Question: Idadi ya watu nchini Poland ni ngapi?

Poland
Wakazi ni 38,483,957, karibu wote wakiwa Wapolandi asili (93.52%), wakiongea Kipolandi na wakifuata Ukristo katika Kanisa Katoliki (87.5%), tena kwa bidii ya pekee.

Nigeria
Nigeria hukadiriwa kuwa na wakazi takriban milioni 180. Inasemekana nusu ya wakazi wote wana umri wa chini ya miaka 14. Hata hivyo ni vigumu kupata namba halisi kwa sababu ya umuhimu wake katika siasa.

Sklerosisi ya sehemu nyingi
Idadi ya watu walio na sklerosisi ya sehemu nyingi kufikia mwaka wa 2010 ni millioni 2-2.5  (takriban watu 30 kwa kila 100,000) duniani, na viwango tofauti katika sehemu tofauti. Imekadiriwa kuwa ulisababisha vifo 18,000 mwaka huo. Katika Afrika viwango ni chini ya 0.5 kwa kila 100,000, ilihali ni 2.8 kwa kila 100,000 Kusini Mashariki mwa Asia, 8.3 kwa kila 100,000 katika mabara ya Amerika, na 80 kwa kila 100,000 Uropa. Kwa watu wengine walio kwenye bonde la Kaskazini mwa Uropa, viwango huzidi 200 kwa kila 100,000 . Idadi ya visa vipya vinavyotokea kila mwaka ni takriban 2.5 kwa kila 100,000.

Historia ya Polandi
Waslavi walienea kati nchi katika nusu ya pili ya karne ya 5 BK.

Afrika
Mwaka 2010 idadi ya wakazi wa nchi zote za Afrika ilipita bilioni 1. Ni kwamba idadi yao imeongezeka sana katika miaka 40 iliyopita, ikipiku zile za Ulaya na Amerika.

Kiromania
Katika Romania penye wakazi milioni 22 zaidi ya milioni 19 hutumia Kiromania kama lugha ya mama. Nchini Moldova penye wakazi 4.5 karibu milioni 4 husema Kiromania inayoitwa huko "Kimoldova" lakini ni lugha ileile. Kuna pia waesamji katika nchi jirani hasa Serbia, Ukraine, Urusi (Siberia), Bulgaria na Hungaria. Waromania waliohamia huendelea kutumia lugha huko Marekani, Kanada, Australia, Israel au Uturuki. Baada ya mwisho wa ukomnisti waromania wengi wametafuta kazi na kukaa Hispania na Italia.

Funguvisiwa la Britania
Wakazi ni 71,881,243 (2018).

Poland
Orodha ya nchi kufuatana na wakazi

Racibórz
Racibórz (kwa lugha ya Kijerumani: "Ratibor", Kicheki: "Ratiboř") ni mji wa Poland. Mji huo ulikuwa na watu 56 727 mwaka wa 2008.

Poland
Mto mrefu zaidi nchini Poland ni Vistula, unaoangukia ndani ya Rasi ya Vistula na pia unakwenda moja kwa moja hadi katika Bahari ya Baltiki. Ni km 1064 kutoka chanzo hadi mdomo.

Polandball
Polandball, pia inajulikana kama countryball, ni user-generated internet Meme ambayo asili ya int / / bodi ya Krautchan.net Kijerumani imageboard katika nusu ya mwisho ya 2009. Meme imedhihirika katika idadi kubwa ya online Jumuia, ambapo nchi ni iliyotolewa kama ni spherical persona kwamba kuingiliana kwa lugha ya Kiingereza mara nyingi kuvunjwa, poking fun katika ubaguzi wa kitaifa na mahusiano ya kimataifa. style Jumuia pengine inayoelezewa wote kama Polandball (hata katika kesi hakuna Poland kati ya wahusika cartoon) na countryball (au, kwa pamoja, countryballs).

Gdynia
Gdynia (kwa lugha ya Kipolandi; kwa Kijerumani: "Gdingen") ni mji wa Polandi kwa wingi wa watu na una bandari katika Bahari ya Baltiki.

