Question: Mji mkuu wa Italia unaitwa aje?

Italia
Repubblica Italiana Jamhuri ya ItaliaLugha rasmiKiitalia; kijimbo pia Kijerumani, Kifaransa, Kiladino, Kislovenia, KisardiniaMji MkuuRomaRaisSergio MattarellaWaziri MkuuGiuseppe ConteEneo301.338 km²Wakazi60,579,000 (31-7-2017) (23º duniani)Wakazi kwa km²201.7JPT31,022 US-$ (2008)PesaEuroWakatiUTC+1Wimbo wa TaifaFratelli d'Italia (Ndugu wa Italia)Sikukuu ya Jamhuri2 JuniSikukuu ya Taifa25 ApriliSimu ya kimataifa+39

Firenze
Firenze (Kiing. Florence) ni mji katika Italia na makao makuu ya mkoa wa Toscana. Kati ya 1865 hadi 1870 ilikuwa pia mji mkuu wa Ufalme wa Italia. Mji uko kando la mto Arno. Idadi ya wakazi ni mnano 400,000 na pamoja na rundiko la mji ni takriban 600,000.

Ufalme wa Byzanti
Ufalme wa Byzanti (kwa Kigiriki: Βυζαντινή Αυτοκρατορία) ni neno linalotumika kutaja Dola la Roma lilivyoendelea mashariki mwa eneo la kandokando ya bahari ya Mediteranea katika Zama za Kati, ukiwa na makao yake makuu kwenye mji wa Konstantinopoli (ulioitwa pia Bizanti) na kutumia lugha ya Kigiriki.

Seria A
Seria A ni ligi kuu kati ya timu za soka zilizopo nchini Italia na mshindi anapata ubingwa wa Italia.

Milano
Leo hii Milano ni mji wa pili katika Italia. Benki kubwa za nchi zina makao makuu hapa pia soko la hisa la Italia. Kuna viwanda vingi pamoja na kampuni ya magari ya Alfa Romeo na kampuni ya matairi Pirelli. Pia mji huu ni makao makuu ya vyombo vya habari mbalimbali kama Mediaset na magazeti kama Il corriere della sera. Mji huu pia ni kitovu cha michezo mbalimbali. Una uwanja wa Giuseppe Meazza (San Siro) wenye uwezo wa kubebe watazamaji zaidi ya 80,000 ambao ndio mkubwa kuliko vyote nchini Italia. Pia kuna timu mbili za mpira wa miguu, Internazionale na AC Milan ambazo ni moja ya vilabu vinavyoheshimika duniani. Milano huitwa mji mkuu wa mitindo ya mavazi ya Italia.

Italia
Kwa sababu hiyo pia inashika nafasi ya 5 kati ya nchi zote zilizo lengo la utalii.

Italia
Upande wa dini, wengi wao (81.2%) ni Wakristo wa Kanisa Katoliki, wakifuatwa na Waorthodoksi (2.8%, wengi wao wakiwa wahamiaji, hasa kutoka Romania) na Waprotestanti (1.1%, wengi wao wakiwa Wapentekoste). Uhamiaji mwingi wa miaka ya mwisho wa karne ya 20 umeleta pia Uislamu (3.7%) na dini nyingine.

Torino
Torino ni mji wa Italia katika mkoa wa Piemonte. Ndio makao makuu ya mkoa.

Roma
Jamii:Miji Mikuu Ulaya Jamii:Miji ya Italia Jamii:Miji ya Biblia Jamii:Miji ya pwani ya Mediteranea Jamii:Miji ya Olimpiki Jamii:Lazio

Koloni nyakati za kale
Hivyo Wagiriki waliunda miji mipya katika Italia ya kusini au kwenye pwani za Bahari Nyeusi. Miji mingi ya Italia ya kusini inaonyesha hadi leo jina lenye asili ya Kigiriki kwa mfano Napoli iliyokuwa "Νεάπολις" (nea polis = mji mpya)

Monza
Monza ni mji wa Italia katika mkoa la Lombardia. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2009, mji una wakazi wapatao 120,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 162 kutoka juu ya usawa wa bahari.

Italia
Eneo lake ni km² 301.338 ambalo lina wakazi 60,579,000 (1-1-2017): ni nchi ya 23 duniani kwa wingi wa watu, lakini ya 8 kwa uchumi.

Konstantino Mkuu
Hapa aliamua mara moja kuhamisha mji mkuu kutoka Roma kwenda Bizanti. Alitumia pesa nyingi kwa ujenzi wake na kuitangaza rasmi mwaka 330.

Celio
Celio ni kilima maarufu katikati ya Roma, mji mkuu wa Italia.

Novara
Una wakazi 104,388 na hivyo ni wa 42 nchini Italia na wa 2 mkoani Piemonte baada ya Torino.

Laterani
Laterano (kwa Kilatini Lateranus) ni mtaa wa Roma maarufu hasa kwa sababu kulikuwa na ikulu mojawapo la Kaisari Konstantino Mkuu.

Konstantinopoli
Ulibadilishiwa jina mara kadhaa katika historia yake ndefu: Bizanti, Roma Mpya (Kigiriki: Νέα Ῥώμη), Konstantinopoli, tena Bizanti, Stambul, halafu Istanbul (tangu 1930).

Yosefu Cafasso
Pamoja na watakatifu Yosefu Benedikto Cottolengo, Yohane Bosco, Maria Domenica Mazzarello na Leonardo Murialdo aliwajibika kukabili matatizo ya jamii katika mji mkuu wa ufalme wa Sardinia, Torino. Hasa alishughulikia wafungwa waliohukumiwa kufa.

Mji mkuu
Uturuki iliamua 1923 kuhamisha mji mkuu kutoka Istanbul kwenda Ankara. Istanbul iliwahi kuwa kwa karne nyingi mji wa Masultani tena mji wa kimataifa; mapinduzi ya 1923 yalimaliza utawala wa sultani na kutangaza Uturuki kuwa jamhuri. Pia Istanbul imekuwa kandokando ya eneo la Uturuki baada ya vita kuu ya kwanza kwa sababu sehemu za magharibi zilikuwa zimepotea na kuchukuliwa na Wagiriki na Wabulgaria. Hivyo Ankara iliteuliwa iliyoko katikati ya Uturuki mpya baada ya vita.

Taranto
Taranto ni mji wa Italia katika mkoa wa Puglia. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2009, mji una wakazi wapatao 200,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo mita 15 juu ya usawa wa bahari.

Historia ya Kanisa
Mwaka 1527 jeshi la Mfalme liliteka Roma, Papa akakimbia. Walipatana mwaka 1529 lakini mwaka uleule Waturuki Waislamu walifika mbele ya mji mkuu wa mfalme, Vienna. Kwa shida tu jeshi la Wakristo liliwashinda.

Milano
Katika Italia mpya Milano ulikuwa kitovu cha uchumi. Ujenzi wa reli ulianzisha upanuzi wa viwanda. Milano ikawa mji wa viwanda na kukua haraka. Baada ya Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia Benito Mussolini alianzisha harakati ya kifashisti mjini Milano.

Gallia
Mnamo mwaka 390 KK kabila fulani la Wagallia chini ya kiongozi Brennus lilivamia Italia na mji wa Roma lakini walishindwa kuteka boma la mji. Kwa muda mrefu Waroma walihofia majirani ya kaskazini.

Korintho
Kimataifa Korintho inajulikana kutokana na mfereji wa Korintho unaokata shingo ya nchi kwa urefu wa kilomita sita na kufupisha safari kutoka bahari ya Adria kuingia Mediteranea ya mashariki kwa meli ndogo na za wastani.
Kihistoria jina la mji linajulikana zaidi kutoka Biblia ya Kikristo, na hasa barua za Mtume Paulo kwa Wakristo mjini zinazopatikana katika Agano Jipya kama Waraka wa kwanza kwa Wakorinto (1Kor) na Waraka wa pili kwa Wakorinto (2Kor).

Celio
Roma mwanzo wake ulikuwa kwenye kilima hicho na katika vingine sita vilivyo katikati ya mji wa leo vinavyoitwa: Palatino, AventinoCampidoglio, Quirinale, Viminale na Esquilino.

Liturujia ya Milano
Liturujia ya Milano ni liturujia maalumu ambayo inatumika katika sehemu kubwa ya jimbo kuu la Milano na katika parokia kadhaa za majimbo ya kandokando (Como, Bergamo, Novara, Lodi) nchini Italia hadi lile la Lugano (Uswisi).

Napoli
Mji uko kando ya mlima wa volkeno wa Vesuvio. Wataalamu wengine wanaona hatari ya mlipuko wa volkeno wa karibuni unaoweza kuharibu sehemu za mji.

Hispania
Mji mkuu ni Madrid ambayo ni pia mji mkubwa wa nchi.

Venezia
Venezia ni mji wa pwani uliojengwa kwenye visiwa vidogo 117 ndani wa wamba la Venezia. Visiwa hivi vinakaa karibu kiasi kwamba madaraja 400 yanaunganisha mifereji kati yake. Mifereji ndani ya mji ni kama barabara na sehemu kubwa ya usafiri ni kwa maboti madogo.

Italia
Umbo la jamhuri, kama lile la rasi yake, linafanana na mguu linalozungukwa na maji ya Mediteraneo pande tatu.

Historia ya Italia
Peninsula ya Italia iliunganishwa mara ya kwanza na Jamhuri ya Roma (509-27 KK), lakini hiyo ilipoenea Ulaya kusini na magharibi, Afrika ya Kaskazini na Asia ya Magharibi ikawa na sura ya kimataifa kama Dola la Roma.

Ambrosi
Liwali Anicius Probus kwanza alimpa nafasi katika halmashauri halafu (370) akamfanya gavana wa Liguria na Emilia, akiwa na makao makuu huko Milano, mji wa pili wa Italia.

Italia
Makao makuu ni jiji la Roma, lenye umuhimu mkubwa katika historia ya dunia nzima.

Rimini
Rimini ni mji wa Italia katika mkoa la Emilia-Romagna. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2009, mji una wakazi wapatao 141,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 5 kutoka juu ya usawa wa bahari.

Italia Kaskazini
Italia Kaskazini ni sehemu ya Italia bara inayoundwa na mikoa ya Emilia-Romagna, Friuli-Venezia Giulia, Liguria, Lombardia, Piemonte, Trentino-Alto Adige, Valle d'Aosta na Veneto.

Historia ya Italia
Juhudi za kuurudisha umoja zilifanywa hasa katika karne ya 19, ambapo Ufalme wa Sardinia uliteka sehemu kubwa ya Italia (hasa miaka 1860, 1866 na 1870) na kubadilika kuwa Ufalme wa Italia wenye makao makuu Roma.

Lisbon
Lisbon (kwa Kireno: "Lisboa") ni mji mkuu wa Ureno, pia mji mkubwa wa nchi wenye wakazi 560,000; pamoja na rundiko la mji ni milioni mbili.

Mapatano ya Laterano
Kwa mapatano hayo, Papa alikubali mji ubaki mikononi mwa Ufalme, isipokuwa mtaa wa Vatikano na majengo mengine machache. Ndivyo ilivyoundwa na kukubalika kimataifa nchi huru ya Mji wa Vatikani iliyomwezesha Papa kuwa huru katika kuongoza Kanisa Katoliki duniani kote.

Rasi ya Italia
Karibu eneo lake lote ni nchi ya Italia. Maeneo matatu madogo ya kujitegemea ndani yake ni San Marino, Monako na Mji wa Vatikani.

Ufalme wa Italia
Ufalme wa Italia (kwa Kiitaliaː Regno d'Italia) ni jina rasmi la nchi ya Italia miaka 1861-1946, yaani tangu rasi hiyo ilipounganishwa kwa kiasi kikubwa chini ya ukoo wa Savoia hadi wananchi walipopiga kura na kuamua iwe jamhuri.

Hati ya Milano
Hati ya Milano, iliyopata jina kutokana na mji huo wa Italia ilipotangazwa mara ya kwanza, ilitolewa mnamo Februari 313 na makaisari Konstantino Mkuu (wa magharibi) na Licinius (wa mashariki).

Trieste
Trieste ni jina la mji mkuu wa mkoa wa Friuli-Venezia Giulia katika Italia. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2009, mji una wakazi wapatao 205,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo mita 2 juu ya usawa wa bahari.

Roma ya Kale
Katika kipindi cha karne kumi na mbili cha uhai wake, ustaarabu wa Roma ulibadilika toka kuwa dola-mji, kwanza ufalme halafu jamhuri ya Roma yenye athira katika Italia, na hadi kuwa milki kubwa. Roma ya Kale ilikuja kutawala Ulaya Magharibi na eneo zima linalozunguka bahari ya Mediteranea kwa njia ya vita au kwa njia ya maungano na maeneo.

Italia
Mlima mrefu zaidi, ukiwa na mita 4,810 juu ya usawa wa bahari, unaitwa Monte Bianco (Mlima Mweupe) na uko mpakani kwa Ufaransa.

Tirana
Tirana (Kialbania: "Tiranë" au "Tirana") ni mji mkuu pia mji mkubwa wa Albania. Idadi ya wakazi imekadiriwa kuwa kati ya 350,000 "(kadirio rasmi ya mwaka 2003)" na milioni moja.

Manisa
Manisa (Kiosmani Kituruki: ماغنيسا "Manisa"; Kigiriki: Μαγνησία, Kilatini: "Magnesia") ni jiji kubwa la Uturuki katika Kanda ya Aegean na ndiyo mji mkuu wa Mkoa wa Manisa. Kihistoria, mji mpi ulikuwa ukiitwa Magnesia, na zaidi uliitwa Magnesia ad Sipylum, kwa kufuatia jina la Mlima Sipylus (Mount Spil) ambao unaangaza juu ya mji. Takriban watu 1,319,920 wanaishi mjini hapa.

Viminale
Viminale ni kilima maarufu katikati ya Roma, mji mkuu wa Italia.

Roma
Kuanzia karne ya 7 BK ukawa mji mkuu wa Dola la Papa, halafu wa Ufalme wa Italia na sasa wa Jamhuri ya Italia. Huitwa mara nyingi "Mji wa Milele".

Krismasi
Kutoka Roma, uliokuwa mji mkuu wa Dola la Roma, sherehe ya 25 Desemba ilienea kote katika Ukristo.

Orodha ya miji ya Italia
Hii ni orodha ya miji ya nchi ya Italia yenye angalau idadi ya wakazi 100,000 (2008).

Genova
Genova ni mji wa Italia katika mkoa wa Liguria. Ndiyo makao makuu ya mkoa. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2009, mji una wakazi wapatao 610,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo mita 20 juu ya usawa wa bahari.

Vatikani
Wakati huo serikali ya Italia ilitaka kumuachia Papa Pius IX sehemu ya mji wa Roma kama eneo lake lakini Papa alikataa akitumaini Wakatoliki wa Italia na nchi nyingine duniani watalazimisha serikali ya Italia kumrudishia mji wote.

Uturuki
Mji mkubwa ni Istanbul ulioitwa zamani Konstantinopoli na zamani zaidi Bizanti: ulikuwa mji mkuu wa Dola la Uturuki hadi mwaka 1923.

Roma
Katika karne zilizofuata Italia pamoja na Ulaya iliona vita na mashambulio ya makabila yasiyostaarabika. Mnamo mwaka 1000 Roma ilikuwa mji mdogo wenye wakazi 20,000 pekee walioishi ndani ya maghofu ya mji mkubwa wa kale.

Jimbo Kuu la Pesaro
Jimbo Kuu la Pesaro (kwa Kilatini Archidioecesis Pisaurensis) ni mojawapo kati ya majimbo 223 ya Kanisa Katoliki nchini Italia na kama hayo yote (isipokuwa 3) linafuata mapokeo ya Kiroma.

Esquilino
Esquilino ni kilima maarufu katikati ya Roma, mji mkuu wa Italia.

Milano
Mji ulianzishwa mnamo 400 KK na Wakelti ukawa mji wa Kiroma mnamo 222 KK ukajulikana kama Mediolanum. Mji ulikua katika Dola la Roma. Mwaka 293 Kaisari Diokletiano alichagua Milano kama mji mkuu wa nusu ya magharibi ya Dola la Roma. Tamko la MIlano lilitolewa 313 na makaisari Licinius na Konstantino Mkuu likatangaza mwisho wa mateso dhidi ya Wakristo.

Historia ya Italia
Ni kati ya nchi sita zilizoanzisha Umoja wa Ulaya mwaka 1957 ikaendelea kuunga mkono ustawi wake hadi uanzishaji wa pesa ya pamoja (Euro).

