Question: Watoto wa simba huanza kuwinda wakiwa na umri gani?

Simba
Simba wadogo huonesha tabia ya kunyatia wanyama wakiwa na miezi mitatu tu, ingawa hawashiriki kwenye uwindaji mpaka wawe na umri wa mwaka mmoja. Huanza rasmi kuwinda wakiwa na umri wa miaka miwili.

Sungura wa Kizungu
Wakiwa ndani hasa ya visanduku vyao sungura huwekewa malazi na wanasesere pia. Huongezewa nyingine kwa ajili ya mzoezi kama vile kuwekewa mandhari waliyopaswa kuwa nayo mwituni. Sungura huweza kuchangamana kwa urahisi hata na wanyama wengine. Huweza kuishi hata na mbwa, paka na wakati mwingine hata nungu bandia. Sungura hawafai sana watoto wadogo, sababu watoto wadogo wa binadamu huwa hawawezi kuwa watulivu kama vile sungura wanavyohitaji. Sungura wana mifupa laini sana migongono mwao na hutakiwa kushikiliwa tumboni mwao wakati wa kunyanyuliwa.

Chekechea
Umri wao kwa kawaida ni kati ya miaka 3 na 7.

Maziwa ya mama
Kunyonyesha kunaendelea kutoa manufaa katika na baada ya kipindi cha utoto.[3] Faida hizi ni pamoja na kupunguzwa kwa dari hatari ya kifo cha ghafla kwa watoto wachanga (SIDS),[4] inaongeza akili, inapunguza uwezekano wa kuambukizwa ugonjwa wa katikati mwa sikio, homa, na viini vinavyolete homa, hupunguza uwezekanno wa kupata baadhi ya saratani kama vile sarateni ya damu kwa watoto lukemia, kupunguza hatari ya mwanzo wa ugonjwa wa kisukari wa mtoto, hupunguza hatari ya pumu na ezema, hupunguza matatizo ya meno, Hupunguza hatari ya fetma baadaye katika maisha, na hupunguza uwezekano wa kupata matatizo ya kisaikolojia.[5][6]

Nyati-maji wa mwitu
Nyati-maji wa mwitu huishi kwa makundi, lakini hawalindi eneo maalumu wao. Nyati hawa waishi kwa makundi imara yakiwa na majike na ndama wao, nao huongozwa na jike mkuu. Madume huondoka makundi hayo walipo na umri wa miaka mitatu, kwa kawaida kuungana na makundi ya madume wengine takribani kumi. Dume mmoja hujamiiana na majike wawili au zaidi, na kupandisha kunaweza kutokea kwa msimu wa mvua tu, au mwaka wote. Kwa kawaida majike watazaa ndama mmoja kila miaka miwili, na Nyati-maji wa mwitu watabeba mimba kwa muda wa siku 300–340, ambao ni kipindi cha mimba kilicho kirefu kuliko nyati wengine wote. Majike wataendelea kunyonyesha ndama wao kwa miezi sita–tisa, na ndama wa kike watakomaa baada ya mwaka moja na nusu, na ndama wa kiume baada ya miaka mitatu. Nyati-maji wa mwitu wanajulikana kuishi mpaka miaka 12 porini.

Jogoo
Jogoo mara nyingi huashiriwa akiwika wakati wa alfajiri na daima ataanza kuwika kabla ya kufika umri wa miezi 4. Mara nyingi anaweza kuonekana amekaa juu ua mbao au vitu vingine, ambapo yeye huwika kutangaza eneo lake.

Maumivu ya kiuno
Visa vya kwanza vya maumivu makali ya ghafla ya mgongo huanza katika umri wa miaka 20-40. Mara nyingi kisa hiki huwa ni sababu ya kwanza katika watu wazima kumwona daktari.[1] Kisa hiki hurejea katika zaidi ya nusu ya waathiriwa[2] huku kisa cha kurejea kikiandamana na maumivu zaidi kuliko kisa cha kwanza.[1]

Chanjo ya ukambi
Chanjo ya ukambi ni chanjo bora sana katika kukinga ukambi. Baada ya kupata dozi moja, asilimia 85 ya watoto wa umri wa miezi tisa na asilimia 95 ya walio zaidi ya miezi kumi na miwili hupata kingamwili. Takriban watoto wote wasiopata kingamwili baada ya dozi moja hupata kingamwili hii baada ya dozi ya pili. Kiasi cha uchanjaji katika idadi jumla ya watu ikiwa zaidi ya asilimia 93, milipuko ya ukambi kwa kawaida haitokei tena; hata hivyo inaweza kutokea tena ikiwa kiasi cha uchanjaji kitapunguka. Ubora wa chanjo hii huwepo kwa miaka mingi. Haijulikani ikiwa ubora huu hupunguka baada ya miaka kadhaa. Chanjo hii pia inaweza kukinga dhidi ya ugonjwa huu ikiwa katika siku chache umetangamana na ugonjwa huu.
Chanjo hii ni salama kwa ujumla ikijumuisha hata walio na maambukizi ya VVU. Athari kwa kawaida huwa si kali na ni za muda mfupi. Hii inaweza kujumuisha maumivu katika sehemu ya mwili iliyodungwa au homa kiasi. Anafilaksisi imenakiliwa kwa takriban mtu mmoja kwa kila watu elfu mia moja. Kiasi cha Sindromu ya Guillian-Barre, otizimu na ugonjwa wa inflamesheni ya utumbo hakionekani kuongezeka.
Chanjo hii inapatikana kivyake au katika mchanganyiko na chanjo zingine ikijumuisha chanjo ya rubela, chanjo ya matubwitubwi, na chanjo ya tetekuwanga ( chanjo ya Ukambi, Matubwitubwi na Rubela and chanjo ya Ukambi, Matubwitubwi, Rubela na Tetekuwanga). Chanjo hii hufanya kazi vyema hata katika miundo yote. Shirika la Afya Duniani hupendekeza kuwa chanjo hii itolewe kwa watoto katika umri wa miezi tisa katika maeneo ya ulimwengu ambapo ugonjwa huu hutokea mara nyingi. Katika maeneo ambayo ugonjwa huu hautokei mara nyingi, kutoa chanjo hii katika umri wa miezi kumi na miwili inafaa. Hii ni chanjo ya maishani. Chanjo hii huwa katika aina ya poda iliyokaushwa inayohitaji kuchanganywa kabla ya mtoto kudungwa chini ya ngozi au katika misuli. Uthibitishaji kuwa chanjo hii ni bora unaweza kutambuliwa na vipimo vya damu.
Takriban asilimia 85 ya watoto ulimwenguni kote wamepata chanjo hii kuanzia mwaka wa 2013. Katika mwaka wa 2008, angalau nchi 192 zilitoa dozi mbili za chanjo hii. Chanjo hii ilianzishwa kwa mara ya kwanza katika mwaka wa 1963. Mkusanyiko wa chanjo ya ukambi-matubwitubwi-na rubela ilipatikana kwa mara ya kwanza katika mwaka wa 1971. Chanjo ya tetekuwanga iliongezwa kwa mkusanyiko huu katika mwaka wa 2005 hivyo kutengeneza chanjo ya Ukambi, Matubwitubwi, Rubella na Tetekuwanga. Chanjo hii ipo katika Orodha ya Shirika la Afya Ulimwenguni ya Dawa Muhimu, dawa muhimu zaidi inayohitajika katika mfumo wa afyawa kimsingi. Chanjo hii haina gharama ya juu sana.

Julius Nyerere
Alipokuwa mtoto Nyerere alichunga mifugo ya baba yake; katika umri wa miaka 12 aliingia shule akitembea kilomita 30 hadi Musoma.

Simba
Simba, tofauti na paka wengine, huweza kuchangamana kwa urahisi. Kundi la simba hujumuisha simba jike ndugu kadhaa na watoto na idadi ndogo ya simba dume wakubwa. Kundi la simba jike huwinda pamoja, hasa huwinda wanyama wenye kwato. Simba huwinda wenyewe japo mara kadhaa huonekana wakijilisha mizoga. Wakati simba kwa kawaida hawawindi binadamu, wachache wameripotiwa kumla na hivyo kumwinda.

Mkimbizi
Katika makambi mengi ya wakimbizi katika nchi tatu za Afrika ya Magharibi zilizoadhirika kivita: Sierra Leone, Guinea, na Liberia, wasichana wachanga walipatikana wakifanya ngono kwa ajili ya pesa, kiganja cha matunda, au hata kipande cha sabuni. Wasichana wengi miongoni mwa hawa walikuwa kati ya umri wa miaka 13 na 18. Katika visa vingi, ikiwa wasichana walikuwa wamelazimika kubaki, wangelazimishwa kuolewa. Walipata mimba walipokuwa na umri wa wastani wa miaka karibu 15. Hili lilitokea hivi karibuni tu, mnamo mwaka wa 2001. Wazazi walipuuza mambo haya kwani unyonyaji kingono ulikuwa "mfumo wa maisha" katika makambi haya.

Bibi
Mwanamke aliyewahi kuliko wote kupata mjukuu ni Rifca Stănescu, a gypsy wa Romania, aliyejifungua mara ya kwanza akiwa na miaka 12, halafu binti yake Maria alizaa akiwa na miaka 11 tu, akimfanya hivyo Rifca kuwa bibi akiwa na miaka 23.

Ukuaji wa binadamu
Anahitaji kupokewa, kukubaliwa, kujibiwa.
Mtoto wa miaka 7-13 anachukua majukumu ya kiadili. Kisha kutofautisha uadilifu na uovu, anachagua kutenda mema au mabaya. Anapanua mawazo, anafanya kazi za mikono, anatengeneza vitu. Pia anajenga uhusiano na wengine, anafanya kazi pamoja nao. Anahisi kuwa anaweza au hawezi. Ni umri mzuri wa kufundishwa dini na kuongozwa kiadili. Kwa kuwa ana mambo mengi ya kufanya, jinsia huwa imelala, kabla haijaamka katika ubalehe. Lakini hiyo inategemea mazingira na malezi.

Ukuaji wa binadamu
Anahitaji kutiwa moyo (anapenda ukweli na sifa) ajihisi anaweza kufanya kitu, atambue mahitaji ya wengine na kuwasaidia wayapate.
Umri wa miaka 13-20 ni kipindi cha mpito chenye mabadiliko mengi yanayoathiri mwendo mzima wa kijana ili atoke utoto na kuingia utu uzima. Msichana anabalehe mapema kuliko mvulana. Mvulana ana mwamko mkubwa kuliko msichana. Kuna mvuto mkubwa kati yao, hivyo wanahitaji kuongozwa na nidhamu safi (maadili ya unyago). Ni kipindi cha [[vurugu na cha [[hisi kali]] (kulia, kucheka n.k.). [[Akili]] inapanuka sana na kupenda [[nadharia]]; hivyo ni wakati wa kujipatia [[maarifa]].

Sfinksi
Viumbe vya kufanana na Sfinksi vinapatikana pia katika visasili na sanaa ya tamaduni za Asia Kusini na Asia Kusini-Magharibi. Kwa lugha mbalimbali wanajulikana kama "purushamriga" (Kisanskrit "mtu-mnyama"), "purushamirugam" (Kitamil "mtu-mnyama") , "nara-simha" (Kisanskrit "mtu-simb"a) au "manusiha" (Kipali "mtu-simba").
Sanamu za kwanza zinazounganisha tabia za mtu na simba zimepatikana tangu karne ya 1 KK

Maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo
Katika watoto wachanga, dalili pekee ya maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo yanaweza kuwa homa.. Mashirikia mengi ya kiafya hupendekeza uchunguzi wa vimelea katika mkojo wakati wasichana wa chini ya umri wa miaka miwili au vijana ambao hawajatahiriwa walio wa chini ya umri wa mwaka mmoja wanapopata homa. Watoto wachanga walio na maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo wakati mwingine hukumbwa na ugumu wa kula kutapika, hulala sana au kuonyesha dalili za umanjano. Watoto wakubwa wanaweza kukumbwa na kutoweza kujizuia kukojoa kwa ghafla (kupoteza udhibiti wa kibofu).

Sufu
Sufu (pia: sufi, tazama pale; kutoka kar. صوف "suf") ni nywele manyoya laini za wanyama mbalimbali kama vile kondoo, mbuzi, ngamia, lama au sungura zinazofaa kusokotwa kuwa uzi ndefu kwa matumizi ya nguo au matandiko na blanketi.
Sufu ilianza kutumiwa kwa nguo tangu miaka 4000 KK na watu wamechagua wanyama wanaofaa na kuwafuga kwa tabia hii. Leo hii kiasi kikubwa kabisa cha sufu kinapatikana kutokana na kondoo. Nchi ya Australia ina kondoo nyingi duniani inazaa asilimia 30 za mahitaji ya sufu duniani.

Swala pala
Msimu wa kuzaana wa swala pala, ambao pia hujulikana kama rutting kwa lugha ya Kiingereza, huanza wakati unaelekea mwisho wa msimu wa mvua mwezi wa Mei. Mambo haya yote kwa kawaida hudumu kwa muda wa takriban wiki tatu. Huku swala pala wachanga wakizaliwa baada ya miezi saba, mama yao ana uwezo wa kuchelewa kujifungua kwa nyongeza ya mwezi moja kama hali ni mbaya. Wakati wa kujifungua swala pala wa kike hujitenga mwenyewe kutoka katika kundi ya swala pala wengine licha ya jitihada mbalimbali ya swala pala wa kiume kumzuia kuondoka katika wilaya yao. Swala pala wa kike ambaye amekuwa mama kumweka mwanawe aliyezaliwa katika doa kwa siku chache au hata kumwacha mwanawe mafichoni kwa siku, wiki kadhaa au zaidi kabla ya kurudi kwa kundi la swala pala wenzake. Wanawe wachanga watajiunga na kikundi cha swala pala wengine na watakwenda kwa mamao tu wakati kuna shida au wakati wana njaa na wanahitaji kula. Swala pala wachanga hunyonya matiti ya mamao kwa muda wa kati ya miezi 4 hadi 6. Swala pala wa kike ambao hukomaa wanalazimika kujiondoa katika kikundi hicho na kujiunga na kundi mpya ya swala pala ya wanaume pekee.

Kulungu pembe-nne
Msimu wa kupandisha hudumu toka Mai mpaka Julai, na madume na majike kwa kawaida hubaki mbali kwa salio la mwaka. Mwenendo wao wa ubembe ni kuwa dume na jike kupiga magoti na kusukumana huku shingo zao kufungamana, yakifuatwa na dume kutamba. Kipindi cha kubeba mimba ni takribani miezi minane, halafu ndama mmoja au wawili huzaliwa. Wakati wa kuzaliwa, ndama wana urefu wa sm 42–46, na uzito wa kilo 0.74–1.1. Ndama hubaki pamoja na mama wao kwa mwaka moja, na huweza kuzaa wakiwa na umri wa miaka miwili.[1]

Mboo
Ingawa kila mtu ni mwanamume au mwanamke tangu atungwe (kadiri alivyo na kromosomu Y au la), kabla ya kubalehe tofauti hazionekani sana, isipokuwa katika viungo vya uzazi. Baadaye muda hufika wa watoto kuanza kukomaa kijinsia: na tofauti hujitokeza wazi.
Kutoka utotoni kuingia utu uzima kuna mabadiliko ya haraka katika viungo, hisia na roho. Kama ilivyo kwa viumbe hai wote, ustawi huo unaweza ukawahi au kuchelewa, lakini kwa kawaida unatokea kati ya umri wa miaka 12 na 16. Wasichana wanawahi kuliko wavulana, na Wazungu kuliko Waafrika, lakini mabadiliko ni yaleyale, nayo yanafanyika hatua kwa hatua.

