Question: Je,gazeti la Calgary Sun kilichapishwa kwa mara ya kwanza mwaka upi?

Calgary Sun
Lilichapishwa kwa mara ya kwanza katika mwaka wa 1980, gazeti hili huchapishwa katika mtindo sawa na tabloid na lilichukua nafasi ya gazeti la hapo awali,The Albertan, baada ya kununuliwa na wachapishaji wa Toronto Sun.

Calgary Herald
Jarida hili lilichapishwa kwa mara ya kwanza mnamo tarehe 31 Agosti ,1883 na Andrew Armour na Thomas Braden chini ya jina la The Calgary Herald, Mining and Ranche Advocate and General Advertiser. Jarida hili lilianza kama gazeti la kila wiki likiwa na kurasa nne zilizochapishwa kwa kutumia mashine yaliyotumia nguvu ya mikono. Operesheni zilikuwa ndogo, zikitumia hema iliyokuwa kando ya makutano ya mito Bow na Elbow kama ofisi yake. Katika mwaka wa 1885, Herald likawa gazeti la kuchapishwa kila siku lakini uchapishaji huo wa kila siku haukuanza hadi mwisho wa mwaka wa 1883. Tangu wakati huo mpaka Aprili 1985, lilikuwa gazeti la alasiri lakini hivi sasa ni gazeti linalosambazwa asubuhi. Mnamo Novemba 2000, gazeti la Herald likawa sehemu ya Kampuni ya Magazeti ya Southam (hivi sasa linaitwa Canwest News Service ambao ni mgawanyiko wa kampuni ya mawasiliano ya CanWest Global Communications)

Drum (gazeti)
Drum ni gazeti la Afrika Kusini. Lilianzishwa mwaka wa 1951 likawa gazeti muhimu kwa waandishi weusi kutoa sauti dhidi ya ubaguzi wa rangi.

Seasons in the Sun
Pia kuna toleo kwa lugha ya Kijerumani linaloitwa Adieu Emile lililoimbwa na by Klaus Hoffmann na kutolewa mwaka 1975. Mashairi ya toleo hili, yanaonekana kukaribia kufanana na yale katika toleo la Kifaransa, lakini midundo katika toleo hili inaonekana kutofautiana kidogo..[2]

Nebula ya Jabari
Kabla ya karne ya 17 ilijulikana kama nyota ya kawaida. Baada ya kugunduliwa kwa darubini Mfaransa Peiresc alikuwa mtu wa kwanza aliyeiangalia kwenye mwaka 1610 kwa kutumia darubini na kutambua si nyota.

City Pages
Tarehe 1 Agosti 1979, wachapishaji Tom Bartel na Kristin Henning walichapisha jarida la kila mwezi lilioitwa "Sweet Potato" lilihusika sana na sekta ya muziki katika eneo la Twin Cities. Toleo la kwanza la bendi la "pop" liloitwa "The Cars" kwenye ukurasa wa kwanza. Mnamo mwezi wa Oktoba 1980, "Sweet Potato" ikaanza kuchapishwa baada ya wiki mbili. Tarehe 3 Desemba 1981, gazeti likaanza kuchapishwa kila wiki na kuitwa "City Pages". "City Pages" ilishindana na gazeti la "The Twin Cities Reader" mpaka mwaka wa 1997 ambapo kampuni ya uchapishaji ya Stern Publishing ilinunua "City Pages" mnamo Machi na ikanunua "The Twin Cities Reader" siku iliyofuata. Bartel na Henning walitoka "City Pages" katika mwaka wa 1997. Kaka wa Tom Bartel,Mark,akaajiriwa kama mchapishaji baada ya Bartel na Henning kuondoka. "City Pages" ilikuwa mojawapo ya magazeti ya kila wiki yaliyomilikiwa na Stern, Village Voice ikiwa moja yao. Tarehe 24 Oktoba 2005, New Times Media ilitangaza mpango mpya wa kununua Village Voice Media,ikiunda mnyororo wa magazeti 17(hivi sasa 16) ya bure yanayochapishwa kila wiki kote nchini na kuwa na usambazaji wa magazeti(ya kila wiki) milioni 1.8.Hivyo basi waliendesha robo ya usambazaji wa magazeti ya kila wiki nchini Marekani. Baada ya kukamilika kwa mpango huo, New Times ilichukua jina la Village Voice Media.

Herald (Glasgow)
Jarida hili ni mojawapo wa magazeti kongwe ya lugha ya Kiingereza duniani kote. Lilichapishwa kwa mara ya kwanza katika mwaka wa 1783 kama gazeti la "Glasgow Advertiser" huko Duncan's Land,Gibson Wynd's, Glasgow. Mhariri wake wa kwanza alikuwa John Mennons.

Pio Gama Pinto
Mwaka 1960 alianzisha gazeti la Kenya African National Union (KANU) liitwalo "Sauti Ya KANU," na baadaye, "Pan African Press," ambayo yeye hatimaye akawa Mkurugenzi na Katibu.
Alishiriki kikamilifu kuipatia KANU ushindi katika Uchaguzi wa 1961 na, mwaka 1963, alichaguliwa kuwa Mwanachama wa Shirika la Kati la Bunge. Mwezi Julai 1964, aliteuliwa Mwanachama wa kipekee katika Baraza la Wawakilishi. Pia mwaka 1964, alifanya kazi kwa masaa mengi kuanzisha Taasisi ya Lumumba, ambayo ilikuwa hasa ikitumika kuwafunza Maafisa wa Vyama. Alikuwa mwanachama wa Bodi ya Magavana na kuchukua riba katika nia yake ya utendaji.

Otago Daily Times
Katika miaka yake ya mwanzo, ODT lilihusika katika kampeni nyingi za kupigania haki za jamii. Mfano mmoja ni liliporipoti kuhusu mazingira mbovu ya kazi katika eneo la Dunedin ,katika miaka ya 1880. Ripoti hizi ,zilizoandikwa chini ya Mhariri Sir George Fenwick na Mwandishi Mkuu Silas Spragg, zilisababisha mageuzi makubwa ya kisheria.

Northamptonshire Evening Telegraph
Gazeti la "Evening Telegraph" huchapishwa katika rangi zote usiku kucha kutoka Jumatatu hadi Jumamosi. Huchapisha habari za mitaa na michezo haswa kuhusu timu za kandanda za Kettering Town FC ("The Poppies" ni jina lao la utani), Rushden na Diamonds FC. Gazeti hili limechapishwwa kwa mfululizo tangu 4 Oktoba 1897. Toleo la michezo, "Football Telegraph", lilichapishwa hadi mwaka wa 1914 na tena tangu mwaka wa 1921 hadi 1939.

NRC Handelsblad
NRC Handelsblad, mara nyingi hufupishwa kuwa NRC, ni gazeti la kuchapishwa kila siku.Gazeti hili huchapishwa jioni katika nchi ya Uholanzi na Kampuni ya NRC Media. Gazeti hili liliumbwa mnamo 1 Oktoba 1970 kutokana na muungano wa jarida la Nieuwe Rotterdamsche Courant na jarida la Algemeen Handelsblad.Jarida la Algemeen Handelsblad llikuwa jarida kuhusu hesabu za kibiashara kwa jumla na jarida la Nieuwe Rotterdamsche Courant lilikuwa gazeti la Roterdam. Katika mwaka wa 2006, jarida la porojo, nrc•next, lilianza kuchapishwa. Katika mwaka wa 2007, usambazaji wa NRC Handelsblad ulikuwa nakala 249,099 katika siku ya Jumatatu hadi Ijumaa na nakala 270,189 katika siku ya Jumamosi.

Ndugu Wadogo
Mahubiri yaliendelea kuwa njia kuu ya utume, sio tu katika wiki za uamsho, maandalizi ya sherehe na mafungo, bali pia kwa njia ya vyombo vya upashanaji habari: baada ya magazeti (la kwanza lilianzishwa na Wakapuchini wa Ufaransa mwaka 1861; kufikia mwaka 1919 yalikuwa 164 tayari, halafu yakazidi tena), Ndugu Wadogo walifanya kazi katika redio na televisheni au kuzimiliki wenyewe. Katika nusu ya kwanza ya karne XX utume wa maungamo ulishika nafasi kubwa hata kwa Wakapuchini, ambao toka mwanzo hadi mwaka 1847 walikuwa wakizuiwa na katiba wasifanye kazi hiyo.

Harvard Law Review
Jarida hili lilichapishwa mara ya kwanza 15 Aprili 1887, na lina wahariri wakuu 14 wanaochaguliwa kila mwaka kutoka katika ujumla wa wanafunzi katika kitivo hicho cha sheria.

Panzimaji (kundinyota)
Panzimaji inapatikana kati ya kundi nyota zilizobuniwa tangu mabaharia Wazungu kuzunguka dunia yote yaani karne ya 16 na kuona mara ya kwanza nyota za kusini. Kundinyota hii ilielezwa mara ya kwanza na mabaharia Waholanzi Pieter Dirkszoon Keyser na Frederick de Houtman katika safari yao ya kuelekea Indonesia zikaonyeshwa mara ya kwanza mwaka 1598 katika globu ya nyota ya Petrus Plancius. Keyser alitumia jina la Vliegendenvis (samaki anayeruka yaani panzimaji)[2] iliyotafsiriwa na Bayer kwa kilatini kuwa « Piscis Volans » iliyoendelea kufupishwa baadaye kuwa « Volans ».

The Province
Katika mwaka wa 1923, familia ya Southam ilinunua gazeti hili la The Province. Miaka ishirini na miwili baadaye katika mwaka wa 1945, wachapishaji wa nakala za jarida hili waligoma. The Province lilikuwa gazeti lililonunuliwa sana kati ya magazeti mengine yote jijini Vancouver likiwa mbele ya The Vancouver Sun na lile la News Herald. Kama matokeo ya mgomo huo wa wiki sita, gazeti hilo lilipoteza wanunuzi muhimu katika soko la magazeti ikifanya mauzo yao yapungue. Gazeti hili lilishuka hadi nafasi ya tatu katika mauzo ya magazeti. Katika mwaka wa 1957, magazeti ya The Province na The Vancouver Sun yaliuzwa kwa kampuni ya Pacific Press ambayo ikamilikiwa na kampuni zote mbili (Vancouver Sun na The Province).

Financial Times
Ilianzishwa mwaka wa 1888 na James Sheridan na ndugu yake, Financial Times hushindana na magazeti mengine manne ya kibiashara, mwaka 1945 iliipita gazeti la Financial News (lililoanzishwa mnamo mwaka 1884). Kwa kipindi hicho, FT wao walikuwa wamejikita katika habari za kibiashara na fedha, wakati huohuo walikuwa wakijipanga kuja na mwonekano mwingine wa kujitegemea. FT ni gazeti pekee linalotoa habari za biashara na Soko la hisa la London kila siku huko nchini Uingereza.

Kenneth Matiba
Kwa muda mrefu, Matiba amekumbwa na matatizo ya kiafya yaliyotokana na kufungwa kwake mwaka wa 1990. Biasha zake pia zimezorota. Alipokonywa umiliki wa hoteli zake na serikali (ingawa ulirudishwa kwake baadaye). Shule yake ya Hillcrest pia iliuzwa, ingawa baadaye alirudishiwa umiliki wake na kuiuza kwa kundi la kibiashara linaloongozwa na Fanisi. Alianzisha gazeti la The People. Lilianza kama gazeti linalochapishwa kila wiki mwaka 1992. Hatimaye mwaka 1998, lilianza kuchapishwa kila siku ingawaje ni gharama kubwa sana kwa Matiba. Mwaka 2008 Matiba bado ni mwenyekiti wa Saba Saba Asili na alijisajili tena kuwa mpiga kura.

Calgary Herald
Katika siku za 29 Aprili hadi 31 Agosti 2008, Herald lilichapishwa kurasa za mbele za zamani katika makumbusho ya mwaka wake wa 125 (1883 - 2008).

Astronomia
Katika karne ya 17 darubini za kwanza zilibuniwa Ulaya. Hivyo utazamaji wa nyota uliboreshwa na magimba ya angani mengi yalianza kuonekana. Galileo Galilei aliweza kuona miezi ya Mshtarii mwaka 1609 iliyokuwa haijajulikana hadi siku ile.

Velocity (gazeti)
Velocity ni gazeti la bure la kuchapishwa kila wiki. Lilichapishwa kwa mara ya kwanza mnamo tarehe 3 Desemba 2003 na jarida la "The Courier Journal" ya Louisville, Kentucky.

Washirika Tanzania Stars
Mambo yakaenda yakiongezeka! Lakini si kwa mema. Kizaazaa kwenye bendi hiyo kikatokea mwaka 1993 wakati wa mwezi mtukufu wa Ramadhan, ambao mara nyingi huwa ni likizo kwa wasanii wote kutokana na watu wengi kufunga, hususan waumini wa Kiislamu, hivyo burudani zote hupungua. Wanamuziki wa bendi hiyo walipoanza kudai ‘mafao’ yao ili waende likizo, viongozi wa Ushirika wakaweka ngumu na kutaka waendelee kutumbuiza! Wanamuziki walijitahidi kuuelewesha uongozi kwamba kipindi hicho mapato huwa haba kutokana na wapenzi wengi wa dansi kuwa katika funga ya Ramadhan. Lakini viongozi hao hawakusikia la Muadhini wala Mnadi Swala! Wakwaambia wanamuziki, kwamba mlango uko wazi, anayetaka kuondoka aondoke, anayetaka kubaki, apige kazi kama kawaida. Waliobaki wakabaki, walioondoka wakaondoka. Mwaka wa 1994, Adam Bakari, mwanamuziki huyo alisema kwamba aliamua kumwendea rafiki yake aitwaye Mwakibinga na kumshawishi waanzishe bendi, naye bila hiyana akaridhia na kutafuta vyombo Sinza kwa Mzee Mbaga, ambavyo walivinunua kwa Shs. 2 milioni tu. Kama masikhara vile, wakaanzisha bendi ya MCA International mwaka 1994, ambayo iliundwa na yeye Sauti ya Zege, Said Makelele (tarumbeta), Abdallah Kimeza (sax), Noordin Athumani (rhythm), George Kessy Omojo (bass), na Kassim Rashid Kizunga (solo), ambaye alikuwa amechukua nafasi ya Kalala kule Washirika katika awamu ya pili. Bendi ya MCA International ikaweka kambi yake Bagamoyo. Washirika Tanzania Stars ikabaki ikisuasua tu pamoja na jukumu la kuiendeleza kukabidhiwa Zahir Ally Zorro na Hassan Show. Zorro akaibuka na kibao cha ‘Mikufu ya Dhahabu’, lakini juhudi zake hazikuzaa matunda na hatimaye bendi hiyo ikatoweka kwenye anga la muziki wa dansi. Baada ya serikali kuvunja Vyama vya Ushirika na kuamuru kila mkoa ujitegemee, CUT ikaamua kuja na mtindo wa kuiunda au kuikusanya bendi hiyo kila mwaka inapokaribia sikukuu ya Wakulima (Nane Nane), ambao walikuwa wakiwashawishi baadhi ya wanamuziki waliopata kuimbia bendi hiyo na kwenda kwenye sherehe hizo. Hata hivyo, juhudi hizo zilikoma mwaka mwaka 1996 na mpaka sasa hakuna anayeikumbuka. Imekufa kama zilivyokufa Urafiki Jazz, UDA Jazz, Bima Lee Orchestra, na nyinginezo zilizokuwa zikimilikiwa na mashirika ya umma.