Istanbul
Mji huu umebadilishiwa jina mara kadhaa katika historia yake ya zaidi ya miaka 2,600. Awali jiji hilo liliundwa na Wagiriki mnamo mwaka 660 KK kwa jina la Bizanti. Mnamo mwaka 330 BK Kaisari Konstantino Mkuu aliufanya kuwa mji mkuu wa Dola la Roma akaupanua ukajulikana kama Konstantinopoli (yaani mji wa Konstantino).

Italia
Kutokana na urefu mkubwa wa Italia toka kaskazini hadi kusini, hali ya hewa ni tofauti sana, kuanzia baridi kali sana hadi joto kali sana.

Roma
Roma una wakazi milioni 2,870,336[1] katika eneo la km² 1,287.36.

Italia
Lugha rasmi ni Kiitalia, inayotegemea zaidi lahaja za Italia ya Kati, lakini siku hizi inatumiwa na wananchi walio wengi hata katika mikoa mingine, ambayo kwa jumla ni 20.

Italia visiwani
Italia Visiwani ni sehemu ya Italia inayoundwa na mikoa miwili ya visiwani: Sicilia na Sardegna.

Vatikani
Mji wa Vatikani ni dola-mji lenye eneo la kilomita za mraba 0,44 tu. Hivyo ni nchi ndogo kuliko zote duniani. Pande zote inazungukwa na Italia.

Italia
Milima ya Appennini inaunda uti wa mgongo wake na ile ya Alpi, ambayo ni mirefu zaidi inaunda kwa kiasi kikubwa mpaka kati ya Italia na nchi nyingine za Ulaya.

Vienna
Vienna (Kijer.: Wien) ni mji mkuu pia mji mkubwa wa Austria. Iko katika mashariki ya Austria kando la mto Danubi. Idadi ya wakazi imezidi milioni moja na lakhi sita. Vienna ina cheo cha jimbo ndani ya shirikisho la jamhuri ya Austria.

Vienna
Kwa karne nyingi Vienna ilikuwa mji mkuu wa dola kubwa. Wafalme na makaisari wa familia ya Habsburg walitawala Dola Takatifu ya Kiroma hadi 1806 na baadaye na maeneo makubwa ya Ulaya ya kusini-mashariki hadi 1918. Hivyo Vienna ina majengo mazuri inayotunza kumbukumbu ya enzi za kale sio tu mji mkuu wa Austria ndogo ya leo.

Italia ya Kati
Kwa jumla ni km 58,052 na wakazi 12,068,519

Italia
Italia ndiyo nchi inayongoza duniani kwa kuwa na mahali pengi (51) pa kimaumbile na pa kihistoria palipoingizwa katika orodha ya UNESCO ya "Urithi wa Dunia".

Assisi
Assisi (inatamkwa Asizi) ni mji wa Italia, mkoa wa Umbria, wilaya ya Perugia. Wakazi wake ni 26.946 (2007).

Dola la Roma
Mji uliundwa katika karne ya 9 KK hivi kwenye vilima kando ya mto Tiber katikati ya rasi ya Italia. Waroma wenyewe walipenda kutaja mwaka 753 KK walioutumia kama chanzo cha kalenda yao "ab Urbe Condita" (a.U.C. = tangu kuundwa kwa Roma). Lakini akiolojia imeonyesha dalili za makazi ya mapema zaidi katika eneo la mji.

Istanbul
Konstantinopoli uliendelea kama mji mkuu wa Dola la Roma na baadaye Roma ya Mashariki uliojulikana pia kama Milki ya Bizanti hadi mwaka 1453 ambapo mji ulitwaliwa na Waturuki. Tangu mwaka ule uliendelea kama mji mkuu wa Milki ya Osmani hadi mwaka 1923. Baadaye serikali ya Uturuki ilihamia Ankara.

Venezia
Venezia (pia: Venisi kutokana na Kiingereza Venice) ni mji wa Italia na makao makuu ya mkoa wa Veneto, kaskazini-mashariki mwa nchi.

Aventino
Aventino ni kilima maarufu katikati ya Roma, mji mkuu wa Italia.

Walatini
Walatini ni kabila la kale linalodhaniwa kuvamia sehemu ya Italia ya kati (mkoa ambao leo unaitwa Lazio na makao makuu yake ni Roma) katika milenia ya 2 KK.

Bologna
Bologna ndiyo mji mkuu katika mkoa la Emilia-Romagna. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2016, mji una wakazi wapatao 387 554 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m kutoka juu ya usawa wa bahari.

The Italian Job
Filamu inaazia mjini Venice, Italia, tunakutana na kiongozi wa wanakikosi cha filamu hii Bw. John Bridger (Donald Sutherland) akiwa anampigia simu binti yake aitwae Stella (Charlize Theron) huku baba wa binti huyo akimweleza mwanae kwamba "hii ndiyo kazi yangu ya mwisho" (mazungumzo kupitia simu).

Roma
Roma (pia: Rumi) ndio mji mkuu ("Roma Capitale") wa Jamhuri ya Italia.

Historia ya Italia
Umoja ulipotea kuanzia uvamizi wa jiji la Roma uliofanywa na Wagermanik (476 BK) na hasa baada ya ufalme wa Karolo Mkuu aliyetawala sehemu ya kaskazini tu.

Padova
Padova ni mji wa Italia katika mkoa la Veneto. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2009, mji una wakazi wapatao 210,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 12 kutoka juu ya usawa wa bahari.

Walatini
Polepole Roma, mji wao mkuu, uliteka maeneo mengi ya Ulaya kusini, Ulaya magharibi, Afrika kaskazini na Mashariki ya kati, hata kuunda dola kubwa lililoendelea hadi mwaka 476 magharibi na 1453 mashariki.

Palatino
Palatino ni kilima maarufu katikati ya Roma, mji mkuu wa Italia.

Quirinale
Quirinale ni kilima maarufu katikati ya Roma, mji mkuu wa Italia.

Valletta
Valetta (pia: La Valetta, Kilugha: il-belt "mji") ni mji mkuu wa Malta mwenye wakazi 7,100. Mji ulijengwa kama mji-boma kwenye ncha ya rasi ndogo inayozungukwa na maji ya bahari pande tatu.

Napoli
Napoli (kwa Kiingereza: Naples) ni mji wa bandari kando ya bahari ya Mediteranea katika Italia ya kusini.

Historia ya Italia
Baada ya vita vikuu vya pili iligeuka Jamhuri yenye katiba inayotia mamlaka kuu mikononi mwa bunge.

Juventus F.C.
Juventus Football Club (kutoka Kilatini: Juventūs, "Ujana"; matamshi ya Kiitalia: [juvɛntus]) ni klabu ya soka iliyopo katika ligi kuu ya Italia huko Torino, Piemonte.

Mikoa ya Italia
Mikoa ya Italia ni vitengo vikuu vya utawala chini ya ngazi ya taifa nchini. Eneo lote la Italia limegawiwa katika mikoa 20. Kila mkoa huwa na kiwango cha madaraka cha kujiamulia, lakini mikoa 5 huwa na madaraka ya kujitawala. Madaraka hayo na kuwepo kwa kila mkoa yameandikwa katika katiba ya nchi.

Italia Kusini
Kwa jumla ni km 73,223 na wakazi 14,118,477

Hati ya Milano
Hati hiyo ilimaliza dhuluma za serikali dhidi ya Wakristo zilizodumu kwa karibu miaka 250, tangu Kaisari Nero alipozianzisha mjini Roma mwaka 64 BK.

Instruction: Given a question, retrieve Wikipedia passages that answer the question.


Question: Je,hospitali kongwe zaidi nchini Kenya ni upi?

Hospitali ya Taifa ya Kenyatta
Hospitali ya Kitaifa ya Kenyatta iliyoko jijini Nairobi, ni Hospitali kongwe zaidi nchini Kenya. Ilianzishwa mwaka wa 1901 na uwezo wa vitanda takribani 40 kama Native Civil Hospital, ilibadilishwa jina na kuitwa King George VI mwaka 1952. Wakati huo,masetla walikuwa wakihudumiwa na hospitali ya jamii iliyoko karibu, European Hospital (sasa inaitwa Nairobi Hospital). Ilibadilishwa jina hadi Kenyatta National Hospital - baada ya Jomo Kenyatta - kufuatia uhuru kutoka Uingereza. Kwa sasa ndiyo hospitali kubwa ya rufaa na mafundisho nchini.

Hifadhi ya Taifa ya Nairobi
Hifadhi ya Taifa ya Nairobi ilikuwa mbuga ya kwanza nchini Kenya ilipoanzishwa mwaka wa 1946. Iko takriban kilomita 7 kusini mwa katikati ya Nairobi, mji mkuu wa Kenya, na ni ndogo ikilinganishwa na mbuga nyingine za wanyama barani Afrika. Majumba marefu jijini Nairobi yaweza kuonekana kutoka kwenye mbuga.

Meru, Kenya
Meru ni mji wa biashara, kilimo na elimu kaskazini ymw Kenya. Mji huu una mabenki na hoteli, masoko na vituo vya usafirishaji. Kahawa, chai, mbao, ng'ombe, maziwa, maharagwe ya "Kifaransa" na bidhaa nyingine nyingi hutoka katika Kaunti ya Meru. Pia kuna shule za msingi na sekondari, zikiwa pamoja na Shule kuu ya sekondari ya Meru na shule ya wasichana ya kaaga, ambazo ni baadhi ya chuo zinazoongoza katika taasisi za elimu ya sekondari Kenya. Chuo kikuu cha Emory ina ubia na Shule kuu ya sekondari ya Meru katika kusidiana na kompyuta, vitabu, na vifaa vya sayansi katika kumbukumbu ya George Brumley. Pia kuna shule za Ufundi. Taasisi ya ufundi Meru na Chuo cha Teknolojia ya Meru ambazo ndizo kuu. Pia, kuna vyuo vya ualimu na chuo kikuu cha Kenya Methodist University kinachojulikana kama KEMU.

Ruwaza ya Kenya 2030
Kulitangazwa 10 Juni 2008, kwamba wilaya ya Isiolo, itakuwa ya kwanza ya mradi wa kewekezwa. Mpango unazimia kuufanya mji wa Isiolo kuimarika kama eneo la kitalii ambalo litajumuisha kasino, mahoteli, masoko rejareja, uwanja wa ndege wa kisasa na vifaa vya usafiri.[3]

Mkoa wa Kati (Kenya)
Mkoa wa Kati ni kitovu cha kilimo cha Kenya. Kuna kahawa nyingi pia mazao mengine. Maziwa na bidhaa kutokana na maziwa kama vile jibini hutengenezwa hasa mkoani. Soko zake ni pamoja na mji mkuu wa Nairobi ulio nje ya mkoa mwenyewe lakini imepakana nayo.

Gatundu
Hospitali ya Ngazi ya 4 ya Gatundu huhudumia kanda ya Gatundu Kusini na Kaskazini. Upanuzi wa hospitali ulifanywa kati ya mwaka 2013 hadi Aprili 2016 ambapo jengo mpya liliadhimishwa na Rais Uhuru. Jengo hili lina vitanda 12 vya huduma ya dharura, vitanda 84, maabara, kitengo cha uzazi, thieta ya upasuaji, wadi, skana za CT, eksirei na lifti nne. Lilijengwa kwa usaidizi wa Uchina.

Maeneo bunge ya Kenya
Maeneo bunge ya Kenya yanatumika kuchagua wajumbe wa bunge la Kenya. Kuna maeneo bunge 210 nchini Kenya. Kenya ina mfumo wa kupiga kura wa mshindi-mmoja, kumaanisha kila eneo bunge linachagua mbunge mmoja tu. Maeneo bunge yamegawanywa zaidi katika kata, zinazotumika kuchagua madiwani kwa serikali za wilaya za Kenya.
Wabunge na madiwani wanachaguliwa wakati wa uchaguzi mkuu unaofanyika kila miaka mitano. Uchaguzi mkuu wa mwisho ulifanyika mwaka 2007 na ukasababisha mgogoro mkubwa.

Ikulu ya Kenya
Pia kuna nyumba za makazi katika Eldoret, Sagana, Kisumu na Kakamega. Zimetawanyika kote nchini kumtolea rais makazi aendapo ziara popote nchini.

Geoffrey William Griffin
Starehe hutoa elimu ya hali ya juu bila malipo kwa mayatima na watoto wengi maskini wa Afrika (kwa mfumo unaofanana na Christ's Hospital). Wanfunzi wengi wa zamani sasa ni watu maarufu nchini Kenya na ulimwenguni. (Waziri mstaafu Raphael Tuju; Paul Ereng, mshindi wa medali ya dhahabu ya Olimpiki; Dk Amrose Misore, Naibu Mkuu wa Mkurugenzi wa Huduma ya Afya; na Prof George Magoha, Daktari wa upasuaji na Mwanaurolojia ambaye ni Makamu wa Chansela wa sasa wa Chuo Kikuu cha Nairobi ni wachache tu ya Wanastarehe wa zamani).

Bondo, Kenya
Bondo ni mji wa Kenya, mkubwa kuliko yote ya kaunti ya Siaya.

Kenya Ports Authority
Kenya Ports Authority "(KPA)" ni shirika la serikali lenye wajibu wa "kudumisha, kutekeleza, kuboresha na kusimamia kufanyika kwa huduma zote kwenye Bahari ya Hindi ukanda wa pwani ya Kenya, ikiwa ni pamoja na Bandari ya Kilindini hususan ya Mombasa. Bandari zengine zinazohudumiwa na KPA ni pamoja na Lamu, Malindi, Kilifi, Mtwapa, Kiunga, Shimoni, Funzi na Vanga. KPA ilianzishwa mwaka wa 1978 kwa kitendo cha Bunge na iko Mombasa.

Orodha ya hospitali nchini Afrika Kusini
Klerksdorp

Muungano wa mabenki ya Equity
Mnamo juni 2008, benki hii ilichaguliwa na ""Euromoney" awards" kama benki bora zaidi nchini Kenya. Nchini Kenya, Benki ya Equity ilichaguliwa kuwa benki iliyo bora zaidi katika tuzo la "Renaissance Capital Bank awards" mnamo mwezi wa Agosti 2008 na mara ilitaja kama kampuni yenye hisa ambazo zinathamana kwa wenyehisa katika Soko La Hisa La Nairobi mnama mwaka wa 2008.

Hospitali ya Mafunzo na Marejereo ya Moi
Hospitali ya Mafunzo na Marejereo ya Moi ni hospitali iliyoko katika maeneo ya mashambani ya Magharibi mwa Kenya katika jiji la Eldoret, wilaya ya Uasin Gishu, Kaskazini mwa Jimbo la Rift Valley. Iko kama kilomita 320 kaskazini Magharibi mwa Nairobi. Hospitali hii iko kando ya barabara ya Nandi, Mashariki mwa jiji la Eldoret. Kuna vielekezo kadhaa kando ya barabara vya kuwaongoza wageni na wagonjwa hadi hospitalini.

Orodha ya hospitali nchini Afrika Kusini
Kroonstad

Uwanja wa Kimataifa wa Michezo wa Moi
Uwanja wa Kimataifa wa Michezo wa Moi ni uwanja wa shughuli mbalimbali ulioko Kasarani, maeneo ya nje ya Nairobi, Kenya. Uwanja huu una kiwango cha kukimu takribani watu 60,000. Uligharamiwa na Serikali ya Uchina mwaka wa 1987 kwa ajili ya All-Africa Game iliyofanyika mjini Nairobi. Unatumika kwa sasa haswa kwa mechi za kandanda, Timu ya Kitaifa ya Kenya huchezea mechi zake nyingi za nyumbani hapa. Kando na uga wa kandanda, kuna pia ukumbi wa kukimu watu 5,000 wa Gymnasium na ukumbi wa kuogelea kama sehemu ya Uwanja wa Kimataifa wa Michezo wa Moi.

Eldoret
na sasa ni moja ya miji yanayokua kwa kasi zaidi katika Kenya, na sasa ni nambari 5 kwa ukubwa nchini Kenya.

