacha. Nadharia inayokubalika na wengi inasema: nyota kibete cheupe na nyota kubwa, hasa jitu jekundu, zinazungukana kwa umbali wa karibu. Kibete cheupe kimeshamaliza hidrojeni yake na kujikaza, hivyo graviti yake bado ni kubwa ingawa mjao wake ni mdogo, pia ina joto. Jitu jekundu la jirani linaendelea kupanuka. Hapa sehemu ya mata ya tabaka za nje ya nyota kubwa inavutwa na graviti ya nyota ndogo na kuhamia upande wake. Sehemu ya mata hii ni hidrojeni inayokusanyika kwa umbo la diski ya uongezekaji inayozunguka Kibete Cheupe na hatimaye kufikia karibu zaidi na kuunda angahewa. Hidrojeni hii inapashwa moto na uso wa Kibete Cheupe hadi kufikia halijoto ya kutosha ya kuanzisha myeyungano wa kinyuklia "(nuclear fusion)".

Jua
Baada ya miaka bilioni kadhaa ya kuwaka kama jitu jekundu, masi yake itakuwa imepungua itajikaza na kuendelea kwa muda usio mrefu kama nyota ndogo na hafifu. Kuna uwezekano mkubwa wa kwamba Jua litaendelea baadaye kama nyota kibete nyeupe (White Dwarf) itakayoendelea kuzimika polepole[3].

Instruction: Given a question, retrieve Wikipedia passages that answer the question.