Shirika la Msalaba Mwekundu
Mwaka mmoja kabla mwisho vita, ICRC ilipokea Tuzo ya Amani ya 1917 kazi yake maridhawa wakati wa vita. Ilikuwa tuzo ya kipekee ya Amani ya Nobel iliyopeanwa katika kipindi cha 1914-1918. Mwaka wa 1923, Kamati ilifanya mabadiliko katika sera yake kuhusu uteuzi wa wanachama wapya. Hadi wakati huo, wananchi kutoka mji wa Geneva tu ndio walioweza kujiunga na Kamati. Kizuizi hiki kililegezwa na kujumuisha raia wa Uswizi. Kama matokeo ya moja kwa moja ya Vita vya kwanza vya Dunia, itifaki moja ilionngezwa katika Mkataba wa Geneva na kupitishwa mwaka wa 1925 ambayo ilipiga marufuku matumizi ya gesi zenye sumu na silaha za baiolojia kama silaha. Miaka minne baadaye, Mkataba wa awali ulihaririwa upya na Mkataba wa pili wa Geneva "uliohusiana na ule wa Namna ya kuwashughulikia Wafungwa wa Vita" ilianzishwa. Matukio ya Vita vya kwanza vya Dunia pamoja na shughuli za ICRC vilichangia pakubwa kuongezeka kwa sifa na mamlaka ya Kamati katika jumuiya kimataifa na kupelekea kuongezeka kwa uhodari wake.

The Nation (gazeti)
Mizizi ya The Nation inaenda nyuma mpaka mwaka 1940 wakati nawa-i-Waqt ilianzishwa. Gazetti la kiingereza lilizinduliwa mwisho wa mwaka 1986 na Arif Nizami. The Nation ni Gazetti la kipakistani lililo nujuliwa zaidi duniani. The Nation ina wapinzani wawili huko Karachi, Dawn na The News International.

Calgary Herald
Calgary Herald ni mojawapo wa magazeti mawili yanayohudumia eneo hilo la Calgary. Gazeti la pili ni lile la Calgary Sun. Usambazaji hufanyika kwa njia ya kuagiza, uuzaji kwa maduka ya mgazeti ama kwa kutumia sanduku la gazeti. Mtindo huo wa masanduku ya magazeti ulileta mjadala mkali kutoka Halmashauri ya Jiji katika mwanzo wa mwaka wa 2008 baada ya kiongozi mmoja kudai kuwa masanduku hayo yalisababisha maongezeko ya takataka.

Cumberland County, Nova Scotia
Kata hili lilikaliwa na Maindio wa kabila la Mi'kmaq wakati kwa kufika Wazungu Wafaransa katika sehemu hizi za Kanada. Wafaransa walijenga boma lililoitwa Beausejour (makao mazuri). Wakati wa vita ya miaka 7 boma hilililitwaliwa na Waingereza mnamo 18 Juni 1855. Kwa heshima ya mtoto wa mfalme wa Uingereza aliyekuwa na cheo cha mtemi wa Cumberland jina hili liliteuliwa kwa mahali pale.

Moscow Times
Gazeti hili lilianza kama gazeti la kuchapishwa mara mbili kwa wiki kabla ya kuwa gazeti la kila siku baada ya miezi kadhaa. Gazeti hili lina makao yake makuu katika makao ya zamani ya gazeti la "Pravda",likawa gazeti la kwanza la nchi za Magharibi kuchapishwa nchini Urusi.

Star Tribune
Muungano kadhaa zilikuwa zimefanyika hapo awali katika miaka iliyopita,hizi zimeelezwa hapa chini. "Minneapolis Tribune" lilianzishwa katika mwaka wa 1867, na liliendeshwa na familia ya Murphy kati ya 1891 na 1941. Jarida la "Minneapolis Journal" lilianzishwa katika mwaka wa 1878 kama gazeti la jioni. Gazeti la "Minneapolis Times" lilikuwa gazeti la asubuhi lililoanzishwa katika mwaka wa 1899; lilinunuliwa na "Tribune" katika mwaka wa 1905 na jina lake likatumika kwa njia nyingi hadi mwaka wa 1948. Gazeti la "Minneapolis Daily Star" likaanza kuchapishwa katika mwaka wa 1920 na hapo baadaye likawa,"Minneapolis Star" lililosambazwa jioni.

Satelaiti
Satelaiti ya kwanza iliyorushwa angani ilikuwa Sputnik 1. Ilitumwa na Umoja wa Kisovyeti tarehe 4 Oktoba 1957.

Karatasi ya picha
Athari za mwanga katika giza karatasi iliyotayarishwa iligunduliwa na Thomas Wedgwood mnamo mwaka 1802. Karatasi za picha zimetumika tangu mwanzo wa michakato ya picha hasi – chanya kama zilivyoendelezwa na kupewa umaarufu na William Fox Talbot (Uingereza/1841-calotype).

Unene wa kupindukia
Nchi nyingi pamoja na vikundi vimechapisha ripoti zinazohusu unene wa kupindukia. Mnamo mwaka wa 1998, miongozo ya kwanza ya serikali ya shirikisho ya Marekani ilichapishwa kwa jina "Clinical Guidelines on the Identification, Evaluation, and Treatment of Overweight and Obesity in Adults: The Evidence Report" (Mwongozo wa Kitabibu kuhusu Utambuzi, Utathmini na Matibabu ya Unene na Unene wa Kupindukia katika Watu Wazima). Mnamo mwaka wa 2006 Mfumo wa Unene wa Kupindukia wa Kanada ulichapisha "Canadian Clinical Practice Guidelines (CPG) on the Management and Prevention of Obesity in Adults and Children" [Taratibu za Kitabibu za Kanada zinazohusu Udhibiti na uzuiaji wa Unene wa Kupindukia kwa Watu Wazima na Watoto] Huu ni utaratibu wa kina unaozingatia ushahidi ili kushughulikia udhibiti na uzuiaji wa uzani wa kupita kiasi na unene wa kupindukia kwa watu wazima na watoto.

Uchapaji
Lakini serikali ya sultani Beyazid II katika Milki ya Osmani mwaka 1485 ilikataza uzalishaji wa vitabu kwa matbaa kwa Waislamu. Amri hiyo ilirudiwa mwaka 1515 na Sultani Selim. Vibali vilitolewa kwa matbaa pekee zilizohudumia jumuiya za wasio Waislamu kama Wayahudi na Wakristo. Kitabu cha kwanza kilichopigwa chapa huko Konstantinopoli kilitolewa mwaka 1497 kwa lugha ya Kiebrania kikiwa na maelezo ya Torati. lakini uchapaji wa herufi za Kiarabu ulipigwa marufuku hadi mwaka 1729.

Calgary Sun
Kipengele hiki ni maarufu katika gazeti la Calgary Sun - kama magazeti mengine ya mnyororo wa Sun- na huwa na picha maridadi ya mwanamke yeyote anayefanya kazi za kupigwa picha za matangazo au za kutangaza nguo mpya kwa umma. Mwanamke huyu ndiye anayeitwa Sunshine Girl. Kipengele hutumia picha za wanawake wa nchi hiyo zilizopigwa na wataalam au za kupigwa na watu wenyewe ama ,pia, zinazopigwa na gazeti lenyewe. Hapo awali, kilikuwa katika ukurasa wa 3 (kama magazeti ya Uingereza ambayo Sun lilitaka kuiga yalikuwa na picha kama hizi katika ukurasa wa 3) lakini katika miaka ya 1990 kilihamishwa hadi sehemu ya habari za michezo. Kipengele cha Sunshine Boy cha wanaume kilichapishwa katika miaka ya 1980 na 1990.

Jules Bernard Luys
Mwaka wa 1873 Luys alichapisha atlas ya kwanza ya picha kwenye ubongo na mfumo wa neva: Iconographie Photographique des Centers Nerveux. Atlas ilikuwa na safu sabuni za albamu za sehemu za ubongo za mbele, za saggital, na za usawa. Baadhi yao yalikuwa na darubini, lakini wengi waliwakilisha neuroanatomy kubwa. Licha ya umaarufu wa kupiga picha kama chombo kipya cha visualization, uchapishaji wa Iconographie haukusababisha kuenea kwa athari za picha za neva katika miongo iliyofuata. Hata hivyo, Edward Flatau alichapisha atlas hiyo mwaka 1894.

Q (gazeti)
Gazeti hili lilianzishwa na Mark Ellen na David Hepworth ambao walichoshwa na vyombo vya habari za muziki vya wakati huo, ambapo walikuwa wakihisi kwamba vinadharau vizazi vile ambavyo vinanunua muziki wa CD wa zamani.

Kamusi za Kiswahili
Kamusi ya Kiswahili - Kiingereza (Swahili-English Dictionary KKK/SED) (imetungwa na Taasisi ya Taaluma za Kiswahili, toleo la pili Dar es Salaam 2014, ISBN 9976-911-44-0; [5]) Kamusi Awali ya Sayansi na Tekinolojia (KAST). Dar es Salaam, Tanzania: Ben & Co. Ltd., 1995.(imetungwa na TUKI) Madan-Johnson, A Standard Swahili-English Dictionary (M-J SSE) (hutolewa na Oxford University Press, Nairobi & Dar es Salaam, 1939 na kuchapishwa upya mara nyingi)

Star Tribune
Familia ya Cowles ilinunua "Star" katika mwaka wa 1935 na "Journal" katika mwaka wa 1939 na magazeti hayo mawili yakaunganishwa kuwa gazeti la "Star-Journal". Hapo baadaye, jina lake likafupishwa kuwa gazeti la "Star". Familia ya Cowles ikanunua "Tribune" katika mwaka wa 1941. Magazeti haya ("Star" na "Tribune") yakaanza kuchapishwa moja la jioni na jingine la asubuhi. Katika mwaka wa 1982, majarida hayo yote yakaunganishwa kuwa 'Minneapolis Star and Tribune', na ilipofika mwaka wa 1987 gazeti likapewa jina lake la sasa la "Star Tribune". Kaulimbiu ya gazeti hili ikawa "Newspaper of the Twin Cities." Katika mwaka wa 1998, Kampuni ya McClatchy ikanunua Kampuni ya Cowles Media na ikauza mali zingine zote za Cowles Media lakini ikabaki na gazeti la "Star Tribune".

Herald (Glasgow)
Kichwa cha gazeti hilo lilichorwa kwa mtindo mpya na gazeti la ""New Era"" likaanzishwa upya katika mwezi wa 11 Mei 1998. Gazeti shirika la Jumapili , "Sunday Herald", lilianzishwa katika mwaka wa 1999.

Shaykh 'Abdullaah Swaalih Al-Farsy
Fikra hii adhimu ilianza baada ya Shaykh kupiga chapa kitabu chake cha mwanzo kiitwacho 'Maisha ya Mtume Muhammad' (Swallah Llahu alayhi wa Sallam) kilichofuatiliwa na kitabu cha Sura za Swalah na Tafsiri zake mwaka (1950).
Kabla ya kudhihirisha kutoridhika kwake na tafsiri ya Makadiani katika kijitabu kidogo ‘Upotofu wa Tafsiri ya Makadiani’, Shaykh Abdullah Saleh alikwishawahi kuandika tafsiri na sharhi ya Surah Yaseen, Al-Waqiah na Al- Mulk kilichopigwa chapa na A.A. Vasingstake, Uingereza na kutolewa mwaka 1950 Zanzibar.
Tafsiri yake aliyoiandika kwa kuitegemea zaidi tafsiri ya Jalalayn ilianza kupigwa chapa juzuu baada ya juzuu, na baina ya mwaka 1956 na 1961 juzuu kumi na mbili zilikwishapigwa chapa.
Kutokana na upungufu wa fedha, tafsiri iliyokamilika ilipigwa chapa mwaka 1969 na wadhamini walikuwa The Islamic Foundation.
Msaada mkubwa uliotolewa na Sultani wa Qatar, Shaykh Ahmad bin Ali uliwezesha kugawiwa bure misahafu 4,000 na kuuzwa misahafu mingine 3,000 kwa bei nafuu ya shilingi kumi tu.

Calgary Herald
Tarehe 8 Novemba 1999, wafanyikazi ,waliokuwa wameunda muungano yao hivyo majuzi, walifanya mgomo. Mgomo huo uliendelea hadi mwezi wa Julai 2000 huku wanahabari wengi wa Herald wakitoka katika gazeti hilo. Baadhi yao walikubali malipo ya kutoka kampuni ilhali wengine walirudi kazini huku muungano wao ukibanduliwa. Nafasi za waandishi wengi mashuhuri zilichukuliwa na wafanyikazi wachanga katika kazi hiyo. Ilichukua miaka kadhaa kabla ya gazeti la Herald kupata wasomaji wake tena baada ya mgomo. Wafanyikazi wengi wa zamani wa Herald waliotoka wakti wa au baada ya mgomo huweza kupatikana katika majarida mengine mbalimbali ,hasa jarida la kibiashara la kila wiki ,Business Edge.