AFC Leopards
AFC Leopards SC ina wafuasi wengi tofauti, ambao wanaupinzani mkubwa na vilbu vingine, hasa Gör Mahia.
Inaweza kupingwa kuwa klabu hii ndiyo kubwa zaidi na maarufu nchini Kenya na Afrika ya Mashariki – lina wafuasi waliokadiriwa kuwa milioni 6 nchini Kenya. Mashabiki hawa wanajumuishwa katika matawi ya wafuasi yaliyoenea kote nchini. Hata hivyo, ufuasi na umaarufu wake unapita mipaka ya Kenya hadi wa bara zima sansana Afrika ya Mashariki na Kusini mwa Afrika. Kiakili, klabu maarufu zaidi Kenya na Afrika ya Mashariki kamwe halijwahi kucheza mechi ya ugenini - AFC Leopards SC hupata wafuasi zaidi katika mechi za ugenini kuliko timu za upinzani za nyumbani..Hata kwa sasa bado klabu hii inadumisha wastani wa juu zaidi wa kutazamwa na wafuasi wao kuliko vilabu vingine vyote vya Ligi Kuu ya Kenya.Mechi yao ya kwanza waliporudi katika Ligi Kuu mwaka wa 2009 ilibidi isimamishwe kwa sababu ya uhaba wa usalama ulyosababishwa kwa kuanguka kwa mzunguko kutokana na umati wa wafuasi wake ndani na nje ya uwanja.

Orodha ya hospitali nchini Afrika Kusini
Hii ni orodha ya hospitali nchini Afrika Kusini.

Kenya Data Networks
KDN imeeneza mtandao mkubwa zaidi wa fibre optic katika eneo hili. Na zaidi ya kilometa 500 ya kamba ya fibre optic ya Metropolitanmjini Nairobi, 50 katika Kisumu na Mombasa na 20 katika Nakuru, Eldoret na Tika, KDN imeenea katika miji muhimu nchini Kenya. Uti wa mgongo mkuu nchini, kutoka Mombasa (kupitia Voi, Nairobi, Nakuru na Eldoret) mpaka Malaba (mpaka wa Kenya-Uganda) ulimalizwa mwaka wa 2006 na sasa KDN inapanga kutengeneza "redundant links". Hizi zitaunda mchoro wa nambari nane kwenye uti wa mgongo mkuu. Awamu ya kwanza inaunganisha Malaba na Nakuru kwa kupitia Busia, Kisumu, Kisii, Kericho na Njoro. Kisha muunganisho kutoka Nakuru hadi Nairobi inatumia muunganisho iliopitia Nyahururu, Nyeri na Thika ikielekea Nairobi kama akiba. Mtandao kutoka Nairobi hadi Mombasas nayo intumia ile imepiria Thika, Garissa, Garsen na Malindi ikielekea Mombasa kama Akiba.

Eldoret
Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Eldoret hutumiwa na mji huu na ulipigiwa kora kama uwanja safi kabisa nchini mwaka 2001. Njia Kuu ipitayo Africa nzima pia hupita kupitia mji. Reli ya Kenya na Uganda pia hupitia hapa.

Kaunti ya Kwale
Kaunti ya Kwale ni Kaunti nchini Kenya iliyoko kwenye eneo la Mkoa wa Pwani la awali. Mki mkuu uko Kwale lakini mji wake mkubwa ni Ukunda.

Orodha ya hospitali nchini Afrika Kusini
Stellenbosch

Ruangwa
Sekta hii ya Afya ina mapungufu yafuatayo katika utoaji wa huduma. Katika Hospitali ya Wilaya kuna upungufu wa majengo ambayo ni ;wodi 4 zikiwemo wodi ya uzazi, wodi ya watoto, wodi 2 za upasuaji[ 1 ya wanawake na 1 ya wanaume]. Wodi 1 ya Uzazi inaendelea kujengwa.

New Cargen House
Kwa kiswahili ni Jumba lipya la Cargen na liko katika mtaa wa Harambee jijini Nairobi. Ofisi za Car and General Kenya ziko katika jumba hili.

Orodha ya hospitali nchini Afrika Kusini
Mthatha Nyingine Bloemfontein

Bandari ya Kilindini
Bandari ya Kilindini ni hori kubwa asili ya maji yenye urefu kwenda chini unaoendelea barani kutoka Mombasa, Kenya. Inatumika kama bandari ya Mombasa, na inayo uendelezaji mikoani hadi Uganda na Sudan. Bandari ya Kilindini ni sehemu kuu ya Bandari ya Mombasa, bandari ya kimataifa ya pekee nchini Kenya. Inasimamiwa na Mamlaka ya Bandari ya Kenya (KPA). Mbali na upakuaji na upakiaji mizigo, bandari ya Mombasa ni hupokea meli za kitalii kwa mara nyingi.

Orodha ya hospitali nchini Afrika Kusini
Knysna

Kenya
Mombasa ulikuwa mji wenye bandari wa nchi ya Kenya kabla ya ukoloni katika Enzi ya kati. Bandari hiyo ilitumika kuendeleza biashara na miji mingine yenye bandari Afrika, Uajemi, na wafanyabiashara Waarabu, Yemeni na hata Bara Hindi.[10]

Benki ya Kenya Commercial Bank
Kenya Commercial Bank - Nairobi, Kenya KCB Rwanda - Kigali, Rwanda KCB Kusini mwa Sudan - Juba, Kusini mwa Sudan KCB Tanzania - Dar es Salaam, Tanzania KCB Uganda - Kampala, Uganda Kampuni ya Ufadhili ya KCB - Nairobi, Kenya Kampuni ya Ufadhili wa Michezo ya KCB - Nairobi, Kenya Kampuni ya Akiba na Mikopo - Nairobi, Kenya

Chuo Kikuu cha Nairobi
Chuo Kikuu cha Nairobi (UoN) ni chuo kikuu kikubwa zaidi nchini Kenya. Ingawa historia yake kama taasisi ya elimu ilianza 1956, hakikufanya kuwa chuo kikuu huria mpaka 1970 wakati Chuo Kikuu cha Afrika Mashariki kiligawanywa katika vyuo vikuu huria: Chuo Kikuu cha Makerere nchini Uganda, Chuo Kikuu cha Dar es Salaam nchini Tanzania, na Chuo Kikuu cha Nairobi.

Milima Aberdare
Milima ya Aberdare (ambayo zamani ilikuwa inajulikana kama Milima ya Sattima , Kikuyu: "Nyandarua" ) ni mlima wa urefu wa kilomita 160 katika upande wa juu wa kaskazini ya mji mkuu wa Kenya ambao ni Nairobi yenye wastani wa kimo wa fiti 11,000 (mita 3.350). Milima hii inapatikana katika sehemu ya magharibi ya kati ya Kenya, kaskazini mashariki ya Naivasha na Gilgil na kusini mwa ikweta. Milima hii hufomu sehemu ya mashariki ya Bonde la Ufa kuu inayoteremka kutoka kwa tambarare ya Kinangop hadi kwa ngome ya Laikipia ambayo iko kaskazini ukielekea kusini. Upande wa mashariki, mtiririko wa maji wa Milima hii huteremka ndani ya Bonde la Ufa na unaweza kuona Ziwa Naivasha na ngome ya Mau kwa mbali.
Milima ya Aberdare ina wastani wa mwinuko wa fiti 12,000 - 13,000 juu ya usawa wa bahari na ina msitu mzito. Wingi wa msitu umelindwa ndani ya Mbuga ya Kitaifa ya Aberdare tangu ianzishwe mwaka wa 1950. Anuwai hii huvutia idadi kubwa ya wapenzi wa kutembea na wapandaji milima, wanaoendesha shughuli zao nje ya miji ya Naivasha na Gilgil. Mteremko ya chini hutumiwa kwa ukulima huku maeneo ya juu yanajulikana sana kwa wanyamapori. Tukio la The Rhino Charge ni tukio la kila mwaka linaloendeshwa na wahafidhina nchini Kenya wanaolipa kuweka ua katika mbuga ya kitaifa ya Aberdare kama njia ya kulinda msitu mkubwa kabisa katika eneo la Afrika Mashariki kutoka kwa uharibifu.
Jina la zamani la milima hii bado linatumiwa katika sehemu ya Oldoinyo la Satima ( "mlima wa ng'ombe dume mdogo"); ifikapo mita 4,001 wa milima (fiti 13.120), ndicho kilele cha juu kabisa katika Milima ya Aberdare. Mlima Kenya (mita 5.199, fiti17,057), mlima wa pili mkubwa barani Afrika (baada ya Mlima Kilimanjaro), linapatikana kilomita kadhaa mashariki mwa Milima ya Aberdare.
Eneo hili linajulikana sana kama makao makuu ya Dedan Kimathi, kiongozi wa kundi la Mau Mau lililoanzishwa mwaka 1950. Pia, Malkia Elizabeth akawa Malkia wa Uingereza wakati alikuwa amekufa kutembea katika Milima hii ya Aberdares. ] Eneo hili pia lilikuwa eneo ambalo JA Hunter alimwua tembo katika msitu wa Aberdare.

Mkoa wa Mashariki (Kenya)
Mkoa wa Mashariki ("Eastern Province") ni mkubwa wa pili kati ya mikoa minane ya Kenya. Umepakana na Ethiopia halafu na mikoa ya Bonde la Ufa, Kati, Nairobi, Pwani na Mashariki-Kaskazini.

Kamiti
Kamiti ni gereza kubwa lililoko Kenya, njia ya kwenda Kiambu. Hapa wengi waliokataa utawala wa kifua uliokuwa ukiendezwa na Mstaafu rais Moi walifungiwa hapa. Kwa muhtasari tu, Ngugi wa Thiong'o, Koigi wa Wamwere walifungiwa hapa bila ya hatia na kutumikia vifungo hadi walipoachiliwa huru.

Uwanja wa Nyayo
Uwanja wa kitaifa wa Nyayo ni uwanja wa azma tofauti tofauti mjini Nairobi, Kenya. Iko karibu na kituo cha mji. Uwanja huu unaweza kushikilia watu elfu thelathini na ulijengwa mwaka wa 1983. Hivi sasa hutumiwa zaidi kwa mechi ya kandanda. Klabu maarufu ya AFC Leopards huchezea mechi zao mengi za kinyumbani huko. Uwanja huu pia hutumika kwa Riadha na sherehe mbalimbali. Vifaa vingine katika uwanja wa nyayo ni pamoja na Gym na mita hamsini ya pahali pa kuogelea.
Kukamilika kwa uwanja wa nyayo ulipatia Kenya nafasi ya kuwekwa katika jamii ya Mataifa yalioalikwa
kushindania kuandaa michezo ya nne ya Pan African games mwaka wa 1987. Kenya ilinyakua nafasi hii na kuipa sifa kimataifa. Hivi uwanja wa kitaifa wa nyayo ulisababisha kujengwa kwa uwanja wa kimataifa wa Moi.
Uwanja wa nyayo ulibadilishwa jina na kuwa uwanja wa kitaifa wa coca cola, baada ya kampuni hii ya kimataifa kushinda haki za kuipa jina mwezi wa februari 2009. Mpango huo alikuwa wa thamani ya dola milioni 1.5,
na kampuni hii ya coca cola ingeweza kuipa jina, na kuirekebisha kwa miaka mitatu. Miezi mitatu tu baadaye, Coca Cola ilijiondoa kutoka kwenye mkataba, kwa sababu serikali ya Kenya ilitaka jina ya uwanja uwe uwanja wa kimataifa wa nyayo coca cola.
Makao makuu ya Shirikisho la Soka Kenya na Athletics Kenya, iko uwanja mkuu wa Nyayo.
Yafuatayo ni orodha kina ya miundombinu katika uwanja;
Miundo mikuu

Uwanja wa ndege wa Kimataifa wa Jomo Kenyatta
Tarehe 14 Oktoba 2005, Mamlaka ya Viwanja vya Ndege vya Kenya (Kenya Airports Authority) ilitangaza mipango kabambe ya kupanua uwanja huu wa kimataifa wa Jomo Kenyatta . Kamati hii ilitangaza kuwa katika kipindi cha miaka miwili ijayo, viwanja vya ndege vitaweza kuboreshwa kote nchini, hasa mjini Nairobi. Mradi wa upanuzi ulichangiwa na ongezeko la abiria lilipotimu abiria milioni 4 ilhali uwanja huo ulijengewa abiria milioni 2.5.

Orodha ya hospitali nchini Afrika Kusini
Zingine

Ulinzi Stars
Ulinzi Stars ni klabu inayohusishwa na Jeshi la Kenya huku wachezaji wao wengi wakiwa wanajeshi. Wao hushindana katika ngazi ya juu ya ligi, Ligi Kuu ya Kenya. Timu hii imekuwa mabingwa wa Kenya mara tatu; mwaka wa 2003,wa 2004, na wa 2005 . Hii ilifanya kuwa timu ya tatu katika Ligi Kuu ya Kenya kuwa mabingwa kwa miaka mitatu mfululizo, baada ya AFC Leopards na Gör Mahia. Ulinzi Stars hucheza mechi zao katika Uwanja wa Afraha,[Nakuru]. Hapo zamani, makao ya klabu hiyo ilikuwa katika mji wa [Thika], lakini imehamia mji wa [Nakuru] tangu msimu wa 2004/05.Mechi zao zote za nyumbani wamekuwa wakicheza katika Uwanja wa Afraha, [Nakuru].

Uwanja wa Ndege wa Wilson (Kenya)
Uwanja huo wa ndege umekuwa ukitumika tangu 1933. Ulikuwa uwanja mkuu wa ndege hadi kufunguliwa kwa Uwanja wa ndege wa Kimataifa wa Jomo Kenyatta. Uwanja huo wa ndege unatumika kwa safari za kimataifa pamoja na za ndani ya nchi. Inatumika zaidi na ndege ndogo. Sekta zinazotumia huduma zake sana ni za utalii, huduma za afya na kilimo. Uwanja huo wa ndege una wastani ya 120,000 ya ndege zinazoshuka na kupaa kwa mwaka. Airkenya na kampuni nyingine ndogo za ndege zinatumia uwanja wa Wilson kwa huduma za abiria za ndani ya nchi, badala ya Uwanja wa Jomo Kenyatta ambao ni uwanja mkuu wa ndege jijini Nairobi. Wamisionari wanaohudumu ndege kama AMREF, MAF na AIM AIR hutumia uwanja wa Wilson kama wigo wao wa Afrika. Uwanja huo wa ndege hutumiwa pia kwa mafunzo ya urubani. "Kenya Airports Authority" (KAA) viwanja vya Ndege ya Kenya ndio imedhibitiwa na mamlaka ya kuendesha uwanja huu wa ndege.

Serena Hotels
Hoteli ya Serena mjini Nairobi ni yenye nyota tano na ndio hoteli kuu. Ina vyumba 183 na vyumba 7 vya waheshimiwa, pamoja na chumba kimoja cha rais au mkuu wa nchi. Kituo chake cha Maisha Health Club ni bora zaidi nchini Afghanistan. Serena ni mwanachama wa Leading Hotels of the World (Hoteli zinazoongoza kote duniani).

Eneo Bunge la Othaya
Othaya ndio mji mkuu katika eneo bunge hili. Mwai Kibaki, rais wa sasa wa Kenya,amekuwa mbunge wa Othaya tangu mwaka wa 1974. Kabla ya hapo,alikuwa mbunge wa Eneo Bunge la Doonholm (kwa sasa ni Makadara).

Elimu nchini Kenya
Ukuaji wa sekta ya elimu nchini Kenya umezidi matarajio. Baada ya chuo kikuu cha kwanza kuanzishwa mnamo mwaka wa 1970, vingine vitano vilitengenezwa. Mahitaji ya elimu ya juu imesababisha kuanzishwa kwa vyuo vikuu vya kibinafsi.

Ruangwa
Wilaya ina jumla ya Zahanati 16, kati ya hizo Zahanati 13 ni za Serikali na 2 ni za Mashirika ya Dini na 1 ni ya Mtu binafsi (MUZDALFA). Ujenzi unaendelea kwenye Zahanati 6 ambazo ni Makanjiro, Mtimbo, Mtakuja, Likwachu, Liuguru, na Mtondo. Ili kukidhi mahitaji ya Zahanati, inatakiwa zijengwe Zahanati 4 zaidi. Zahanati hizo zinatakiwa kuongezwa katika Vijiji vya Chibula, Chinongwe, Luchelegwa na Nandanga. Hospitali ya Wilaya ina jengo 1 la Upasuaji na chumba cha mionzi (X-ray) lakini hakuna mashine ya mionzi na vifaa vya upasuaji. Huduma za Afya hutolewa na Waganga 35, wauguzi 35, wakunga wa jadi 108, Waganga wa jadi 47, Wahudumu wa Afya Vijijini 48 na MCHAs 8 (Wakunga wasaidizi).

Kinshasa
Kuna hospitali ishirini Kinshasa, pamoja na vituo mbalimbali vya matibabu na kliniki. [14] Mwaka 1997, Dikembe Mutombo akajenga hospitali yenye vitanda 300 karibu na nyumba yake katika mji wa Kinshasa.