Ubongo
wauti wa kwanza walionekana zaidi ya miaka milioni 500 iliyopita (mmi ), katika kipindi cha Kambri, na huenda walifanana kwa kiasi fulani na umbo la kisasa la samaki balika (hagfish).[21] Papa walionekana takribani miaka milioni 450 iliyopita, amfibia yapata miaka milioni 400 iliyopita, reptilia yapata miaka milioni 350 iliyopita, na mamalia yapata miaka milioni 200 iliyopita. Hakuna spishi ya kisasa inayoweza kuelezewa kuwa "isiyositawi" zaidi ikilinganishwa na nyingine, kwa kuwa zote zina historia ndefu ya mageuko, lakini bongo za samaki balika wa kisasa, mikunga, papa, amfibia, reptilia na mamalia huonyesha tofauti katika ukubwa na uchangamani ambayo kwa kiasi fulani hufuata utaratibu wa mageuko.[22] Bongo hizo zote zina mkusanyiko sawa wa vipengele muhimu vya kianatomia, lakini nyingi hazijakamilika katika balika, ambapo katika mamalia sehemu za kwanza kabisa zimesitawika na kupanuka sana.

Taya (mnyama)
Wakati wa majira ya kuzaa, kutoka Agosti hadi Desemba, dume hupanda majike wote wanaogawana bara lake naye. Kwa kawaida majike mmoja au wawili tu wamo katika kila bara. Baada ya muda wa mimba wa miezi 6–7 mtoto mmoja azaliwa. Pindi ya wiki 8–10 za kwanza jike huficha mwanake katika manyasi mazito ambapo atalala bila kujongea akikaribiwa. Mamake hurudi mara kwa mara kumnyonyesha. Watoto hulikizwa baada ya miezi 4–5. Majike hupevua baada ya miezi 10, madume baada ya miezi 14.

Mamba (mnyama)
Magamba ya mamba yanaaminika kuwa na matundu yenye uwezo wa kuhisi kama ule mstari wa samaki. Matundu hayo huonekana sana kwenye taya zao za juu na chni. Uwezekano mwingine ni kuwa matundu hayo ni ya kutolea taka mwili, kwa sababu hutoa kitu kama mafuta hivi ambacho hutoa/huondosha matope. Mamba wana kasi sana katika mwendo mfupi, majini na hata nchi kavu. Sababu mamba hula kwa kumkamata adui, hivyo wamekuwa na meno ambayo yamechongoka vizuri, na misuli yenye nguvu inayowezesha taya zake kufung akwa nguvu na kwa muda mrefu. Taya hizi kufunga kwa nguvu kubwa na mpaka sasa ndiyo taya zenye uwezo wa kubana/kung’ata kwa nguvu kuliko mnyama yeyote yule. Kani/mgandamizo wa taya za mamba ni zadi ya 340atm, ukilinganisha na 270atm ya papa na 68atm ya fisi. Hata hivyo taya za midomo ya mamba hufunguliwa kwa seti ya misuli laini na dhaifu. Hivyo basi mamba wanaweza kutumika kwa masomo au safari kwa kufunga tu taya zao kwa hata mipira laini. Mamba pia wana uwezo mdogo wa kugeuza shingo yao upande mpaka upande.

Papa Mbingusi
Uzazi hutokea mara moja tu kwa mwaka kwa papa mbingusi, na mara nyingi hutokea kwa papa wa kiume kumuuma papa wa kike kwa ukali mpaka yeye anakubaliana kujamiana naye. [9] Papa mbingusi anaonyesha ile hali ya uzazi na wakike kujifungua ili kuishi vijana. Kama papa wengine, utungisho ni ndani ambapo wakiume anahamisha manii kwa mwanamke kupitia moja ya viungo viwili vya intromittent vinavyoitwa claspers. Kiinitete kikuacho mara ya kwanza kinahimilishwa kwa kifuko cha kiiniyai. Wakati upatikanaji wa kiiniyai umekwisha, kifuko cha kiiniyai kilichoisha kinabadilishwa katika muundo linganifu na kondo la mamalia (huitwa "yolk sac plasenta" au "pseudoplacenta"), njia ambayo mama huwasilisha riziki hadi kuzaliwa. Mara papa mtoto anapozaliwa, hapewi huduma na wazazi kwa njia yoyote. Kawaida kuna mkumbo mmoja wa vitoto kati ya 12 hadi 15; isipokuwa mbingusi mkubwa ambaye huzaa mkumbo mmoja wa vitoto kati ya 20 hadi 40. Hawa papa watoto husongamana pamoja na kuogelea kuelekea maji joto hadi watakapofikia umri wa kutosha na ukubwa wa kutosha kuishi peke yao. [9]

Sklerosisi ya sehemu nyingi
Sklerosisi ya sehemu nyingi kikawaida hutokea kwa watu wazima mwishoni mwa miaka yao ya ishirini au mwanzoni mwa miaka yao ya thelathini bali ni nadra ianze utotoni na baada ya umri wa miaka 50. Aina ndogo ya kwanza endelevu hutokea sana kwa watu walio katika miaka ya hamsini. Sawa na magonjwa mengi ya kinga nafsia, ugonjwa huu hutokea sana kwa wanawake na huenda mkondo huu unaongezeka. Kufikia mwaka wa 2008, kote duniani, ni takriban mara mbili zaidi kwa wanawake kuliko kwa wanaume. Kwa watoto hutokea sana kwa wa kike kuliko wa kiume, ilhali kwa watu walio na zaidi ya miaka hamsini, huwaathiri wanaume na wanawake karibu sawa.

Uchimbaji wa madini
Mgodi wa zamani zaidi juu ya rekodi za akiolojia ni "Pango la Simba" nchini Swaziland, ambayo ufanyaji wa tarehe kwa mionzi ya kaboni inaonyesha kuwa karibu miaka 43,000. Katika tovuti hii watu wa zama za kati za mawe walichimba madini ili kuifanya rangi nyekundu. Mimea ya umri kama huo katika Hungary inaaminika kuwa maeneo ambayo Uholanzi inaweza kuwa na minda ya madini kwa silaha na zana.

Honey Smacks
Watumbuizaji wanaojulikana kama "clown" wametumika ,pia, katika kutangaza bidhaa hii kutoka mwaka wa 1953 mpaka 1956 kwa mfano "Cliffy the Clown" alitumika katika matangazo. Katika mwaka wa 1957 , mnyama wa kuogolea majini anajulikana kama "seal" aliyevaa sare za baharia ndiye aliyekuwa mwakilishi wa bidhaa hii. Katuni farasi ya Hanna-Barbera iliyoitwa Quick Draw McGraw ikawa mwakilishi katika mwaka wa 1961 na ikafuatiwa na "The Smackin' Bandit" katika mwaka wa 1965. Alibadilishwa katika mwaka wa 1966 na "Smackin' Brothers" waliokuwa kaka wawili waliovaa kaptula za dondi na kinga za dondi. Mwanzoni mwa miaka ya 1970, Chifu Mhindi alikuwa mwakilishi kwa muda mfupi na akabadilishwa na Dig 'Em Frog katika mwaka wa 1972. Dig 'Em aliendelea kuwa katuni mwakilishi wa bidhaa hiyo hata baada ya kubadilishwa jina kuwa "Honey Smacks". Dig 'Em alibadilishwa na mnyama anayehusiana zaidi na asali, Wally Dubu, katika mwaka wa 1986, lakini Dig 'Em akarudishwa kwa sababu ya mahitaji ya umma katika mwaka wa 1987. Katika miaka ya 1990, matangazo ya kampeni kwa ajili ya bidhaa hi ilihusisha Dig 'Em akijaribu kula Smacks ilhali akimhepa adui wake, Kitty. Katika mwaka wa 1997, matangazo hayo yakaacha kutangazwa.

Ukuaji wa binadamu
Kazi hiyo ifanyike katika mazingira ya kufaa, la sivyo tutadumaa.
Kadiri ya Erikson kuna hatua nane zinazofuatana:
1. Mtoto mchanga (miaka 0-2)
2. Mtoto aliyeachishwa (2-4)
3. Chekechea (4-7)
4. Mwanafunzi wa shule ya msingi (7-13)
5. Kijana (13-20)
6. Mtu mzima (20-35)
7. Mtu wa makamo (35-60)
8. Mzee (60 n.k.)

Ondoa Giza Kitaa
Mwanzo tu mshangao wa baba kumkataa mtoto wake. Ugumu wa maisha uliopelekea dada zete kujiuza. Ukiangalia kwa kina Sir Elly anaona ugumu wa maisha sio kisingizio cha kufanya uhasherati kwa kujipatia kipato. Wangapi hawafanyi hayo na maisha yanaenda. Dhahiri kiza kimetanda ndio maana anasema ondoa giza kitaa. Wapo wengine wanaojita mambo safi mtaani na kunata, punde wanashika mimba na nyodo zote zinaisha. Kwa aibu anaamua kuwa kimya na limimba lake alilotoswa. Mimba za utotoni zinazungumzwa humu, jambo la kusikitisha kuona jamii inayotuzunguka inatazama jinsi wasichana wadogo wanavyodhalilishwa kwa kuzaa katika umri mdogo. Uzazi wa umri mdogo unachangamoto nyingi sana. Lakini juhudi za dhati hazijafanyika. Sir Elly anaona hili ni jukumu la kila mwanajamii kusimamia watoto wetu mtaani. Mtoto wa mwenzako ndio wako. Anaona siku hizi watoto wadogo si wadogo tena. Watoto wadogo wana mambo ya kikubwa hakuna mfano. Mtoto mdogo ana maovu rundo. Unatumwa ujumbe uwafikie watu wote wanaojiona wakubwa kuliko wenzao. Suala la kuuza ngada linaendelea kama kawaida, japo kunaonekana juhudi za kisiasa katika kusimamia suala hili. Huduma bado inapatikana licha ya mikwara mingi kuchimbwa. Sir Elly anaona ukiwachana kwa njia ya sanaa itasaidia kueneza habari za ukatazo dhidi ya usambazaji wa dawa za kulevya. Halafu Sir Elly anaitikia kwa kusema:

Wamasai
Kung'oa jino canine mapema utotoni ni zoezi ambalo limetiwa kumbukumbu katika Wamasai wa Kenya na Tanzania. Kuna imani kati ya Wamasai kuwa kuhara, kutapika na magonjwa mengine yanayowaathiri watoto husababishwa na kuvimba kwa mizizi ya meno, ambayo hufikiriwa kuwa na 'minyoo' au 'meno ya karatasi'. Imani na mwenendo huu si wa kipekee kwa Wamasai. Vijijini Kenya katika kundi la watoto 95 wenye umri kati ya miezi sita na miaka miwili waliotahiniwa mwaka 1991/92, 87% walipatikana kuwa wameng'olewa jino moja au zaidi. Katika kundi la watoto wa umri wa miaka 3-7, 72% ya watoto walikuwa hawana meno ya kusiaga. [51][52]

Shinikizo la juu la damu
Ni kawaida kwa watoto na vijana kupata shinikizo la damu (asilimia 2–9% hutegemea na umri, jinsia, na asili)[6] and is associated with long-term risks of ill-health.[7] Hivi sasa kuna pendekezo la kuwapima damu watoto wenye zaidi ya miaka mitatu na kuangalia kama wana shinikizo la juu la damu kila wanapoenda kupimwa afya yao. Kabla ya kuthibitisha kama mtoto ana shinikizo la juu la damu mtoto lazima apimwe mara kadhaa.[7] Shinikizo la damu huongezeka utotoni kufuatana na umri , wa watoto, shinikizo la damu linatambulika kama ni systolic ya kawaida au diastolic baada ya kupimwa zaidi ya mara tatu au zaidi ya asilimia 95 ambayo ni kawaida kufuatana na jinsia, umri na urefu wa mtoto. Dalili ya shinikizo la juu la damu (Prehypertension) kwa watoto linatambulika kama shinikizo au presha ya kawaida ya systolic au shinikizo au presha ya diastolic kama ni zaidi au sawa na asilimia 90, lakini ni chini ya asilimia 95.[7]Kwa vijana, inapendekezwa kwamba shinikizo la juu la damu na dalili ya shinikizo la juu la damu zichunguzwe na kuainisha kwa kutumia vigezo vya watu wazima.[7]

Simba
Miongoni mwa jamii ya paka, simba ndio pekee wenye tofauti ya moja kwa moja ya muonekano baina ya dume na jike. Simba dume na simba jike huonekana tofauti kabisa. Pia wana kazi tofauti wanazofanya katika makundi yao. Kwa mfano, simba jike, wawindaji, hawana nywele kichwani kama ilivyo kwa simba dume. Huonekana kumzuia simba jike wakati anapokuwa ananyatia mnyama na kusababisha joto zaidi wakati wa kukimbiza windo lake. Rangi ya nywele za simba dume ni tofauti, kuanzia ile kama ya dhahabu mpaka nyeusi, na mara nyingi huwa nyeusi zaidi kadiri simba anavyozeeka.

Kifaduro
Kifaduro huathiri takriban asilimia 15 ya watoto, na hutokea katika umri kati ya miezi 6 na miaka 5-6. hali hii huchukua asilimia 5 ya takwimu za wagonjwa wote wa umri huu wanaolazwa hospitalini. Kwa visa nadra hali hii inaweza kutokea kwa wototo wachanga kama umri wa miezi 3 na kwa wototo wakubwa hadi umri wa miaka 15. Watoto wa kiume huathirwa kwa zaidi ya asilimia 50 mara kwa mara kuliko wa kike, na kuna ongezeko la maenezi ya hali hii katika majira ya kupukutika kwa majani.

Sungura wa Kizungu
Sungura haraka sana kwa nusu saa ya kwanza ya malisho, maranyingi mchana karibu na jioni, ikifuatia nusu saa nyingine ambapo hula kwa kuchagua sana chakula. Ni wakati huu pia ndio sungura atatoa kinyesi kigumu kama uchafu, ambacho yeye hatakila. Kama mazingira hayahatarishi sungura atabaki nje kwa masaa mengi. Akiwa nje ya shimo lake sungura huwa akila kile jinyesi chake laini na hii huonwa mara chache zaidi, sababu hula tu baada ya kukitoa. Kwa kawaida sungura kinyesi chake kati ya saa mbili asubuhi na sa kumi na moja jioni akiwa ndani ya shimo lake.

Meno
Idadi ya meno katika wakaa ya pili ni 32. Huanza kuota katika umri wa miaka sita, yakakamilika katika umri wa miaka 18-20. Lakini mwingine huota upesi au hukawia.

Mvulana
Mvulana ni mwanaume bado mdogo au kijana wa kiume. Wavulana wadogo bado wana mwili wa kitoto. Hawawezi kukomaa hadi wanapofikia umri wa balehe (huenda ikawa kunako umri wa miaka 12 hadi 14) hapo ndipo miili yao inaanza kukomaa na kuwa mwanamume.

Ibrahim Ajibu Migomba
Ajibu alijiunga kwenye accademy ya klabu ya Simba mwaka 2009 akiwa na umri wa miaka 13 na aliichezea Simba under-20 kabla ya kupandishwa kwenye timu ya wakubwa mwaka 2013 akiwa na miaka 17.

Simba
Simba wakiwa wanawinda katika kundi kubwa wana uwezo hata wa kuangusha wanyama wakubwa lakini mara nyingi huwa hawashambulii wanyama wakubwa sana kama vile twiga kwa kuhofia kujeruhiwa pia.