Sisilia
Idadi ya wakazi ni watu 5,077,487 (2015), ambao kati yao 98% ni raia wa Italia.

Kenya
Idadi ya watu imeongezeka sana katika miaka ya karibuni na kufikia milioni 49.

Ukimwi
VVU/UKIMWI ni janga la kimataifa.[176] Kufikia mwaka 2015 walau watu wapatao 36,700,000 walikuwa wakiishi na VVU[125] na kila mwaka watu milioni 2 wengine wanambukizwa[177][178]. Zaidi ya nusu ni wanawake na milioni 2.6 ni watoto chini ya miaka 15.[125] Hata hivyo watu wengi wenye VVU hawajui kuwa navyo[179]. Kwa sababu hiyo, idadi halisi ya watu wanaoishi na VVU haijulikani. Hali hii ilisababisha karibu vifo milioni 1.8 mwaka 2010 ikilinganishwa na milioni 3.1 katika mwaka 2001.[125] Wengi kati ya watu wenye VVU huishi Afrika kusini kwa Sahara. Wengi kati ya watoto ambao hufariki dunia kutokana na UKIMWI pia wanaishi barani Afrika. Katika mwaka wa 2010, kadirio la 68% (milioni 22.9) la visa vyote vya VVU na 66% ya vifo (milioni 1.2) vilitokea katika eneo hili.[180] Hii inamaanisha kuwa karibu 5% ya watu wazima wana virusi hivi[181] na vinaaminika kuwa kisababishi cha 10% ya vifo vyote vya watoto.[182] Wanawake wa eneo hili huchangia karibu 60% ya visa vyote tofauti na maeneo mengine.[180] Afrika Kusini ina idadi kubwa zaidi ya watu wenye VVU ulimwenguni kote, ikiwa ni watu milioni 5.9.[180]

Ugonjwa sugu wa njia za pumzi zilizofungana
Kote ulimwenguni kufikia mwaka wa 2010, ugonjwa sugu wa kufungana kwa njia za hewa uliathiri takriban watu milioni 329 (asilimi 4.8 ya ya watu wote) na hutokea sana kwa wanaume kuliko wanawake. [102] Hii ni kulinganishwa na milioni 64 walioathiriwa mwaka wa 2004.[104] Ongezeko katika nchi zinazostawi kati ya mwaka wa 1970 na miaka ya 2000 inaaminika kuhusiana na viwango vinavyoongezeka vya uvutaji katika eneo hili, ongezeko la idadi ya watu na watu wanaozeeka kutokana na kupungua kwa vifo kutoka kwa visababishi vingine kama vile magonjwa ya kuambukiza. [3] Nchi zingine zilizostawi zimeshuhudia viwango vya juu, zingine zimebaki imara na zingine zimeshuhudia kupungua katika kuenea kwa ugonjwa sugu wa kufungana kwa njia za hewa.[3] Idadi za kimataifa zinatarajiwa kuendelea kuongezeka visababishi vya hatari vinapoendelea kutokea sana na watu wakiendelea kuzeeka. [54]

Bratislava
Bratislava ni mji mkuu wa Slovakia wenye wakazi 450,000. Majina mengine ya kihistoria ya mji huu yalikuwa Pressburg (kwa Kijerumani) au Pozsony (kwa Kihungaria). Uko kando Ya mto Danubi.

Romania
Romania ina wakazi 19,679,306 katika eneo la km² 238.391. Idadi yao inazidi kupungua.

Warshawa
Warshawa' (Kipoland: Warszawa, ing. Warsaw) ni mji mkuu wa Poland pia mji mkubwa mwenye wakazi milioni mbili (1,7 mln - 2014).

Utapiamlo
Kulikuwa na watu milioni 925 waliokuwa na utapiamlo duniani katika mwaka wa 2010, ongezeko la milioni 80 tangu 1990.

Potsdam
Potsdam ni mji mkuu wa Brandenburg nchini Ujerumani. Idadi ya wakazi wake ni takriban 154.000.