Shirika la Riadha la Kenya
Shirika la Riadha la Kenya ilipatiwa tuzo mwaka 2006 kwa kuwa Shirikisho bora Kenya mwakani [1]

Chuo Kikuu cha Kenyatta
Chuo Kikuu cha Kenyatta (kwa Kiingereza: Kenyatta University), kilichoko katika mji wa Nairobi, Kenya, ndicho chuo kikuu cha umma cha pili kwa ukubwa nchini Kenya (baada ya Chuo Kikuu cha Nairobi). Chuo Kikuu cha Kenyatta kimo katika eneo la Kahawa, umbali wa kilomita 20 (maili 12) kutoka mji wa Nairobi, katika barabara kuu ya kuelekea mji wa Thika.

Sarit Center
Sarit Center ilikuwa jumba kubwa la biashara la kwanza katika Kenya.

Utalii nchini Kenya
Vivutio vikuu vya utalii ni safari za picha kupitia mbuga za kitaifa na michezo ya uhifadhi ambayo idadi yao ni 19. Vivutio vingine ni pamoja na misikiti katika jiji la Mombasa; mandhari inayojulikana ya Bonde la Ufa; shamba la kahawa mjini Thika; mtazamo wa Mlima Kilimanjaro, ukivuka mpaka kuingia Tanzania;[2] na fukwe zake kando ya Bahari ya Hindi. Hata hivyo kuna mapato mengi ya kitalii nchini Kenya .

Kenya Revenue Authority
Makao makuu ya KRA ndio mkodi mkuu wa Times Tower, ambalo ndilo jengo refu zaidi Afrika Mashariki na Kati. Ujenzi wa jengo hilo ulikamilishwa mwaka wa 1999, na kubadilisha Kenyatta International Conference Centre kama jengo ndefu zaidi mjini Nairobi.

Orodha ya hospitali nchini Afrika Kusini
London ya Mashariki

Benki ya Kenya Commercial Bank
Benki ya Kenya Commercial Bank (KCB) hutoa huduma za fedha na ina makao yake makuu jijini Nairobi, Kenya. Ni miongoni mwa benki tatu kubwa za kibiashara nchini Kenya na ina rasilimali ya zaidi ya dola za kimarekani bilioni 2. benki zingine mbili za kibiashara kubwa ni benki ya Barclays ya Kenya na benki ya Standard Chartered Bank ya Kenya.

Mkoa wa Kati (Kenya)
Mkoa wa Kati (Central Province) ni mkoa wa Kenya unaoenea kati ya Mlima Kenya, Nairobi na Nyahururu. Eneo lake si kubwa lakini kuna msongamano mkubwa wa watu kulingana na mikoa ya jirani kwa sababu ya hali ya hewa na rutba ya ardhi inayolisha watu wengi. Nairobi iko nje ya mkoa.

Orodha ya hospitali nchini Afrika Kusini
Springs

Kaunti ya Garissa
Kaunti ya Garissa ni makazi ya wakimbizi zaidi ya 260,000. Kambi ya wakimbizi ya Dadaab iliyo katika kaunti hii ndio kubwa zaidi Kenya.

Benki Kuu ya Kenya
Benki hii iko katika mji wa Nairobi. Gavana wa sasa wa benki ni Profesa Njuguna Ndungu ambaye alianza kazi 4 Machi 2007. Prof Ndung'u ni Profesa msaidizi wa Uchumi katika Chuo Kikuu cha Nairobi na ana PhD katika uchumi kutoka Chuo Kikuu cha Göteborg, Uswidi, na vyeo vya Masters na bachelor's katika uchumi kutoka Chuo Kikuu cha Nairobi. Jina la benki kwa ufupi ni "CBK".

Orodha ya hospitali nchini Afrika Kusini
Zingine
Durban

Barabara ya B8, Kenya
Mnamo 2006, Serikali ya Kenya ilikadiria Shilingi biliono 2) ili kurekebisha sehemu kati ya Mombasa na Malindi ya Kilomita 113 huku mashirika mawili yakipewa kandarasi hiyo..
Mjini Mombasa, barabara hii huungana na mbili zingine, A109 (Kuelekea Nairobi) na A14 (kuelekea mpaka wa Tanzania).
Mjini Garissa, barabara hii inaungana na ya B3 ielekeayo Nairobi na mpaka wa somalia.

Mkoa wa Magharibi (Kenya)
Mkoa wa Magharibi ("Western Province") ulikuwa mojawapo ya mikoa ya utawala ya Kenya nje ya Nairobi, ukiwa mkoa mdogo zaidi kati ya mikoa ya Kenya, lakini pia mkoa wenye msongamano mkubwa wa watu.

Jimbo Kuu la Mombasa
Jimbo Kuu la Mombasa (kwa Kilatini Archidiocesis Mombasaën(sis)) ni mojawapo kati ya majimbo 26 ya Kanisa Katoliki nchini Kenya.

Kenya
Mwaka wa 1981, kamati iliyoteuliwa na rais kuratibu namna ya kuanzisha chuo kikuu cha pili nchini Kenya na pia kwa jumla kuubadilisha mfumo wa elimu ilianza kazi yake. Kamati hii ilipendekeza kuwa mfumo ule wa 7-4-2-3 ubadilishwe kuwa mfumo wa 8-4-4 (miaka minane shule ya msingi, miaka minne shule ya upili, miaka minne ya elimu ya chuo kikuu). Jedwali lililo katika Elimu ya Sasa Nchini Kenya linaonyesha muundo wa mfumo wa 8-4-4. Ingawa mfumo wa 7-4-2-3 kinadharia ulifikia kikomo mfumo wa 8-4-4 ulipoanzishwa mwaka wa 1985, kundi la mwisho la mfumo huo wa awali lilihitimu kutoka vyuo vikuu vya Kenya mwaka wa 1992.

Kenya
Kenya ina eneo kubwa wanapoishi wanyamapori likiwemo Masai Mara, ambapo nyumbu na wanyama wengi walanyasi hushiriki katika uhamaji kila mwaka. Uhamaji huo, hasa uhamaji wa nyumbu, hutokea Juni hadi Septemba na hushirikisha mamilioni ya wanyama. Tukio hili huwavutia sana wapigaji picha za sinema. Takribani nyumbu 250,000 huangamia kila mwaka katika uhamaji huu wa kutafuta lishe wakati wa kiangazi.

Ukumbi wa Mikutano wa Kimataifa wa Kenyatta
Uwanja huu wa COMESA ni mkubwa na uko kando na bunge la Kenya. Mwaka 1999, onyesho kubwa zaidi kufanyika nchini Kenya, lililowaleta pamoja waonyeshi wa COMESA kutoka kila nchi, lilifanyika KICC. Miongoni mwa waliohudhuria walikuwa wakuu tisa wa nchi, waliokuja kuhudhuria mkutano wa Wakuu wa Nchi. Uwanja huu unaweza kutumiwa kuhudumia maonyesho makubwa ama kuegeshea magari hadi 1,000.

Eldoret
Eldoret ni nyumbani kwa Chuo Kikuu cha Moi na idadi ya wanafunzi 14,855 kama wa 2006. Shule ya pili ya matibabu nchini Kenya, Moi Teaching and Referral Hospital (MTRH), ni pia ziko katika ndani ya mipaka ya mji wa Eldoret Town.

KEMRI
Taasisi ya Utafiti wa Matibabu ya Kenya au 'Kenya Medical Research Institute' (KEMRI) kwa Kiingereza ni shirika la serikali lililoanzishwa na Amri ya marekebisho ya Sayansi na Teknologia ya mwaka 1979, kama shirika la kitaifa la kufanya utafiti wa afya nchini Kenya. KEMRI imekua kutoka kwa mianzo yake nyenyekevu miaka 27 iliyopita hadi ikawa kiongozi wa kufanya utafiti wa afya ya binadamu. Taasisi hii ni mojawapo ya taasisi zinazoongoza katika ubora barani Afrika na dunia nzima. Ofisi za KEMRI ziko Mbagathi Road, Nairobi.

Orodha ya hospitali nchini Afrika Kusini
Pretoria

Orodha ya hospitali nchini Afrika Kusini
Newcastle

Uwanja wa ndege wa Kimataifa wa Jomo Kenyatta
Uwanja wa ndege Kimataifa wa Jomo Kenyatta, uliofahamika kwanza kama uwanja wa ndege wa Embakasi na uwanja wa ndege wa Kimataifa wa Nairobi, ndio uwanja unaopata wasafiri wengi sana katika Afrika ya Mashariki. Huu ni uwanja wa saba ulio na shughuli nyingi zaidi katika Afrika yote. Uwanja huu wa ndege ulipewa jina la Waziri Mkuu na Rais wa kwanza wa Kenya, Jomo Kenyatta.

Meru, Kenya
Meru ni mji wa Kenya mashariki ambao ni makao makuu ya Kaunti ya Meru na mji wa nane kwa ukubwa nchini Kenya.

Ikulu ya Kenya
Baada ya uhuru, Nyumba ya Serikali ilipatiwa jina Ikulu. [1]

Chuo Kikuu cha Kenyatta
Pia imejenga nyumba ya kuhifadhi maiti pamoja na kuanzisha masomo ya upasuaji na utabibu. Chuo kikuu pia kinajenga maabara zaidi na kufufua miradi ambayo ilimekuwa imesimama kwa miaka, ikiwa ni pamoja na kukamilisha ukumbi wa mafunzo ya sanaa. Juhudi zaidi pia zinawekwa kwa mtiririko wa habari kwa kuwekeza katika mitambo ya mawasiliano na kupata maoni kutoka kwa wanafunzi, hii ni pamoja na redio ya jamii, ambayo inatolewa kupitia kwa tovuti kwa matawi yote ya chuo nchini.

Chuo Kikuu cha Kilimo na Teknolojia cha Jomo Kenyatta
Chuo Kikuu cha Kilimo na Teknolojia cha Jomo Kenyatta (Jomo Kenyatta University of Agriculture and Technology - JKUAT) ni chuo kikuu cha umma kilicho karibu na jiji la Nairobi, Kenya. Chuo hiki kinapatikana mjini Juja, kilometa 36 Kaskazini Mashariki mwa Nairobi, katika barabara kuu ya Nairobi-Thika. Chuo hiki hutoa kozi katika Uhandisi, Sayansi, pamoja na Sanaa ya Uchoraji(Architecture) na Ujenzi (Construction). Chuo hiki kina nia imara ya utafiti katika maeneo ya teknolojia na uhandisi.

Orodha ya hospitali nchini Afrika Kusini
Calvinia
Hospitali ya Ibrahim Esau

Shirika la Viwango Katika Kenya
Ili kuwa na uhusiano wakaribu na huduma bora kwa viwanda, biashara na katika maeneo mbalimbali ya nchi, KEBS imefungua ofisi katika miji ya Mombasa, Kisumu, Nakuru, Garissa, Nyeri na ina ofisi muhimu za ukaguzi katika vingilio vyote Kenya.

Kenya Data Networks
Mnamo 2006, KDN ilijulikana kama mwasilishi wa data mkubwa zaidi nchini Kenya na inajiendesha katika kiwango cha Telkom Kenya amboyo inaendeshwa na serikali. KDN ilianza biashara wakati ilipewa leseni ya kuwa mwendeshaji wa mtandao wa data kwa umma na tuume ya Mawasiliano ya Kenya mwaka wa 2003. Makao makuu ya kampuni ziko Mombasa Road, jijini Nairobi.

Elimu nchini Kenya
Shule nyingi za binafsi nchini Kenya zinapatikana kakita jiji za Nairobi na Mombasa, huku shule za bweni zikipatikana sehemu ya mashambani au viungani mwa miji. Hii ni sambamba na mila ya familia za Uingereza za tabaka ya juu na juu ya kati kuwatuma watoto wao shule za bweni za gharama kubwa ambazo zina nafasi ya kutosha na vifaa. Shule zenyewe zinafanana na shule za umma za Uingereza, huku shule nyingi za kibinafsi jijini Nairobi aidha kuzingatia mfumo wa shule za umma, k.m. Brookhouse School, au kuwa shule za umma chini ya utawala wa kikoloni, k.m. Saint Mary's School, Nairobi na Kenton College.|Uingereza, huku shule nyingi za kibinafsi jijini Nairobi aidha kuzingatia mfumo wa shule za umma, k.m. Brookhouse School, au kuwa shule za umma chini ya utawala wa kikoloni, k.m. Saint Mary's School, Nairobi na Kenton College.

Hospitali ya Ocean Road
Hospitali ya Ocean Road ipo katika nchi ya Tanzania ndani ya jiji la Dar es Salaam wilaya ya Ilala. Hospitali hii ilijengwa mwaka 1897 ikiitwa European Hospital na baada ya uhuru iliitwa Ocean Road Hospital (Hospitali ya Ocean Road).

Chuo Kikuu cha Kenyatta
Liko mjini Mombasa katika pwani ya Kenya. Lilianza kazi Mei 2007.

Hifadhi ya Taifa ya Tsavo Mashariki
Hifadhi ya Taifa ya Tsavo Mashariki ni moja ya hifadhi kubwa zaidi na kongwe nchini Kenya iliyo tambaa eneo la kilomita za mraba 11,747. Ilifunguliwa mnamo Aprili 1948, na iko karibu na kijiji cha Voi katika Wilaya ya Taita Mkoa wa pwani. Hifadhi hii imegawanywa katika sehemu za mashariki na magharibi na barabara na reli ya A109. Jina lake ambalo linatokana mto Tsavo, ambao unatiririka kutoka magharibi hadi mashariki kupitia hifadhi hii, iko mpakani mwa mbuga ya kitaifa ya milima ya Chyulu, na hifadhi ya wanyama ya Mkomazi nchini Tanzania.

Ikulu ya Kenya
Pamoja na Ikulu ya Nairobi, kuna Ikulu nyingine katika majiji ya Mombasa na Nakuru.

Chuo Kikuu cha Kenyatta
Chansela wa sasa ni Dr Harris Mule na Makamu wa Chansela ni Prof Olive Mugenda, ambaye ni Makamu wa kwanza wa kike wa chuo kikuu cha umma nchini Kenya.Chini ya Makamu wa Chansela, kuna manaibu Makamu wa Chansela watatu na Wasajili watatu.Tarehe ishirini na tisa mwezi wa Machi mwaka wa 2009, sehemu ya wanafunzi wa Chuo Kikuu cha Kenyatta waligoma huku wakiiba mali na kuchoma majengo katika tawi kuu na tawi ndogo la [Ruiru]. Wanafunzi walikuwa wakiandamana kupinga kufukuzwa kwa viongozi wao na Makamu wa Chansela, Profesa Olive Mugenda.Miongoni mwa masuala mengine ilikuwa kuanzishwa kwa sare za shule, na kutolewa kwa huduma ya uchukuzi ya wanafunzi wakaazi tawi la Ruiru. Majengo yaliyochomwa ni pamoja na malazi ya Nyayo , maabara ya tarakilishi,afisi za viongozi wa wanafunzi na jumba la Harambee. Polisi wa kupambana na ghasia waliotumwa na Olive Mugenda walishutumiwa kuwa walitumia nguvu ya kupindukia ambao ulisababisha vifo vya wanafunzi wawili na majeraha makubwa kwa wanafunzi kumi na wawili. Pia kulikuwa na madai ya ubakaji ya wanafunzi wa kike na polisi hasa katika jumba la malazi la Ngong. Chuo Kikuu kilifungwa kwa muda usiojulikana baada ya ghasia hizo.

Kamwangi
Hakuna hospistali ya umma isipokuwa kliniki za kibinafsi. Wenyeji huenda hospitali ya Gatundu, Igegania au Gakoe.
Shule za kibinafsi pia zinapatikana kama Wise Shepherd na Good Luck.

Kenya Commercial Bank (Uganda)
Kenya Commercial Bank (Uganda) ni mwanachama wa makampuni ya KCB Group. Makampuni haya ni:KCB Group ndio kundi kubwa zaidi ya huduma za kifedha katika Afrika Mashariki, pamoja na wigo wa mali zaidi ya juu US $ 2.5. Kotoka Julai 2009, KCB Group ina mtandao wa mkubwa zaidi wa matawi ya benki likijumuisha zaidi ya matawi 180 nchini Kenya, Rwanda, Sudan Kusini, Tanzania na Uganda.

Hospitali ya Nairobi
Wakati wa uhuru kwenye mwaka 1961 ikabadilishwa jina ikawa "The Nairobi Hospital" na kuwahudumia watu wote.