Punda milia
Kama ilivyo kwa wanyama wengi, punda milia jike hukua haraka kuliko punda milia dume. Jike huweza kupata mtoto akiwa na miaka mitatu tu wakati kwa dume ni mpaka miaka mitano au sita. Jike huweza kupata kila mtoto baada ya miezi kumi na mbili na hukaa na mtoto kwa takribani mwaka mmoja. Kama ilivyo kwa farasi, ndama wa punda milia huweza kusimama, kutembea na kunyonya muda mfupi tu kisha kuzaliwa. Wanapozaliwa ndama wa punda milia huwa na rangi ya kahawia na nyeupe badala ya nyeusi na nyeupe. Ndama na punda milia wa mlimani na wale wa nyikani hutunzwa na mama zao na baba zao pia.

Simba
Rangi ya simba hubadilika kutoka rangi ya manjano mpaka njano, nyekundu na kahawia ya kukoza. Sehemu za chini huwa na rangi angavu na kishungi cha mkia wake ni cheusi. Watoto wa simba huzaliwa na madoa meusi mwilini mwao, kama vile wale wa chui. Japokuwa madoa haya hupotea taratibu wakati wakikua, baadhi ya madoa haya huendelea kuonekana miguuni na sehemu za chini za mwili, hasa kwa simba jike.

Kangaruu
Yai la kangaroo jike huwa ndani ya ovari na hushuka mpaka kwenye uterasi tayari kwa ajili ya kurutubishwa.kijusi hukua kwa haraka sana na kutoka nje baada ya siku 33, kwa kawaida huwa anazaliwa mtoto mmoja tu. Mtoto huyo huwa haoni hana nywele na urefu wa sentimeta chache sana miguu yake ya nyuma huwa inakuwa haijakuwa hivyo hutumia tu miguu ya mbele kujisogeza kwenye mfuko wa mama yake, na huchukua dakika tatu mpaka tano. Akifika ndani ya pochi huanza kunyonya. Baada ya siku 150, mtoto anaweza kutokeza nje kwa mara ya kwanza. Baada ya kuchunguila chungulia nje kwa siku kadhaa na kuona kuwa ni salama. Baada ya hapo hutumia muda wake mwingi kuchungulia nje duniani na baada ya siku 235, hutoka nje ya pochi kwa mara ya mwisho.

Elimu
Masomo ya msingi huchukua kati ya miaka 5-7 ya kwanza ya elimu rasmi. Kwa jumla elimu ya juu hujumulisha miaka 6-8 ya masomo kuanzia mwaka wa tano au sita, lakini hutofautiana baina na kati ya nchi. Asilimia 70 ya watoto waliotimu umri wa kujiunga na shule hujiandikisha katika masomo ya msingi kote ulimwenguni na viwango hivi vinaongezeka.[1] Chini ya Elimu kwa mipango yote inaendeshwa na UNESCO, nchi nyingi wana nia ya kufanikisha zima uandikishaji katika elimu ya msingi ifikapo mwaka 2015, na katika nchi nyingi, ni lazima kwa watoto kupata elimu ya msingi.Chini ya mpango wa elimu kwa wote ulioanzishwa na Shirika la Elimu, Sayansi na utamaduni la Umoja Wa Mataifa (UNESCO), nchi nyingi zimejitolea.

Amfibia
Amfibia ni kundi la wanyama wenye uti wa mgongo na damu baridi ambao wanaanza maisha kwenye maji na baada ya kupita metamofosi wanaweza kuendelea kwenye nchi kavu katika kipindi cha pili cha maisha yao. Vyura, salamanda na nyoka wanafiki wamo katika ngeli hii.

Manga
Manga kwa wasomaji wanaume ina mgawanyiko kulingana na umri wa wasomaji inayolengewa: wavulana hadi umri wa miaka 18 (shōnen manga) na wanaume vijana 18 - hadi umri wa miaka 30-(seinen manga); [21] pia manga hugawanyika kwa maudhui, kwa mfano manga yanayohusu "action-adventure" mara nyingi huwashirikisha wanaume mashujaa, ucheshi, mandhari ya heshima, na wakati mwingine kujamiiana. [22] Kuna jinsi mbili ya kuandika neno seinen katika Kijapani- moja ambayo inayorejelea maana 青年 ya "vijana, kijana" na 成年 nyingine inayorejelea maana ya "watu wazima" - ya pili ikitumiwa kueleza manga zinazohusisha kujamiiana zilizolengwa kwa wanaume wazima wanaoitwa seijin. Shōnen, seinen, na<i data-parsoid='{"dsr":[9916,9926,2,2]}'>seijin kwa kawaida yanashirikisha mada nyingi zinazofanana.

Furukombe wa Afrika
Furukombe wa kike hutaga kati ya yai 1 au 3, ambayo ni meupe na yenye madoadoa mekundu. Mayai hulaliwa na furukombe wa kike, lakini ndege wa kiume atayalalia mayai wakati ndege wa kike anapoenda kuwinda. Mayai huchukua muda wa kati ya siku 42 na 45 kuanguliwa. Mayai mara nyingi yataanguliwa siku tofauti, na makinda wa kwanza kawaida atawauwa wowote watakaozaliwa baada ya yeye. Makinda hukomaa baada ya siku 70 hadi 75, na baada ya wiki 8 makinda atakuwa tayari kujuilisha na kawaida huanza kutoka nje yak iota baada wiki 2 baadaye.

Mtukutiko wa homa
Mtukutiko wa homa (pia unajulikana kama mikazo ya homa au msukosuko wa homa) ni mtukutiko  wa homa unaohusiana na halijoto ya mwili lakini bila hatari yoyote kwa afya. Hutokea mara nyingi kwa watoto kati ya umri wa miezi sita na miaka 5. Mitukutiko mingi huwa chini ya dakika tano kwa wakati mmoja na mtoto anarudi katika hali yake ya kawaida kabisa chini ya dakika sitini ya tukio.

Kichaa cha mbwa
Muda kati ya kuambukizwa ugonjwa na mwanzo wa dalili ni kawaida mwezi mmoja hadi miezi mitatu. Hata hivyo, kipindi hiki kinaweza kutofautiana kutoka chini ya wiki moja hata zaidi ya mwaka mmoja. Muda unategemea umbali, kwa sababu virusi lazima kusafiri kufikia mfumo mkuu wa neva kwa kufuata mishipa ya pembeni.

Pomboo
Wakiwa wanafugwa, pomboo wameonesha tabia za kulala/kusinzia kabisa, huku wakifunga macho yote kupumua ni bila ya ufahamu, huku mkia ukiendelea kujipiga piga. Kuishi kwenye maji yenye mkondo mkubwa huwa na hatari ya kuzama na kufa maji, hivyo inawapasa pomboo kuogelea nyakati zote. Hivyo, pomboo hulala kwa vipindi vifupi sana, ndani ya sekunde 4 na 60.

Ukuaji wa binadamu
Anahitaji kupokewa na kusaidiwa akuze mema anayoyafanya. Anahitaji pia unyofu na msimamo wa nidhamu kutoka kwa wazazi. Ikiwezekana wamueleze kwa ufupi lakini wazi sababu za kumkataza. Pengine anahitaji kuvumiliwa.
Mtoto wa miaka 4-7 anawaza sana kwa ubunifu. Ndio wakati wa kuuliza maswali mengi, “Kwa nini...?”. Anafyonza na kuiga lolote lile. Anaanza kutambua tofauti za jinsia, na mwenendo unaomfaa kama mtoto wa kiume au wa kike.

Panya (Rattus)
Kwa kawaida panya huishi kwa muda wa miaka mitatu, lakini wengi huishi kwa mwaka mmoja tu kutokana na kuwindwa na wanyama wengine.
Panya walianza kufugwa nyumbani tangu karne ya 19. Wengi wao ni panya wa kahawia lakini weusi na ‘Giant pouched rats’ nao pia hufugwa. Panya wafugwao huwa na tabia tofauti ukilinganisha na panya wa mwituni kulingana na vizazi vingapi vimewekwa kama mifugo. Pia panya wafugwao, hawaleti hatari tena ya magonjwa kama mifugo mingine, yaani paka na mbwa. Panya wa kufugwa huwa marafiki na wanaweza kuzoeshwa kufanya kazi mbalimbali.
Aina moja ya panya wa maabara inajulikana kama panya Zucker. Panya hawa wanazalishwa wakiwa na uwezo wa kupata kifua kikuu na magonjwa mengine ya binadamu.

Akika
Akika ni sherehe anayofanyiwa mtoto anapofikisha umri wa siku saba ambapo hunyolewa kwa mara ya kwanza, mbuzi huchinjwa na mifupa yake kufukiwa mizima.

Mtoto
Umoja wa Mataifa umetoa azimio juu ya haki za watoto (Convention on the Rights of the Child) lililokubaliwa na karibu nchi zote za dunia isipokuwa Marekani na Somalia kuwa mkataba wa kimataifa. Mkataba huu unaeleza ya kwamba utoto ni kipindi hadi kufikia umri wa miaka 18.

Nguva
Nguva (ing.: Sirenia) ni wanyama wakubwa wanaoishi baharini. Hata hivyo ni mamalia wanaozaa watoto walio hai na kuwalisha kwa maziwa. Nguva huwa na mikono ya mbele na mkia wenye umbo la pembetatu. Wanaishi kwenye pwani za Bahari ya Hindi, Bahari ya Karibi, Afrika ya Magharibi na mto wa Amazonas. Wanaweza kufikia urefu wa mita 2.5 hadi 4 na uzito wa kg 1,500.

Mbegha
Baada ya kuondoka katika Ungulu alihamia kwanza Kilindi alipokumbukwa kutokana na babake na pia umaarufu wake kama mwindaji. Chifu wa mji akampatia nyumba akawa rafiki wa mwana wa chifu. Siku moja walipoenda pamoja kuwinda huyu kijana aliuawa na nguruwe mwitu na Mbegha aliona hawezi kurudi Kilindi akiogopa hasira ya chifu akaamua kuhama tena akiongozana na vijana 14 na mbwa zake.

Kikohozi kikuu
Kinga huwa hasa kwa chanjo ya dawa ya chanjo.[9] Chanjo ya kwanza hupendekezwa kati ya wiki sita na nane baada ya kuzaliwa huku vipimo vinne vya dawa vikipeanwa katika miaka miwili ya kwanza baada ya kuzaliwa.[10] Chanjo hii huisha nguvu baada ya muda, hivyo vipimo zaidi hupendekezwa kwa watoto wakubwa na watu wazima.[11] Antibiotiki zinaweza kutumika kuzuia ugonjwa huu katika watu walio katika hatari kubwa ya kuambukizwa ugonjwa huu.[12] Kwa watu walioambukizwa, antibiotiki hufaa ikiwa watazitumia wiki tatu baada ya dalili za kwanza, la sivyo hazina manufaa mengi kwa watu wengi. Katika watoto wa chini ya mwaka mmoja na kina mama wajawazito, antibiotiki hupendekezwa wiki sita baada ya kuanza kwa maambukizi. Antibiotiki zinazotumika hujumuisha erythromycin, azithromycin, au trimethoprim/sulfamethoxazole.[7] Hakuna ushahidi wa kutosha kuhusu manufaa ya matibabu kwa kikohozi hiki.[13] Idadi kubwa ya watoto wa chini ya mwaka mmoja huhitajii kulazwa hospitalini.[2]

Nguruwe
Kuzaa huwezekana msimu wote wa mwaka katika ukanda wa tropiki, lakini hasa misimu ya mvua. Nguruwe jike huweza kubeba mimba akiwa na miezi 8 mpaka 18. Kisha ataanza kupata hedhi kwa muda wa siku 21 kama hajashika mimba. Nguruwe dume huweza kushiriki masuala ya uzazi katika umri wa miezi 8 mpaka 10.[2] Kwa uzao mmoja, wanaweza kupatikana watoto 6 mpaka 12, waitwao vibwagala. Kisha kuachishwa kunyonya, familia mbili au tatu zinaweza kuishi pamoja mpaka msimu mwingine wa kujamiiana.

Kupooza kwa ubongo
KU ni ugonjwa wa mwenendo ulio kawaida kwa watoto.[4] Hutokea kwa takriban 2.1 kwa uzazi 1000.[5] Kupooza kwa ubongo umeathiriwa binadamu tangu miaka ya kitambo. Maelezo ya kwanza ya hali hii imelezwa kwa kazi ya Hippocrates katika karne ya 5. Uchunguzi wa kina wa hali hii ulianza mnamo karne ya 19 na William John Little.[6] Baadhi ya uwezo wa matibabu zinachunguzwa, ikiwemo matibabu ya seli ya shina. Hata hivyo, uchunguzi zaidi unahitajika ili kubaini ikiwa ni salama na bora.[1]

Kiboko (mnyama)
Kimo cha mbegani kinafikia mita 1.5 na urefu wake hadi mita 4.5. Uzito wake ni kati ya kilogramu 2700 na 4500 kg. Hivyo kiboko inashindana na kifaru juu ya cheo cha kuwa mnyama mzito wa pili kwenye nchi kavu baada ya tembo. Akikimbia hufikia mwendo wa kilomita 48 kwa saa ingawa kwa muda mdogo tu. Viboko huishi majini na nchi kavu, hasa kwenye maziwa na mito ambako viboko dume huishi kwenye sehemu kubwa ya mto na jike na watoto 5 mpaka 30. Wakati wa mchana hubaki wametulia kwa kukaa ndani ya maji au matope; kuzaliana na kuzaa watoto vyote hutokea ndani ya maji. Hujitokeza nyakati za giza kula nyasi. Wakati viboko hupumzika pamoja ndani ya maji, wakati wa kula nyasi hutawanyika na hakuna mipaka.

Simba
Siku hizi simba wako hasa Afrika kusini kwa Sahara.

Kingamwili
Kinga tulivu ya uzazi ni aina ya kinga tulivu ya asili, na inahusu kinga iliyoibuliwa na kingamwili iliyowasilishwa kwa kijusi mamake wakati wa ujauzito. Kingamwili za uzazi (MatAb) huwasilishwa kupitia kwa kondo hadi kwa kijusi kupitia kipokezi cha FcRn kwenye seli za kondo. Hii hutokea katika mwezi wa tatu wa kipindi cha ujauzito. [9] IgG (imunoglobulini) ndio isotaipu pekee ya kingamwili inayoweza kupitia kwa kupitisha kwa kondo. [9] Kinga tulivu pia hutolewa kupitia uhamisho wa kingamwili za IgA (immunoglobulini A) zinazopatikana katika maziwa ya mama zinazohamishwa hadi kwa matumbo ya mtoto, kulinda dhidi ya maambukizi ya bakteria, hadi mtoto atakapoweza kusanisi kingamwili zake mwenyewe. [10]

Sally McLellan
Sally alizaliwa mjini Sydney na wakahamia Gold Coast alipokuwa umri wa miaka 8. Ilikuwa pale, wakati yeye bado alikuwa katika shule ya msingi,ndipo kipaji chake cha riadha ikaonekana na Sharon Hannan ,ambaye ni kocha wake hadi sasa. [10] Sally alipata umaarufu katika mwaka wa 2001,akiwa umri wa miaka 14 tu,akashinda mbio ya 100m ya Australia ya walio chini ya umri wa miaka 20. Baada ya shida za kujeruhiwa katika mwaka wa 2002,alikimbia mbio yake ya kimataifa ya kwanza katika Mbio ya Dunia ya Ubingwa ya Vijana,Sherbrooke,Kanada na akashinda mbio ya 100m kuruka viunzi. Mwezi uliofuata,akiwa umri wa miaka 16 ,aliwakilisha Australia katika ngazi ya Mashindano ya Mabingwa ya Dunia ya 2003,Paris,Ufaransa kama mmola wa wanariadha wa timu ya mbio ya 4x100m. Ilipofika mwaka wa 2004,alishinda medali ya shaba katika mbio ya 100m katika Mbio ya Dunia ya Vijana ya Mabingwa, na akakosa tu kwa kidogo sana medali katika mbio ya 100m ya kuruka viunzi.