Ndugu Wadogo
Italia na visiwa 52,400; Hispania na makoloni 26,100; Ufaransa 21,000; Ujerumani n.k. 20,300;
Ureno na makoloni 4,000; Dola la Waturuki 2,800; Polandi na Urusi 3,000; Uingereza na Irelandi 1,750.

Serbia
Nchi, ukiondoa Kosovo, ina wakazi 7,186,862 kwenye eneo la km² 88.361. Wengi wao wana asili ya Kislavoni.

Gdansk
Mji una wakazi wapatao 500,000 na bandari muhimu zaidi ya Poland.

Poland
Kusini mwa kanda ya kaskazini-mashariki mwa mikoa ya Silesia na Masovia, ambapo kuna alama za mto na mabonde ya zama za barafu. Mkoa wa Silesia una rasilimali nyingi na watu wengi. Kuna makaa ya mawe tele. Silesia ya Chini ina mgodi wa shaba mkubwa kabisa. Tambarare ya Masovian ipo kati ya Poland. Ipo katika mabonde ya mito mikubwa mitatu: Vistula, Bug na Narew.

Umoja wa Ulaya
Jumla ya wakazi ni milioni 507.4 (2013). Kuna miji 16 yenye watu zaidi ya milioni moja kila mmojawapo, kuanzia London na Paris ambayo inazidi milioni 10.

Urusi
Kufuatana na sensa ya mwaka 2002 kulikuwa na watu milioni 142.6 wasemaji wa Kirusi, wakifuatwa na wasemaji wa Kitatari milioni 5.3 na Kiukraina milioni 1.8.[11]

Denmark
Mnamo Januari 2017, wakazi walikuwa 5,748,769. Kati yao, Wadani asili ni 88,67%. Wengine ni wahamiaji (kutoka Poland, Uturuki, Ujerumani, Iraq, Romania, Syria, Somalia, Iran, Afghanistan n.k.) au wamezaliwa na mhamiaji walau mmoja.

Szczecin
Mji huo ulikuwa na wakazi 403,274 mnamo Juni 2018.

Papa Yohane Paulo II
[[Picha:John Paul II Polish Parliament 1999 5.jpg|thumb|Ziara kwa [[bunge]] la Polandi tarehe [[11 Juni]] [[1999]].]]
Wakati wa upapa wake, Yohane Paulo II alisafiri zaidi ya kilometa milioni 1.1, akivutia umati mkubwa sana.

Uhamiaji wa binadamu
Mfuko wa Umoja wa Mataifa kuhusu Idadi ya Watu ilitoa ripoti kwamba nchi za kaskazini zilipata ongezeko kubwa zaidi la wahamiaji tangu mwaka 2000 (milioni 32) ikilinganishwa na nchi za Kusini (milioni 25), nchi za kusini zilipata ukuaji wa kiwango kikubwa zaidi. Kati ya mwaka 2000 na mwaka 2013 wastani wa kiwango cha mabadiliko ya idadi ya wahamiaji katika nchi zilizoendelea (2.3%) ilizidi kidogo ile ya nchi zinazoendelea (2.1%).

Poland
Poland (kwa Kipoland: Polska) ni nchi ya Ulaya ya Kati. Imepakana na Ujerumani upande wa magharibi, Ucheki na Slovakia upande wa kusini, Ukraine na Belarus upande wa mashariki na Bahari ya Baltiki, Lituanya na Urusi (mkoa wa Kaliningrad Oblast) upande wa kaskazini.