Morgunblaðið
Morgunblaðið (Swahili: "Gazeti la Asubuhi") ni gazeti linalochapishwa katika nchi ya Iceland,lilianzishwa na Vilhjálmur Finsen & Olaf Björnsson. Toleo la kwanza lilikuwa na kurasa nane tu lilichapishwa tarehe 2 Novemba 1913. Miaka sita baadaye, katika mwaka wa 1919,shirika la Árvakur likanunua kampuni hiyo. Jarida hili lilikuwa na uhusiano wa karibu na chama cha Independence, hasa wakati wa Vita Baridi. Wahariri wake na wanaripoti wake wa bunge waliketi katika mikutano ya bunge mpaka mwaka wa 1983,wakati Mwenyekiti wa Bodi ya Árvakur alikuwa ,pia, Mwenyekiti wa chama cha Independence,Geir Hallgrímsson. Kulikuwa na uamuzi kuwa uhusiano huo haungesaidia chama au gazeti hilo kwa njia yoyote. Ingawa uhusiano na chama cha Independence sio wa moja kwa moja kama ule wa miongo iliyopita, jarida hili hukosolewa kwa kuegemea msimamo wa chama hicho hasa katika misimu ya uchaguzi. Jarida hili huwa na maadili ya kihafidhina sawa na yale ya chama cha Independence na limeonyesha msimamo huru katika masuala kadhaa muhimu kama mjadala kuhusu usambazaji wa haki za uvuvi. Hivi majuzi, gazeti hili limechukua hatua ya kuajiri wanahabari waliochukua msimamo wa kuegemea sera za "kushoto" na gazeti hili limeendeleza sera za kutetea haki za wanawake katika kurasa zake.

The Era (gazeti)
The Era ilianzishwa katika mwaka wa 1838 na muungano wa wanahisa ,baadhi yao waliokuwa wasambazaji wa bidhaa na watu wengine waliohusika na biashara yao. Jarida hili lilikuwa likilengwa kuwa chombo cha kuwasilisha habari ya kila wiki kama vile gazeti la Morning Advertiser lilivyokuwa chombo cha kutumika kila siku. Katika miaka miwili mitatu hivi ya kuwepo kwa gazeti hili, msimamo wake wa kisiasa ulikuwa wa kukubali siasa yoyote. Mhariri wake wa kwanza, Leitch Ritchie, alionekana kuwa huru sana na bodi ya wakurugenzi na kuongezea migogoro ya wahariri, gazeti hilo lilifeli. Frederick Ledger alichukua nafasi ya Ritchie na akawa mwendeshaji pekee na, vilevile, mhariri wa gazeti hilo. Alihariri jarida hili kwa zaidi ya miaka thelathini, likibadilisha siasa yake kutoka kukosa msimamo wowote hadi kuwa na msimamo wa uhafidina. Siasa, hata hivyo, ilikoma kuwa suala kubwa kwa The Era. Habari zake kuu, ikiwa chini ya Ledger,zilikuwa michezo ,dini ya freemason</i>na michezo ya kuigiza. Msomaji wa kisasa alisema kuwa, "Katika habari za maigizo ,gazeti hili limezipa nafasi kubwa sana. Katika uhusiano wa kiwango na usahihi wa habari zake za maigizo, gazeti hili ni bora kuliko magazeti mengine ya kila wiki.

Kamusi za Kiswahili
Hadi mwanzo wa karne ya 20 Kiswahili kilipatikana katika lahaja zake tu. Baada ya Vita Kuu ya Kwanza kamati iliundwa na serikali ya kikoloni kwa kusudi la kuunda Kiswahili sanifu kitakachotumiwa kote Afrika ya Mashariki. Kamusi mbili za "Inter-territorial Language (Swahili) committee to the East African Dependencies" zilitolewa mwaka 1939 na zimechapishwa upya mara nyingi. Mhariri mkuu wa kamati alikuwa katibu wake Frederick Johnson. Msingi wa kamusi hizi ulikuwa kazi ya Madan (taz. juu). Hivyo kamusi hizi hutajwa kama "Madan-Johnson".

Tawasifu ya Malcolm X
Kampuni ya uchapishaji ya nchini Marekani, Doubleday, iliingia mkataba wa kuchapisha kitabu cha The Autobiography of MalcolmX na kulipa malipo ya awali kiasi cha dola $30,000 kwa MalcolmX na Haley mnamo mwaka wa 1963.[18] Mwezi wa Machi 1965, wiki tatu tangu kuuawa kwa MalcolmX, Nelson Doubleday, Jr., akafuta mkataba wake aliongia nao kwa kuhofia usalama wa wafanyakazi wake. Mwaka mmoja baadayae, Grove Press, wakachapisha kitabu.[18][19] Kwa vile The Autobiography of MalcolmX imeuza zaidi nakala zaidi ya mamilioni,[20] Marable anaelezea uamuazi wa Doubleday kama janga kubwa lililowahi kufanywa katika historia nzima ya tasnia ya uchapishaji".[21]

Calgary Sun
Gazeti hili, kama mengine yote ya kampuni ya Kanada ya Sun, linajulikana kwa makala fupi ya habari yanayolenga wasomaji wanaofanya kazi. Mpangilio wa makala katika Sun hufanana , kwa kiasi fulani, na magazeti ya porojo ya Uingereza.

Shirika la Msalaba Mwekundu
Mwaka wa 1906, Mkataba wa Geneva wa 1864 uliundwa upya kwa mara ya kwanza. Miaka moja baadaye, Mkataba wa Hague X, ulioratibishwa katika Mkutano wa Pili wa Kimataifa wa Amani mjini Hague, uliupanua Mkataba wa Geneva kujumuisha pia Vita vya majini. Muda mfupi kabla ya Vita Kuu vya Kwanza vya Dunia kuanza mwaka wa 1914, na miaka 50 baada ya kuanzishwa kwa ICRC na kupitishwa kwa Mkataba wa Geneva, tayari kulikuwa na Vya vya kitaifa 45 duniani kote. Vuguvugu hili lilikuwa limeenea hadi nje ya Ulaya na Amerika ya Kaskazini hadi ya Amerika ya Kati na Kusini (Argentina, Brazil, Chile, Cuba, Mexico, Peru, El Salvador, Urugwai, Venezuela), Asia (Jamhuri ya China, Japan, Korea, Siam), na Afrika (Jamhuri ya Afrika Kusini).

Roger Scott
Redio za kibiashara ,hatimaye,zilipewa mamlaka katika mwaka wa 1972 na katika mwaka wa 1973 alijiunga na wafanyikazi wa stesheni ya London,Capital Radio. Vipindi vya alasiri vya Scott vikapata umaarufu sana baina ya wakazi wa London, akizalisha vipindi maarufu kama "Three O'Clock" na "Hitline" pamoja na wimbo wa "Grab a a little piece of heaven" ulioimbwa na David Dundas. Katika mwaka wa 1976, kipindi chake cha mara kwa mara cha Ijumaa cha kucheza nyimbo za kitambo kilipata mashabiki wa dhati. Hasa,kwa sababu ya Scott kuchezesha nyimbo zisizojulikana za aina ya "rock-a-billy" kwa mara ya kwanza.

Historia ya tarakilishi
Tarakilishi ya kwanza Duniani kutunza programu ilikua inaitwa Manchester, jina la utani Mtoto. Iliundwa na Frederic C. Williams, Tom Kilburn na Geoff Tootill, katika Chuo Kikuu cha Manchester kiitwacho Victoria, na kuanza kutumia programu yake ya kwanza tarehe 21, mwezi wa sita mwaka 1948.

RETScreen
Toleo la kwanza la RETScren lilitolewa tarehe 30 Aprili, 1998. Toleo la 4 la RETScreen lilizinduliwa terehe 11 Disemba, 2007 kule Bali, Indonesia na Waziri wa Mazingira ya Kanada. RETScreen Plus iliyotolewa mwaka wa 2011. RETScreen Suite (ikijumuisha RETScreen 4 na RETScreen Plus ikiwa na maboresho mengi ya ziada), ilitolewa mwaka wa 2012. RETScreen Expert ilitolewa kwa umma tarehe 19 September, 2016.

Neptun
Neptuni haionekani kwa macho matupu. Inawezekana ya kwamba Galileo Galilei, aliyekuwa mtu wa kwanza kutumia darubini kuangalia nyota, aliiona alipotazama anga lakini hakuitambua kama sayari, ila kama nyota mojawapo.
Neptuni ilitambuliwa katika karne ya 19 kutokana na makadirio ya kihisabati wakati wataalamu walitafuta maelezo ya mzingo wa sayari jirani ya Uranus na hapo kuwepo wa sayari ya nyongeza ulitabiriwa. Hivyo ilitazamwa kwenye darubini kwa mara ya kwanza tarehe 23 Septemba 1846 karibu na mahali ilipotabiriwa.

Cathay Pacific
Ndege hii ilianzishwa mnamo 24 Septemba 1946 na Mwamerika R|oy Farrell pamoja na Sydney de Kantzow anayetoka nchini Australia. Waliita "Cathay Pacific" kwa sababu "Cathay" ni jina la jadi la China; na "Pacific" kwa ajili Farey alikuwa na matumaini ya kuwa siku moja wataruka juu ya bahari ya Pacific.Vyakula na vinywaji vinavyotolewa kwenye ndege zote zitokazo Hong Kong hutolewa na kampuni ya "Cathay Pacific Catering Services.

Shule ya Strathmore
'The Scroll', gazeti la shule, ilichapishwa kwa mara ya kwanza mwaka wa 1963. Toleo la mwisho lilichapishwa mwaka wa 2006 ndiposa kuiachia njia teknolojia mpya ya aina ya DVD iitwayo ‘The Scroll Digital’ (maarufu kama 'digital').

Star Tribune
Katika mwaka wa 1987, jarida hili lilianza kuwa na toleo tofauti la Minneapolis ,la St.Paul na la jimbo lakini hivi sasa lina moja la Minneapolis-St. Paul na moja la habari za Minnesota kote na majimbo jirani.

Calgary Sun
'Calgary Sun gazeti la kila siku linalochapishwa katika eneo la Calgary, Alberta Kanada. Hii ni mgawanyiko wa Sun Media, kampuni ya Quebecor.

Seasons in the Sun
Toleo la Westlife wimbo huu upo katika albamu yao inayoitwa jina lao wenyewe yaani albamu ya Westlife ambapo wimbo huu upo katika upande A pamoja na wimbo wa I Have A Dreamwimbo ambao ulikuwa wimbo wa kwanza katika nyimbo za Krismasi kwa mwaka 1999, na kuendelea kushika nafasi hiyo hadi wiki ya kwanza ya mwaka 2000 Toleo la Bobby Wright na Kitty Wells, lilifanikiwa kufika nafasi ya 40, katika chati ya Billboard magazine Country Singles ya nwaka 1974. Wimbo uliotolewa zaidi unaweza ukawa ule uliotolewa katika eneo la Manchester uliokuwa ukikaribia kufanana na toleo la Coachmen ulirekodiwa katika studio za AMEI Abbey Raod Studio mwezi Julai mwaka 1966, na kutolewa katika Columbia DB8057 mwezi Novemba 1966. Wimbo huu ulitumika na kundi la Shabba Ranks na Crystal katika wimbo wao wenye miondoko ya Rege "Twice My Age", na kuweka maneno haya katika kiitio, ambapo kiitikio kiliimbwa na Crystal:

Hamshahri
Hamshahri ni gazeti kuu la kitaifa la Iran katika lugha ya Kiajemi linalochapishwa na Manispaa ya Tehran, na lilianzishwa na Gholamhossein Karbaschi. Hili ndilo gazeti ,la kila siku, la kwanza la Iran linalochapishwa katika rangi zote mbalimbali. Lina kurasa 60 za matangazo na bei yake ni riali 1000 za Iran. Hivi sasa, gazeti hili lina usambazaji wake katika maeneo ya manispaa ya Tehran. Usambazaji wake wa kila ni nakala 400,000 kila siku, huu ni sawa na usambazaji wa magazeti makuu ya Marekani kama "San Francisco Chronicle", "Boston Globe" na "Chicago Tribune". [3]
Toleo la gazeti hili linaweza kupatikana katika tovuti yake ya hamshahrionline.ir

Western Mail (Wales)
"Western Mail" lilianzishwa katika eneo la Cardiff katika mwaka wa 1869 na John Crichton-Stuart kama gazeti (bei la peni moja) la kuchapishwa kila siku. Lascelles Carr (1841-1902), mhariri tangu mwaka wa 1869, alinunua gazeti hilo na Daniel Owen katika mwaka wa 1877. Katika historia ya Wales Kusini, "Western Mail" limehusishwa na wamiliki wa awali, waundaji viwanda vya makaa ya mawe na viwanda vya chuma. Mara nyingi, hii imesababisha jarida hili kusemekana na wengi kuwa ni la kiadui, hasa wakati wa migomo katika viwanda vya makaa ya mawe katika karne ya ishirini. Uhusiano wa zamani wa jarida hilo na wamiliki wa zamani ulikuwa wenye nguvu sana mpaka hivi sasa bado kuna watu katika eneo la Wales Kusini wanaolishuku bado.

NRC Handelsblad
Gazeti la NRC Handelsblad lilianzishwa mnamo 1 Oktoba 1970, baada ya muungano wa gazeti la Amsterdam la Algemeen Handelsblad na gazeti la Rotterdam la Nieuwe Rotterdamsche Courant. Nieuwe Rotterdamsche Courant lilianzishwa katika mwaka wa 1844 na Henricus Nijgh huko Rotterdam. Gazeti la Algemeen Handelsblad lilianzishwa katika jiji kuu la Amsterdam katika mwaka wa 1828 na J.W. van den Biessen. Wito wa jarida hili,NRC Handelsblad ni Lux et Libertas- hasa ukimaanisha Mwangaza (ikiashiria wakati wa kuzuzuliwa na kuerevushwa- yaani mwangaza unawafungua macho) na Uhuru.