Shirika la Riadha la Kenya
Shirika la Riadha la Kenya linalojulikana kama AK ni jumuia linazosimamia Riadha nchini Kenya. Shirika hili ni memba wa IAAF na Shirikisho la Riadha Afrika. AK huratibu mashindano ya Riadha nchini Kenya. Pia hutuma timu ya Kenya kushiriki katika mashindano ya kimataifa. Isaiah Kiplagat ndiye mwenyekiti sasa hivi wa Riahda nchini Kenya. AK ina ofisi zake kuu katika Riadha House, karibu na Uwanja wa Kitaifa wa Nyayo, Nairobi.

Elimu nchini Kenya
Hizi ni taasisi zinazotoa elimu ya juu kwa miaka miwili au mitatu katika viwango vya Cheti, Diploma na Diploma ya juu ya kitaifa. Taasisi hizi hutoa mafunzo ya kiufundi kwa kutumia ujuzi wa mikono katika nyanja mbalimbali kama vile uhandisi sayansi ya madawa ,elimu ,sayansi ya kompyuta n,k. Zinajumuisha vyuo vya mafunzo ya ualimu (TTCs),Taasisi za mafunzo ya udaktari nchini Kenya(KMTC), Kenya Polytechnic ,Mombasa Polytechnic, Eldoret Polytechnic, Tasisi ya mafunzo ya utangazaji na nyingine nyingi Taasisi hizi zote huanzishwa na miswada mbalimbali ya bunge.

Orodha ya hospitali nchini Afrika Kusini
Hermanus

Uwanja wa Ndege wa Wilson (Kenya)
Uwanja wa Ndege wa Wilson [1] uko kilomita tano kusini mwa jiji la Nairobi, Kenya, karibu na vitongoji vya Langata, South C na Kibera.

Orodha ya hospitali nchini Afrika Kusini
Zingine Nelspruit

Kenya
Hata hivyo, kwa miaka mingi waliofuzu wamewaaibisha walioupinga kwa kufualu katika vyuo vya nchini na ng’ambo. Kwa hakika kuhama kwa wasomi na wafanyakazi wa afya hadi nchi zilizoendelea ni dhihirisho tosha la hali hii. Wengi waliofuzu kupitia kwa mfumo huu wamefaulu katika vyuo vikuu vya ng’ambo.

Ikulu ya Kenya
Ikulu ya Kenya ni makazi rasmi ya Rais wa Kenya. Ilikuwa ni makazi ya Waziri Mkuu wa Kenya kutoka uhuru, tarehe 12 Disemba 1963 hadi Kenya ilipogeuka kuwa jamhuri tarehe 12 Disemba 1964. Imekuwa makazi ya rais tangu siku ya kutangaza jamhuri.[1]

Orodha ya hospitali nchini Afrika Kusini
Nyingine

Nairobi
Lugha zote za Kenya huzungumzwa Nairobi, lakini hasa ni Kiingereza na Kiswahili pamoja na Sheng.

Haki za binadamu nchini Kenya
Serikali ya Mwai Kibaki imefanya kazi kuboresha mazingira ya haki za binadamu nchini Kenya na kwa kiasi kikubwa imepunguza matumizi ya mfumo wa kisheria kuwanyanyasa wakosoaji wa serikali. Utawala wa Daniel Arap Moi ulipokea mfululizo wa ukosoaji wa kimataifa kwa rekodi yake ya haki za binadamu. Chini ya Moi, vikosi vya usalama mara kwa mara viliwapitisha viongozi wa upinzani na wanaharakati wa kupigania demokrasia hali ya kufungwa kiholela, kuwekwa kizuizini bila kesi, dhuluma wakiwa kizuizini, na kutumia nguvu za kusababisha majeraha. Wafadhili wa kimataifa na serikali kama vile za Marekani, Ujerumani, Uingereza, na Norway mara kwa mara zilivunja mahusiano ya kidiplomasia mbali na kusimamishwa misaada ya fedha, zikisubiri uboreshaji wa haki za binadamu. Chini ya serikali mpya, ukiukwaji wa haki za binadamu unaopelekewa na siasa umepunguka, lakini njia zingine za ukiukaji wa haki za binadamu zinaendelea, nyingi kwa ukubwa kwenye mikono ya vikosi vya usalama, hususani polisi. Kikosi cha polisi kwa upana kuwa kipengele fisadi zaidi nchini, hasa kwa kuchukua rushwa, kushiriki katika shughuli za uhalifu, na kutumia nguvu kupindukia dhidi ya watuhumiwa wa uhalifu na makundi ya watu. Polisi wengi ambao hutenda dhuluma bado hufanya hivyo kwa kutokujali. Hali ya magereza imebaki kuwa ya kutishia maisha. Mbali na dhuluma kwenye mikono ya polisi na katika mfumo wa utaratibu wa mashitaka, ukandamizaji wa haki katika mwenendo wa kesi za kisheria umeenea, licha ya shinikizo za hivi karibuni kwa wafanyakazi wa mahakama. Uhuru wa kusema na wa vyombo vya habari unaendelea kuathirika kupitia njia mbalimbali za unyanyasaji wa waandishi wa habari na wanaharakati. Vurugu na ubaguzi dhidi ya wanawake umekithiri. Unyanyasaji wa watoto, ikiwa ni pamoja na kufanyishwa kazi kwa kulazimishwa na ukahaba, ni tatizo kubwa. Tohara kwa wanawake (FGM) inabakia kuenea, licha ya sheria dhidi yake katika mwaka wa 2001 kwa wasichana chini ya miaka 16. Unyanyasaji wa wanawake na wasichana, ikiwa ni pamoja na ndoa mapema na urithi wa wake, ni sababu moja katika kuenea kwa virusi vya kukosa kinga katika binadamu / upungufu wa kinga mwilini unaotwaliwa UKIMWI (VVU/AIDS). Kenya ilipiga hatua kidogo ya mafanikio katika mwaka wa 2003, wakati wa ilianzisha Tumeya Kitaifa ya Haki za Binadamu, ikiwa na jukumu la kuhakikisha kuwa Kenya inafikia viwango vya kimataifa vya haki za binadamu. Pia, bunge lilipitisha Sheria ya Watoto kuhakikisha ulinzi wa watoto, vilevile Sheria ya Ulemavu, ikipiga marufuku ubaguzi dhidi ya walemavu.

Historia ya Kenya
Wakoloni wakuu wa Kenya Wakuu wa Serikali ya Kenya (12 Desemba 1963 hadi 12 Desemba 1964) Wakuu wa Nchi ya Kenya (12 Desemba 1964 hadi leo) Historia ya Nairobi Kenya Colony East Africa Protectorate

Hospitali ya Nairobi
Inasifiwa kuwa kati ya hospitali bora za Nairobi na pia nchini Kenya.

Mkoa wa Bonde la Ufa
Mkoa wa Bonde la Ufa ni mkubwa kati ya mikoa minane ya Kenya. Umepakana na Sudani, Ethiopia, Uganda na Tanzania, halafu na mikoa ya Magharibi, Nyanza, Mashariki, Kati na Pwani. Jina latokana na Bonde la Ufa linalopita katika mkoa.

Historia ya Kenya
Kwa karne nyingi, upwa wa Kenya umekuwa mwenyeji wa wafanyabiashara na wasafiri. Kati ya miji iliyopo kwenye upwa wa Kenya ni mji wa Malindi. Umebakia kuwa makazi muhimu ya Waswahili tangu karne ya 14 na wakati mmoja ulishindana na Mombasa kwa ukuu pande hizi za Afrika Mashariki. Kwa kawaida, Malindi umekuwa mji na bandari ya kirafiki kwa serikali zingine.

Milima Aberdare
Aberdares iko katika sehemu ya vyanzo vya maji kwa mabwawa ya Sasumua na Ndakaini, ambazo hutoa zaidi ya maji kwa wakazi wa mji mkuu wa Kenya, Nairobi. Maeneo ya Msitu wa Mlima ni vyanzo vya Mto Tana, mto mkubwa zaidi nchini Kenya, ambayo husambaza maji kwa “Seven Fork hydropower plants” zinaotengeneza zaidi ya asilimia 55 ya jumla ya umeme nchini Kenya.

Kinyala
Kwa upande wa afya pia kuna hospitali kubwa moja ya Igogwe Hospital inayomilikiwa na Kanisa Katoliki parokia ya Igogwe.

Instruction: Given a question, retrieve Wikipedia passages that answer the question.


Question: Mtawa wa kike wa kwanza anaitwa nani?

Historia ya Kanisa
Watawa wa kike hawakuweza kufuata mtindo uleule: waliishi kimonaki lakini kwa kuzingatia ufukara na udugu wa Kifransisko na kwa kuombea utume wa hao ndugu wadogo. Klara wa Asizi (1193-1253), “mche mdogo” wa Fransisko, ndiye mwanamke wa kwanza kutunga kanuni ya kitawa. Tapo hilo ni maarufu kwa marekebisho yaliyofuatana hadi leo kuhusu ufukara.

Elizabeth Cady Stanton
Elizabeth Cady Stanton (12 Novemba 1815 - 26 Oktoba 1902) alikuwa mwanamke Mmarekani aliyejihusisha na harakati za kijamii, hasa ukomeshaji wa vitendo vilivyowanyima wanawake haki ya kupiga kura, na kiongozi shupavu katika harakati za haki za wanawake akishirikiana na Susan B.Anthony. Tamko lake la maoni, lililowasilishw katika mkutano wa kwanza wa haki za wanawake uliofanyika mwaka 1848 katika jiji la Seneca Falls, New York, husifiwa kuwa tamko la kwanza la kuwaunganisha wanawake katika kushiriki harakati za kutetea haki za wanawake, ikiwemo haki ya wanawake kupiga kura.[1].

Alicia Keys
Mwaka 2004 alitoa albamu yake ya pili iliyoitwa The Diary of Alicia Keys na kufanikiwa kuwa msanii wa kwanza wa kike kuchukua tuzo ya MTV.

Historia ya Utawa
Mababu wa Kanisa kuanzia karne I waliandika juu ya wanaume waseja wanaozungukazunguka ili kuhubiri, na juu ya mabikira ambao utakatifu wao unaonyesha Ukristo ulivyo bora kuliko ulimwengu wa anasa unaoliudhi Kanisa.

Mama Teresa
Mama Teresa wa Kolkata (26 Agosti 1910 – 5 Septemba 1997) alikuwa mtawa wa Kanisa Katoliki aliyejulikana kimataifa hasa kutokana na huduma zake kwa watu maskini katika mji wa Kolkata (Uhindi) na kwingineko iliyofanya apatiwe tuzo ya Nobel ya Amani mwaka 1979.

Bikira Maria
Baada ya maisha haya ya duniani Bikira Maria alipalizwa mbinguni mwili na roho, ishara ya mwanamke mshindi. “Ishara kubwa ikaonekana mbinguni, ambapo mwanamke aliyevikwa [[jua]], pia na [[mwezi]] chini ya miguu yake, na taji la [[nyota]] kumi na mbili juu ya kichwa chake” (Ufu 12:1). Maneno ya shangilio lake yametimia: Mungu “amewaangusha wakuu katika viti vyao vya enzi; na wanyonge amewakweza” (Lk 1:52).

Sappho
Sappho (Kigiriki Σαπφώ sap-phō au Ψάπφω psap-phō; * kati ya 630 KK na 612 KK; † mnamo 570 KK)) alikuwa mshairi wa kike wakati wa ustaarabu wa Ugiriki ya Kale. Aliishi mjini Mytilene kwenye kisiwa cha Lesbos. Sehemu kubwa ya kazi zake zimepotea.

Maria Kresensya Hoess
Anna alilelewa Kikristo sana, na tangu utotoni aliamua kuwa mtawa katika monasteri jirani ya Meierhof. Alikuwa akisali mara nyingi katika kikanisa chake, lakini ufukara wa baba yake haukumwezesha kutoa mahari iliyojitajika ili kukubaliwa.

Klementina Anuarite
Ni mwanamke wa kwanza wa Kibantu kupewa heshima hiyo.

Wamatengo
Yalitolewa yakaanikwa juani na yalipokauka yalikuwa tayari kuvaliwa. Magamba hayo yalibadilika rangi yake kutoka hudhurungi na kuwa nyeusi kabisa. Vazi la asili la wanawake liliitwa mpati. Walilifunga kiunoni kisha wakachukua kipande cha vazi lililotengenezwa kwa magome ya miti na kulipitisha katikati ya miguu ili kufunika makalio na sehemu ya siri.

Wanawake wa ukuta wa Kuomboleza
Wanawake wa Wall (Wanawake wa Ukuta wa) ni Wayahudi wa jinsia chama msingi katika Israeli ya kuhakikisha haki za wanawake kubeba juu ya mistari ya Torati ya kusoma Taurati na kuleta mavazi ya kidini katika ukuta Maombolezo, pia kuitwa (Kotel). chama kupanga kikundi cha maombi kike, ambapo baadhi ya wanawake wanazuoni kukutana siku moja kila mwezi wakati wa Rosh Hodesh (siku ya kwanza ya mwezi, kulingana na kalenda ya Kiyahudi), Wall, pia inajulikana (Kotel). anaomba kundi na ni jadi yaliyotolewa na wanawake ambao wanataka kusoma Torati na amevaa kata (Wayahudi sala joho), tèfilim (phylactery) na QUIP (Wayahudi sala cap). Tangu forodha kuwa maendeleo tangu mwaka 1967 na Rabbinate Orthodox katika uhusiano na wanawake, wengi wanakikundi kuteswa mashambulizi na Ultra-Orthodox, na kuwa na hata wamekamatwa na Polisi katika ukuta.

Elizabeth Blackwell
Elizabeth Blackwell (3 Februari 1821 - 31 Mei 1910) alikuwa daktari wa Uingereza, maarufu kama mwanamke wa kwanza kupata shahada ya matibabu nchini Marekani na mwanamke wa kwanza kwenye Daftari ya Matibabu ya Mkuu wa Baraza la Matibabu. Alikuwa mwanamke wa kwanza kuhitimu kutoka shule ya matibabu.[1]

Michelle Obama
Michelle LaVaughn Obama (jina la kuzaliwa ni Michelle LaVaughn Robinson), amezaliwa mnamo tar. 17 Januari 1964) ni Mwanasheria wa Kimarekani na ndiyo mke wa Rais wa Marekani Bw. Barack Obama.
Huyu ndiye Mwafrika-Mwamerika wa kwanza kuwa Mwanamke wa Kwanza wa Marekani.

Historia ya Utawa
Muundo wa pekee ulikubaliwa kwa Opus Dei ambayo ina askofu wake pamoja na mapadri, seminari mbalimbali na walei popote duniani: ni kama jimbo lisilo na eneo maalumu. Mwanzilishi wake ni Yosefu Maria Escrivà (1902-1975).

Mwanamke
Baada ya kuzaa anaitwa kwa kawaida mama, jina lenye heshima kubwa katika utamaduni wa aina nyingi.

Waklara
Tofauti zaidi ni Utawa wa Bikira Maria ([[Waanunsyata]]) ulioanzishwa na malkia [[Yoana wa Valois]] (+1505) kwa heshima ya Maria Mpashwa Habari. Tawi hilo halifuati kanuni ya Kifransisko, lakini toka mwanzo liko chini ya Waoservanti na linashiriki fadhili za Waklara: ndiyo sababu linaorodheshwa pamoja nao.

Yasinta Marescotti
Yasinta Marescotti, T.O.R. (Vignanello, Dola la Papa, leo Wilaya ya Viterbo, 1585 - Viterbo, 30 Januari 1640), alikuwa mwanamke mmonaki wa Utawa wa Tatu wa Mt. Fransisko maarufu kwa vipaji vyake nchini Italia.

Anna Mkapa
Anna Mkapa aliwahi kuwa Mwanamke wa kwanza wa tatu Tanzania kutoka 1995 mpaka 2005, alipokuwa rais mumewe Benjamin Mkapa.

Ally Sykes
Inajulikana na wengi Ally Sykes na kaka yake Abdulwahid Sykes ndio watu wa mwanzo kumpokea Julius Nyerere alipokuja Dar es Salaam mwaka 1952. Nyerere alifika nyumbani kwa akina Sykes kwa utambulisho na hii ilijenga urafiki ambao ulipitiliza na kuwa udugu mkubwa wa mapenzi ya dhati si baina yao tu bali hata kwa wake na mama zao. Mama yake Nyerere Bi Mugaya hakuwa akipungua nyumbani kwa Mama Abdu Bi Mrurguru biti Mussa Mtaa wa Kirk. Halikadhalika Maria Nyerere hakuwa akipungua nyumbani kwa aidha kwa Bi Zainab mkewe Ally Sykes Mtaa wa Kipata au kwa Bi Mwamvua mkewe Abdulwahid Sykes Mtaa wa Aggrey.