Bi Kidude
Bi Kidude anasema uimbaji aliuanza tangu alipokuwa na umri wa miaka kumi na alijifunza kutoka kwa msanii mkongwe na aliyetamba sana enzi hizo Sitti binti Saad. Anasema wageni wengi kutoka sehemu mbalimbali walikuwa wakifika Zanzibar kuja kumwona Sitti, na kwa vile Bi Kidude na Sitti walikuwa wako karibu basi yeye alikuwa akiwapeleka wageni wale nyumbani kwa Bi Sitti, wakifika huko wageni walikuwa wakiingia ndani na yeye kubakia nje, kule ndani Bi Sitti alikuwa akiwaimbia wale wageni, na yeye huku nje alikuwa akimsikiliza kwa makini na kumfuatiza jinsi alivyokuwa akiimba. Aliendelea hivyo hadi akawa mahiri sana katika uimbaji.

Mramba
Miramba, mibaramba au milamba ni ndege wa familia Dicruridae. Wanatokea Afrika, Asia na Australia katika maeneo yenye miti mingi. Miramba ni ndege weusi wenye domo kubwa na pana, miguu mifupi na mkia mrefu mwenye ncha iliyogawanyika sehemu mbili (isipokuwa mramba mkia-mraba). Wakitua ndege hawa husimama kabisa. Hawaogopi na hushambulia ndege wakubwa zaidi, hata ndege mbua, ili kulinda tago lao au makinda yao. Hula wadudu tu na hulijenga tago lao kwa umbo wa kikombe katika panda ya mti. Jike huyataga mayai 2-4.

Wawanji
Pia Wawanji wanasadikika kuwa washirikina toka enzi; ushirikina wao ni wa pekee, unatofautiana na makabila yote Tanzania, na unajulikana kama Wanyambuda. Ushirikina huo umesambaa na unakua na kuenea kwa kasi zaidi miaka ya 2010. Zamani walikuwa ni wazee lakini miaka hii mpaka vijana wanaomaliza elimu za sekondari wanapewa aina hii ya ushirikina. Kazi yao kubwa ni kula watu, yaani wanaamini kuwa wanaweza wakakuua kiuchawi na ukaendelea kuishi hata zaidi ya wiki, huku wakiwa tayari wameshakula vitu vya ndani kama ulimi, utumbo na ini. Hivyo mgonjwa anaweza akalazwa hospitali, kumbe ameshaliwa viungo vyake vya ndani.

Tawahudi
Hakuna tiba inajulikana.[2][9] Mara moja moja watoto hupona, hivi kwamba hupoteza uaguzi wa ASD, [141] hii hutokea wakati mwingine baada ya matibabu makali na wakati mwingine bila matibabu. Haijulikani uponyaji hufanyika vipi;[120] viwango vilivyoripotiwa katika sampuli zisizochaguliwa za watoto walio na ASD zimekuwa kati ya 3% hadi 25%.[141] Watoto wachache waliokuwa na tawahudi wamepata uwezo wa kuongea katika umri miaka 5 au zaidi.[142] Watoto wengi wengi walio na tawahudi hukosa misaada ya kijamii, mahusiano thabiti, fursa za ajira baadaye au uwezo wa kujifanyia maamuzi ya kibinafsi.[24] Ingawa matatizo ya kimsingi ni kana kwamba huendelea, ushadidi wa dalili aghalabu hupungua kulingana na umri.[16] Chunguzi chache za hali ya juu hushughulikia ubashiri wa muda mrefu. Baadhi ya watu wazima kuonyesha maendeleo ya wastani katika ujuzi wa mawasiliano, lakini wachache hudorora, hakuna utafiti umelenga tawahudi baada ya umakamo.[143] Kumudu lugha kabla ya umri miaka sita, kuwa na Kiwango cha Akili cha zaidi ya 50, na kuwa na ujuzi unaoweza kumpatia mtu ajira ni utabiri wa matokeo bora, maisha ya kujitegemea huenda yasiwezekane kwa walio na tawahudi shadidi.[144] Uchunguzi mmoja mnamo 2004 nchini Uingereza kwa watu wazima 68 waliokuwa wameaguliwa kabla ya 1980 kuwa watoto wenye tawahudi walio na Kiwango cha Akili, IQ cha zaidi ya 50 uligundua kwamba 12% walifanikiwa kupata kiwango cha juu cha uhuru katika utu uzima, 10% walikuwa na idadi fulani ya marafiki na kijumla walikuwa na kazi japo walihitaji kiwango fulani cha msaada, 19% walikuwa na kiasi fulani cha uhuru lakini kijumla walikuwa wakiishi nyumbani na walihitaji msaada na usimamizi mkubwa katika maisha ya kila siku, 46% walihitaji makazi maalum katika vituo vya ASD wakihitaji kiwango cha juu cha msaada na uhuru mdogo sana, na 12% walihitajika kiwango cha juu cha utunzi hospitalini.[11] Uchunguzi mmoja wa 2005 nchini Uswidi wa watu wazima 78 ambao haukuwatenga watu waliokuwa na Kiwango cha Akili, IQ cha chini ulipata ubashiri mbaya zaidi, kwa mfano, 4% tu walipata uhuru.[145] Uchunguzi mmoja nchini Kanada mwaka wa 2008 wa watu wazima 48 walioaguliwa kuwa na ASD wakiwa watoto kabla ya kuenda shule ulipata matokeo kama yafuatavyo, vibaya (46%), kadiri (32%), vizuri (17%), na vizuri sana (4%), 56% ya watu hao walikuwa wameajiriwa wakati fulani katika maisha yao, wengi wao katika kujitolea, na katika sehemu zilizolindwa au kazi za muda.[146] Mabadiliko katika mikakati ya uaguzi na kuongeza katika upatikanaji wa tiba za mapema madhubuti inaifanya vigumu kubaini kama matokeo haya yanaweza kuchukuliwa kuwakislisha watoto walioaguliwa hivi karibuni.[8]

Uvimbe wa fibrosisi
CF hutokea mara nyingi katika watu wa ukoo wa Kaskazini kwa Ulaya na huathiri takriban mtoto mmoja mzawa kati ya kila watoto elfu tatu wazawa.[1] Takriban mtoto mmoja kati ya kila watoto ishirini na watano ni mbebaji.[3] Ugonjwa huu ni nadra zaidi katika Waafrika na watu wa bara Asia.[1] Ugonjwa huu ulibainika mara ya kwanza kama ugonjwa maalum na Dorothy Andersen mwaka wa 1938, huku maelezo yake yakifanana na hali iliyotokea angalau mwaka wa 1595.[2] Jina uvimbe wa fibrosisi linatokana na sifa maalum za ugonjwa huu ambapo fibrosisi na uvimbe huundika ndani ya kongosho.[7][2]

Kuruka kamba
Kuruka kamba ni mchezo asilia wa watoto hasa. Kamba inashikwa kwa mikono na kuzungushwa juu ya kichwa na chini ya miguu. Kichocheo cha mchezo ni kuruka sawa wakati kamba inafika chini. Inachezwa katika nchi nyingi, pia katika Afrika ya Mashariki.

Wamatengo
Kipindi za uzazi mke hujitenga na mumewe kitendo kinachojulikana kama masegati kwa lugha ya Kimatengo. Mtoto anapofikisha miezi sita hupewa uji maarufu kama ukoba ambao hutengenezwa kwa unga wa ulezi na kinywaji kiiwatcho nimbi ambacho ni togwa ya watoto wachanga. Mtoto akishaanza kula vyakula tofauti ndipo mama yake huruhusiwa kuendelea kukaa chumba kimoja na mumewe.

Nyangumi
Viungo vya uzazi vya nyangumi huzama na kujificha ndani ya nafasi za mwili wakati wa kuogelea, kuongeza mwendo kasi na kuzuia majeraha. Nyangumi wengi hawana wenzi wa aina moja; na majike wengi hubadilisha madume kadhaa kila msimu. Watoto wa nyangumi huzaliwa kwa kutoa mkia kwanza utaratibu unaopunguza hatari ya kufa maji.

Mboo
Katika hatua ya mbele mabadiliko yanahusu zaidi viungo vya uzazi vinavyokua na kuanza kazi ambayo kwa kawaida itaendelea moja kwa moja, kumbe kwa [[msichana itakoma kati ya miaka 40 na 50.

Linet Masai
Masai anatoka katika kijiji cha Bugaa, kilomita nne ukielekea katika mji wa Kapsokwonyi Wazazi wake ni John Barasa Masai na Leonida Cherop na ni mzaliwa wa nne wa jumla ya watoto kumi Alisomea shule ya Msingi ya Kapsagom na kisha skuli ya sekondari ya Askofu Okiring ambapo alihitimu mwaka wa 2005. Alianza kukimbia mwaka wa 2005, wakati kaka yake mkubwa, Musa Ndiema Masai, alishinda mbio za mita 5000 na 10000 katika mashindano ya vijana ya Kiafrika, akitumai angeweza kuiga mafanikio ya kakake. Ndugu zake wachanga, Dennis [8] Ndiema [9] na Magdaline pia ni wakimbiaji. Baba yao, John Barasa Masai, pia alikuwa mkimbiaji [11] huku Ben Jipcho akiwa mjomba wao wa mbali. Yeye hufanyia mazoezi katika kambi ya PACE Sports Management Training katika eneo la Kaptagat.

Pomboo
Pomboo hujamiiana kwa vipindi vifupi lakini mara nyingi katika muda mfupi. Hubeba mimba kwa muda wa miezi 11-12 kutokana na spishi husika. Pomboo huanza mapema sana kuwa tayari kujamiiana katika umri mdogo, na umri hasa wa kukomaa kijinsia hutofautiana kutoka spishi moja mpaka nyingine.

Mamba (mnyama)
Mamba ni mnyama mwenye uwezo mkubwa wa kung’ata kwa nguvu zaidi kuliko mnyama mwingine yeyote. Kwa mfano, mamba wa maji chumvi wanaopatikana Australia, wanaweza kung’ata kwa nguvu mara tatu zaidi ya samba au samba marara. Pia, taya la mamba lina uwezo wa hali ya juu wa hisi. Uwezo huo unazidi ule wan cha ya kidole cha mwanadamu. Hilo linawezekanaje ukizingatia kwamba ngozi ya mamba ina magamba? Taya la mamba limefunikwa kwa maelfu ya viungo vya hisi. Kila neva imeunganishwa na fuvu la kichwa. Mpangilio huo unalinda nyuzi za neva zilizo katika taya na kufanya sehemu fulani za taya kuwa na uwezo mkubwa wa kuhisi. Kwa sababu ya kuwa na uwezo huo, mamba huweza kutofautisha chakula na uchafu mdomoni mwake. Hilo pia linamwezesha mamba jike kubeba watoto wake kwa kutumia mdomo bila kuwaua.

Umri wa Kati
Watu wazima wenye umri wa kati mara nyingi huonyesha ishara za kuzeeka kama vile ngozi kutokuwa nyororo na nywele iliyo na mvi Nguvu pia hupunguka , na kilo 5-10 kg (10-20 lb) ya mafuta ya mwili, kupunguza upumuaji na upungufu katika upigaji wa moyo. Nguvu pia hupunguka katika harakati za kuzeeka. Hata hivyo, watu huzeeka kwa viwango tofauti na kuna tofauti kubwa inaweza kuwa kati ya watu wa rika.
Uzazi wa wote wawili mwanamume na mwanamke hupunguka kwa umri. { Kuwa mjamzito unapozeeka huongeza hatari na mtoto kuzaliwa pamoja na baadhi ya matatizo kama vile Down syndrome. Uzazi katika umri mzee pia huongeza hatari ya kupoteza mtoto au kasoro nyingi, ikiwa ni pamoja Down na syndrome, schizophrenia, autism, upungufu wa akili na bipolar. Wanawake wengi hupitia kikomo cha kuzaa katika umri wao wa mwishoni wa miaka ya 40 au 50. Viwango vya utasa miongoni mwa wanaume pia huongezeka wanapozeeka , na kikomo katika umri wa 45.
Katika nchi zilizoendelea,vifo khuanza kuongezeka kuanzia umri wa 40 na kuendelea, hasa kutokana na matatizo ya afya yanayohusiana na umri kama vile [[ugonjwa wa moyo]] na [[kansa.]]  Hata hivyo, wengi wa umri wa kati katika nchi zilizoendelea hutarajia kuishi katika uzee. Matarajio ya kuishi katika nchi zinazoendeleayako chini na hatari ya kifo katika miaka yote iko juu zaidi.

Ng'ombe
Wataalamu huamini ya kwamba aina zote za ng'ombe zina asili katika Mashariki ya Kati mnamo milenia ya 9 KK ambako watu waliwahi kuwafuga na kutoka hapa ufugaji ng'ombe ulisambaa kote duniani.

Anthropolojia ya Kimarekani
Katika utafiti uliohusu watoto wa miezi kumi na minne watoto hao waliuiga mtindo wa mtu mzima wa kuzima taa hata ingawa wangeweza kutumia njia rahisi kutenda kitendo hicho. Na katika utafiti mwingine uliohusisha watoto wa umri wa miezi 16 waliotangamana na watu wazima na kubadilishabadilisha mkururo changamano wa miendo iliyoonekana kuwa ya maksudi ikilinganishwa na ile iliyojiri kiajali; watoto hawa waliiga ile miendo ilioonekana kuwa ya kiajali. Na katika utafiti uliowahusisha watoto wa umri wa miezi 18 ilionekana kuwa watoto waliiga vitendo ambavyo watu wazima walikusudia kufanya ingawa kwa namna moja walishindwa kufanya.

Simba
Simba jike hubeba ujauzito kwa siku 110, na kisha hujifungua watoto mmoja mpaka wane kwenye sehemu maalumu, mara nyingi mbali na lilipo kundi lake. Mara nyingi huwinda peke yake wakati watoto bado hawajiwezi, wakikaa karibu na watoto huzaliwa wakiwa hawaoni, mpaka baada ya wiki hivi.

Mzee Small
Mzee Small kwa sasa ana watoto watano, watatu wakiume na wawili wakike, ambapo anawasisitizia watoto wake kusoma na kama wanataka kujiingiza katika sanaa, “huo utakuwa ni uamuzi wao baada ya kumaliza masomo.”
Mzee Small anatoa ushauri wake kwa wasanii chipukizi wanaoibuka, Mzee Small aliwataka kutobweteka na kubuni vitu vipya kila wakati ili vichekesho au maigizo yao yapendwe kila kukicha, sio kuridhika na walipofikia.

Chui milia
Ukubwa wa wanyama hao hutofautiana kutokana na maeneo yao na nususpishi zao. Wale wa Sumatra ni wadogo wakiwa na urefu wa mwili (pamoja na kichwa bila mkia) sentimita 140 pekee na uzito wa 120 kg. Mkubwa ni chui milia wa Siberia mwenye urefu unaopita mita 2 na uzito wa kilogramu 150 (jike) hadi 250 (dume). Aina ya Siberia ni kubwa kushinda simba Mwafrika.
Jike anazaa wadogo 2-3 na kuwatunza kwa miaka 2 - 3. Baadaye wanapaswa kujitafutia eneo lao. Kwa umri wa miaka 3-4 anaweza kuzaa na kufikia umri wa miaka 20 - 25.