Kampuni ya Magazeti ya Bay State
Mali za Bay State zilikusanywa na familia ya Dole, iliyoendesha gazeti la Cambridge Chronicle tangu miaka ya 1930 mpaka mwanzoni mwa miaka ya 1990. Gazeti la Chronicle, gazeti la kuchapisha rekodi za jiji la Cambridge, limechapishwa tangu mwaka wa 1846 na, chini ya usimamizi wa familia ya Dole, likaungana na gazeti shindani la Cambridge Sun.

De Standaard
Hata hivyo, hali ya kifedha ya Kundi la Standard ilidhoofika sana , kampuni hii ikapata shida zaidi katika mwaka wa 1976. Kundi la Standard likatangaza kuwa limedhibitiwa na shida hizo za kifedha mnamo 22 Juni wa mwaka huo. "De Standaard" liliokolewa na André Leysen, mfanyibiashara wa Ubelgiji, aliyeanzisha "Vlaamse Uitgeversmaatschappij N.V." (VUM - "Ushirikiano wa Wachapishaji wa Flemish"). VUM ilichukua magazeti yote ya Kundi la Standard, na likawa kampuni linalochapisha "De Standaard". VUM ilibadilisha jina lake kuwa Corelio katika mwaka wa 2006.

Otago Daily Times
Gazeti la ODT lilianzishwa na W.H. Cutten na Julius Vogel (hapo baadaye aliitwa Sir Julius) katika nyakati za uchimbuzi wa dhahabu katika eneo lao la Tuapeka, mojawapo ya maeneo ya Otago yaliyopatikana kuwa na dhahabu. Cutten alikuwa mchapishaji wa gazeti la kila wiki la the Otago Witness lililoanzishwa katika mwaka wa 1851. Vogel naye , mwanzilishi mwenzake Cutten, aliliona gazeti hili la ODT kama mbinu ya kutetea na kupinga sera mbalimbali katika serikali ya mikoa.

Tawasifu ya Malcolm X
Haley aliandika kitabu hiki kwa ushirkiano mkubwa kabisa na MalcolmX',[6] ameandika, kapanga, na kukihariri.[7] Tawasifu inatoka na mahojiano mazito zaidi ya 50 yaliyofanywa kati ya MalcolmX baina ya 1963 hadi kifo chake mwaka 1965.[8] Wawili hawa walikutana kwa mara ya kwanza mwaka 1959, wakati huo Haley aliandika makal kuhusu Nation of Islam kwa ajili ya jarida la Reader's Digest, na vilevile mara ya pili pale Haley alipomuhoji MalcolmX kwa ajili ya jarida la Playboy mnamo mwaka wa 1962.[9]

New Times LA
New Times LA ni gazeti lakitambo lililokuwa likichapishwa kila wiki katika eneo la Los Angeles,California.Lilichapishwa na Shirika la New Times Media tangu mwaka wa 1996 hadi mwaka wa 2002. Mhariri mkuu wa muda wake wa kuchapishwa alikuwa Rick Barrs. Mwandishi Jill Stewart ndiye aliyekuwa anaandika makala ,yaliyoleta utata, ya kisiasa.

Star Tribune
Mnamo 26 Desemba 2006, Kampuni ya McClatchy iliuza jarida hili kwa kampuni ya kibinafsi ya Avista Capital Partners kwa bei ya $ milioni 530. Bei hii haikufika nusu ya bei ya $ bilioni 1.2 ambayo McClatchy ilnunua nayo "Star Tribune" kutoka Cowles Media.

Bongo Flava
Istilahi ya "bongo flava" ilitajwa kwa mara ya kwanza mnamo 1996 na Radio One 99.6 FM (moja kati ya redio za kwanza kabisa za binafsi nchini Tanzania) DR wa Redio Mike Mhagama ambaye alikuwa akijaribu kutofautisha kati ya muziki wa R & B na hip hop wa Marekani kupitia lipindi chake maarufu cha redio - 'DJ Show' ambapo enzi hizo vijana chipukizi walikuwa hawajaanza kutamba kwa mitindo yao wenyewe. DJ Show kilikuwa kipindi cha kwanza cha redio kukubali wanamuziki vijana wa Kitanzania wenye athira ya muziki wa Marekani - wakijieleza wenyewe kupitia uimbaji wa rap. Alisema hewani, "Baada ya kusikiliza kibao cha "R & B Flava" kilichoitwa 'No Diggity' kutoka Marekani, sasa inakuja "Bongo Flava" kutoka kwa Unique Sisters, kutoka hapa nyumbani." Baada ya kusema hivyo katika kipindi, istilahi hii ya "Bongo Flava" ikanasa hadi leo hii.

Lady Gaga
Mnamo mwaka wa 2008, Gaga ametoa albamu yake ya kwanza iitwayo "The Fame", ambamo alielezea kwamba "namna gani mtu anavyoweza kujsikia kwa kuwa maarfu". Leo hii, albamu imetoa vibao vyake vikali kadhaa vilivyomaarufu kama vile "Just Dance" na "Poker Face ", ambayo awali ilipewa Tuzo ya ikiwa kama wimbo bora wa kudansi - katika .

Historia ya tarakilishi
Astronomical Clock Tower ilivumbuliwa na Su Song miaka ya 1090 BK wakati wa kipindi cha utawala wa kinasaba wa mfalme Song.

Kifua kikuu
Albert Calmette na Camille Guérin mafanikio ya kwanza ya kweli mafanikio katika utoaji wa chanjo dhidi ya kifua kikuu katika 1906. kwa kutumia mnachuja ya ngombe kufikika kifua kikuu. Ilikuwa inaitwa (bacillus of Calmette and Guérin) (BCG). Chanjo ya BCG mara ya kwanza kutumika juu ya binadamu katika 1921 nchini Ufalansa.[106] Lakini tu kupokea kukubalika kuenea katika Marekani, Uingereza, and Ujerumani na baada ya Vita Kuu ya II. [107]

Sheffield Star
Gazeti hili la "The Star" lilianza kama "Sheffield Evening Telegraph". Toleo la kwanza la gazeti hili lilichapishwa mnamo 7 Juni 1887. Baada ya muda mfupi, lilinunua gazeti shindani ,"Sheffield Evening Star". Tangu Juni 1888 mpaka Desemba 1897 gazeti hili lilijulikana kama "Evening Telegraph and Star and Sheffield Daily Times" kisha,kutoka mwaka wa 1898 mpaka Oktoba 1937 likajulikana kama "Yorkshire Telegraph and Star". Tangu mwaka wa 1931, lilinunua gazeti la "Sheffield Mail" ambalo lilikuwa gazeti shindani lake tangu mwaka wa 1920. Tangu mwaka wa 1937 mpaka mwezi wa Novemba 1938, gazeti hilo likawa "Telegraph & Star". Hatimaye likachukua jina lake la "The Star" mnamo 14 Novemba 1938,hadi sasa .bad linaitwa jina hilo.

A Good Man is Hard to Find
A Good Man Is Hard to Find and Other Stories ni mkusanyiko wa Hadithi Fupi za mhariri wa Marekani Flannery O'Connor. Kitabu hiki klichapishwa nchini Uingereza kwa jina Artificial Nigger and Other Tales. Mkusanyiko huu ulichapishwa mara ya kwanza mnamo 1955. Vichwa vya hadithi zilizomo vinagusia maswala ya Ubatizo ("The River") na hata wauaji wa muda mrefu ("A Good Man Is Hard to Find"), ulafi wa kibinadamu na unyanyasaji ("The Life You Save May Be Your Own").

Manga
Katika miaka iliyofuata, manga ilipata umaarufu, wachapishaji wapya waliingia soko. [47] As of 2008 Soko ya manga nchini Marekani na Kanada yalizoa mapato ya milioni ya dola 175 kwa mauzo ya mwaka. [48] Sambamba, mkondo mkuu wa habari nchini Marekani ilianza kujadili manga, katika makala katika magazeti kama The New York Times, Time magazine, The Wall Street Journal, na Wired magazine. [49]

New Times LA
Katika mwaka wa 2002,New Times Media iliingia mkataba wa kutoshindana na shirika la Village Voice Media, shirika jingine cha uchapishaji magazeti ya kila wiki. Mkataba wao ulikuwa: kampuni hizo zingewacha kuchapisha magazeti ya New Times LA na Cleveland Free Times(gazeti la Village Voice Media) ili zisikuwe zikishindana katika mji wowote ule. Gazeti lililoshindana na New Times LA lilikuwa "LA Weekly". New Times Media inaendelea kuchapisha majarida mengine mbalimbali kama "Miami New Times,New Times Broward-Palm Beach" na "Phoenix New Times".

Le Canadien
Gazeti hili lilianzishwa katika jiji la Quebec City na mwanasheria Pierre-Stanislas Bédard na wenzake: François Blanchet, Jean-Antoine Panet, Jean-Thomas Taschereau na Joseph Le Vasseur Borgia Wakati huo, hao wote walikuwa wabunge katika Bunge la Lower Kanada. Mhariri alikuwa Jean-Antoine Bouthillier. Gazeti hili likakua haraka hadi likawa sauti ya "Parti canadien" (chama cha Kanada) katika vita yao dhidi ya chama cha Uingereza na serikali ya Gavana James Craig.

Pietermaritzburg
Gazeti la kwanza la Natal, Nakala wa Natal (sasa anajulikana kama The Witness), lilichapishwa mwaka wa 1846.

Albert Camus
Albert Camus (7 Novemba 1913 – 4 Januari 1960) alikuwa mwandishi kutoka nchi ya Ufaransa. Alizaliwa katika nchi ya Algeria. Hasa anajulikana kwa riwaya zake, k.m. "Mgeni" (kwa Kifaransa "L'Étranger", mwaka wa 1942) au "Tauni" ("La Peste", mwaka wa 1947). Mwaka wa 1957 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi. Aliuawa katika ajali ya motokaa.

Kanada
Mwaka 1927 ilipeleka balozi wa kwanza huko Marekani.

Historia ya awali
Neno hilo lilitumika katika Ufaransa kuanzia miaka ya 1830 kuelezea kipindi kabla ya uandishi, na baadaye likaingizwa na Daniel Wilson katika Kiingereza mwaka 1851.

New Times LA
Mali zote za New Times LA zilinunuliwa na kampuni ya Southland Publishing,Inc ambayo huchapisha magazeti kadhaa ya kila wiki ya mitaa. Kutoka kwa mali walizopata,Southland iliweza kuanzisha magazeti mawili: Los Angeles CityBeat na ValleyBeat. [2]

Calgary Herald
The Calgary Herald ni gazeti la kuchapishwa kila siku lililochapishwa katika mji wa Kanada wa Calgary, Alberta.

Village Voice Media
Katika mwaka wa 2002, Village Voice Media ya hapo awali iliingia mkataba usiokuwa wa kushindana na New Times Media, wakati huo New Times Media ulikuwa pia jumba la uchapishaji magazeti ya kila wiki. Mkataba wao ulikuwa wa kutochapisha magazeti ya "New Times LA"(jarida la New Times Media) na "Cleveland Free Times" (jarida la Village Voice Media) ili zisiwe na magazeti mawili yanayoshindana katika mji mmoja. Mkataba huu na kufutiliwa mbali kwa magazeti hayo mawili ulisababisha upelelezi na Idara ya Haki ya Marekani. Matokeo ya uchunguzi yalisababisha malipo, ambapo kampuni zote mbili zilihitaji kuuza mali na magazeti hayo mawili kwa washindani wao wowote.

Tanuri (kundinyota)
Lacaille alikaa miaka miwili kwenye Rasi ya Tumaini Jema (Afrika Kusini) alipotazama nyota za anga la kusini ambazo wakati ule zilianza tu kujulikana kati ya wanaastronomia wa Ulaya. Hapo alipima nyota 10,000 na kuzipanga kwa kundinyota na kutunga majina kwa kundinyota mpya 14. Jina la Kifaransa lilitafsiriwa kwa Kilatini na kufupishwa kama "Fornax“(Tanuri).
Chaguo la jina lilikuwa dalili ya kipindi cha Zama za Mwangaza ambako Lacaille alitumia majina ya zana za siku zake kwa kutaja nyota, si tena majina ya mitholojia ya kale.

Najari (kundinyota)
Najari ni kati ya kundinyota zilizobuniwa katika kipindi cha kisasa. Kundinyota hii ilielezwa kwa mara ya kwanza na Mfaransa Nicolas-Louis de Lacaille wakati wa karne ya 18 kwa jina “Atelier du sculpteur “ lililomaanisha “karakana ya mchongaji ». Lacaille alikaa miaka miwili kwenye Rasi ya Tumaini Jema (Afrika Kusini) akitazama nyota za anga ya kusini ambazo zilianza tu kujulikana na wanaastronomia wa Ulaya wakati ule. Alipima nyota 10,000 akizipanga katika kundinyota na kutunga majina kwa kundinyota mpya 14. Jina lilitafsiriwa kwa Kilatini na kufupishwa kama "Sculptor" (mchongaji) na kutafsiriwa katika mashariki kwa jina la mchonga ubao sawa na seremala.
Chaguo la jina lilikuwa dalili ya kipindi cha Zama za Mwangaza ambako Lacaille alitumia majina ya teknolojia kwa kutaja nyota, si tena majina ya mitholojia ya kale.

Herald (Glasgow)
Katika mwaka wa 1802 likawa gazeti la "Herald and Advertiser", likibadilika kuwa "Glasgow Herald" katika mwaka wa 1805. Lilianza kuchapishwa kila siku katika mwaka wa 1859. Katika mwaka wa 1895, chapisho hilo lilihamia jengo la Charles Rennie Mackintosh katika barabara ya Mitchell Street. Jengo hili sasa ni "The Lighthouse", jumba la usanifu na michoro ya majengo.

Herald (Glasgow)
Jarida hili liliitwa jina la "The Herald" katika tarehe 3 Februari 1992. Usimamizi wake ulinunuliwa katika mwezi wa Mei 1992 na Kampuni ya Magazeti ya Caledonian, kampuni hii ikanunuliwa,hapo baadaye na Scottish Television katika mwaka wa 1996. Baada ya ununuzi huu, kundi hilo la Scottish TV lilijiita jina jipya "Scottish Media Group" (hili lilifupishwa kuwa SMG na katika mwaka wa 2008 likaitwa STV Group plc.).