Bibi Titi Mohammed
Bibi Titi Mohammed (1926 - 5 Novemba 2000) alikuwa mmoja wa wanawake wa kwanza mzalendo kushika nafasi za ubunge na uwaziri nchini Tanzania. Pia alikuwa kati ya wanawake wa kwanza kujiunga na harakati za kugombea uhuru wa Tanganyika.

Historia ya Utawa
Anayeheshimiwa kama baba wa wamonaki ni Antoni abati (251-356) ambaye akizingatia maneno mbalimbali ya Injili aliwagawia maskini utajiri wake mkubwa amfuate Mwokozi. Maisha yake yote akazidi kujitafutia mahali pa upweke kamili zaidi ili kumlenga Mungu tu.

Wanawake wa ukuta wa Kuomboleza
Chama cha Wanawake Wall, Wanawake wa Wall, ilianzishwa mwaka Desemba 1988 baada ya Mkutano wa kwanza wa Kimataifa wa Wayahudi Feminist yaliyofanyika katika Yerusalemu. kundi la washiriki 100 walikuwa wamekusanyika Ukuta (Kotel) kuomba katika sehemu ya ukuta akiba kwa ajili ya wanawake. Kuchukua vazi la sala (kata), phylactery (Tèfilim) na quip, kuimba na kusoma kwa sauti Torati, kundi ilikuwa maneno na wanapigwa na watu Ultra-Orthodox.

Agata Lin Zhao
Agata Lin Zhao (1817 hivi - Maokou 28 Januari 1858) alikuwa mwanamke mlei katekista wa China aliyefia Ukristo.

Mwanamke wa Kwanza
Mwanamke wa Kwanza (kwa Kiingereza: "First Lady") ni cheo kisicho rasmi ambacho hupewa mke wa rais au mkuu wa nchi asiye mfalme au Kaisari. Nchini Marekani, mke wa gavana wa jimbo pia huitwa "Mwanamke wa Kwanza".

Magdalena wa Nagasaki
Magdalena wa Nagasaki (|長崎のマグダレナ|Nagasaki no Magudarena) alikuwa mtawa wa Kanisa Katoliki kutoka Nagasaki, Japani, ambaye alifia dini yake mjini huko tarehe 16 Oktoba 1634 akiwa na umri wa miaka 23.

Vanessa Williams
Vanessa Lynn Williams (amezaliwa Machi 18, 1963) ni mwimbaji, mwigizaji, mtayarishaji, mwanamitindo wa zamani, na Mlimbwende wa Marekani kwa mwaka wa 1984 - kutoka nchini Marekani. Mwaka wa 1983, amekuwa Mwamerika-Mweusi wa kwanza mwanamke kupewa taji la Miss America. Juma saba kabla mwisho wa taji lake, lakini, kashfa ikatokea pale jarida la ""Penthouse""  liliponunua picha za utupu zisizoruhusiwa za Williams. Akavuliwa taji na kukabidhiwa mshindi wa pili wa taji hilo Bi. Suzette Charles wa New Jersey. Williams akarudi tena akiwa na kazi kama mburudishaji, na kupata teuzi kibao za Grammy, Emmy, na  Tony Award. Mnamo September, 2015 katika shindano la Ulimbwende la America 2016, Afisa Mtendaji Mkuu wa Miss America  Sam Haskell alimuomba radhi Williams (ambaye awali alisimama kama jaji mkuu) wa kulazimisha kujiuzuru kwake mnamo 1984.

Maharaja
Maharaja (Kisanskrit महाराज mahārāja, "mtawala mkubwa", "mfalme mkubwa") ni cheo cha kihistoria kwa mtawala mkabaila nchini Uhindi. Umbo la kike ni maharani ambaye ni ama mke wa maharaja au mtawala wa kike. Cheo hiki kilitumiwa pia katika madola yaliyoathiriwa na Uhindi katika nchi za Indonesia, Malaysia na Ufilipino za leo.

Historia ya Utawa
Polepole mabikira walianza kuorodheshwa na kukubaliwa na askofu na kukusanywa katika jumuia. Ilitokea vilevile kwa wanaume wa toba walioanzisha miundo kamili kuliko juhudi za nyumbani mwao, wakishika ufukara fulani wa hiari, mafungo, kujinyima vyakula mbalimbali, kukesha usiku, kuimba Zaburi na kusali kwa moyo.

Mwanamke
Akianza kupata wajukuu, anajulikana pia kama bibi.

Utawa wa Tatu wa Mt. Fransisko
Watersyari Waregulari 40 wa kipindi hicho wameshatangazwa wenyeheri, k.mf. Maria wa Mateso (+1904) aliyeanzisha shirika kubwa la Wafransisko Wamisionari wa Maria (wako 8,000 hivi), ambao 7 kati yao ni watakatifu waliofia dini China (+1900): Maria Ermelina wa Yesu, Maria wa Amani, Maria Klara Nanetti, Maria wa Mt. Natalia, Maria wa Mt. Yusto, Maria Amandina wa Moyo Mtakatifu na Maria Adolfina Dierk. Muda mrefu kabla yao alistawi Maria Fransiska wa Madonda Matano (+1791), aliyestahimili mateso mengi, na baada yao Alberto Chmieliwski (+1916), aliyeanzisha mashirika mawili (la kiume na la kike) huko Polandi.

Taylor Swift (albamu)
Taylor Swift ni jina la kutaja albamu ya kwanza na jina la msanii mwenyewe wa muziki wa county na pop wa Kimarekani Bi. Taylor Swift. Albamu iltolewa mnamo tar. 24 Oktoba 2006 kwenye studio ya Big Machine Records, na kutumbukiza vibao vikali vitano kwenye chati za "Billboard" kwa upande wa muziki wa country.

Malala Yousafzai
Malala Yousafzai (amezaliwa 12 Julai 1997; jina lake kwa Kipashtuni: , kwa Kiurdu: ) ni mwanaharakati wa kupigania haki ya elimu kwa watoto na usawa kijinsia kwa wanawake kutoka nchini Pakistan. Malala ni mtoto wa kwanza katika familia yao ya watoto watatu. Ana wadogo zake wawili wa kiume, Khushal na Atal Yousafzai. Baba yake jina lake ni Ziauddin Yousafzai na mamake ni "Toor Pekai Yousafzai" ambaye alikuja kufunzwa kusoma na kuandika ukubwani baada ya harakati za binti yake kupamba moto. Mama huyu aliyeacha shule akiwa na umri wa miaka sita baada ya kuacha kutokana kuwa mwanamke pekee katika shule hiyo.

Historia ya Utawa
Mfano wake ulivuta wanaume na wanawake wengi toka sehemu mbalimbali aliowaongoza bila ya kuacha upweke wake, isipokuwa kwa kutetea imani sahihi na umoja wa Kanisa. Mara baada ya kifo chake kitabu kilichoandikwa na Atanasi (295-373) juu yake kikaeneza mvuto wa umonaki hadi magharibi.

Mtunduru
Baada ya kuanzishwa vijiji vya Ujamaa, Yohana Dule alikuwa [[mwenyekiti]] wa kwanza, akifuatiwa na Jackson Mwanja, Hamisi Mughenyi, Jumanne Lissu Mdida na sasa ni Andrea Joseph Mangu.

Wanawake wa ukuta wa Kuomboleza
↑ (Kiingereza): Wanawake wa Wall, Sarah Szymkowicz, Wayahudi Virtual Maktaba.
↑ (Kiingereza) "kwenye Ukuta wa Kuomboleza" Phyllis Chesler; Masuala Magazine; automne 1997.
↑ (Kiingereza): Viti Kutupwa saa Wanawake wa Ukuta
↑ (Kiingereza) Video kurekodi ya Kuwa kutupwa viti katika Wanawake wa ukuta.
↑ (Kiingereza): Wanawake wa Wall, Sarah Szymkowicz, Wayahudi Virtual Maktaba.
↑ (Kiingereza): Israel Mahakama Kuu ya Anakanusha Wanawake Haki Ombeni kwenye Ukuta wa Magharibi, FindLaw, 23 avril 2003]
↑ (Kiingereza): ya maombi ya wanawake ukuta katika Mahakama ya Tawala Baada ya chaguzi uzito, Wayahudi Telegraph Agency, 6 avril 2003.
↑ (Kiingereza) "Wanawake wa Wail Ukuta Zaidi ya Sala ya Tovuti Mpya", le Yerusalemu Post, Oktoba 31, 2003]
↑ (Kiingereza) Polisi katika kukamatwa Wanawake wa kiongozi Ukuta kwa ajili ya kuomba na Torati kitabu]
↑ (Kiingereza): Wanawake ya Kiongozi Ukuta kuhojiwa na Polisi
↑ (Kiingereza) APolice kukamatwa Wanawake wa kiongozi Ukuta kwa ajili ya kuomba na Torati kitabu]
↑ (Kiingereza): Mission Statement, Site ya Wanawake wa Ukuta
↑ (Kiingereza): Trojan Horse kwenye Ukuta wa Magharibi
↑ (Kiingereza):. Trojan Horse kwenye Ukuta wa Magharibi;
↑ 15.0 15.1 (Kiingereza): Maombi ya Wanawake Huduma Nadharia na mazoezi, Mila, 1998.

Tabita wa Yopa
Tabita wa Yopa (kwa Kiaramu טביתא, "Ṭabītā", pia Dorkas kwa Kigiriki Δορκάς, "Dorkás") alikuwa mwanamke Mkristo aliyeishi Joppa katika karne ya 1 BK.

Bibi Titi Mohammed
Mnamo mwaka wa 1991, wakati Tanzania ikisherekea miaka 30 ya uhuru, Bibi Titi ameonekana kwenye makaratasi ya chama tawala kama "Shujaa wa Kike Aliyepigania Uhuru".

Angela Merichi
Mtakatifu Angela Merichi (21 Machi 1474 – 27 Januari 1540) alikuwa mtawa nchini Italia.

Historia ya Wokovu
Baadaye (Mwa 4:17-24) kukawa na maendeleo ya aina mbalimbali: ujenzi, ufundi, muziki, lakini hasa dhambi. Picha yake ni Lameki, mtu wa kwanza kuwa na mitara, mkatili kama nini. Ingawa hali ilikuwa ya kukatisha tamaa, kwa baraka ya Mungu watu wakazidi kuzaa na kati ya watoto wao wakapatikana waadilifu kama Henoko aliyestahili kutwaliwa na Mungu. Hata hivyo ongezeko la dhambi likasababisha maisha ya binadamu yafupike (Mwa 6:3) kwa kuwa ni kusogea mbali na Mungu, chemchemi ya uhai.

Mtawa
Mtawa anaweza kuwa mwanamume au mwanamke, mwenye daraja takatifu au la.

Historia ya Utawa
Hasa kuanzia karne XI wengi walifanya hivyo kwenye makanisa makubwa kama mtindo mpya wa kitawa unaosisitiza liturujia ya fahari pamoja na uchungaji.

Maria wa Bethania
Maria wa Bethania (jina lake kwa Kiebrania מִרְיָם, Miryām, kwa Kiaramu מרים, "Maryām", kwa Kigiriki Μαρία, Maria) alikuwa mwanamke wa Bethania, kitongoji cha Yerusalemu, katika karne ya 1.

Elizabeth Cady Stanton
Mkutano wa kwanza ulikuwa mwaka 1848 katika mji wa Seneca Falls, New York. Stanton aliandika tamko la maoni lililohusu kuhitaji mabadiliko. Baadhi ya mabadiliko waliyohitaji ni kuruhusu wanawake kupiga kura na kuwafanya wawe na haki sawa na wanaume katika jamii. Tamko hilo lilisainiwa na wanawake katika mkutano.

Mariah Carey
Mariah Carey (amezaliwa tar. 27 Machi 1970) ni mwanamuziki, mtunzi, mtayarishaji na pia ni mwigizaji wa Kimarekani. Alitengeneza albamu yake iliyofanya vizuri katika masoko mbalimbali na chati mbalimbali mwaka 1990, chini ya studio ya Columbia Records chini ya Tommy Mottola na kuwa mwanamuziki wa kwanza wa kike kufikisha wimbo katika nafasi ya kwanza nchini Marekani. Hii ikiwa ni chati ya Billboard Hot 100. Baada ya kuolewa na Mttola mwaka 1993, mfululizo wa nyimbo bora zilimfanya moja kati ya wanamuzki bora wa Columbia na pia alikuwa anaongoza katika mauzo ya albamu mbalimbali. Kwa mujibu wa gazeti la Billboard Carey alikuwa mwanamuzi mwenye mafanikio zaidi katika miaka yab 1990 nchini Marekani [1]

Historia ya Utawa
Watawa wa kike hawakuweza kufuata mtindo uleule: waliishi kimonaki lakini kwa kuzingatia ufukara na udugu wa Kifransisko na kwa kuombea utume wa hao ndugu wadogo. Klara wa Asizi (1193-1253), “mche mdogo” wa Fransisko, ndiye mwanamke wa kwanza kutunga kanuni ya kitawa. Tapo hilo ni maarufu kwa marekebisho yaliyofuatana hadi leo kuhusu ufukara.

Zawadi Madawili
Zawadi Madawili ni afisa mstaafu mwanamke wa Jeshi la Wananchi wa Tanzania.
Madawili alikuwa mwanamke wa kwanza wa Jeshi la Wananchi wa Tanzania kuwa luteni toka mwaka 1975. Aliweza kuwa na cheo cha brigedia mkuu mwaka 2003.

Teresa wa Mtoto Yesu
Kwa Teresa, kuwa mtawa maana yake ilikuwa kuwa bibiarusi wa Yesu na mama wa roho za watu. Ndiyo maana siku hiyo aliandika sala iliyotokeza dira yote ya maisha yake, akimuomba Yesu, kama zawadi ya Upendo wake usio na mipaka, aweze kuwa mdogo kuliko wote, lakini hasa aliomba wokovu wa watu wote: “Leo kusiwe na roho yoyote ambayo ipotee milele”.

Historia ya Utawa
Pakomi (288-346) aliongokea imani kwa kuzingatia Wakristo walivyowatumikia wafungwa kwa upendo. Mang’amuzi hayo ya awali yalimuangazia kuwa Mungu ni upendo yakaathiri maisha na mafundisho yake yote. Hivyo baada ya kushika umonaki akajisikia wito wa kuishi kwa upendo na wengine akaanzisha maisha ya pamoja upwekeni Misri Kusini. Ndiye wa kwanza kutunga kanuni ya kitawa, na ndani yake jina “ndugu” linashika nafasi ya “mmonaki”.

Mwanamke
Mwanamke ni mwanadamu wa jinsia ya kike, kwa maana anafaa kuwa mke. Ndiyo sababu kwa kawaida anaitwa hivyo aliyefikia utu uzima au walau amebalehe.

Beatriz wa Silva
Beatriz wa Silva, O.I.C., (jina kamili kwa Kireno ni Beatriz de Menezes da Silva) (Campo Maior, Ureno 1424 hivi – Toledo Hispania, 9 Agosti 1492) alikuwa mwanamke wa ukoo maarufu wa Ureno, lakini alijiunga na monasteri na hatimaye akawa mwanzilishi wa masista wamonaki wa Shirika la Bikira Maria Kukingiwa Dhambi ya Asili.

Selma Lagerlof
Selma Lagerlöf (20 Novemba 1858 – 16 Machi 1940) alikuwa mwandishi wa kike kutoka nchi ya Sweden. Aliandika hasa riwaya. Mwaka wa 1909 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi akiwa mwanamke wa kwanza kupokea tuzo hiyo.

Kitabu cha Hosea
Hosea alikuwa wa kwanza kumfananisha Mwenyezi Mungu na mume mwaminifu wa mwanamke malaya.

Anna Margareth Abdallah
Pia Abdallah alikuwa ndiye mwanamke wa kwanza kuwa mwenyekiti wa kamati ya ulinzi na usalama.[4].Aliwahi pia kuwa mwenyekiti wa umoja wa wanawake watanzania kutoka mwaka 1994-2008.[8][2]

Mamie Eisenhower
Mamie Geneva Doud Eisenhower (14 Novemba 1896 - 1 Novemba 1979) alikuwa mke wa Rais-Jenerali wa zamani wa Marekani Bw. Dwight D. Eisenhower. Alianza kuwa Mwanamke wa Kwanza wa Marekani kuanzia mwaka 1953 hadi 1961. Mamie na Eisenhower walioana mnamo mwezi Julai ya mwaka wa 1916.