Chui
Chui ni lazima apiganie chakula na malazi na wawindaji wingine kama simba, tigers , fisi madoa na mbwa mwitu wa Afrika hata na wale wa Asia. Wanyama hawa huweza kuiba mawindo ya chiu au hata kuwawinda kwa ajili ya kitoweo watoto wa chui. Chui ameweza kuishi na wanyama hawa pamoja kwa kuwa na muda tofauti wa kuwinda, na kutokuwa muda mwingi maeneo ambayo wanyama hawa wapo. Kwa usalama zaidi, chui hubeba aidha watoto wake au kitoweo chake alichowinda mpaka juu ya miti. Simba mara chache huweza kukwea juu ya miti kufikia chakula cha chui, na kama amevutiwa sana, tiger mkubwa anaweza pia kukwea mti kufikia chakula hicho.

Msokoto wa watoto wachanga
Hali hiyo kwa kawaida inaonekana wiki tatu baada ya kuzaliwa na karibu kutoweka mara nyingi kabla ya mtoto kufika umri wa miezi minne. Kilio mara nyingi hutokea wakati maalum wa siku, hasa jioni.

Kunguru
Huko Marekani kunguru huwindwa kwa kibali cha serikali. Isipokuwa kwanzia Agosti mpaka Machi, msimu wa uwindaji kunguru sababu huwa wengi na hapo watu huruhusiwa kuwinda kunguru. Huko Uingereza ni marufuku mpaka pale mtu atakapopewa kibali.
Kunguru anamaamuzi ya haraka sana, na anamacho yenye uwezo mkubwa wa kuona, pia kunguru anaonekana kuwa na ujasiri mkubwa hamwogopi binadam wa kike (mwanamke)

Tawahudi
Tawahudi ni ugonjwa wa ukuaji wa neva unaojumuisha kudhoofishwa kwa uwezo wa mwingiliano wa kijamii na mawasiliano, na kwa tabia finyu na ya kujirudiarudia. Dalili hizo huanza kabla ya mtoto kutimiza miaka mitatu.[1] Ugonjwa wa akili kwa watoto huathiri uchakataji wa habari katika ubongo kwa kubadili jinsi seli za neva na sinepsi zake zinavyounganika na kujipanga; jinsi hili hutokea haileleweki vizuri.[2]

Nyangumi
Nyangumi kwa wastani wanaishi miaka 40 mpaka 90, kulingana na aina zao na mara chache hufanikiwa kiushi zaidi ya karne moja. Hivi karibuni kipande cha kamba kilichokuwa kinatumiwa na wavuvi wa nyangumi wa karne ya 19, kilipatikana kwa nyangumi huko Alaska, na kuonesha kuwa nyangumi yule alikuwa na umri kati ya miaka 115 na 130. kwa kutumia mbinu ya kupima umri kwa kuangalia kiwango cha aspatiki asidi kwenye macho ya nyangumi, pamoja na kipande cha chusa, vilionesha umri wa miaka 211 kwa nyangumi mmoja, na kuwafanya nyangumi pia kuwa wanyama wanaoishi kwa muda mrefu zaidi. . Mkia wa nyangumi unaweza kuwa pia kama alama ya kuwatambua, kama ilivyo kwa nyangumi wenye nundu mgongoni.

Simba
Fuvu la kale zaidi la simba lilipatikana Laetoli, Tanzania, na ni la karibu miaka milioni 3.5 iliyopita. Wanasayansi kadhaa waliita mabaki haya Panthera leo. Rekodi hizi hazijathibitishwa sana na kinachoweza kusemwa ni kuwa zinakaribiana na zile za Panthera. Panthera aliyethibitishwa ni yule wa miaka milioni 2 iliyopita.

Simba
Jike anaanza kuzaa akifikia umri wa miaka 2-3. Baada ya kuwa mzito kwa miezi 3 1/2 anazaa wadogo 2-3. Wakati mwingine idadi hii inaweza kuwa hadi wadogo 6 lakini wanaozidi 3 kwa kawaida wanakufa mapema.

Ushairi wa Christopher Richard Mwashinga
Kipindi cha kwanza kinaanzia mwaka 1978 na kutambaa hadi mwaka 1984. Ingawa Mshairi alihitimu masomo yake ya elimu ya msingi mwaka 1981 katika Shule ya Msingi Ngare-Nairobi iliyoko Siha Magharibi, mkoani Kilimanjaro, bado aliendelea kuandika mashairi hata baada ya kumaliza masomo yake. Alianza kuandika mashairi ya Kiswahili akiwa na umri wa miaka kumi na mitatu hivi, wakati huo akiwa mwanafunzi wa darasa la nne katika Shule hiyo ya Msingi ya Ngare-Nairobi. Wakati huo aliandika mashairi mengi, lakini kwa kuwa hakuwa na njia bora ya kuyahifadhi, yote yalipotea. Yeye mwenyewe anakumbuka sehemu tu ya beti za baadhi ya mashairi ya kipindi hiki cha kwanza. Mfano mzuri ni shairi moja refu lililozungumzia habari za kijana mmoja wa kufikirika aliyeitwa Hasani ambaye alichaguliwa kwenda masomoni Songea, Tanzania ya kusini na baadaye akapatiwa nafasi ya kuendela na masomo ya elimu ya juu nchini Japan. Mistati miwili ya ubeti mmojawapo anaoukumbuka ulikuwa na maneno yafuatayo:

Tawahudi
Ukuaji wa kijamii usio wa kawaida huanza kudhihirika mapema utotoni. Watoto wachanga wenye tawahudi huonyesha makini ndogo kwa michocheo ya kijamii, ni nadra kutabasamu na kuwaangalia wengine, aidha ni nadra kuitikia jina lao wenyewe. Watoto wachanga wenye tawahudi huenda kinyume kabisa na kanuni za kijamii, kwa mfano, hawaangalii sana watu machoni wala kujibu wengine katika mazungumzo, na upo uwezekano mkubwa wa kuwasiliana kwa kuchezea mkono wa mwingine.[20] Watoto wa umri wa kati ya miaka mitatu na mitano walio na ugonjwa wa akili huenda wasionyeshe uelewa wa masuala ya jamii, huenda wasijue kutangamana moja kwa moja, huiga na kuitikia hisia, hujieleza bila kuzungumza, na hawachangii inapofika zamu yao katika mazungumzo. Hata hivyo, huonyesha mapenzi kwa walezi wao.[21] Watoto wengi wenye ugonjwa wa akili huonyesha kiasi kidogo cha mapenzi wakilinganishwa na watoto wasio na ugonjwa, ingawa tofauti hii hutoweka kwa watoto walio na ukuaji mkuu wa akili au walio na athari ndogo ya ASD.[22] Watoto wakubwa na watu wazima walio na ASD hufanya vibaya katika mitihani ya utambuzi wa nyuso na hisia.[23]

Ukuaji wa binadamu
Mtoto wa miaka 2-4 anatembea, anasema, anacheza na kuvumbua vitu vingi, anaanza kujitambua na kutambua uhusiano wake na ndugu. Anaanza kutumia utashi ili kujitawala: miaka hiyo anasema mara nyingi, “hapana” na kugongana na mzazi.
Ugumu ni kufaulu kujitawala; akishindwa atakuwa daima na aibu na shaka, hasa akilaumiwa na kupewa adhabu kali mno.

Meno
Idadi ya meno ya utoto katika wakaa ya kwanza ni 20. Huanza kuota mtoto anapokuwa na umri wa miezi sita na kawaida yote huwa yamekwisha kuota mtoto anapotimiza umri wa miaka miwili.

Simba
Wengi wa simba jike huanza kuzaa wakiwa na miaka minne. Simba hawajamiani katika kipindi maalumu cha mwaka. Kama ilivyo kwa paka wengine, uume wa simba una kama miiba zilizogeukia nyuma. Wakati wa kuutoa, miiba hiyo hukwangua kuta za uke na kusababisha kuachiwa kwa yai. Akiwa kwenye joto, simba jike huweza kujamiana na zaidi ya dume mmoja, na wakati wa kujaamiana, ambao unaweza kuchukua siku kadhaa, wenza hao hujamiana mara ishirini mpaka arobaini kwa siku na mara nyingi hata huahirisha kula. Simba huzaliana vizuri kwenye hifadhi.

Waamhara
Ndoa huweza kuanzishwa au kupangwa wakati mwanamume ana umri wa miaka kumi na..., au ishirini na... Kiutamaduni, wasichana wanaruhusiwa kuolewa wakiwa na umri wa miaka 14 hadi 18, lakini katika karne ya 20, mambo yamebadilika, hivyo sasa umri mdogo kuliko wote wa kuolewa ni miaka 18, na suala hili linasimamiwa na serikali. Ndoa za kiserikali ni nyingi japo pia, wapo watu wanaofunga ndoa katika makani mbalimbali. Na baada ya kufunga ndoa kanisani, suala la talaka halipo na haliwezekani. Kila familia hufanya sherehe ya ndoa baada ya harusi.

Nyangumi
Nyangumi jike huzaa ndama mmoja tu. Muda wa kumkuza ndama huyo ni zaidi ya mwaka mmoja kwa spishi nyingi na hujumuisha uhusiano mkubwa kati ya mama na ndama. Nyangumi huwa tayari kuzaa wakiwa na miaka saba mpaka kumi. Mtindo huu huruhusu watoto wachache tu lakini wakiwa na uwezo mkubwa wa kuishi.

Kaswende
Hatua ya kwanza ya kaswende kawaida hupatikana kwa kuwasiliana kwa njia ya moja kwa moja kwa ngono na vidonda vilivyoambukizwa vya mtu mwingine.[7]Takriban siku 3 hadi 90 baada ya kuathiriwa hapo awali ( wastani ya siku 21) kidonda kwa ngozi, iitwayo shanka, hutokea mahali palipogusana.[4] Huu ni mfano hasa(Asilimia 40 ya wakati) kidonda kimoja, kigumu, kisichokuwa na uchungu, kisichowasha na sehemu yake ya chini iliyokuwa safi na mipaka mikali kati ya sentimita 0.3 na 3.0 kwa ukubwa .[4] Hata hivyo, kidonda, kinaweza kuonekana kuwa tofauti sana. [8] Katika viwango, hugeuka kutokamacule hadi kipelena kisha kwa uyeyukaji au donda.[8] Mara chache, kutakuwa na vidonda kadhaa. (~40%),[4] Hii pia ni ya kawaida mtu anapoambukizwa Virusi Vya Ukimwi

Kulungu pembe-nne
Kipengele cha mnyama huyo kisicho cha kawaida ni kuwepo kwa pembe nne; kipengele cha pekee miongoni mwa wanyama hai. Madume tu wana pembe, kwa kawaida wakiwa na pembe mbili kati ya masikio na mbili zaidi mbele yao pajini. Pembe za kwanza hutokea alipo na umri wa miezi michache tu, na za pili hutokea baada ya miezi 10 au 14. Pembe hizo haziambuliwi kamwe, ingawa labda zitadhuriwa wakati wa kupigana. Madume wazima wengine hawana pembe; hasa kwa nususpishi T. q. subquadricornis jozi ya pembe za mbele hazipo, au zipo kama nundu ndogo bila nywele. Jozi ya pembe za nyuma hufika urefu wa sm 7–10, huku jozi ya mbele ni kwa kawaida ndogo zaidi, sm 2–5 tu.[1]

Nguruwe-kaya
Nguruwe dume huweza kushiriki masuala ya uzazi katika umri wa miezi 8 mpaka 10. Kwa uzao mmoja, wanaweza kupatikana watoto 6 mpaka 12, waitwao vibwagala. Kisha kuachishwa kunyonya, familia mbili au tatu zinaweza kuishi pamoja mpaka msimu mwingine wa kujamiiana.

Kolibri
Kolibri (kutoka Kitaino: kolibrí, kupitia Kijerumani: ) ni ndege wadogo wazuri wa familia Trochilidae ambao wanatokea Amerika tu. Wako miongoni mwa ndege wadogo kabisa. Wengi wana urefu kati ya sm 7.5 na 13, lakini ndege mdogo kabisa duniani, kolibri-nyuki, ana urefu wa sm 5 tu. Ndege hawa wanaweza kuangama hewani wakipapatika mabawa yao mara 12-80 kwa sekunde. Hii inatoa sauti ya uvumi (Kiing. "humming", kwa hivyo jina lao la hummingbird).

Twiga
Twiga wana miguu mirefu sana, kwa kadiri ya 10% zaidi ya miguu ya nyumbu. Mwendo wa twiga ni wa maringo, lakini akiwa anafukuzwa hukimbia sana, mpaka kufikia mwendokasi wa km. 55 kwa saa. Twiga ni kazi kuwindwa, na ni hatari. Wanapendwa hujihami kwa teke la nguvu. Teke la twiga mkubwa ni laweza kupasua fuvu la kichwa cha simba au hata kuvunja uti wa mgongo. Simba pekee ndio wanyama wanaoweza kuwa tishio kwa twiga.

Ubongo
Kwa bahati mbaya, historia ya mabadiliko ya sehemu hizi katika mamalia, hasa gamba lenye safu sita, ni vigumu kufuatilia.[41] Hii kwa kiasi kikubwa ni kutokana na tatizo la kukosa kiungo. Wahenga wa mamalia, waitwao sinapsidi, waligawanyika kutoka kwa wahenga wa wanyama watambaao na ndege wa kisasa yapata miaka milioni 350 iliyopita. Hata hivyo, mgawanyiko wa hivi karibuni ulio na mabadiliko dhahiri miongoni mwa mamalia ulikuwa mgawanyiko kati ya monotrimata (kinyamadege na ekidna), wambeleko (panya opusu, kangaruu, n.k) na wanyamakondo (wengi mamalia wanaoishi), ambayo ilifanyika takribani miaka milioni 120 iliyopita. Bongo za monotrimata na wambeleko ni tofauti na zile za wanyamakondo kwa namna fulani, lakini zina gamba na haipokampasi zenye umbo la kimamali. Kwa hivyo, maumbo haya lazima yaligeuka kati ya miaka milioni 350 na 120 iliyopita, kipindi ambacho hakijaacha ushahidi wowote ila visukuku ambavyo havihifadi tishu laini kama ubongo.