Calgary Sun
Kwa miaka mingi, Calgary Sun ,pia, lilichapisha gazeti maarufu la kila wiki ,Calgary Mirror, lililohusisha habari za jamii; shirika la Sun likanunua gazeti hili katika mwanzoni wa miaka ya 1990. Chapisho hili, ambalo lilianza katika miaka ya 1950 na lilijulikana kama North Hill News, liliacha kuchapishwa katika mwaka wa 2001. Nafasi yake ilichukuliwa na FYI Calgary In-Print, gazeti la bure la kila wiki lililolengwa kuwa chapisho la tovuti ya Sun habari ya FYI Calgary (kulikuwa na gazeti la FYI Toronto lililokuwa chapisho la tovuti ya Toronto Suns).Chapisho jipya lilishindwa kuvutia wasomaji na watangazaji na likaacha kuchapishwa katika mwezi wa Mei 2001 katika operesheni za kupunguza ukubwa wa kampuni ya Sun Media. Tovuti iliachisha dhana ya FYI mwaka mmoja baadaye na kujiita Calgarysun.com.

Calgary Sun
Calgary Sun ni mojawapo ya magazeti manne ya kila siku yanayopatikana katika eneo la Calgary. Gazeti la pili ni Calgary Herald. La tatu na la nne ni Metro News na Rush Hour News. Usambazaji unafanyika kwa kuagiza, mauzo ya moja kwa moja( kwa mfano katika maduka) ama kwa kutumia masanduku ya magazeti. Mtindo huo wa masanduku ya magazeti ulileta mjadala mkali kutoka Halmashauri ya Jiji katika mwanzo wa mwaka wa 2008 baada ya kiongozi mmoja kudai kuwa masanduku hayo yalisababisha maongezeko ya takataka.

Dakar
Mji ulianzishwa na Wafaransa mwaka 1857 walipoondoka kisiwa cha Goree kuhamia bara. Ukapata bandari ya biashara na pia bandari ya kijeshi halafu ukawa mwanzo wa reli katika Senegal. Mwaka 1902 Dakar ilikuwa mji mkuu wa Afrika ya Magharibi ya Kifaransa badala ya Saint-Louis. Kati 1959 hadi 1960 ilikuwa mji mkuu wa Shirikisho la Mali, baadaye mji mkuu wa Senegal.

Johann Bayer
Hii ilikuwa ramani ya nyota ya kwanza iliyoonyesha pia nyota zinazoonekana tu kutoka nusutufe ya kusini ya Dunia, kazi iliyowezeshwa na safari za upelelezi tangu meli za Ferdinand Magellan kuzunguka Dunia yote mara ya kwanza mwaka 1521. [2]

Wichita Eagle
The Wichita Eagle ni gazeti la kila siku linalochapishwa katika eneo la Wichita, Kansas, Marekani. Linamilikiwa na Kampuni ya McClatchy, kampuni hii huchapisha magazeti mengine 31 kama lile la The Kansas City Star. Hili ndilo gazeti kubwa kabisa katika Wichita , Kansas na maeneo yanayozunguka eneo hilo.

Ushairi wa Christopher Richard Mwashinga
Kipindi cha tatu cha ushairi wa Christopher Mwashinga kilianza mwaka 1999 na kuimarika zaidi miaka kadhaa baada ya kujiunga na Chuo Kikuu cha Andrews, nchini Marekani mwaka 2005. Kabla ya mwaka 2009, ukiacha mashairi yake ya Kiingereza yaliyochapishwa katika magazeti mbalimbali pamoja na Diwani kadhaa zilizochapishwa nchini Marekani, [5] kazi zake nyingi hazikuwa zimechapishwa. Jambo hili lilionesha uwezekano wa kazi zake kupotea kabisa. Kwa hiyo, ilipofika mwaka 2009, Christopher Mwashinga mwenyewe aliamua kuanza mradi mkubwa na wa muda mrefu wa kuchapisha maandiko yake ya awali ya Kiingereza na Kiswahili. Huu ulikuwa ni mkakati maalumu wa kuyahifadhi maandiko yake kwa manufaa ya kizazi cha sasa na vizazi vijavyo. Wakati huu ndipo alipoamua pia kuchapisha mashairi yake ya Kiswahili kwa malengo hayo hayo. Kwa hiyo, mwezi Februari mwaka 2013 wakati kitabu chake cha kwanza cha Kiswahili kiitwacho Barua na Mashairi kilipochapishwa nchini Marekani, mashairi yake ya Kiswahili yapatayo arobaini na sita yalichapishwa kwa mara ya kwanza kabisa. Kazi hii ilifuatiwa na kitabu kingine kiitwacho Sauti Toka Ughaibuni: Mashairi ya Matumaini (2014) ambacho kilihusisha mashairi yote yaliyotokea katika Barua na Mashairi pamoja na nyongeza ya mashairi mengine mapya ambayo yalichapishwa kwa mara ya kwanza. Sauti Toka Ughaibuni kilifuatiwa na kitabu kingine cha mashairi yake kiitwacho Kilele cha Tumaini (2016) ambacho kilihusisha mashairi mapya ambayo hayakuwahi kuchapishwa mahali popote na wakati wowote kabla ya kutokea katika kitabu hiki. Kuchapishwa kwa vitabu hivi kulifungua pazia la enzi angavu ya mashairi ya Kikristo kwa lugha ya Kiswahili. Katika kipindi cha miaka ya karibuni kumekuwa na mrejesho chanya kutoka kwa wapenzi wa tungo za Mshairi huyu katika nchi mbalimbali, hasa Marekani na Tanzania. Diwani yake ya kwanza iitwayo Tumaini Lenye Baraka ambayo inajumuisha mashairi yake yote ya Kiswahili aliyoyaandika katika kipindi cha miongo mitatu, 1985-2016 ilichapishwa mwaka 2017 na kitabu chake kipya cha mashairi kiitwacho Sauti ya Faraja na Matumaini kilichapishwa mwaka 2018.

Gulf Daily News
GDN lilikuwa gazeti la kwanza la lugha ya Kiingereza la kuchapishwa nchini Bahrain. Lilianzishwa Machi 1978, na Kundi la Al Hilal. Mpaka gazeti la "Bahrain Tribune" lilipoanza kuchapishwa, gazeti hili lilikuwa gazeti pekee la Kiingereza nchini Bahrain.

Hoteli ya Hilton
Ilianzishwa katika mwaka wa 1919 na Conrad Hilton. Hilton kununua hoteli yake ya kwanza, ya Mobley Hotel, katika mwaka wa 1919 katika Cisco, Texas. " gtc:suffix="" gtc:mediawiki-xid="6">[6] Ya kwanza katika kundi la mahoteli ya Hilton kubeba jina ilikuwa Dallas Hilton, iliyofunguliwa katika mji wa Dallas, Texas mwaka 1925. " gtc:suffix="" gtc:mediawiki-xid="7">[7] Mwaka 1954 kampuni hii ilinunua kundi la mahoteli la Statler Hotel, na kuifanya kuwa kampuni kubwa kabisa inayofanya huduma za ukarimu katika dunia. Mwaka 1954, katika Caribe kapuni hii ilijenga hoteli inayoitwa Beachcomber Bar katika San Juan, Puerto Rico, Ramon "Monchito" Marrero umba Pina Colada. " gtc:suffix="" gtc:mediawiki-xid="8">[8] Katika Hoteli ya Conrad Hilton Hotel in Chicago kulitokea maandamano ya Mkataba wa Kidemokrasia ya 1968 maandamano ambayo yalitokea kote mitaani katika Grant Park. milango ya hoteli hii ilifungwa kwa mara ya kwanza katika historia yake. Bado hoteli hii ilienda hasara kupitia uharibifu mdogo kutokana na matokeo ya ghasia nje kwa mfano, madirisha yalivunjwa na mamia ya waandamanaji mitaani wakati wa maandamano haya. John Lennon na yoko Ono walianzisha mradi wa kuleta amani kati ya 25 Machi 1969 na 31 Machi 1969 katika Amsterdam Hilton katika chumba nambari 902. chumba hiki kikawa maarufu kama sehemu ya kitalii. [2] Hoteli Hilton katika Nicosia, Cyprus, ilikuwa sehemu ya tukio la mauaji ya Youssef Sebai, mhariri wa gazeti la Misri na rafiki wa Rais wa Misri Anwar El Sadat tarehe 19 Februari 1978. Mauaji na utekaji nyara wa ndege yaCyprus Airways DC-8 katika kituo cha ndege cha Larnaca ilisababisha Misri kuvamiwa kituo cha ndege cha Larnaca na vikosi vya Misri. Hatua hii ya Wamisri ilisababisha kuzorota kwa mahusiano kati ya Cyprus na Misri. Beirut ya Hilton kumaliza ujenzi na ilitakiwa wazi tarehe 14/4/1975. Hata hivyo, Lebanon yalipoanza Civil War hasa siku 1 kabla ya Grand Opening tarehe, siku ya 13 Aprili. The Hotel mara kamwe ulifunguliwa na alikuwa ukali yaliyoharibiwa wakati wa vita. Jengo mara demolished mwishoni mwa 90's na kufanya njia kwa yalijengwa wapya Hilton Beirut Hotel, kutokana na wazi wakati mwingine mwaka 2010. Hoteli ya hilton Amsterdam ina matukio mawili mashuhuri. Mwaka 1991, muuzaji wa mihadaratiKlaas Bruinsma, aliuawa mbele ya jengo. 11 Julai 2001, Kiholanzi msanii Herman kizazi fast kujiua kwa kuruka kutoka kwenye paa. [3]

The Tech (gazeti)
The Tech, lililochapishwa kwa mara ya kwanza 16 Novemba 1881, ni gazeti kongwe kabisa na kubwa kabisa la kampasi katika Taasisi ya Teknolojia ya Massachusetts( Massachusetts Institute of Technology-MIT) . Linapatikana katika eneo la Cambridge, Massachusetts. Matoleo huchapishwa Jumanne na Ijumaa katika mwaka wa masomo, kila siku katika kipindi cha wanafunzi wapya kuripoti, mara moja kwa wiki katika mwezi wa Januari na mara kadhaa katika majira ya joto. Nakala huchapishwa na husambazwa kote katika kampasi ya MIT katika asubuhi hiyo ya uchapishaji.

El Intransigente
Gazeti la El Intransigente lilichapishwa katika mkoa wa Salta, nchini Argentina kati ya miaka ya 1920 na 1981. Shughuli zake zilianza tarehe 17 Aprili 1920 zikiendeshwa na David Michel Torino, mwanzilishi mshiriki na mmiliki wa gazeti hili. Katika miaka yake ya kwanza, "El Intransigente" liliunga mkono serikali ya taifa ya Hipólito Yrigoyen lakini ,hapo baadaye, likawa mwakilishi wa matakwa ya raia wengi na likatangaza masuala ya eneo hilo.

It's Just a Matter of Time
Toleo la kwanza la Cover lililotayarishwa na Sonny James; lilivuma katika mienendo ya Country na kukaa kileleni mwa chati za "Billboard magazine" Hot Country Singles kwa wiki nne mnamo Februari 1970. Huu ulikuwa wimbo wa kumi wa Jaames katik mshururu wa nyimbo zake 16 zilizoongoza katika chati hizo kati ya 1967-1971. James aliuimba wimbo huu katika tamasha za "The Ed Sullivan Show" mnamo 11 Januari 1970 (Siku chache baada ya Single kutayarishwa) na "Hee Haw" mnamo 21 Januari

Calgary Herald
Gazeti la Herald ,pia, huchapisha gazeti la kila wiki la jamii la Neighbours (Swahili: Majirani) ambalo husambazwa pamoja na Herald katika maeneo (lakini si yote) ya Calgary, na gazeti la Swerve la kila wiki. Katika mwaka wa 2005, gazeti la Herald liliungana na kampuni shirika za CanWest Global katika kuanzisha gazeti la Dose. Dose lililenga wasafiri takriban 20; liliacha kuchapishwa baada ya mwaka mmoja.

Northamptonshire Evening Telegraph
Kampuni ya East Midland Allied Press ilianzishwa katika mwaka wa 1947 kutokana na muungano wa kampuni za Northamptonshire Printing and Publishing, Peterborough Advertiser, West Norfolk na King's Lynn Newspaper na sehemu maalum za uchapishaji katika Rushden, King's Lynn na Bury St. Edmunds. Usimamizi ulichukuliwa na Pat Winfrey, mwana wa Bw. Richard Winfrey, aliyekuwa amenunua Spalding Guardian katika mwaka wa 1887. Katika mwaka wa 1996,EMAP, kama kampuni hiyo ilivyojulikana, ilikuwa ikichapisha magazeti 69, gazeti la Northamptonshire Evening Telegraph likiwa miongoni mwao.

Daily Nation
Chanzo cha Daily Nation kilikuwa gazeti la Kiswahili "Taifa" lililoanzishwa mwaka 1958 na Mwingereza Charles Hayes kama gazeti la kila wiki. Kampuni yake ilinunuliwa na Karim Aga Khan IV mwaka 1959 kwa nia ya kuifanya gazeti la kila siku lililoitwa "Taifa leo".

Tanuri la nyuklia
Tanuri la nyuklia la kwanza liliundwa mwaka 1942 huko Chicago na wanasayansi walioongozwa na Mwitalia Enrico Fermi.
Hii ilikuwa sehemu ya mradi wa Manhattan Project iliyohitaji fueli nururifu kwa kutengeneza bomu nyuklia ya kwanza.