Utawa wa Tatu wa Mt. Fransisko
Tunda bora ni Maria Ana wa Yesu wa Paredes (+1645), Mfransisko wa kwanza wa Amerika kutangazwa na Kanisa kuwa ni mtakatifu. Wengine waliojiunga na OFS au kuvaa kamba yake ni Fransisko wa Sales (+1622), Yoana Fransiska wa Chantal (+1641) na Yosefu Kalasanzi (+1648). Kundi kubwa zaidi ni lile la wenye heri 30, hasa wafiadini wa Japani tena.

Historia ya Utawa
Kufuatana na mifano ya Yesu Kristo na Bikira Maria, Agano Jipya linatoa habari za wanaume na wanawake waliojinyima ndoa kwa ajili ya ufalme wa Mungu, kama vile mabinti wanne wa Filipo mwinjilisti waliokuwa mabikira na manabii (Mdo 21:9). Hasa mtume Paulo aliwahimiza Wakristo wowote wanaoweza wafanye hivyo kama alivyofanya mwenyewe kwa kufuata shauri la Bwana (taz. 1Kor 7:25-34).

Wamasai
Ushanga, unaofanywa na wanawake ina historia ndefu kati ya Wamasai, ambao hujitambulisha katika jamii kupitia mapambo ya mwili na uchoraji. Kabla ya kuwasiliana na Wazungu shanga zilikuwa zikitengenezwa kutoka vifaa vya kienyeji. Shanga nyeupe zilitengenezwa kutoka udongo, pembe, au mfupa. Shanga nyeusi na bluu zilitengenezwa kutoka chuma, makaa, mbegu, udongo, au pembe. Shanga nyekundu zilitengenezwa kutoka mbegu, mbao, maburu, mifupa, pembe, shaba, au chuma. Katika karne ya 19, shanga nyingi zenye rangi mbalimbali zilifika Afrika Mashariki kutoka Ulaya, zikabadilishwa na shanga za jadi na kutumiwa kutengeneza mipangilio bora ya rangi. Hivi sasa, shanga za kioo, bila urembesho hupendelewa. [63]

Utawa wa Tatu wa Mt. Fransisko
Elekeo la kitawa la mashirika hayo lilikuwa wazi, hivyo si ajabu kwamba yalizidi kujilinganisha na wanadhiri. Hata Ndugu Wadogo Waoservanti walichangia sana, hasa Italia: kuanzia mwaka 1380 Paolucho Trinci alijipatia ruhusa kadhaa, mojawapo ile ya kupokea Wasekulari (1384), halafu ile ya kuanzisha monasteri kwa ajili ya wale wa kike huko Foligno (1388). Tangu mwaka 1397 hadi 1435 monasteri hiyo ikaja kuongozwa na Anjelina wa Marsciano aliyefaulu kuzianzisha 16 nyingine: ndio mwanzo wa shirika la kike (1428) lililofanana sana na yale ya kisasa. Lilikuwa na Mtumishi mkuu ambaye alichaguliwa na Watumishi wa kila monasteri na kuwa na mamlaka ya kuzitembelea zote. Halikuwa na ugo wala nadhiri, isipokuwa ya utiifu. Kazi kuu ya wanashirika ilikuwa kulea wasichana. Anjelina alipofariki, Papa Eugeni IV (1431-1447) alikuza mamlaka ya Mtumishi mkuu, lakini uamuzi huo ulipingwa na Watumishi wa monasteri na Waoservanti. Halafu ongezeko la nyumba hata nje ya Italia lilidai safari nyingi za Mtumishi mkuu na za wengine, nazo zikasababisha vurugu. Basi, Papa Pius II (1458-1464) alifuta wadhifa wa Mtumishi mkuu (1461), hivyo shirika likapotewa na sura yake na umoja wake.

Watubu
Papa Nikolasi IV, Mfransisko, alitoa (1289) kanuni mpya kwa Watubu wote, wa kiume na wa kike, wa wakati huo na wa wakati ujao, akiwaweka chini ya Ndugu Wadogo kama “wakaguzi na washauri” wao, kwa kumuona Fransisko kama “mwanzilishi wa Utawa wa Toba” (tamko ambalo si sahihi kihistoria). Kanuni hiyo haikubadili sana sheria za Memoriale, ila ilizipanga vizuri zaidi kulingana na zile za kitawa. Ina sura 20 zenye jumla ya namba 60, ambamo 1-13 zinahusu mapokezi na ustawi; 14-42 namna ya kuishi; 42-60 maisha ya kidugu na uongozi.

Lillian Moller Gilbreth
Alifafanuliwa katika miaka ya 1940 kama "mtaalamu katika sanaa ya kuishi." Gilbreth, mmoja wa wahandisi mwanamke wa kwanza kupata Shahada ya Uzamivu.

Mke
Mke ni binadamu wa jinsia ya kike ambaye ameoana na mwanamume.

Anthropolojia ya Kimarekani
Mifano ya mafunzo ya uigaji wa hiari miongoni mwa sokwe imetolewa machapisho mengi. Baadhi ya mifano ni ule wa Kijapani wa uoshaji wa viazi wa macaque, matumizi ya vifaa ya masokwe, na mawasiliano ya ishara ya masokwe. Mnamo mwaka wa 1953 kima wa kike wa umri wa miezi kumi na nane kwa jina Macaque alitazamwa akipeleka vipande vya viazi vitamu vilivyomichiwa mchanga mtoni (kima huyu alipewa viazi hivi na watazamaji) (na baadaye alivipeleka baharini) kuosha mchanga kutoka kwenye viazi hivyo. Baada ya miezi mitatu tabia hii ilidhihirishwa na mama yake pamoja na wenzake waliokuwa wakicheza nao na mama zao. Kwa kipindi cha miaka miwili baadaye kima wengine saba wachanga aina ya macaques walitazamwa wakiviosha viazi vyao na kufikia mwishoni mwa mwaka wa tatu, asilimia 40 ya kikosi cha kima ilikuwa imeiga tabia hiyo. Ingawa kisa hiki kimewasilishwa kwa njia inayoonekana kuwa ya moja kwa moja kama mfano wa mafunzo ya kibinadamu, ushahidi unaoonyesha kuwa sivyo. Kima wengi kwa kawaida huosha mchanga kutoka kwa viazi; hii tabia ilikuwa imeshuhudiwa miongoni mwa kikosi cha kima hawa wa macaque kabla ya kuwatazama wakiosha. Isitoshe, kitendo cha kuwatazama kima wakiosha viazi kilishuhudiwa katika kikundi tofauti cha kima wanne wa aina ya macaque, kumaanisha ya kwamba kima walikuwa wamejifunza kuosha mchanga kutoka kwa viazi. Aina nyingine ya kima waliokuwa wamechukuliwa mateka walijifunza haraka kusafisha chakula chao. Mwisho, kusambaa kwa kusoma miongoni mwa macaques wa Kijapani kulifanyika polepole na kiwango cha kujifunza cha wanachama wapya katika kikosi cha kima hakikuwiana na kukua kwa kikosi hicho. Ikiwa mtindo wa kujifunza ni wa kuiga, kiwango cha kujifunza kingekuwa cha haraka. Kuna uwezekano mkubwa kuwa tabia ya kima ya kuosha inatokana na tabia sawa ya kuosha vyakula na kima hutumia muda wao mwingi karibu na maji wakijifunza kuosha badala ya kupanguza chakula. Hii inaelezea kwa nini kima waliandamana na kima muosha wa kwanza ambaye alishinda karibu na maji, vilevile akifikiria jinsi ya kuosha viazi. Hali kadhalika inaelezea kwa nini kiwango cha kusambaa kwa tabia hii ni cha polepole.

Emma Goldman
Aliamini kwamba watu wanapaswa wawe na maisha yao wenyewe, hivyo kila mtu atakuwa sawa na mwenziwe. Pia alikuwa mstari wa mbele katika kutaka haki sawa kwa wakinamama na alikuwa mtu wa kwanza kulilia haki za mashoga. Goldman pia alikuwa Mkanaji Mungu.

Margaret Thatcher
Margaret Hilda Thatcher (alizaliwa Margaret Hilda Roberts 13 Oktoba 1925 – 8 Aprili 2013) alikuwa waziri mkuu wa Uingereza kuanzia 1979 hadi 1990 na mwanamke wa kwanza aliyeshika cheo hiki.

Antoni wa Mt. Ana
Galvão aliweka nadhiri kuu tarehe 16 Aprili 1761, akijiongezea ile ya kutetea sifa ya Bikira Maria ya kuwa "Mkingiwa Dhambi ya Asili", ambayo ilikuwa bado ikijadiliwa wakati huo katika Kanisa Katoliki.

Susan B.Anthony
Susan B. Anthony alikuwa mwanamke wa kwanza kuwa kwenye sarafu ya Marekani, dola.

Fatuma Makongoro
Mchezo wa kwanza kuigiza na kurushwa uliitwa "Kabla Hujafa Hujaumbika" ambao Bi Mwenda aliigiza kama mama yake Dk. Cheni. Igizo hilo lilimpatia umaarufu mkubwa, hasa alipoigiza kama mama mchawi, akishirikiana na muigizaji mwenzake mfupi Mlopelo kuwaloga watu na kuwageuza paka.

Klara wa Asizi
Klara wa Asizi (1193-1253) ni mwanamke wa kwanza kujiunga na tapo la toba la Fransisko wa Asizi tena ni mwanamke wa kwanza kutunga kanuni ya kitawa.

Lama
Ni cheo kinachoweza kutumika kama tunuko kwa mtawa wa kike au wa kiume au (katika shule za Nyingma, Kagyu na Sakya) wanaojihusisha na kufanya mambo ya kitantra waliosonga kusudi kuwapa sifa ya kuweza kufundisha na mamlaka ya kufanya hivyo kulingana na ngazi waliyofikia; au wanaweza kuwa sehemu ya cheo kama Dalai Lama ama Panchen Lama kama itumikavyo kwa koo za malama wenye kuzaliwa tena (Tulkus).

Mwamvita Makamba
Mwamvita Makamba (amezaliwa tar..) ni mwanamke Mtanzania aliye na ujuzi mkubwa katika sekta ya mawasiliano ya simu katika masoko na amepata ufahamu wa karibu kabisa unaohitajika kuongoza kampuni katika ustawi na pia kudumisha uwajibikaji wake kwa jamii. [1]

Margerita wa Youville
Margerita wa Youville (kwa Kifaransa Marie-Marguerite Dufrost de Lajemmerais d'Youville; Varennes, Quebec, 15 Oktoba 1701 – Montreal, Quebec, 23 Desemba 1771) alikuwa mwanamke Mkristo wa Kanada ambaye, baada ya kufiwa mumewe, alianzisha shirika la kitawa la Masista wa Upendo wa Montreal.

Beyoncé Knowles
Knowles ndiye aliyekuwa mwanamke wa kwanza kupewa tuzo ya 'International Artist Award' katika shindano la American Music Awards. Katika hafla ya World Music Awards ya 2008, Knowles alipewa tuzo ya kifahari ya 'Outstanding Contribution To The Arts'.[129] Knowles alikuwa mwimbaji mkuu wa mojawapo ya vikundi vya wanawake vilivyosifika sana duniani, Destiny's Child. [130] Kwa wengi, yeye ametambuliwa kama mmojawapo wa wasanii mashuhuri duniani kote.[131][132] Albamu yake ya kwanza iliorodheshwa kama moja ya albamu 200 bora zaidi katika historia na Rock & Roll Hall of Fame. Yeye alikuwa mmoja wa wasanii wachache wa kizazi yake kuwa zilizotajwa juu kwamba orodha.[133] Knowles ana sanamu nyingi na mbalimbali zanta lakini sanamu yake inayofahamika zaidi iko kwenye Madame Tussaud 's Wax Museum.[134].

Siti Binti Saad
Hata baada ya kifo chake jina lake bado linatumika sana kama kielelezo cha ushujaa wake, Chama cha waandishi wa habari wanawake Tanzania (TAMWA), kimetumia jina lake kulipa jina gazeti la chama chao "Sauti ya Siti". Hadi leo hii Siti hutumika kama kipimo cha kufundishia uimbaji wa Taarabu. Na anakumbukwa katika historia yake ya kuwa mwanamke wa kwanza Afrika mashariki kurekodi muziki katika santuri.

Mke wa Rais wa Tanzania
Mke wa Rais wa Tanzania ni cheo kisicho-rasmi kinachoshikiliwa na mke wa Rais wa Tanzania.[1] Mke wa sasa wa rais nchini humo ni Janeth Magufuli, ambaye aliingia madarakani tangu tarehe 5 Novemba 2015.

Bibi
Mwanamke aliyewahi kuliko wote kupata mjukuu ni Rifca Stănescu, a gypsy wa Romania, aliyejifungua mara ya kwanza akiwa na miaka 12, halafu binti yake Maria alizaa akiwa na miaka 11 tu, akimfanya hivyo Rifca kuwa bibi akiwa na miaka 23.

Phiona Mutesi
Phioni ni binti aliyelelewa mjini Kampala katika mtaa wa vibanda wa Katwe. Alipokuwa na umri wa miaka 3 babake aliaga dunia kutokana na ugonjwa wa UKIMWI na muda chache baadaye na dadake alifariki dunia.[1]

Bikira Maria
Dogma ilitangazwa mwaka [[431]] kwenye [[Mtaguso wa Efeso]] uliomuita “Mzazi wa Mungu”, ukisema Maria anastahili kuitwa hivyo kwa sababu Mwana wa milele wa Mungu, ambaye ni Mungu sawa na Baba, alifanyika mtu toka kwake. Akiwa mja mzito alishangiliwa: “Umebarikiwa wewe katika wanawake, naye mzao wa tumbo lako amebarikiwa. Limenitokeaje neno hili, hata mama wa Bwana wangu anijilie mimi?” (Lk 1:42-43). Ungamo hilo la Elizabeti likakamilishwa na [[Mtume Thoma]] aliyemuambia Yesu mfufuka: “Bwana wangu na Mungu wangu!” (Yoh 20:28).

Utawa wa Tatu wa Mt. Fransisko
Yalijipatia kibali ingawa upinzani uliendelea kwa kuwa masuala yao hayakuwa bayana kinadharia. Hata hivyo hayakuwa mashirika ya kimataifa, yanayotarajia kuenea popote, bali ya kijimbo au ya kikanda. Kwa kuwa hayakuwa ya kitawa rasmi, yaliweza kuunganisha jumuia za kiume na za kike chini ya Mkuu mmoja; hapo kulikuwa na Mtumishi wa kike pia kwa jumuia za kike. Mashirika hayo yalitoa huduma zilizopangwa vizuri kadiri ya katiba yake. Mwaka 1439 lile la Ubelgiji wa Kiholanzi lilikuwa na konventi 70 na ndugu 3,000 hivi, wa kiume na wa kike, wote wakivaa kanzu ya kijivu.

Manga
Katika mwaka wa 1969 kikundi cha wasanii wanawake wa manga (kiitwacho Year 24 na kilichojulikana kama Magnificent 24s awali), walichapisha<i data-parsoid='{"dsr":[7573,7582,2,2]}'>shōjo manga yao ya kwanza ("mwaka 24" linatokana na jina Kijapani ya 1949, katika wasanii wengi hawa walizaliwa). [17] Kundi huu ulihusisha Hagio Moto, Riyoko Ikeda, Yumiko Oshima, Keiko Takemiya na Ryoko Yamagishi, waliokuwa wanawake wa kwanza kuingia dunia ya manga. [4] Baada ya hapo, hasa wasanii wanawake ndio waliochora shōjo manga kwa usomaji wa wasichana na wanawake vijana. [18] Katika miongo zifuatazo (1975-hadi leo),shōjo manga iliendelea kujiendeleza katika ubunifu na pia aina tofauti ya shojo manga zilijitokeza. Aina hizi ni kama vile hadithi vya mapenzi(romance), vya wanawake shujaa(suerheroines), na manga iiyolengwa kwa wanawake ((katika Kijapani, redisu, redikomi na josei).