Bambi
Filamu huanza na mzee mwenye busara Bundi kwamba anatuambia kuhusu fawn kidogo kuitwa Bambi kwamba amezaliwa katika Woods. Yeye inatumia siku yake ya kwanza ya maisha ya kuchunguza misitu kuzunguka naye. Yeye hufanya rafiki aitwaye Thumper, ambaye ni sungura. Bambi kujifunza vitu vipya kila siku. Yeye discoveres ndege ("ndege" inakuwa neno yake ya kwanza), vipepeo, mvua, meadow, na pia anaona baba yake (Mfalme Mkuu wa Misitu) kwa mara ya kwanza. Hivyo, kwa kuiweka tu, nusu ya kwanza ya movie hasa unahusu utoto wa Bambi, kama vile kutembea kupitia skogar, siku katika meadow, na yake ya kwanza kukutana na theluji. Sehemu maarufu zaidi ya movie inahusu kifo cha baadhi ya tabia. Hii ni kilio ambapo watu katika movie. Bambi na mama yake na matatizo ya kupata chakula. Siku moja, mama Bambi finner kiraka ya majani, na wao kula. Sisi sasa inatisha kusikia music (Man's mandhari, mdogo-tatu hum mort) na mama Bambi's scences hatari. Hon anamwambia Bambi kukimbia, na kama wao kukimbia hela ya icy shambani, she screams "Kasi, Bambi! Kasi! Je si kuangalia nyuma! Weka mbio! Weka mbio!" Tunaona Bambi kufanya hivyo lakini sisi sikia risasi. Bambi huifanya nyuma tundu lakini mama yake imegundua kuwa hakuna tena huko. Yeye wanders kote, desperaty wito kwa ajili yake, na bumps ndani baba yake, Mfalme Mkuu, ambaye anamwambia kuwa "mama yako hawezi kuwa na wewe tena". Bambi ifuatavyo baba yake ndani ya Woods, kuchukua siku moja kuangalia nyuma yake. The next spring (Bambi II omfattar up hili pengo), tunaona Bambi na marafiki zake kama watu wazima. Wao nyama up mzee mwenye busara na Bundi, iitwayo Friend Owl, ambaye anamwambia yao ya hatari ya kuwa "twitterpated" (kuanguka katika upendo). Wao si kufanya viapo kuwa twitterpated, lakini ni mara ya kwanza katika upendo mbele katika hakuna wakati. Bambi falls katika upendo na rafiki yake childhold kale Faline, na ni happily kucheza katika mawingu mpaka kulungu mwingine hatua katika njia. Yeye anajaribu kupata Faline kwenda pamoja naye, lakini Bambi itaanguka hii na anapata katika kupambana na hili kulungu. Bambi shaka wins, na huenda kwa tarehe Faline. Mtu anakuja nyuma na hufanya taabu zaidi kwa ajili ya wanyama na Bambi anaokoa Faline kutoka pakiti ya hasira mbwa. A ForRest moto anakuja, na distorys karibu kila kitu. Bambi ana troble kupata upo, lakini baba yake husaidia naye. Wote wawili kufanya hivyo kwa kisiwa ambapo wanyama wana zilizokusanywa. Zifuatazo spring, everybody goes kuona ya mpya watoto wa Bambi na Faline, kwa busara Bundi akisema kwamba lazima Bambi kiburi. Mfalme Mkuu hatua halisi yake chini kutoka mahali sasa kama mfalme, na Bambi ni kushoto amesimama proundly kama reprise wimbo wa mwanzo, upendo ni wimbo, ni kuimba na chorus.

Simba
Dume anafikia urefu wa mwili pamoja na kichwa wa sentimita 170 hadi 250; kimo cha mabegani ni cm 120. Dume mkubwa anaweza kuwa na uzito wa kilogramu 225. Jike ni mdogo wake akiwa na urefu wa 140 hadi 175 cm, kimo cha mabegani cha cm 100 na uzito wa kg 150.

Instruction: Given a question, retrieve Wikipedia passages that answer the question.


Question: Je, hospitali kongwe zaidi nchini Kenya ni ipi?

Hospitali ya Taifa ya Kenyatta
Hospitali ya Kitaifa ya Kenyatta iliyoko jijini Nairobi, ni Hospitali kongwe zaidi nchini Kenya. Ilianzishwa mwaka wa 1901 na uwezo wa vitanda takribani 40 kama Native Civil Hospital, ilibadilishwa jina na kuitwa King George VI mwaka 1952. Wakati huo,masetla walikuwa wakihudumiwa na hospitali ya jamii iliyoko karibu, European Hospital (sasa inaitwa Nairobi Hospital). Ilibadilishwa jina hadi Kenyatta National Hospital - baada ya Jomo Kenyatta - kufuatia uhuru kutoka Uingereza. Kwa sasa ndiyo hospitali kubwa ya rufaa na mafundisho nchini.

Hospitali
Baadhi ni za serikali, nyingine ni za binafsi, zikiwemo zile za dini na madhehebu mbalimbali.

Benki ya Kenya Commercial Bank
Kenya Commercial Bank - Nairobi, Kenya KCB Rwanda - Kigali, Rwanda KCB Kusini mwa Sudan - Juba, Kusini mwa Sudan KCB Tanzania - Dar es Salaam, Tanzania KCB Uganda - Kampala, Uganda Kampuni ya Ufadhili ya KCB - Nairobi, Kenya Kampuni ya Ufadhili wa Michezo ya KCB - Nairobi, Kenya Kampuni ya Akiba na Mikopo - Nairobi, Kenya

Mkoa wa Kati (Kenya)
Mkoa wa Kati (Central Province) ni mkoa wa Kenya unaoenea kati ya Mlima Kenya, Nairobi na Nyahururu. Eneo lake si kubwa lakini kuna msongamano mkubwa wa watu kulingana na mikoa ya jirani kwa sababu ya hali ya hewa na rutba ya ardhi inayolisha watu wengi. Nairobi iko nje ya mkoa.

Benki ya Kenya Commercial Bank
Benki ya KCB ina zaidi ya matawi 150 kote nchini kenya, yanayoifanya iwe benki yenye mtandao mkubwa zaidi katika kanda hiyo. Ndiyo benki inayomiliki mitambo ya ATM yenye rajamu yake mingi zaidi nchini kenya. Tangu mwaka 2004 matawi yote nchini Kenya yamewekwa rajamu upya kama sehemu zoezi kubwa la kuipatia benki hiyo rajamu upya. Benki ya KCB imeshirikiana na Pesa Point ili kuongeza idadi ya vituo vya mitambo ya ATM ambayo wateja wanaweza kujichukulia pesa zao.

Orodha ya hospitali nchini Afrika Kusini
Nyingine

Chuo Kikuu cha Kenyatta
Liko mjini Mombasa katika pwani ya Kenya. Lilianza kazi Mei 2007.

Orodha ya hospitali nchini Afrika Kusini
George

Seneti ya Kenya
Seneti ni chumba cha juu cha Bunge la Kenya. Seneti ilianzishwa mara ya kwanza katika katiba ya Kenya ya mwaka 1963. Baada ya kupigwa marufuku mwaka 1966, Seneti ilirudishwa katika katiba mpya ya Kenya, mwaka 2010.

Barabara
Barabara za pekee kwa matumizi ya usafiri wa haraka wa magari mengi zinajengwa kwa kutumia njia za pekee zinazotengwa kwa kila mwelekeo na bila mikingamano huitwa baraste kuu. Baraste kuu ya kwanza katika Afrika ya Mashariki ilitengenezwa nchini Kenya kati ya Nairobi na Thika.

Seneti ya Kenya
Katiba ya Kenya ya 1963 ilitengeneza Seneti iliyokuwa na maseneta 41 waliochaguliwa kwa muda wa miaka sita, na theluthi moja ya wajumbe wa kustaafu kila baada ya miaka miwili. Timotheo Chokwe alikuwa spika wa kwanza wa Seneti hiyo.[1] Seneti ilifanywa marufuku mwaka wa 1966, wakati wa uanachama wake uliunganishwa pamoja na ule wa Jumba la wawakilishi kuunda Bunge lenye chumba kimoja.

Utalii nchini Kenya
Kuna hoteli mbalimbali za kufana mno ambazo huwa na hali tofauti katika mazingira na hata kwenye fulusi utakazotumia kugharamia ada yako. Baadhi ya hoteli zenye sifa tele ni Intecontinental, Hilton, Winsor, Safari Park na Norfolk zilizo katika mji wa Nairobi. Hapa maliponi ya kiasi cha juu lakini huduma yao ni ya hali ya juu sana

Mombasa
Mombasa ni kitovu cha utalii wa pwani ya Kenya. Watalii wengi hufika kupitia Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Moi. Wengine pia husafiri kupitia barabara kutoka Nairobi wakitazama mandhari mbalimbali. Kutoka Nairobi kwenda Mombasa ni takribani kilomita 483.77. Watalii wengi hupenda kuuona mji wa Mombasa kwanza, kisha wanaunganisha ndege hadi Kilimanjaro na sehemu nyingine zilizo na vivutio nchini Tanzania.

Maeneo bunge ya Kenya
Nairobi(Mji Mkuu)
Wilaya ya Nyeri Wilaya ya Kirinyaga Wilaya ya Maragua Wilaya ya Muranga Wilaya ya Thika Wilaya ya Kiambu
Wilaya ya Kwale Wilaya ya Lamu Wilaya ya Malindi Wilaya ya Mombasa Wilaya ya Taita-Taveta Wilaya ya Tana River Wilaya ya Embu Wilaya ya Isiolo Wilaya ya Kitui Wilaya ya Machakos Wilaya ya Makueni Wilaya ya Marsabit Wilaya ya Mbeere Wilaya ya Meru Wilaya ya Meru Kaskazini Wilaya ya Meru Kusini Wilaya ya Moyale Wilaya ya Mwingi Wilaya ya Tharaka Wilaya ya Garissa Wilaya ya Ijara Wilaya ya Wajir Wilaya ya Mandera Wilaya ya Bondo Wilaya ya Gucha Wilaya ya Homa Bay Wilaya ya Kisii Wilaya ya Kisumu Wilaya ya Kuria Wilaya ya Migori Wilaya ya Nyamira Wilaya ya Nyando Wilaya ya Rachuonyo Wilaya ya Siaya Wilaya ya Suba Wilaya ya Baringo Wilaya ya Bomet Wilaya ya Buret Wilaya ya Kajiado Wilaya ya Keiyo Wilaya ya Kericho Wilaya ya Koibatek Wilaya ya Laikipia Wilaya ya Marakwet Wilaya ya Nakuru Wilaya ya Nandi Wilaya ya Narok Wilaya ya Samburu Wilaya ya Trans Mara Wilaya ya Trans-Nzoia Wilaya ya Turkana Wilaya ya Uasin Gishu Wilaya ya Pokot Magharibi Wilaya ya Bungoma Wilaya ya Busia Wilaya ya Butere / Mumias Wilaya ya Kakamega Wilaya ya Lugari Wilaya ya Mount Elgon Wilaya ya Teso Wilaya ya Vihiga

Jimbo Kuu la Mombasa
Jimbo Kuu la Mombasa (kwa Kilatini Archidiocesis Mombasaën(sis)) ni mojawapo kati ya majimbo 26 ya Kanisa Katoliki nchini Kenya.

Majeshi ya Ulinzi ya Kenya
Tarehe 1 Aprili 1902, 3 KAR ilihamisha makao makuu kutoka Mombasa hadi Nairobi, na pamoja na 4 KAR na 5 KAR, vilikuwa vikitumiwa na serikali ya kikoloni ya Uingereza katika vita dhidi ya waliokuwa wakipinga utawala wa Uingereza.

Kisumu
Kisumu ni mji mkubwa wa tatu wa Kenya, ukiwa na wakazi 968,909 (sensa ya mwaka 2009). Pia ni mji mkubwa wa Kenya ya Magharibi na makao makuu ya kaunti ya Kisumu.

Gatundu
Hospitali ya Ngazi ya 4 ya Gatundu huhudumia kanda ya Gatundu Kusini na Kaskazini. Upanuzi wa hospitali ulifanywa kati ya mwaka 2013 hadi Aprili 2016 ambapo jengo mpya liliadhimishwa na Rais Uhuru. Jengo hili lina vitanda 12 vya huduma ya dharura, vitanda 84, maabara, kitengo cha uzazi, thieta ya upasuaji, wadi, skana za CT, eksirei na lifti nne. Lilijengwa kwa usaidizi wa Uchina.

Nairobi
Lugha zote za Kenya huzungumzwa Nairobi, lakini hasa ni Kiingereza na Kiswahili pamoja na Sheng.

Chuo Kikuu cha Nairobi
Chuo Kikuu cha Nairobi (UoN) ni chuo kikuu kikubwa zaidi nchini Kenya. Ingawa historia yake kama taasisi ya elimu ilianza 1956, hakikufanya kuwa chuo kikuu huria mpaka 1970 wakati Chuo Kikuu cha Afrika Mashariki kiligawanywa katika vyuo vikuu huria: Chuo Kikuu cha Makerere nchini Uganda, Chuo Kikuu cha Dar es Salaam nchini Tanzania, na Chuo Kikuu cha Nairobi.

Mkoa wa Kati (Kenya)
Mkoa wa Kati ni kitovu cha kilimo cha Kenya. Kuna kahawa nyingi pia mazao mengine. Maziwa na bidhaa kutokana na maziwa kama vile jibini hutengenezwa hasa mkoani. Soko zake ni pamoja na mji mkuu wa Nairobi ulio nje ya mkoa mwenyewe lakini imepakana nayo.

Uwanja wa Ndege wa Wilson (Kenya)
Uwanja huo wa ndege umekuwa ukitumika tangu 1933. Ulikuwa uwanja mkuu wa ndege hadi kufunguliwa kwa Uwanja wa ndege wa Kimataifa wa Jomo Kenyatta. Uwanja huo wa ndege unatumika kwa safari za kimataifa pamoja na za ndani ya nchi. Inatumika zaidi na ndege ndogo. Sekta zinazotumia huduma zake sana ni za utalii, huduma za afya na kilimo. Uwanja huo wa ndege una wastani ya 120,000 ya ndege zinazoshuka na kupaa kwa mwaka. Airkenya na kampuni nyingine ndogo za ndege zinatumia uwanja wa Wilson kwa huduma za abiria za ndani ya nchi, badala ya Uwanja wa Jomo Kenyatta ambao ni uwanja mkuu wa ndege jijini Nairobi. Wamisionari wanaohudumu ndege kama AMREF, MAF na AIM AIR hutumia uwanja wa Wilson kama wigo wao wa Afrika. Uwanja huo wa ndege hutumiwa pia kwa mafunzo ya urubani. "Kenya Airports Authority" (KAA) viwanja vya Ndege ya Kenya ndio imedhibitiwa na mamlaka ya kuendesha uwanja huu wa ndege.

Kenya
Kuanzia karne ya 6 au karne ya 9, Kenya ilijihusisha na shughuli za ubaharia kukuza uchumi ikaanza kutengeneza meli za kuabiria kusini hadi miji mingine yenye bandari kama Kilwa na Shanga iliyo katika pwani ya Afrika Mashariki.

Hospitali ya Nairobi
Wakati wa uhuru kwenye mwaka 1961 ikabadilishwa jina ikawa "The Nairobi Hospital" na kuwahudumia watu wote.

Chuo Kikuu cha Kenyatta
Chansela wa sasa ni Dr Harris Mule na Makamu wa Chansela ni Prof Olive Mugenda, ambaye ni Makamu wa kwanza wa kike wa chuo kikuu cha umma nchini Kenya.Chini ya Makamu wa Chansela, kuna manaibu Makamu wa Chansela watatu na Wasajili watatu.Tarehe ishirini na tisa mwezi wa Machi mwaka wa 2009, sehemu ya wanafunzi wa Chuo Kikuu cha Kenyatta waligoma huku wakiiba mali na kuchoma majengo katika tawi kuu na tawi ndogo la [Ruiru]. Wanafunzi walikuwa wakiandamana kupinga kufukuzwa kwa viongozi wao na Makamu wa Chansela, Profesa Olive Mugenda.Miongoni mwa masuala mengine ilikuwa kuanzishwa kwa sare za shule, na kutolewa kwa huduma ya uchukuzi ya wanafunzi wakaazi tawi la Ruiru. Majengo yaliyochomwa ni pamoja na malazi ya Nyayo , maabara ya tarakilishi,afisi za viongozi wa wanafunzi na jumba la Harambee. Polisi wa kupambana na ghasia waliotumwa na Olive Mugenda walishutumiwa kuwa walitumia nguvu ya kupindukia ambao ulisababisha vifo vya wanafunzi wawili na majeraha makubwa kwa wanafunzi kumi na wawili. Pia kulikuwa na madai ya ubakaji ya wanafunzi wa kike na polisi hasa katika jumba la malazi la Ngong. Chuo Kikuu kilifungwa kwa muda usiojulikana baada ya ghasia hizo.