Shirika la Msalaba Mwekundu
Wakati Tuzo ya Amani ya Nobel ilitolewa kwa mara ya kwanza mwaka wa 1901, Kamati ya Nobel ya Norway iliamua kumtuza Henry Dunant pamoja na Frédéric Passy, mwanaharakati wa kimataifa. La umuhimu zaidi kuliko heshima ya tuzo yenyewe, pongezi rasmi kutoka Kamati ya Kimataifa ya Msalaba Mwekundu ilikarabati kuchelewa hadhi yake Henry Dunant na kutambua mchango wake muhimu katika uanzilishi wa Shirika la Msalaba Mwekundu. Dunant alikufa miaka tisa baadaye katika kituo kidogo cha kupumziia cha Heiden, Usizi. Miezi miwili tu awali, adui wake wa muda Gustave Moynier alikuwa pia amekufa, na kuacha alama katika historia ya Kamati kama rais aliyehudumu kwa muda mrefu zaidi.

Hala Gorani
Mwandishi wa Kifaransa anayeitwa Yann Moix alitoa wakfu wa riwaya yake ya kwanza "Jubilations hist Le ciel" kwa Gorani mwaka 1996.

Instruction: Given a question, retrieve Wikipedia passages that answer the question.


Question: Je,kiswahili ndio lugha rasmi ya nchi ya Tanzania?

Kiswahili
Tanzania: ni lugha ya taifa; ni lugha ya shule za msingi, lugha ya utawala serikalini na mahakamani; inatumika kote nchini, makanisani, misikitini, redioni, kwenye runinga na idadi kubwa ya magazeti. Serikali inatakiwa kukiendeleza Kiswahili kwa sababu ni lugha ya taifa. Sera ya elimu ya mwaka 2015 imechagua Kiswahili katika miaka 10 ijayo kiwe lugha ya kufundishia katika ngazi zote, ikiwemo ile ya chuo kikuu

Lugha ya taifa
Kigezo cha idadi ya watumiaji, Lugha ya Taifa ina idadi kubwa ya watumiaji, kwa mfano, nchini Tanzania lugha ya Kiswahili inatumiwa na idadi kubwa ya watu katika mawasiliano yao wakati lugha rasmi ina idadi ndogo ya watumiaji, kwa mfano, lugha ya Kiingereza inatumiwa na watu wachache.

Kimachinga
Kimachinga ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Wamachinga. Mwaka wa 1987 idadi ya wasemaji wa Kimachinga imehesabiwa kuwa watu 36,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kimachinga iko katika kundi la P20.

Historia ya Kiswahili
Kenya imetangaza Kiswahili kuwa lugha ya taifa lakini inaendelea kutumia Kiingereza katika shughuli za serikali. Watu wa matabaka ya juu mara nyingi hupendelea kutumia Kiingereza wakiona ni lugha bora. Lakini tangu 1986 wanafunzi wote wanatakiwa kujifunza Kiswahili katika shule za sekondari. Tatizo mojawapo ni kuwepo wa makabila makubwa kama Wakikuyu au Waluo wenye wasemaji wengi sana katika eneo moja, hali isiyosaidia kujifunza lugha tofauti. Pia kaskazini na magharibi mwa Kenya wenyeji wengi si wasemaji wa lugha za Kibantu nao hawaoni Kiswahili ni lugha rahisi.

Kizinza
Kizinza ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Wazinza. Mwaka wa 1987 idadi ya wasemaji wa Kizinza imehesabiwa kuwa watu 138,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kizinza iko katika kundi la E20.
Kitabu hiki kinataja marejeo mengine kama:

Lugha ya taifa
Katika nchi mbalimbali lugha rasmi imetajwa katika katiba ya Taifa au katika sheria mahususi lakini nchi nyingine hazina sheria juu ya lugha rasmi hata kama hali halisi ipo, kwa mfano, nchini Namibia Kiingereza ni lugha rasmi kufuatana na katiba lakini lugha nyingine pamoja na Kiafrikana na Kijerumani zimetajwa kama lugha za kitaifa zinazoweza kutumiwa pia kama lugha ya mafundisho shuleni.

Jumuiya ya Afrika Mashariki
Lugha kubwa zaidi katika Mtangamano ni Kiswahili, ambacho kutoka pwani ya Kenya na Tanzania kimeenea kwa namna moja au nyingine katika nchi zote sita na nje yake pia. Lugha rasmi ni Kiingereza pia. Lugha nyingine muhimu ni kama vile Kirundi na Kinyarwanda, ingawa Kifaransa kimeenea pia.

Kiswahili
Kiswahili ni lugha ya Kibantu yenye misamiati mingi ya Kiarabu (30%), lakini sasa ya Kiingereza pia (10%), inayozungumzwa katika eneo kubwa la Afrika ya Mashariki.

Uislamu nchini Tanzania
Machifu wengi, hata sehemu za Uganda, wamesilimu na kuwa Waislamu na kuanza kushirikiana na Waislamu wa pwani. Biashara ya utumwa haijasaidia kueneza Uislamu tu, bali pia lugha ya Kiswahili na utamaduni wa Waswahili.

Kizaramo
Kizaramo ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Wazaramo. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kizaramo imehesabiwa kuwa watu 657,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kizaramo iko katika kundi la G30.
Kitabu hiki kinataja marejeo mengine kama:

Wanablogu wa Kiswahili wa Tanzania
Wanablogu wa Tanzania wa Kiswahili walianza kutumia teknolojia hii mwaka 2004. Toka mwaka huo hadi sasa blogu za Watanzania zimekuwa zikiongeza kwa kasi. Blogu za Kiswahili ndio zilikuwa blogu za kwanza na pia ndio nyingi zaidi ya blogu za lugha nyingine. Hivi sasa zipo pia blogu za kiingereza na pia blogu ya Kichagga.

Spika
Spika (kutoka Kiingereza "speaker" "msemaji") ni cheo cha mwenyekiti wa bunge katika nchi zinazofuata urithi wa kisiasa wa Uingereza. Nchi nyingi zilizokuwa koloni za Uingereza kama vile Marekani, Uhindi, Tanzania, Kenya, Nigeria, Australia au New Zealand huwa na cheo hiki hasa zikitumia lugha ya Kiingereza kama lugha rasmi. Neno la Kiingereza limepokelewa pia katika lugha ya Kiswahili.

Kingulu
Kingulu ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Wangulu. Mwaka wa 1987 idadi ya wasemaji wa Kingulu imehesabiwa kuwa watu 132,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kingulu iko katika kundi la G30.
Kitabu hiki kinataja marejeo mengine kama:

Kinyamwezi
Kinyamwezi ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Wanyamwezi. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kinyamwezi imehesabiwa kuwa watu 980,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kinyamwezi iko katika kundi la F20. Inafanana na Kisukuma.
Kitabu hiki kinataja marejeo mengine kama:

Kisumbwa
Kisumbwa ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Wasumbwa. Mwaka wa 1987 idadi ya wasemaji wa Kisumbwa imehesabiwa kuwa watu 191,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kisumbwa iko katika kundi la F20.

Kidigo
Kidigo (pia huitwa Chidigo) ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania na Kenya inayozungumzwa na Wadigo. Mwaka wa 1994 idadi ya wasemaji wa Kidigo nchini Kenya imehesabiwa kuwa watu 217,000. Pia kuna wasemaji 88,000 nchini Tanzania (1987). Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kidigo iko katika kundi la E70.

Vijana na Kiswahili
Katika taifa lolote vijana ndio chachu ya maendeleo. Barani Afrika, ikiwa pamoja na Tanzania na Afrika Mashariki kwa jumla, kuna idadi kubwa ya vijana ambao ndio wanaotegemewa zaidi na taifa lao. Lakini jambo la kushangaza ni kwamba pengine vijana hao hawana uzalendo na lugha yao ya taifa kama vile Kiswahili. Hii ni kutokana na kuonekana wazi kuwa lugha ya Kiswahili haipewi kipaumbele ukilinganisha na lugha nyingine, hasa lugha za kigeni.

Tanzania
Sera mpya ya elimu inakusudia kufanya Kiswahili kuwa lugha ya kufundishia katika ngazi zote kufikia mwaka 2024.

Kihangaza
Kihangaza ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Wahangaza. Mwaka wa 1987 idadi ya wasemaji wa Kihangaza imehesabiwa kuwa watu 150,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kihangaza iko katika kundi la D60.

Kihehe
Kihehe ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Wahehe. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kihehe imehesabiwa kuwa watu 805,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kihehe iko katika kundi la G60.
Kitabu hiki kinataja marejeo mengine kama:

Chihuahua (jimbo)
Lugha rasmi ni kihispania.

Kisagalla
Kisagalla ni lugha ya Kibantu nchini Kenya inayozungumzwa na Wasagalla. Isichanganywe na lugha ya Kisagara nchini Tanzania. Mwaka wa 1992 idadi ya wasemaji wa Kisagalla imehesabiwa kuwa watu 100,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kisagalla iko katika kundi la E70.

Jibuti
Lugha rasmi ni Kifaransa na Kiarabu. Kisomali ni Kiafar ni lugha za taifa.

Mkoa wa Kasai Mashariki
Kifaransa ni lugha rasmi. Tshiluba ni lugha inayotumiwa na wakazi wengi ambacho ni moja ya lugha za kitaifa za Kongo.

Kisimbiti
Kisimbiti (au Kisuba-Kisimbiti) ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Wasimbiti, Wahacha, Wakine, Wasweta, Wasurwa na Waroba. Pia huitwa Kisuba-Kisimbiti. Lahaja zake ni pamoja na Kihacha, Kisweta na Kisurwa. Lugha ya Kisuba-Kisimbiti isichanganywe na lugha ya Kisuba nchini Kenya.

Kiswahili
Jamii:Afrika Jamii:Lugha za Tanzania Jamii:Lugha za Kenya Jamii:Lugha za Kibantu Jamii:Waswahili *

Taasisi ya Taaluma za Kiswahili
Mwanzoni, Taasisi ya Uchunguzi wa Kiswahili ni taasisi ya utafiti ilipewa jukumu la kutafiti nyanja zote za lugha ya Kiswahili, fasihi na utamaduni, na kuchapisha matokeo ya utafiti huo. Hivyo pamoja na BAKITA (Baraza la Kiswahili Tanzania) TUKI ndiye mlinzi wa usanifu wa lugha ya Kiswahili katika Tanzania. Baada ya kuungana na Idara ya Kiswahili, sasa TATAKI inafundisha Isimu, Fasihi na Historia ya Lugha ya Kiswahili katika Shahada za Awali, Mahiri na Uzamivu.

Kikonongo
Kikonongo ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Wakonongo. Mwaka wa 1987 idadi ya wasemaji wa Kikonongo imehesabiwa kuwa watu 51,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kikonongo iko katika kundi la F20. Wengine wanaiangalia kama lahaja ya Kinyamwezi tu.

Orodha ya lugha za Kenya
Kenya ni nchi ya lugha nyingi. Lugha zake za taifa ni Kiswahili na Kiingereza. Kuna jumla ya lugha 62 zinazozungumzwa nchini Kenya (kulingana na "Ethnologue"), nyingi zikiwa za asili ya Kiafrika na baadhi za asili ya Kiasia na Mashariki ya Kati.

Kinyiha
Kinyiha (au "Kinyika") ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania na Zambia inayozungumzwa na Wanyiha. Isichanganywe na Kinyiha cha Malawi wala na Kinyika cha Malawi. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kinyiha iko katika kundi la M20.

Wayao (Tanzania)
Upande wa lugha Wayao wenyewe wanaongea Kiyao; vilevile wanazungumza lugha rasmi ikiwamo ile ya Kiswahili kwa wale waliopo Tanzania, Kiingereza kwa wale wa Malawi na Tanzania na Kireno kwa wale waliopo nchini Msumbiji.

Kikisi (Tanzania)
Kikisi ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Wakisi. Isichanganywe na Kikisi-Kaskazini nchini Guinea wala na Kikisi-Kusini nchini Liberia; tena ni tofauti na Kikisii nchini Kenya. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji ya Kikisi imehesabiwa kuwa watu 10,200. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie, lugha ya Kikisi iko katika kundi la G60.
Kitabu hiki kinataja marejeo mengine kama:

Kindali
Kindali (au "Chindali") ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Wandali. Mwaka wa 1987 idadi ya wasemaji wa Kindali nchini Tanzania imehesabiwa kuwa watu 150,000. Pia kuna wasemaji 70,000 nchini Malawi (2003). Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kindali iko katika kundi la M20.

Historia ya Kiswahili
Neno Swahili lina asili ya Kiarabu: Sahil ina maana ya pwani; sawahil ’’as-sawāhilī’’ (السواحلي) ni wingi wake kwa kumaanisha yote yanayohusiana na pwani, watu au utamaduni wa eneo la pwani.

Kijita
Kijita (pia huitwa Echijita) ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Wajita. Mwaka wa 2005 idadi ya wasemaji wa Kijita ilihesabiwa kuwa watu 205,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kijita kiko katika kundi la E20.
Kitabu hiki kinataja marejeo mengine kama:

Kiswahili
Nchini Tanzania kuna Baraza la Kiswahili la Taifa (BAKITA) na Baraza la Kiswahili Zanzibar (BAKIZA) ilhali nchini Kenya kuna Chama cha Kiswahili cha Taifa (CHAKITA). BAKITA na CHAKITA pamoja na wawakilishi kutoka Uganda wanaandaa kuundwa kwa Baraza la Kiswahili la Afrika Mashariki (BAKAMA).