Historia ya Utawa
Pia Bazili Mkuu (330-379), baada ya kutembelea wamonaki sehemu mbalimbali, alianzisha maisha ya pamoja katika “jamaa” ambayo lengo lake kuu lilikuwa kushika kikamilifu udugu wa Kiinjili kama katika Kanisa la mwanzoni. Tofauti na monasteri ya Pakomi iliyofikia kuwa na maelfu ya watawa, jamaa hiyo haikuwa na idadi kubwa wala ngome; tena haikuwa jangwani, bali karibu na mji wa Kaisarea wa Kapadokia. Akiwa askofu huko alisisitiza uhusiano na Kanisa: watawa wa kiume na wa kike wawe chachu inayofanya Wakristo wenzao wafuate utakatifu wa wito wao; tena aliwakabidhi shughuli mbalimbali kama vile kuhubiri na hasa kuhudumia wenye shida. Mtindo huo ulisisitiza ushirikiano kati ya ndugu kuliko uongozi wa abati na miundo mikubwa. Pia ulitia maanani masomo ya kidini.

All Hail the Queen
All Hail the Queen ni jina la kutaja albamu ya kwanza ya msanii wa hip hop kutoka nchni Marekani - Queen Latifah. Albamu ilitolewa mnamo tar. 7 Novemba 1989 kupitia studio za Tommy Boy Records. Albamu ilikuwa na mafanikio sio ya kawaida kwa upande wa rekodi za hip hop kwa kipindi hicho, ilichangamshwa na kibao chake kikali cha "Wrath of My Madness". Ule usemi wa kike wa "Ladies First" (akiwa na Monie Love) ulibaki kuwa kama alama kuu katika nyimbo za Latifah.

Historia ya Utawa
Upande wa wanaume Filipo Neri (1515-1595) ni maarufu kati ya walioanzisha jumuia ambapo watu wanaishi pamoja ili kujipatia malezi na kufanya utume fulani, lakini bila ya kuwekwa wakfu.

Historia ya Kanisa
Tangu karne IV umonaki ulijitokeza magharibi pia: huko Italia, Ufaransa na Hispania kulikuwa na monasteri za kike na za kiume zilizosimamiwa na maaskofu watakatifu. Kati yao wa kwanza kupitia umonaki ni Martino wa Tours (316-397).

Bikira Maria
Biblia inatupatia utabiri uliotolewa na Mungu mwanzoni mwa historia kuhusu mwanamke atakayemshinda nyoka wa kale (Shetani): “Nitaweka uadui kati yako na huyu mwanamke, kati ya uzao wako na uzao wake; huo utakuponda kichwa chako” (Mwa 3:15). Juu ya [[Eva wa kale, ambaye alidanganywa na kuangushwa na Shetani atende [[dhambi]], imesemwa: “[[Adamu]] akamwita [[mke]]we jina lake Hawa, kwa kuwa ndiye aliye Mama wa walio hai” (Mwa 3:20). Hata hivyo Adamu na Eva wa kale wametuletea [[kifo]] (Rom 5:12). [[Mababu wa Kanisa]] wanamtazama Bikira Maria kama [[Eva mpya]] aliyemshinda [[Ibilisi]] na kuwa mama wa wote walio hai. [[Yesu]], aliye [[Adamu mpya]], alipokuwa anakamilisha sadaka ya ukombozi pale [[msalaba]]ni alimfanya Mama yake awe Mama wa waliokombolewa kwa kumkabidhi [[mwanafunzi]], tena yule aliyempenda zaidi. “Penye msalaba wake Yesu walikuwa wamesimama mamaye, na umbu la mamaye, Mariamu wa Kleopa, na Mariamu Magdalene. Basi Yesu alipomwona mama yake, na yule mwanafunzi aliyempenda amesimama karibu, alimwambia mama yake, “Mama, tazama, mwanao”. Kisha akamwambia yule mwanafunzi, “Tazama, mama yako”. Na tangu saa ile mwanafunzi yule akamchukua nyumbani kwake. (Yoh 19:26-27).

Utawa wa Tatu wa Mt. Fransisko
TOR ya Italia ilijipatia tena uhuru (1586) kwa kanda zake 11 chini ya Mtumishi mkuu; polepole Waregulari wa nchi nyingine ama walijiunga nayo katika karne XVII, ama wakakoma kwa kumezwa na OFM au kwa kudhulumiwa na serikali. Mwaka 1700 wanaume wa TOR jumla walikuwa 3,991 katika konventi 217 na kanda 20, takwimu ambayo haikubadilika sana katika nusu ya kwanza ya karne XVIII. Upande wa wanawake haiwezekani kukadiria idadi yao. Pamoja na hayo, yalianzishwa mashirika mapya ya kiume Hispania, Ufaransa na hata Gwatemala kwa ajili ya huduma mbalimbali. Watakatifu waliopatikana wakati huo ni Yasinta Mariscotti (+1640), aliyeongoka baada ya kuishi miaka 15 utawani kwa ulegevu, Petro wa Betancur (+1667), aliyeweka msingi wa shirika la Ndugu Wabethlehemu, na Maria Kreshensya Hoess (+1744), aliyemuabudu sana Roho Mtakatifu, mbali ya mwenye heri Mjapani aliyefia dini kwao.

Diana Ross
Mwaka wa 1976, jarida la "Billboard" wamemwita "Mburudishaji wa Kike wa Karne." Mwaka wa 1993, kina "Guinness Book of World Records" wamemtangaza Diana Ross msanii wa kike mwenye mafanikio zaidi katika historia ya muziki akiwa na jumla vibao vikali 18 vikiwa nafasi ya kwanza huko nchini Marekani: 12 akiwa kama mwimbaji mkuu wa The Supremes na sita akiwa kama msanii wa kujitegemea. Ross alikuwa msanii wa kwanza mwanamke kushinda vibao vikali sita vikiwa nafasi ya kwanza. Ushirika huu unamweka nafasi ya tano katika wasanii wa kike wa kujitegemea kuwa na vibao vingi vya nafasi ya kwanza kwenyer Hot 100. Pia ni mmoja kati ya wasanii wachache wa rekodi kuwa na nyota mbili kwenye Hollywood Walk of Fame—moja akiwa kama msanii wa kujitegemea na nyingine akiwa kama mwanachama wa The Supremes. Mwezi wa Desemba 2007, amepokea Tuzo ya Heshima ya John F. Kennedy Center for the Performing Arts .

Madam C.J. Walker
Sarah Breedlove (Desemba 23, 1867 - Mei 25, 1919), anajulikana kama Madam C. J. Walker, alikuwa mjasiriamali wa Marekani na mshauri. Inasemekana kuwa ni mwanamke wa kwanza aliyekuwa milionea kwa nguvu zake mwenyewe nchini Marekani.

Historia ya Utawa
Kanuni hiyo ikaja kuathiri maisha ya wamonaki na kanuni zao mashariki na magharibi vilevile, na ndiyo inayoongoza umati wa wamonaki wa Ethiopia tangu mwaka 500 hivi. Mbali ya mafungo na sala ndefu, Pakomi alisisitiza kujikana kwa ajili ya wengine, yaani kuwa na utiifu, huruma na misaada ya kila aina: ndiyo njia ya upendo ambayo iliagizwa na Bwana na kufanya maisha ya pamoja yawe bora kuliko upweke kamili. Karibu na monasteri za kiume kulikuwa na nyingine za kike.

Martha Karua
Martha Karua alijiunga na chama cha Kenneth Matiba cha Ford-Asili lakini alipoteza tiketi ya uteuzi kwa tajiri na mshawishi Mkuu wa zamani wa Utumishi wa Umma Geoffrey Kareithi. Kisha alipewa tiketi na aliungwa mkono na wazee wa Democratic Party of Kenya (DP) ambao walitaka kuvunjwa kwa upinzani wa Kareithi - Nahashon Njuno. Karua alishinda uchaguzi mkuu wa mwaka wa 1992 na akawa Mbunge wa Gichugu na mwanamke wa kwanza mwanasheria kuchaguliwa kimaarufu kwa Bunge. Pia aliteuliwa kama katibu wa chama wa masuala ya kisheria kati ya mwaka wa 1992 na 1997.

Sanamu ya Uhuru
Umbo la sanamu ni mwanamke anayeshika mwenge juu ya kichwa chake. Mwanamke ni ishara ya uhuru na mchongaji alitaka kuweka kumbukumbu ya kufutwa kwa utumwa katika Marekani mwaka 1861. Umbo linaiga mifano ya sanaa ya Ugiriki ya Kale na Roma ya Kale; mungu wa Kigiriki Helios alionyeshwa kwa mavazi yaleyale na pia na taji kama sanamu ya uhuru; kwa Helios ncha za taji zilikuwa ishara ya mishale ya jua; kwenye sanamu ya uhuru mishale saba inadokeza kwa bahari saba na mabara saba na ujumbe wa uhuru kwa wote. Mwenge ni ishara ya mwangaza unaotoka kwenye uhuru kwa mataifa yote.

Historia ya Utawa
Augustino wa Hippo (354-430), babu wa Kanisa muhimu kuliko wote, baada ya kuongoka na kutembelea baadhi ya monasteri, alirudi Afrika Kaskazini aanzishe maisha ya pamoja. Kwanza aliishi na walei wenzake, halafu akiwa askofu aliishi na mapadri wake, akawashirikisha utajiri wake wa akili na roho ili wafanye vizuri utume. Katika kanuni yake, iliyotumika kwa wanawake pia, umoja uliwekwa kuwa lengo lenyewe la utawa, si jambo lake mojawapo tu. Hata yeye aliathiri sana maisha ya kitawa ya magharibi kote.

Mmonaki
Pakomi (288-346) aliongokea imani kwa kuzingatia Wakristo walivyowatumikia wafungwa kwa upendo. Mang’amuzi hayo ya awali yalimuangazia kuwa Mungu ni upendo yakaathiri maisha na mafundisho yake yote. Hivyo baada ya kushika umonaki akajisikia wito wa kuishi kwa upendo na wengine akaanzisha maisha ya pamoja upwekeni Misri Kusini. Ndiye wa kwanza kutunga kanuni ya kitawa, na ndani yake jina “ndugu” linashika nafasi ya “mmonaki”.

Mama Teresa
Kati ya kazi zao za kwanza ilikuwa nyumba kwa watu mahututi; masista waliwakusanya wakiwa wamelala barabarani na kuwapeleka katika nyumba hiyo walipopata dawa, chakula na usaidizi mwingine.

Mitholojia ya Kigiriki
Watitani ni nasaba ya kwanza ya miungu katika mitholojia ya Kigiriki. Kiasili ni Watitani 12, 6 wa kiume na 6 wa kike wanaofunga ndoa kati yao na kuzaa Watitani wengine. Mkuu wao alikuwa Kronos hadi alipinduliwa na mwanawe Zeus aliyeanzisha nasaba ya pili ya miungu ya Olimpi. Sehemu ya Watitani walijaribu kumpinga Zeus wakafukuzwa mbinguni.

Murasaki Shikibu
Murasaki Shikibu ni kati ya waandishi wa kwanza wa kike katika historia ya fasihi ya Japani. Baba yake, Fujiwara no Tametoki, alikuwa pia mshairi.

Utawa wa Tatu wa Mt. Fransisko
Dhuluma hizo zilipiga sio tu miundo na mali, bali pia mfumo wa maisha, kwa kudai watawa wawe na faida kwa jamii, si mzigo kwake. Katika mazingira hayo yakaja kuanzishwa mashirika mengi ajabu, hasa ya wanawake: karne XIX ndiyo iliyozaa mashirika mengi kuliko nyingine zote. Kati yake, asilimia kubwa ni ya Kifransisko (siku hizi yapo 22 ya wanaume na zaidi ya 400 ya wanawake, yanayojumlisha watawa 120,000 hivi, mbali ya monasteri 61 zenye masista 900!). Si rahisi kuandika historia ya mashirika hayo yote. Kwa kifupi, mengine yalitokana na monasteri za Waklara waliolazimika kushika utume fulani ili waruhusiwe kuendelea kuishi kijumuia (baadhi yake wanafuata bado kanuni ya Utawa II kwa namna yao). Mengine yalitokana na Wasekulari walioanza kuishi pamoja. Mengine yalianzishwa tu kutokana na elekeo la kila jimbo kutaka liwe na shirika lake, hivi kwamba Askofu (au hata paroko) alijitahidi kujianzishia jipya au kutenga tawi na nyumba asili; katika hilo pengine hali ya siasa na ya jamii ilichangia, pamoja na hamu ya kujitegemea.

Mashirika ya ombaomba
Tangu karne XII wanawake wengine pia walichangia sana ustawi wa utawa, wa maisha ya Kiroho na wa Kanisa kwa jumla hata kwa maandishi yao. Kati yao Katerina wa Siena (1347-1380), wa utawa wa tatu wa Mt. Dominiko, ametangazwa kuwa mwalimu wa Kanisa.

Utawa wa Tatu
Tapo la toba liliwahusu walei, ambao baadhi yao wakawa baadaye watawa na hata makleri, tunavyoona kati ya Wahumiliati waliostawi kidogo tu kabla ya Fransisko wa Asizi. Wakati huo walei walihesabiwa kama ngazi ya chini (ya tatu) baada ya makleri na watawa. Uenezi wa Watubu ukasababisha wapewe na sheria hadhi ya pekee, kwa kuwahesabu kama kundi maalumu kati ya walei na watawa, na kuwapa haki na fadhili kadhaa za watawa. Watubu walikuwa walei, lakini wa pekee kutokana na azimio lao (propositum) lililowadai zaidi katika mengi. Kwanza walikuwa wanashika usafi kamili, lakini kuanzia karne XII baadhi yao wenye ndoa waliahidi tu kujinyima ndoa ya pili (wakifiwa) na hata tendo la ndoa siku za kufunga chakula na za kupokea sakramenti.

Wanawake wa ukuta wa Kuomboleza
Wanachama kadhaa wa kundi la kutetea wanawake wamekamatwa na Wanawake wa vitendo Ukuta kwamba walikuwa uliofanywa baada ya uamuzi wa Mahakama Kuu. Frenkel Nofrat alikamatwa kwa ajili ya kufanya blanketi ya maombi (kata) na umeleta silaha Torati Novemba 2009. [9] Haikuwa mkali, lakini ilikuwa marufuku kutoka yoyote ziara ya Wall (Kotel) kwa wiki mbili. mtu kuwajibika kwa chama, Anat Hoffman, alikuwa maswali na polisi katika Januari 2010, ungekuwa kuchukua sampuli ya alama za vidole vyao, na kutishiwa na kutuhumiwa kuwa na nia na uhalifu kwa ushiriki wao katika matukio ya Chama cha Wanawake wa Wall, ambao ulifanyika katika Desemba 2009. [10] Tarehe 12 Julai 2010, Hoffman alikamatwa kwa ajili ya kubeba silaha kutoka kitabu Torati. alipigwa faini ILS 5000 na kukataza inakaribia Ukuta (Kotel) kwa mwezi. [11]

Historia ya Utawa
Kati ya waanzilishi muhimu zaidi wakumbukwe Vinsenti wa Paulo (1576-1660), Alois Maria wa Montfort (1673-1716), Paulo wa Msalaba (1694-1775), Alfonso Maria wa Liguori (1696-1785), Karolo Yosefu Mazenod (1782-1861), Vinsenti Pallotti (1795-1850), Antoni Maria Claret (1807-1870), Yohane Bosco (1815-1888), Daniele Comboni (1831-1881), Arnold Janssen (1837-1909). Kati ya wanawake, Yoana Antida Thouret (1765-1826), Magdalena wa Canossa (1774-1835), Visensya Gerosa (1784-1847) pamoja na Bartolomea Capitanio (1807-1833), Fransiska Saveri Cabrini (1850-1917), na hatimaye mama Teresa wa Kolkata (1910-1997).

Saa (ala)
Dhana ya saa ya mkono ina historia ndefu toka wakati wa uzalishaji wa saa za mwanzo kabisa katika karne ya 16. Malkia Elizabeth I wa Uingereza alipokea saa ya mkono kutoka kwa Robert Dudley mnamo mwaka wa 1571. Mwaka wa 1775 saa ilipatikana yenye uwezo wa kukaza kamani yake kwa nishati ya msuko suko wa mkono mtu akitembea na mpaka wa leo inatumika na watu wengi. Saa ya mkono ya zamani kabisa iliyopo hadi hivi sasa (iliyokuwa ikiitwa saa ya bangili) ilitengenezwa mwaka 1806. Mwanzoni saa za mkono zilikuwa zikivaliwa na wanawake tu, wakati wanaume walikuwa wakitumia saa za mfukoni hadi karne ya 20.[1]

Instruction: Given a question, retrieve Wikipedia passages that answer the question.