Utalii nchini Kenya
Hifadhi ya taifa ya Nairobi ilikuwa mbuga ya kwanza nchini Kenya ilipoanzishwa mwaka wa 1946. Iko takriban kilomita 7 kusini mwa katikati ya Nairobi, mji mkuu wa Kenya, na ni ndogo ikilinganishwa na mbuga nyingine za wanyama barani Afrika. Majumba marefu jijini Nairobi yaweza kuonekana kutoka kwenye mbuga.

Kamwangi
Hakuna hospistali ya umma isipokuwa kliniki za kibinafsi. Wenyeji huenda hospitali ya Gatundu, Igegania au Gakoe.
Shule za kibinafsi pia zinapatikana kama Wise Shepherd na Good Luck.

Kaunti ya Mombasa
Kaunti ya Mombasa imeshika nafasi ya wilaya ya Mombasa baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010. Kaunti hii ni mojawapo ya kaunti mbili ambazo pia ni jiji na ndio kaunti ndogo kabisa kati ya kaunti zote. Makao makuu ya serikali ya kaunti yako katika Jiji la Mombasa. Inapakana na kaunti za Kwale na Kilifi ambazo pamoja na kaunti za Mombasa, Lamu, Tana River na Taita Taveta zilitengeneza Mkoa wa Pwani.

Kishanje
Kwa upande wa huduma za afya, kata kishanje ina zahanati moja ya Bushasha na Kituo cha afya cha Kishanje. Kituo cha Afya kishanje,kutokana na kutegemewa na wakazi wa kata za Rubafu, Kaagya na wengine kutoka Ishozi iliyoko wilaya ya Misenyi, serikali kupitia Halmashauri ya Bukoba imeamua kukipanua ili kiwe na hadhi ya hospitali ndogo ili kiweze kutumika kama kituo cha rufaa kwa maeneo yaliyotajwa hapo juu. Kituo hiki pia ndicho pekee kinachotoa huduma ya ushauri na kupima UKIMWI kwa tarafa ya Bugabo. Kwa sasa Mganga Mfawidhi Ndugu Mpoyolwa aliyehamia hapo Kutoka dispensari ya Ikunyu amekifanya kiwe na huduma zaidi ya Kinywa na meno ambayo yeye ni mtaalam wa huduma hiyo.Kituo hiki kinaonekana kuwa bora kiuduma licha ya kuwa na majengo machache na kimekuwa kinatoa huduma vizuri chini ya Kamati ya Afya inayoongozwa na Mr Johas Mbaijo.

Orodha ya hospitali nchini Afrika Kusini
Newcastle

Benki ya Kenya Commercial Bank
Historia ya benki ya Kenya Commercial Bank (KCB) inaanzia mwaka 1896 wakati benki iliyoitangulia, Benki ya Kitaifa ya India ilipofungua tawi lake katika mji wa Mombasa. Miaka nane baadaye katika mwaka wa 1904, benki kupanuliwa huduma zake hadi katika mji wa Nairobi, mji ambao ulikuwa makao makuu ya reli ilioelekea nchini Uganda.

Tawa
Pia kuna hospitali moja ya serikali ambayo ina hadhi ya Kituo cha Afya na inaitwa Kituo cha Afya Cha Tawa. Kituo hiki kina hadhi ya Hospitali ya wilaya.

Uwanja wa ndege wa Kimataifa wa Jomo Kenyatta
Uwanja huu uko katika kitongoji cha Embakasi ulioko kusini-mashariki mwa Nairobi, kilomita 15 kutoka katikati mwa jiji la Nairobi. Barabara kuu ya Mombasa ipitiayo kando ya uwanja huu ndio barabara ya pekee kutoka Nairobi hadi ndani ya uwanja huu.

Orodha ya hospitali nchini Afrika Kusini
Zingine Cape Town

Kaunti ya Garissa
Kaunti ya Garissa ni makazi ya wakimbizi zaidi ya 260,000. Kambi ya wakimbizi ya Dadaab iliyo katika kaunti hii ndio kubwa zaidi Kenya.

Utalii nchini Kenya
Vivutio vikuu vya utalii ni safari za picha kupitia mbuga za kitaifa na michezo ya uhifadhi ambayo idadi yao ni 19. Vivutio vingine ni pamoja na misikiti katika jiji la Mombasa; mandhari inayojulikana ya Bonde la Ufa; shamba la kahawa mjini Thika; mtazamo wa Mlima Kilimanjaro, ukivuka mpaka kuingia Tanzania;[2] na fukwe zake kando ya Bahari ya Hindi. Hata hivyo kuna mapato mengi ya kitalii nchini Kenya .

Hospitali ya Taifa ya Kenyatta
Kenyatta National Hospital ina uwezo wa vitanda 1800 na ina wafanyakazi zaidi ya 6000. Ipo kwenye eneo la hekta 45.7. Shule ya Udakitari ya Chuo Kikuu cha Nairobi, na mashirika kadhaa ya serikali yako hapa.

Orodha ya hospitali nchini Afrika Kusini
Johannesburg

Mlima Kenya
Mlima Kenya (Kikuyu: Kĩrĩnyaga; Kiembu: Kirenia; Kimaasai: Ol Donyo Keri; Kimeru: Kirimara) ndio mrefu zaidi nchini Kenya. Mlima huu una urefu wa mita 5,199. Mlima huu unatokana na volkeno zimwe ikikadiriwa ya kwamba mlipuko wake wa mwisho ulitokea mnamo miaka milioni 2.6 hadi 3.1 iliyopita.

Kenya Data Networks
KDN imeeneza mtandao mkubwa zaidi wa fibre optic katika eneo hili. Na zaidi ya kilometa 500 ya kamba ya fibre optic ya Metropolitanmjini Nairobi, 50 katika Kisumu na Mombasa na 20 katika Nakuru, Eldoret na Tika, KDN imeenea katika miji muhimu nchini Kenya. Uti wa mgongo mkuu nchini, kutoka Mombasa (kupitia Voi, Nairobi, Nakuru na Eldoret) mpaka Malaba (mpaka wa Kenya-Uganda) ulimalizwa mwaka wa 2006 na sasa KDN inapanga kutengeneza "redundant links". Hizi zitaunda mchoro wa nambari nane kwenye uti wa mgongo mkuu. Awamu ya kwanza inaunganisha Malaba na Nakuru kwa kupitia Busia, Kisumu, Kisii, Kericho na Njoro. Kisha muunganisho kutoka Nakuru hadi Nairobi inatumia muunganisho iliopitia Nyahururu, Nyeri na Thika ikielekea Nairobi kama akiba. Mtandao kutoka Nairobi hadi Mombasas nayo intumia ile imepiria Thika, Garissa, Garsen na Malindi ikielekea Mombasa kama Akiba.

Kinshasa
Tangu mwaka 1991, Hospitali ya Monkole imekuwa ikifanya kazi bila faida kama taasisi ya afya ishirikiana na Idara ya Afya kama hospitali ya wilaya mjini Kinshasa. Ikiongozwa na Léon Tshilolo, daktari bingwa wa watoto na damu, Hospitali ya Monkole imenfungua jengo jipya la vitanda 150 mwaka 2011 pamoja na huduma bora kama maabara, mahututi, uzalishaji, dawa ya familia, kitengo cha dharura na eneo kubwa la upasuaji.

Hospitali ya Nairobi
Inasifiwa kuwa kati ya hospitali bora za Nairobi na pia nchini Kenya.

Orodha ya hospitali nchini Afrika Kusini
Zingine Nelspruit

Kenya Commercial Bank
Kenya Commercial Bank (KCB) ni kati ya benki kubwa za Kenya. Makao makuu yapo Nairobi.

Orodha ya hospitali nchini Afrika Kusini
Hermanus

Geoffrey William Griffin
Starehe hutoa elimu ya hali ya juu bila malipo kwa mayatima na watoto wengi maskini wa Afrika (kwa mfumo unaofanana na Christ's Hospital). Wanfunzi wengi wa zamani sasa ni watu maarufu nchini Kenya na ulimwenguni. (Waziri mstaafu Raphael Tuju; Paul Ereng, mshindi wa medali ya dhahabu ya Olimpiki; Dk Amrose Misore, Naibu Mkuu wa Mkurugenzi wa Huduma ya Afya; na Prof George Magoha, Daktari wa upasuaji na Mwanaurolojia ambaye ni Makamu wa Chansela wa sasa wa Chuo Kikuu cha Nairobi ni wachache tu ya Wanastarehe wa zamani).

Kenya Commercial Bank (Uganda)
Kenya Commercial Bank (Uganda) ni mwanachama wa makampuni ya KCB Group. Makampuni haya ni:KCB Group ndio kundi kubwa zaidi ya huduma za kifedha katika Afrika Mashariki, pamoja na wigo wa mali zaidi ya juu US $ 2.5. Kotoka Julai 2009, KCB Group ina mtandao wa mkubwa zaidi wa matawi ya benki likijumuisha zaidi ya matawi 180 nchini Kenya, Rwanda, Sudan Kusini, Tanzania na Uganda.

Kamiti
Kamiti ni gereza kubwa lililoko Kenya, njia ya kwenda Kiambu. Hapa wengi waliokataa utawala wa kifua uliokuwa ukiendezwa na Mstaafu rais Moi walifungiwa hapa. Kwa muhtasari tu, Ngugi wa Thiong'o, Koigi wa Wamwere walifungiwa hapa bila ya hatia na kutumikia vifungo hadi walipoachiliwa huru.

Mombasa
Mombasa ni mji mkubwa wa pili wa Kenya na wenye bandari muhimu zaidi Afrika Mashariki. Mji huu uko kwenye mwambao wa Bahari Hindi.

Elimu nchini Kenya
Ukuaji wa sekta ya elimu nchini Kenya umezidi matarajio. Baada ya chuo kikuu cha kwanza kuanzishwa mnamo mwaka wa 1970, vingine vitano vilitengenezwa. Mahitaji ya elimu ya juu imesababisha kuanzishwa kwa vyuo vikuu vya kibinafsi.

Orodha ya hospitali nchini Afrika Kusini
Stellenbosch

Shirika la Riadha la Kenya
Wakimbiaji wengi wakenya hujihusisha na mashirika ya kiserikali kama vile Jeshi la Kenya, shirika la magereza Kenya au Polisi wa Kenya, ambayo huwapa riziki pamoja na mazoezi. Aidha, kuna vilabu binafsi kadhaa vya riadha, kama vile Mfae (mjini Nyahururu) na Kiptenden (inayopatikana Kericho).

Kenya Revenue Authority
Makao makuu ya KRA ndio mkodi mkuu wa Times Tower, ambalo ndilo jengo refu zaidi Afrika Mashariki na Kati. Ujenzi wa jengo hilo ulikamilishwa mwaka wa 1999, na kubadilisha Kenyatta International Conference Centre kama jengo ndefu zaidi mjini Nairobi.

Nakuru
Nakuru pia ni kituo muhimu ya kielimu. Ni nyumba ya Chuo Kikuu cha Egerton, chuo kikuu kubwa cha umma, na Kabarak University, chuo kikuu cha binafsi zinazohusiana na biashara na maslahi ya kidini ya Rais mstaafu Moi. Taasisi ya TeknolojiaBonde la Ufa pia ina makao hapa, kama vilevile Mafunzo ya Viwanda ya Kenya Institute (KITI). Taasisi ya Kenya Institute of Management (KIM) ina tawi katika Nakuru. Nakuru sasa kituo kikuu cha kielimu na ina vituo kama Taasisi ya Sayansi na Teknolojia ya Kenya Biomedical (KIBSAT) na Nakuru Counseling & Training Institute (NCTI), ambayo ni mradi wa chama cha wataalamu na wakristo wa Nakuru. Inashirikiana na Nakuru Lapset ry (Finland) miongoni mwa wengine.

Sultan Hamud
Sultan Hamud ni mji wa Kenya katika Mkoa wa Mashariki.

Hospitali ya Taifa ya Kenyatta
Jamii:Hospitali zilizoanzishwa mwaka wa 1901 Jamii:Hospitali Jamii:Nairobi

Hospitali ya Bumbuli
Hospitali ya Bumbuli ni moja ya taasisi kubwa sana ya kitabibu inayosimamiwa na Kanisa la Kiinjili la Kilutheri Tanzania, Dayosisi ya kaskazini Mashariki. Ni moja ya hospitali kubwa sana iliyojengwa na Wajerumani katika eneo hilo la Bumbuli ili iwahudumie wakazi wa eneo hilo.

Ukumbi wa Mikutano wa Kimataifa wa Kenyatta
Ukumbi wa Mikutano wa Kimataifa wa Kenyatta ulijengwa kati ya miaka ya 1966-1973. Ilifadhiliwa na serikali. Mwaka 1989 umiliki wake uli kwa chama cha kisiasa cha KANU, chama cha kisiasa cha kisheria pekee nchini Kenya. KICC ilirejeshwa kwa serikali mwaka 2003, wakati KANU walitolewa kwa serikali [1]

Orodha ya hospitali nchini Afrika Kusini
Hospitali ya banda
Hospitali ya pela
Hospitali ya biaBoksburg

Historia ya Kenya
Mombasa ulikuwa mji wenye bandari wa nchi ya Kenya kabla ya ukoloni katika Enzi ya kati. Bandari hiyo ilitumika kuendeleza biashara na miji mingine yenye bandari Afrika, Uajemi, na wafanyabiashara Waarabu, Yemeni na hata Bara Hindi.[2]

Hifadhi ya Taifa ya Nairobi
Hifadhi ya Taifa ya Nairobi ilikuwa mbuga ya kwanza nchini Kenya ilipoanzishwa mwaka wa 1946. Iko takriban kilomita 7 kusini mwa katikati ya Nairobi, mji mkuu wa Kenya, na ni ndogo ikilinganishwa na mbuga nyingine za wanyama barani Afrika. Majumba marefu jijini Nairobi yaweza kuonekana kutoka kwenye mbuga.

Chuo Kikuu cha Kenyatta
Pia imejenga nyumba ya kuhifadhi maiti pamoja na kuanzisha masomo ya upasuaji na utabibu. Chuo kikuu pia kinajenga maabara zaidi na kufufua miradi ambayo ilimekuwa imesimama kwa miaka, ikiwa ni pamoja na kukamilisha ukumbi wa mafunzo ya sanaa. Juhudi zaidi pia zinawekwa kwa mtiririko wa habari kwa kuwekeza katika mitambo ya mawasiliano na kupata maoni kutoka kwa wanafunzi, hii ni pamoja na redio ya jamii, ambayo inatolewa kupitia kwa tovuti kwa matawi yote ya chuo nchini.

Chuo Kikuu cha Nairobi
Tarehe 20 Mei 1964, Royal College Nairobi ilibadilishwa jina ikawa University College Nairobi kama chuo kilichokuwa sehemu ya Inter-territorial Federal University of East Africa, na baadaye vizazi ya wanafunzi waliojiunga walikuwa wakihitimu shahada zao kutoka Chuo Kikuu cha Afrika Mashariki badala ya Chuo Kikuu cha London. Mwaka 1970, University College Nairobi kiligeuzwa kikawa chuo kikuu cha Taifa cha kwanza nchini Kenya na kikabadilishwa jina kuwa Chuo Kikuu cha Nairobi.