Lahaja za Kiswahili
Kiunguja: kisiwani Unguja (Tanzania) - kimekuwa msingi wa Kiswahili Sanifu. Kihadimu (Kimakunduchi): kusini mashariki mwa kisiwa cha Unguja (Tanzania) Kimrima: eneo la Pangani, Vanga, Dar es Salaam, Rufiji na Mafia kisiwani (Tanzania) Kimgao: eneo la Kilwa (Tanzania) Kipate: eneo la Pate, kaskazini kwa Mombasa (Kenya) Kipemba: kisiwani Pemba (Tanzania) Kimvita: eneo la Mvita au Mombasa (Kenya). Zamani ilikuwa lahaja kubwa ya kisomi ikitungiwa mashairi kuliko Kiunguja. Kingozi: kaskazini mwa kisiwa cha Mombasa (Kenya) Kibajuni: kaskazini mwa kisiwa cha Mombasa (Kenya) Chimbalonzi: kaskazini mwa kisiwa cha Mombasa (Kenya) Kitikuu: kaskazini mwa kisiwa cha Mombasa (Kenya) Kiamu: eneo la Lamu (Kenya) Kijomvu: eneo la Jomvu (Kenya) Kingwana: Kiswahili cha Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo Kisiu: eneo la Siu (pwani ya kaskazini ya Kenya) Kivumba: kisiwa cha Vumba na kaskazini kwa Tanga (Tanzania) Kimtang'ata: Mtang'ata, mkoa wa Tanga (Tanzania) Kimafia (Kingome): Mafia (Tanzania) Shikomor: Kiswahili cha Komoro Shimaore: Shikomor cha Mayotte (Mahore) Shindzuani: Shikomor cha Anjouan (Komoro) Shingadzija: Shikomor cha Komoro Kuu Kimwani: kaskazini mwa Msumbiji na visiwa vya Kerimba Chichifundi: eneo la Barawa, kusini mwa Somalia Chimiini: eneo la Barawa, kusini mwa Somalia Sheng: Kiswahili cha mtaani Nairobi (Kenya) chenye maneno mengi ya asili ya Kiingereza, Gikuyu na lugha nyingine za Kenya

Lugha ya taifa
Tofauti katika malengo au madhumuni, Lugha ya Taifa lengo kuu ni kuwasiliana ndani ya Taifa au kukidhi haja ya mawasiliano katika nchi husika katika nyanja mbalimbali, kwa mfano, kiuchumi, kisiasa, kiutamaduni na kijamii, lakini lugha rasmi lengo lake ni kukidhi haja ya mawasiliano katika shughuli maalumu za kiserikali kama mahakama na ofisi. Kigezo cha utamaduni, lugha ya Taifa ni sehemu ya utamaduni wa nchi husika, lakini lugha rasmi mara nyingi si sehemu ya utamaduni wa jamii husika kwani hukidhi mahitaji ya watu wachache kwa sababu imeteuliwa kutumika katika shughuli maalumu.

Inter-territorial Language (Swahili) committee
Inter-territorial Language (Swahili) committee (Kamati ya kimaeneo ya lugha ya Kiswahili) ni mtangulizi wa Taasisi ya Uchunguzi wa Kiswahili (TUKI) ya Chuo Kikuu cha Daressalaam.

Kiswahili
Uganda: kimetangazwa kuwa lugha ya taifa tangu 2005; iliwahi kuwa lugha ya taifa wakati wa utawala wa Idi Amin; wakati wa ukoloni ilifundishwa mashuleni ikaelekea kuwa lugha rasmi pamoja na Kiingereza lakini matumizi haya yalipingwa hasa na Waganda hivyo Waingereza waliacha mipango hiyo. Ni lugha ya polisi na jeshi, hali ambayo imeleta ugumu kwa lugha kukubalika na wananchi wengi kutokana na historia ya utawala wa kijeshi Uganda; watu wengi bado hukumbuka hasa matusi ya wanajeshi waliowatesa wakisema Kiswahili. Lakini kuna maeneo ya Uganda ambako Kiswahili kinatumiwa na watu wengi kama lugha ya sokoni na barabarani. Wona UBC, WBS tv. Mwaka 2005 bunge lilipiga kura kukifanya lugha rasmi ya pili kwa kuwa kinazungumzwa zaidi (nje ya Buganda).

Kiwanji
Kiwanji (au "Kivwanji") ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Wawanji. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kivwanji imehesabiwa kuwa watu 28,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kivwanji iko katika kundi la G60.

Kinyamwanga
Kinyamwanga (pia huitwa "Kimwanga" au "Kinamwanga") ni lugha ya Kibantu nchini Zambia na Tanzania inayozungumzwa na Wanyamwanga. Mwaka wa 2010 idadi ya wasemaji wa Kinyamwanga nchini Zambia imehesabiwa kuwa watu 140,000. Pia kuna wasemaji 87,000 nchini Tanzania (1987). Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kinyamwanga iko katika kundi la M20.
Kitabu hiki kinataja marejeo mengine kama:

Kivunjo
Kivunjo ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Wachagga, yaani ni lugha moja katika mnyororo wa lugha za Kichagga. Mwaka wa 1992 idadi ya wasemaji wa Kivunjo imehesabiwa kuwa watu 300,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kivunjo iko katika kundi la E60.

Kiswahili
Idadi ya wasemaji wa lugha ya kwanza inakua haraka, kwa sababu lugha inaenea katika maeneo ambapo lugha nyingine zilikuwa lugha kuu, na hasa katika miji ya Tanzania imekuwa lugha kuu, badala ya lugha za kikabila, kutokana na mchanganyiko wa watu hata ndani ya nyumba moja, kama vile wanapooana watu wa makabila tofauti, jambo ambalo limekuwa la kawaida hasa Tanzania, ambayo inaongoza kwa matumizi ya Kiswahili. Kwa watoto wengi kimekuwa lugha mama.

Kigogo
Kigogo (pia huitwa "Chigogo") ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Wagogo. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kigogo imehesabiwa kuwa watu 1,440,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kigogo iko katika kundi la G10. Lugha huandikwa na herufi za Alfabeti ya Kilatini.
Kitabu hiki kinataja marejeo mengine kama:

Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Kifaransa ni lugha rasmi ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Ilikuwa lugha ya utawala ya koloni ikaendelea kutumiwa kama lugha isiyoelekea upande wowote kati ya makabila, lugha na tamaduni za nchi hii.

Afrika ya Mashariki
Nchi za Afrika ya Mashariki, hasa Kenya, Uganda na Tanzania ni nchi ambazo ni karibu tangu zamani. Zimeshirikiana historia, zote zimekaliwa hasa na makabila yanayotumia lugha za Kibantu (Kenya na Uganda wana pia idadi muhimu ya wakazi wasiotumia lugha za Wabantu). Katika nchi zote tatu lugha ya Kiswahili imekuwa lugha muhimu ingawa kwa daraja mbalimbali. Wakati wa ukoloni zilitawaliwa na Uingereza iliyoacha taasisi na taratibu mbalimbali zilizosaidia kuanzishwa kwa Jumuiya ya Afrika ya Mashariki wakati wa uhuru.

Nadharia ya Kiswahili
Nadharia hii inaeleza kuwa asili ya lugha ya Kiswahili ni huko nchini Kongo (Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo). Inasemekana kwamba pwani ya Afrika ya Mashariki hapo mwanzo ilikuwa haikaliwi na watu, lakini kutokana na ugumu wa maisha hapo baadae watu kutoka maeneo ya Kongo walihamia pwani ya Afrika ya Mashariki. Watu hao bila shaka walihama na lugha zao ikiwemo Kiswahili.

Nadharia ya Kiswahili
Kiswahili ni lugha ya Kibantu inayotumiwa na watu katika mawasiliano hasa Afrika Mashariki na ya Kati.

Mji
Katika Tanzania lugha inayotumiwa kisheria ni

Kiunguja
Kiunguja ("lugha ya Unguja") ni lahaja ya Kiswahili iliyo lugha ya kawaida kwenye kisiwa cha Unguja, Tanzania. Lahaja hii ilitumiwa wakati wa ukoloni na Kamati ya kimaeneo ya lugha ya Kiswahili kama msingi wa kuunda Kiswahili Sanifu katika Afrika ya Mashariki.

Kamusi za Kiswahili
Kamusi hizo ni vyombo muhimu kwa kukuza na kuimarisha Kiswahili, ambacho kwa sasa ni lugha rasmi ya Jumuia ya Afrika Mashariki na mojawapo kati ya lugha za mawasiliano za Umoja wa Afrika.

Kiswahili
Kwa karne nyingi iliandikwa kwa herufi za Kiarabu (سواحلي sawahili au لغة سواحيلية lugha sawahiliya).

Kamusi za Kiswahili
Kamusi ya Kiswahili Sanifu (KKS). Dar es Salaam, Tanzania: Oxford University Press. 1981, 2004, 2013. (imetungwa na TATAKI, awali TUKI) Kamusi la Kiswahili Fasaha (KKF), (imetungwa na BAKIZA), Oxford 2010 - ISBN 978 019 5736182. Kamusi ya Karne ya 21 (KK21). Nairobi, Kenya: Longhorn. 2011 - ISBN 978 9966 36 120 0. Kamusi Teule ya Kiswahili (KTK). Nairobi, Kenya: East Africa Educational Publishers, 2014. Kamusi Kuu ya Kiswahili (KKK). Nairobi, Kenya; Kampala, Uganda; Dar es Salaam, Tanzania: Longhorn, 2015. (imetungwa na BAKITA) Bakhressa, Salim K., Kamusi ya Manaa na Matumizi (KMM). Nairobi, Kenya: Oxford University Press, 1992 Kiputiputi, Omari M. Kamusi Sanifu ya Kompyuta (KSK), Taasisi ya Taaluma za Kiswahili, toleo la kwanza 2011, ISBN 978 9987 531 12 7 Kamusi Sanifu ya Biolojia, Fizikia na Kemia / English-Swahili Dictionary of Biology, Physics and Chemistry - TUKI/UNESCO/SIDA, Dar es Salaam, 1990 Kamusi ya Tiba (KyT), TUKI, dar es Salaam 2003, ISBN 9976-911-65-3 Kamusi Sanifu ya Isimu na Lugha - TUKI/UNESCO/SIDA, Dar es Salaam, 1990, ISBN 9976 911 10 6 Massamba, D.P.B., Kamusi ya Isimu na Falsafa ya Lugha, TUKI, Dar es Salaam, 2004, ISBN 9976 911 73 4 Wamitila, K.W., Kamusi ya Tashbihi, Vitendawili, Milio na Milingano, Longhorn 2003, ISBN 9966 49 768 4 Wamitila, K.W., Kamusi ya Fasihi. Istilahi na Nadharia, Focus Books, Nairobi 2003, ISBN 9966 882 79 6 Mwansoko H.T.Z. - Tumbo-Masabo Z.N. - Sewangi S.S., Kamusi ya Historia - TUKI, Dar es Salaam, 2004 - ISBN 9976 911 75 0 Mkota, A., Kamusi ya Methali, Vide-Ruwa, Nairobi 2009 Arege, T. - Nyanje, M., Kamusi Fafanuzi ya Methali, Target Publications Ltd, Nairobi 2011, ISBN 9966 002 41 3 Tumbo-Masabo, Z.N. - Chuwa A.R., Kamusi ya Biashara na Uchumi, TUKI, Dar es Salaam, 1995, ISBN 9976 911 37 8 Mwita, A.M.A. - Mwansoko, H.J.M., Kamusi ya Tiba (TUKI) 2003 Mlingwa, C.O.F. - Kiango, J.G., Kamusi ya Ndege kwa Picha, TUKI 2006ù Mdee T.S. - Kiango J.K., Kamusi ya Wanyama - TUKI 2008, ISBN 978 9987 442 263 Mkota, A. - Sakara, F., Kamusi ya Semi, Vide-Ruwa, Nairobi 2011 King'ei, K. - Ndalu, A., Kamusi ya Semi, EAEP Ltd, Nairobi, Kampala, Dar es Salaam, 1988-2007, ISBN 9966 46 898 6 Mohamed, H.A. - Mohamed, S.A., Kamusi ya Visawe, Swahili Dictionary of Synonims, EAEP, Nairobi, Kampala, Dar es Salaam, 1998 Nyenyembe, J. - Kamusi ya Ukristo, Mkuki na Nyoka, Dar es Salaam, 2016, ISBN 978-9987-753-17-8

Kirombo
Kirombo ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Wachagga, yaani ni lugha moja katika mnyororo wa lugha za Kichagga. Idadi ya wasemaji wa Kirombo imehesabiwa kuwa watu 1,500,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kirombo iko katika kundi la E60.

Kimalila
Kimalila ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Wamalila. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kimalila imehesabiwa kuwa watu 65,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kimalila iko katika kundi la M20.

Orodha ya lugha za Tanzania
Orodha hii inaorodhesha lugha za Tanzania:

Kiswahili
Kiswahili kimekuwa lugha rasmi katika nchi zifuatazo:

Kishambala
Kishambala (au Kisambaa) ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Washambala. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kishambala imehesabiwa kuwa watu 664,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kishambala iko katika kundi la G20.
Kitabu hiki kinataja marejeo mengine kama:

Kiha
Kiha ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Waha.

Kisagara
Kisagala (au "Kisagara") ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Wasagala. Mwaka wa 1987 idadi ya wasemaji wa Kisagara imehesabiwa kuwa watu 79,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kisagara iko katika kundi la G30.

Katanga
Kiswahili kilitumiwa kama lugha rasmi.

Kisangu (lugha ya Tanzania)
Baadhi ya tamaduni zinazoendeshwa katika maeneo ya Rujewa na Ubaruku si tamaduni asilia za kisangu mfano neno la kiswahili, Unasemaje? Kwa Kisangu ni, wijashi? na rugha yakijewa witigira ndauli? Pia lugha ya Kisangu mara nyingi maneno yake huanza na kh. mfano khakhija shi? khakhayinsile, khakhene n.k.

Kibungu
Kibungu (pia huitwa Kiwungu) ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Wabungu. Mwaka wa 1987 idadi ya wasemaji wa Kibungu imehesabiwa kuwa watu 36,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kibungu iko katika kundi la F20.

Lugha ya kufundishia
Baadhi ya nchi huwa na lugha zaidi ya moja za kufundishia. Kwa mfano, nchini Tanzania, elimu ya msingi na elimu ya watu wazima hutolewa kwa lugha ya Kiswahili, lakini elimu ya sekondari na ya chuo kikuu hutolewa bado kwa Kiingereza. Hata hivyo serikali ya Tanzania iko mbioni kuelekea zaidi kutumia lugha ya Kiswahili kama lugha rasmi ya kufundishia kati ngazi zote.

Waswahili
Waswahili ni jina la kutaja wakazi wa miji ya pwani ya Bahari Hindi katika Afrika ya Mashariki, hasa Tanzania na Kenya, ambao ni wasemaji asili wa lugha ya Kiswahili kama lugha ya kwanza.