Eldoret
Eldoret ni nyumbani kwa Chuo Kikuu cha Moi na idadi ya wanafunzi 14,855 kama wa 2006. Shule ya pili ya matibabu nchini Kenya, Moi Teaching and Referral Hospital (MTRH), ni pia ziko katika ndani ya mipaka ya mji wa Eldoret Town.

Embakasi (Nairobi)
Embakasi ni mtaa wa Nairobi, mji mkuu wa Kenya. Uko mashariki mwa katikati ya jiji. Ni mtaa wa makazi na wengi wa raia wanaoishi humo ni wa mapato ya daraja la pili la wastani. Uwanja wa Kimataifa wa Jomo Kenyatta, uwanja wa ndege mkuu Nairobi uko Embakasi na ulijulikana kama "Embakasi Airport" wakati ulipofunguliwa mwaka wa 1958.

Uwanja wa ndege wa Kimataifa wa Jomo Kenyatta
Tarehe 14 Oktoba 2005, Mamlaka ya Viwanja vya Ndege vya Kenya (Kenya Airports Authority) ilitangaza mipango kabambe ya kupanua uwanja huu wa kimataifa wa Jomo Kenyatta . Kamati hii ilitangaza kuwa katika kipindi cha miaka miwili ijayo, viwanja vya ndege vitaweza kuboreshwa kote nchini, hasa mjini Nairobi. Mradi wa upanuzi ulichangiwa na ongezeko la abiria lilipotimu abiria milioni 4 ilhali uwanja huo ulijengewa abiria milioni 2.5.

Kenya
Katika sehemu za mashambani, kama wilayani Kisii, visa vya kuchoma watu wakidaiwa kuwa wachawi vinaongezeka.[33] Waathiriwa hasa ni wanawake wakongwe. Mnamo Mei 2008, watu 11 waliuwa na nyumba 30 kuchomwa.[34]

Seneti ya Kenya
Mwaka wa 2013, uchaguzi wa Seneti ulifanyika tarehe 4 Machi 2013.[2] Chini ya katiba mpya, ambayo ilipitishwa wakati wa kura ya maoni ya mwaka 2010, uchaguzi mkuu wa 2013 ndio ulikuwa wa kwanza kujumuisha Maseneta wanaowakilisha kaunti 47. Ulikuwa pia uchaguzi mkuu wa kwanza wa Tume Huru ya Uchaguzi na Mipaka (IEBC).

Mkoa wa Pwani (Kenya)
Mombasa ndipo ilipo bandari kuu ya Kenya. Kuna maeneo muhimu ya utalii kama Malindi na sehemu za pwani kusini (Diani)na kaskazini (Kikambala) ya Mombasa. Eneo la Voi katika mkoa wa Pwani ni maarufu kwa kulima makonge.

Huduma ya Polisi wa Kenya
Kila kaunti inaongozwa na Afisa wa Polisi wa Mkoa (PPO); kila mkoa umegawanywa katika tarafa ikiongozwa na Afisa Kiongozi wa Tarafa ya Polisi (OCPD) ambaye kwa kawaida yuko katika cheo cha Naibu Kamishna wa Polisi (DCP). Tarafa za polisi zimegawanywa katika vituo vya polisi vikiongozwa na Afisa Kiongozi wa Kituo cha Polisi (OCS). Makao Makuu ya Kitaifa ya Polisi wa Kenya yako katika Vigilance House, Harambee Avenue , Nairobi. Mkaguzi mkuu ana wajibu wa kiutawala na wa kushughulikia masuala yoyote yanayogusia wafanyakazi.

Orodha ya hospitali nchini Afrika Kusini
London ya Mashariki

Chuo Kikuu cha Kilimo na Teknolojia cha Jomo Kenyatta
JKUAT ni mwenyeji wa African Institute on Capacity Development (AICAD). Chuo hiki kinajulikana kuwa chuo kikuu zaidi cha teknolojia nchini Kenya. Wahandisi wanaofuzu kutoka chuoni humo hung'ang'aniwa na waajiri wanaposaka ajira. Kufikia sasa Chuo hiki kina kampasi nne. Tawi kuu liko Juja. Matawi mengine ni Nairobi Campus, Karen Campus na Taita Taveta Campus.

Nakuru
Historia ya Kenya kama nchi inafanana na ile ya Nakuru kama mji na wilaya. Marais wa kwanza na wa pili wa Kenya, Jomo Kenyatta na Daniel Arap Moi, wamehifadhi makazi rasmi yao ndani ya mji.

Uwanja wa Kimataifa wa Michezo wa Moi
Uwanja wa Kimataifa wa Michezo wa Moi ni uwanja wa shughuli mbalimbali ulioko Kasarani, maeneo ya nje ya Nairobi, Kenya. Uwanja huu una kiwango cha kukimu takribani watu 60,000. Uligharamiwa na Serikali ya Uchina mwaka wa 1987 kwa ajili ya All-Africa Game iliyofanyika mjini Nairobi. Unatumika kwa sasa haswa kwa mechi za kandanda, Timu ya Kitaifa ya Kenya huchezea mechi zake nyingi za nyumbani hapa. Kando na uga wa kandanda, kuna pia ukumbi wa kukimu watu 5,000 wa Gymnasium na ukumbi wa kuogelea kama sehemu ya Uwanja wa Kimataifa wa Michezo wa Moi.

Ikulu ya Kenya
Pia kuna nyumba za makazi katika Eldoret, Sagana, Kisumu na Kakamega. Zimetawanyika kote nchini kumtolea rais makazi aendapo ziara popote nchini.

Kenya Ports Authority
Kenya Ports Authority "(KPA)" ni shirika la serikali lenye wajibu wa "kudumisha, kutekeleza, kuboresha na kusimamia kufanyika kwa huduma zote kwenye Bahari ya Hindi ukanda wa pwani ya Kenya, ikiwa ni pamoja na Bandari ya Kilindini hususan ya Mombasa. Bandari zengine zinazohudumiwa na KPA ni pamoja na Lamu, Malindi, Kilifi, Mtwapa, Kiunga, Shimoni, Funzi na Vanga. KPA ilianzishwa mwaka wa 1978 kwa kitendo cha Bunge na iko Mombasa.

Orodha ya hospitali nchini Afrika Kusini
Knysna

Orodha ya hospitali nchini Afrika Kusini
Zingine Kimberley

Orodha ya hospitali nchini Afrika Kusini
Tsakane

Ikulu ya Kenya
Ikulu ya Kenya ni makazi rasmi ya Rais wa Kenya. Ilikuwa ni makazi ya Waziri Mkuu wa Kenya kutoka uhuru, tarehe 12 Disemba 1963 hadi Kenya ilipogeuka kuwa jamhuri tarehe 12 Disemba 1964. Imekuwa makazi ya rais tangu siku ya kutangaza jamhuri.[1]

Bunge la Kenya
Bunge la Kenya ni bunge lenye vyumba viwili ambavyo ni:

Chuo Kikuu cha Moi
Chuo Kikuu cha Moi ni chuo kikuu mjini Eldoret, magharibi mwa Kenya. Ni mojawapo wa taasisi saba za elimu ya juu za kitaifa, zingine zikiwa Chuo Kikuu cha Nairobi, Chuo Kikuu cha Jomo Kenyatta cha Kilimo na Teknolojia, Chuo Kikuu cha Maseno University, Chuo Kikuu cha Egerton, Chuo Kikuu cha Teknolojia cha Kimathi na Chuo Kikuu cha Kenyatta. Kilianzishwa mwaka wa 1984 na Sheria ya Bunge ya Chuo Kikuu cha Moi kufuatia mapendekezo ya Tume ya Mackay. Hadi mwaka wa 2007 kilikuwa na wanafunzi zaidi ya 20,000, 17,086 walikuwa wanafunzi wa shahada, na kina matawi 8 ya vyuo vyake pamoja na vyuo viwili vya kiufundi.

Mlima Kenya
Mlima Kenya ni eneo kuu la vyanzo vya maji vya mito miwili mikubwa nchini Kenya; Mto Tana na Mto Ewaso Ngiro Kaskazini.[6] Mfumo wa ekolojia wa Mlima Kenya hupatia watu zaidi ya milioni 2 maji.[6] Wiani wa vijito ni kubwa hasa katika miteremko ambayo haijawahi kuwa na barafuto.[31] Vijito na mito inayoanza Mlima Kenya humwaga maji ndani ya Mto Sagana, Mto Tana na Mto Ewaso Ngiso Kaskazini moja kwa moja au kupitia mito mingine. [31][32]

Paul Ngei
Paul Ngei aliaga dunia mnamo Agosti 2004 akiwa na umri wa miaka 81 baada ya kuugua Ugonjwa wa Sukari. Kaburi ilijengwa katika eneo la Mbilini, Kangundo, eneo bunge alililohudumu kwa muda wa miaka 27, na serikali ya Kenya na kuzinduliwa mwaka wa 2006.

Elimu nchini Kenya
Chuo kongwe zaidi nchini Kenya ni Chuo Kikuu cha Nairobi. Vingine ni pamoja na vyuo vikuu vya Kenyatta, Chuo Kikuu cha Jomo Kenyatta cha Kilimo na Teknolojia, Chuo Kikuu cha Egerton, Moi, Chuo Kikuu cha Maseno na Chuo Kikuu cha Masinde Muliro cha Sayansi na Teknolojia (zamani kilijulikana kama Chuo Kikuu cha Magharibi).

International School of Kenya
International School of Kenya ni shule ya kimataifa inayofunza wanafunzi kuanzia darasa la chekechea hadi darasa la 12. Shule hii iko nje ya jiji la Nairobi, Kenya. Ilianzishwa mwaka wa 1976 iliyojengwa katika uwanja wa hekta 25. Wanafunzi wanaweza kusomea mfumo wa elimu wa diploma ya Amerika ya Kaskazini au diploma ya International Baccalaureate. Shule hii inatambulika na MSA, na ni shule kubwa zaidi ya kimataifa mjini Nairobi. Shule hii pia ni mwanachama wa Chama cha Association of International Schools in Africa (AISA).

Hospitali ya Mafunzo na Marejereo ya Moi
Hospitali ya Mafunzo na Marejereo ya Moi ni hospitali iliyoko katika maeneo ya mashambani ya Magharibi mwa Kenya katika jiji la Eldoret, wilaya ya Uasin Gishu, Kaskazini mwa Jimbo la Rift Valley. Iko kama kilomita 320 kaskazini Magharibi mwa Nairobi. Hospitali hii iko kando ya barabara ya Nandi, Mashariki mwa jiji la Eldoret. Kuna vielekezo kadhaa kando ya barabara vya kuwaongoza wageni na wagonjwa hadi hospitalini.

Mkoa wa Mashariki (Kenya)
Mkoa wa Mashariki ("Eastern Province") ni mkubwa wa pili kati ya mikoa minane ya Kenya. Umepakana na Ethiopia halafu na mikoa ya Bonde la Ufa, Kati, Nairobi, Pwani na Mashariki-Kaskazini.

Orodha ya hospitali nchini Afrika Kusini
Zingine

Jiji
Nchini Tanzania ni Dar es Salaam pamoja na Arusha, Dodoma, Mbeya, Mwanza na Tanga, inayoitwa "jiji"; nchini Kenya ni Nairobi pamoja na Mombasa na Kisumu. Kati ya miji hiyo ni Nairobi na Dar es Salaam pekee yenye wakazi zaidi ya milioni mbili.

Mkoa
Katika Tanzania na Kenya mkoa ni ngazi ya utawala chini ya serikali ya kitaifa hivyo ni kitengo cha ngazi ya kwanza; ndani ya mkoa kuna wilaya kama mgawanyo wa ngazi ya pili yaani ni kitengo chini ya ngazi ya kwanza ya mikoa.

Ruangwa
Sekta hii ya Afya ina mapungufu yafuatayo katika utoaji wa huduma. Katika Hospitali ya Wilaya kuna upungufu wa majengo ambayo ni ;wodi 4 zikiwemo wodi ya uzazi, wodi ya watoto, wodi 2 za upasuaji[ 1 ya wanawake na 1 ya wanaume]. Wodi 1 ya Uzazi inaendelea kujengwa.

Benki Kuu ya Kenya
Benki hii iko katika mji wa Nairobi. Gavana wa sasa wa benki ni Profesa Njuguna Ndungu ambaye alianza kazi 4 Machi 2007. Prof Ndung'u ni Profesa msaidizi wa Uchumi katika Chuo Kikuu cha Nairobi na ana PhD katika uchumi kutoka Chuo Kikuu cha Göteborg, Uswidi, na vyeo vya Masters na bachelor's katika uchumi kutoka Chuo Kikuu cha Nairobi. Jina la benki kwa ufupi ni "CBK".

Orodha ya hospitali nchini Afrika Kusini
Kroonstad

Machakos
Machakos ni mji wa Kenya (Ukambani) takriban kilomita 64 upande wa kusini-mashariki wa Nairobi. Ni makao makuu ya kaunti ya Machakos.

Uhuru Gardens
Uhuru Gardens ni eneo la burudani lililoko karibu na Wilson Airport, barabara ya Langata. Bustani hii ni kumbukumbu kubwa zaidi mjini Nairobi ya vita vya uhuru nchini Kenya. Sanamu ya Uhuru limejengwa pahali Uhuru kutoka kwa uingereza ulitangazwa saa sita usiku tarehe 12 Desemba 1963. Sanamu hii ina urefu wa mita 24 na hushikilia jozi la mikono iliyoshikana na njiwa wa amani. Sanamu hii iko juu ya sanamu ya wapiganiaji uhuru wakipandisha uhuru. Bustani hii iko na chemichemi ya muziki na jukwaa la kuangalilia.

Kenya
Hata hivyo, kwa miaka mingi waliofuzu wamewaaibisha walioupinga kwa kufualu katika vyuo vya nchini na ng’ambo. Kwa hakika kuhama kwa wasomi na wafanyakazi wa afya hadi nchi zilizoendelea ni dhihirisho tosha la hali hii. Wengi waliofuzu kupitia kwa mfumo huu wamefaulu katika vyuo vikuu vya ng’ambo.

Meru, Kenya
Meru ni mji wa biashara, kilimo na elimu kaskazini ymw Kenya. Mji huu una mabenki na hoteli, masoko na vituo vya usafirishaji. Kahawa, chai, mbao, ng'ombe, maziwa, maharagwe ya "Kifaransa" na bidhaa nyingine nyingi hutoka katika Kaunti ya Meru. Pia kuna shule za msingi na sekondari, zikiwa pamoja na Shule kuu ya sekondari ya Meru na shule ya wasichana ya kaaga, ambazo ni baadhi ya chuo zinazoongoza katika taasisi za elimu ya sekondari Kenya. Chuo kikuu cha Emory ina ubia na Shule kuu ya sekondari ya Meru katika kusidiana na kompyuta, vitabu, na vifaa vya sayansi katika kumbukumbu ya George Brumley. Pia kuna shule za Ufundi. Taasisi ya ufundi Meru na Chuo cha Teknolojia ya Meru ambazo ndizo kuu. Pia, kuna vyuo vya ualimu na chuo kikuu cha Kenya Methodist University kinachojulikana kama KEMU.

Chuo Kikuu cha Moi
Nairobi Campus Kitale Campus Kericho Campus Mount Kenya Campus Southern Nyanza Campus

Instruction: Given a question, retrieve Wikipedia passages that answer the question.