Kishubi
Kishubi (au "Kisubi") ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Washubi. Mwaka wa 1987 idadi ya wasemaji wa Kishubi imehesabiwa kuwa watu 153,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kishubi iko katika kundi la D60.
Kitabu hiki kinataja marejeo mengine kama:

Chasi
Chasi (au Kialagwa au Algwaisa) ni mojawapo ya lugha za Kikushi zinazotumika nchini Tanzania. Inazungumzwa na Wasi: kabila hili sehemu zote wanazokaa wenyewe huongea lugha hii na ndiyo asili yao ya wazazi wao waliowakuta. Lugha hii si ya Kibantu, kwani huendana na Kifiomi, Kiiraqw na Kiburunge.

Kiha
Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kiha imehesabiwa kuwa watu 990,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kiha kiko katika kundi la D60.
Kiha kinafanana na Kinyarwanda na Kirundi.
Ni lugha inayo kua kwa kasi zaidi ya lugha za kibantu zipatikanazo ndani Tanzania.
Kwa sasa inatumika kama Lugha ya kiungo kwenye mziki wa bongo flava.
Kitabu hiki kinataja marejeo mengine kama:

Tanzania
Baada ya uhuru, Kiingereza (iliyokuwa lugha ya kikoloni kabla ya uhuru) iliendelea kutumika kwa mambo kadhaa rasmi na kwa elimu kuanzia sekondari ingawa sera mpya inataka Kiswahili kishike nafasi yake hadi chuo kikuu[4]; kwa hiyo ilichukuliwa kama lugha rasmi ya dhati pamoja na Kiswahili. Lakini utumizi rasmi wa Kiingereza umepungua katika milongo iliyopita, na sasa utumizi huu karibu umekwisha. Kwa hiyo siku hizi ni kawaida zaidi kuchukulia Kiswahili kama lugha rasmi ya dhati pekee.

Utamaduni wa Kiafrika
Kati ya lugha maarufu zaidi zinazozungumzwa ni Kiarabu, Kiswahili na Kihausa. Nchi chache za Afrika hutumia lugha moja na kwa sababu hii, lugha rasmi kadhaa zinatumika, za Kiafrika na za kutoka nje. Baadhi ya Waafrika pia wanaweza kuzungumza lugha mbalimbali kama vile Kimalagasi, Kiingereza, Kifaransa, Kireno, Kihispania, Kibambara, Kisotho na nyinginezo.

Historia ya Kiswahili
Mashariki mwa Kongo Kiswahili kimeenea sana: ni moja kati ya lugha nne za kitaifa katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.

Kimosiro
Kimosiro ilikuwa lugha ya Kinilo-Sahara nchini Tanzania iliyozungumzwa na Wamosiro. Siku hizi Wamosiro wote wamebadilisha lugha yao na kuongea Kinandi badala ya lugha yao, maana yake lugha ya Kimosiro imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimosiro iko katika kundi la Kinilotiki.

Kimpoto
Kimpoto ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Wampoto. Mwaka wa 1977 idadi ya wasemaji wa Kimpoto imehesabiwa kuwa watu 80,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kimpoto iko katika kundi la N10.

Kiswahili
Tanzania na Kenya zilipokea wakimbizi wengi waliojifunza Kiswahili lakini hakuna uhakika kama bado kinatumika wakirudi Rwanda, Sudan au Somalia.

Jamhuri ya China
Kichina ndiyo lugha rasmi na ya taifa, pia lugha ya kawaida katika lahaja zake mbalimbali. Lugha za wenyeji, ambazo ni kati ya lugha za Austronesia, zinazidi kufa.

Kinshasa
Lugha rasmi ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, ambao mji mkuu ni Kinshasa, ni Kifaransa. Kinshasa ni mji wa pili kwa idadi ya wanaozungumza Kifaransa katika dunia [15] [16] Kilingala hutumika sana kuzungumza. Kifaransa ni lugha ya ishara mitaani, mabango, magazeti, nyaraka za serikali, shule; hutumika sanasana katika michezo ya kuigiza, televisheni, na vyombo vya habari, na hutumika katika mahusiano kati ya watu wa kutofautiana cheo; watu wa cheo sawa, hata hivyo, huzungumza katika lugha za Kiafrika (Kikongo, Kilingala, Tshiluba au Kiswahili) miongoni mwao wenyewe. [17] Hivyo, wakati utamaduni umejaa wanaozungumza Kifaransa, kuna mseto wa lugha huko Kinshasa.

Taasisi ya Taaluma za Kiswahili
Ilianzishwa mnamo mwaka 1930 kama Inter-territorial Language (Swahili) committee ya Nchi za Afrika ya Mashariki, baadaye ikaitwa Kamati ya Kiswahili ya Afrika Mashariki. Mnamo mwaka 1964 kamati ilifanywa kuwa Sehemu ya Chuo Kikuu cha Dar es Salaamu. Baadaye ikaitwa Chuo cha Uchunguzi wa Lugha ya Kiswahili. Tangu 1970 kimepewa jina la Taasisi ya Uchunguzi wa Lugha ya Kiswahili. Mwaka 2009, TUKI iliungana na iliyokuwa Idara ya Kiswahili ya Chuo Kikuu cha Dar es Salaam na kuunda Taasisi kubwa zaidi inayoitwa Taasisi ya Taaluma za Kiswahili - TATAKI

Kiswahili
Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo: Kiswahili ni kati ya lugha nne za kitaifa (pamoja na Kilingala, Kiluba na Kikongo), pia lugha ya jeshi. Kiswahili kilifika mashariki ya nchi na misafara ya biashara ya watumwa na pembe za ndovu kutoka Zanzibar na pwani ya Tanganyika. Imeenea zaidi kati ya mchanganyiko wa wafanyakazi kwenye migodi ya Shaba.

Lugha ya taifa
Kigezo cha uwanda wa matumizi, Lugha ya Taifa ina uwanda mpana wa matumizi kwani inatumika nchi nzima bila kujali inatumika wapi au eneo gani na nani anayetumia lugha hiyo. Kwa mfano, lugha ya Kiswahili inatumika kuanzia ngazi ya juu ya Taifa lakini lugha rasmi ina uwanda mdogo kimatumizi kwani hutumika katika shughuli maalumu, kwa mfano, katika utawala, ofisini, elimu kuanzia sekondari mpaka Chuo Kikuu, mfano, kiingereza kwa hapa Tanzania.

Kikerewe
Kikerewe (au "Kikerebe") ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Wakerewe. Mwaka wa 1987 idadi ya wasemaji wa Kikerewe imehesabiwa kuwa watu 100,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kikerewe iko katika kundi la E20.
Kitabu hiki kinataja marejeo mengine kama:

Kimachame
Kimachame ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Wachagga, yaani ni lugha moja katika mnyororo wa lugha za Kichagga. Mwaka wa 1992 idadi ya wasemaji wa Kimachame imehesabiwa kuwa watu 300,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kimachame iko katika kundi la E60.

Kimbunga (lugha)
Kimbunga (au "Kigangi") ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Wambunga. Mwaka wa 1987 idadi ya wasemaji wa Kimbunga imehesabiwa kuwa watu 29,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kimbunga iko katika kundi la P10.

Kiswahili
Aidha, imekuwa ni mojawapo ya lugha muhimu zinazofundishwa katika vyuo vikuu nchini Marekani, Uingereza, Ulaya bara, Urusi, Uchina, na barani Afrika.

Kikisankasa
Kikisankasa ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Tanzania inayozungumzwa na Wakisankasa. Mwaka wa 1987 idadi ya wasemaji wa Kikisankasa imehesabiwa kuwa watu 4670. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikisankasa kiko katika kundi la Kinilotiki.

Kinilamba
Kinilamba (au Kinyiramba, pamoja na lahaja ya Kiiambi) ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Wanilamba. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kinilamba imehesabiwa kuwa watu 455,000, ambao 50,000 ni Waiambi. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kinilamba iko katika kundi la F30.
Kitabu hiki kinataja marejeo mengine kama:

Kimochi (lugha)
Kimochi ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Wachagga, yaani ni lugha moja katika mnyororo wa lugha za Kichagga. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kimochi imehesabiwa kuwa watu 597,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kimochi iko katika kundi la E60.

Kimbugu
Kimbugu (pia huitwa "Kima'a" au "Kibwayo" na wengine) ni lugha mahuluti ya Kibantu na ya Kikushi nchini Tanzania inayozungumzwa na Wambugu.
Kitabu hiki kinataja marejeo mengine kama:

Tlaxcala (jimbo)
Lugha rasmi ni Kihispania.

Kiswahili
Kenya: ni lugha ya taifa tena lugha rasmi, sawa na Kiingereza, baada ya rasimu ya katiba mpya kupitishwa tarehe 4 Agosti 2010; Kiswahili ni lugha ya kwanza ya mawasiliano kati ya wananchi wakikutana nje ya eneo lenye kabila moja tu; ni lugha inayofundishwa lakini si lugha ya kufundisha mashuleni; ni lugha inayotumika na polisi na jeshi, ni lugha ya kuhutubia wananchi mjini na kitaifa; sehemu za ibada makanisani zinatumia Kiswahili; kuna gazeti moja tu la Kiswahili; sehemu za programu redioni na kwenye runinga ni kwa Kiswahili. Hata hivyo, lugha inachanganywa mara nyingi na Kiingereza na lugha za maeneo au za kikabila.

Lugha ya taifa
King’ei, K. (2010), Misingi ya Isimu jamii, Taasisi ya Taaluma za Kiswahili, Dar es Salaam Msanjila, P.Y na wenzake (2011), Isimujamii, Sekondari na Vyuo TUKI. Dar es Salaam

Cape Town
Ukipita mitaa ya Wynberg utakutana na watu wengi wanaoongea lugha ya Kiswahili kutoka Tanzania, Kenya, Burundi na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Kiswahili ndiyo lugha kubwa ya kigeni ya Kiafrika inayozungumzwa sana Cape Town.

Taasisi ya Taaluma za Kiswahili
Taasisi ya Taaluma za Kiswahili (TATAKI) ni idara ya Chuo Kikuu cha Dar es Salaam, Tanzania. Taasisi hii ni miongoni mwa taasisi kongwe za lugha nchini Tanzania. Madhumuni yake yakiwa ni kusimamia usanifishaji na maendeleo ya lugha ya Kiswahili. Hadi mnamo mwaka 2009 taasisi hii ilijulikana zaidi kwa jina la TUKI au "Taasisi ya Uchunguzi wa Kiswahili".

Tabasco (jimbo)
Lugha rasmi ni Kihispania.

Guinea ya Ikweta
Ni nchi pekee ya Afrika ambapo lugha ya Kihispania ndiyo lugha rasmi na ya taifa, hasa ukiacha Ceuta na Melilla (maeneo ya Hispania yaliyozungukwa na Moroko) na Jamhuri ya Sahara ya Kidemokrasia ya Kiarabu (nchi-isiyotambulika-kimataifa). Pamoja nacho, Kifaransa na Kireno pia ni lugha rasmi.

Historia ya Kiswahili
Waingereza baada ya kuchukua Tanganyika kutoka kwa Wajerumani waliendela kutumia Kiswahili kama lugha ya utawala. Kuanzia mwaka 1930 waliunda kamati yenye shabaha ya kuunganisha lahaja mbalimbali na kuunda Kiswahili cha pamoja kwa ajili ya Afrika ya Mashariki (Inter-territorial Language (Swahili) committee for the East African Dependencies). Mwenyekiti alikuwa Frederick Johnson, makatibu R. K. Watts, P. Mzaba na Seyyid Majid Khalid Barghash. Kamati hiyo iliamua kutumia lahaja ya Kiunguja kuwa msingi wa Kiswahili cha pamoja kilichoendela kufundishwa shuleni. Leo hii ni Kiswahili rasmi kinachofunzwa na wanafunzi na kuandikwa magazetini na vitabuni.

Kamusi za Kiswahili
Tangu kupatikana kwa uhuru wa nchi za Afrika ya Mashariki Kiswahili kiliendelea sana. Azimio la serikali ya Tanzania la kufanya Kiswahili kuwa lugha ya elimu katika shule za msingi lilianzisha masharti ya kutunga vitabu vya shule na kupanua msamiati wa Kiswahili. Orodha za maneno zilitungwa kwa ajili ya masomo mbalimbali.

Kimagoma
Kimagoma ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Wamagoma. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kimagoma imehesabiwa kuwa watu 9000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kimagoma iko katika kundi la G60. Inafanana hasa na Kikinga.

Baraza la Kiswahili la Taifa
BAKITA ni kifupi cha Baraza la Kiswahili la Taifa nchini Tanzania.

Tanzania
The United Republic of Tanzania (Kiing.) Jamhuri ya Muungano wa Tanzania (Kiswahili) Bendera ya TanzaniaNembo ya Tanzania Kaulimbiu: Uhuru na UmojaWimbo wa TaifaMungu ibariki AfrikaLugha rasmiKiswahili (kwa dhati)Mji MkuuDodomaMakao ya SerikaliDodomaSerikaliJamhuriRaisJohn Pombe Joseph MagufuliMakamu wa RaisSamia SuluhuWaziri MkuuMajaliwa K. MajaliwaEneokm² 947.303Wakazi51,820,000 [2] (28th) (2014)Wakazi kwa km²47.5UhuruTanganyika kutoka Uingereza 9 Desemba 1961; mapinduzi Zanzibar 12 Januari 1964; muungano Tanganyika na Zanzibar 26 Aprili 1964PesaShilingi ya TanzaniaWakatiUTC+3Dini za wakaziDini asilia za Kiafrika (34.3%), Ukristo (33.5%), Uislamu (31.4%), wengineo (0.8%){{Sensa ya 27 Agosti 1967[1]}}

Baraza la Kiswahili la Taifa
Pamoja na Chama cha Kiswahili cha Taifa (CHAKITA) cha Kenya na wawakilishi kutoka Uganda BAKITA imeunda Baraza la Kiswahili la Afrika Mashariki (BAKAMA). Mwaka 2015 BAKITA ilifanikisha mradi wake wa kutunga kamusi mpya iliyoitwa Kamusi Kuu ya Kiswahili.

Instruction: Given a question, retrieve Wikipedia passages that answer the question.