Kifua kikuu
Katika 2007, nchi yenye kiwango cha juu zaidi ya makadirio ya matukio ya TB ilikuwa Swaziland, na kesi 1,200 kwa kila watu 100,000. India ilikuwa kubwa jumla ya matukio, na wastani wa kesi 2.0 milioni mpya. [83] Katika nchi zilizoendelea, kifua kikuu ni. [83]chini ya kawaida na ni kupatikana hasa katika maeneo ya mijini. Viwango kila watu 100,000 katika maeneo mbalimbali ya dunia ambapo: Kimataifa 178, 332 Kusini, Amerika 36, Bahari ya Mashariki 173, Ulaya 63, Asia ya Kusini 278, na 139 Pacific Magharibi katika 2010 [84] Nchini Canada na Australia, kifua kikuu ni mara nyingi zaidi ya kawaida kati ya Watu wa asili,hasa katika maeneo ya kijijini.[86][87]Katika Marekani watu wa asili kuwa vifo vya mara tano zaidi kutoka TB.[88] matukio ya TB inatofautiana na umri Katika Afrika, kimsingi unaathiri vijana na watu wazima vijana. [89]Hata hivyo, katika nchi ambapo matukio viwango zimepungua kasi ( kama vile Marekani), TB ni ugonjwa wa watu hasa wakubwa na kinga iliyoathirika. [1][90].

Austria Chini
Austria ya Chini ("Kijerumani: Niederösterreich") ni moja ya majimbo 9 ya kujitawala ya Austria lenye wakazi 1.608.590 kwenye eneo la 19.177 km². Mji mkuu ni Sankt Pölten. Waziri mkuu ni Johanna Mikl-Leitner (ÖVP).

Poland
Waslavi walienea kati nchi katika nusu ya pili ya karne ya 5 BK.

Bendera ya Poland
Bendera ya Poland ni ya milia miwili ya kulala yenye rangi za nyeupe na nyekundu. Mlia mweupe uko upande wa juu, mlia mwekundu uko chini.

Shirika la Msalaba Mwekundu
Msaada wa kwanza kuwahi kupangwa na Shirika hilo ulikuwa ni kutoa misaada kwa waathirika wa njaa na baadaye mkurupuko wa ugonjwa wa typhus nchini Poland. Miaka mitano tu baada yake kuundwa, Shirika hili tayari lilikuwa limetoa maombi 47 ya michango kwa ajili ya misioni katika mataifa 34, jambo lililo ashiria haja ya kuwa na aina hii ya kazi ya Msalaba Mwekundu. Jumla ya pesa zililotolewa kutokana na maombi haya zilifika faranga million 685 za Uswizi, ambazo zilitumika kuleta vifaa vya dharura kwa waathiriwa wa njaa nchini Urusi, Ujerumani, na [[Albania; mitetemeko ya ardhi nchini Chile, Uajemi, Japan, Colombia, Ecuador, Costa Rica, na Uturuki ; na ongezeko la wakimbizi kuingia Ugiriki|Albania; mitetemeko ya ardhi nchini Chile, Uajemi, Japan, Colombia, Ecuador, Costa Rica, na Uturuki; na ongezeko la wakimbizi kuingia Ugiriki na Uturuki. Misioni yake ya kwanza kushughulikia janga kuu kwa Shirika hili ilikuwa baada ya tetemeko la ardhi nchini Japan la 1923 ambalo liliwaua takriban watu 200,000 na kuwaacha wangi wakiwa na majeraha au bila makao. Kutokana na uratibu wa Shirika hili, Chama cha Msalaba Mwekundu chaa Ujapani kilipokea bidhaa kutoka vyama vingine na kufikia jumla ya thamani ya dola milioni 100. Jambo lingine muhimu lililoanzishwa na Shirika hili ilikuwa uumbaji wa mashirika ya vijana ya Msalaba Mwekundu ndani ya Vyama vya kitaifa.

Poland
(in Polish) Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead. - Sejm - lower chamber of the Parliament (in Polish) Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead. - Senate - upper chamber of the Parliament (in Polish) Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead. - President of the Republic of Poland (in Polish) Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead. - Prime Minister's Office (in Polish) Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead. - Supreme Court (in Polish) Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead. (in French) - Constitutional Tribunal (in Polish) Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead. (in Polish) Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead. (in Polish) Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead. (in Polish) Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead. - Central Statistical Office (in Polish) Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead.

Ukristo nchi kwa nchi
Ukristo ndio dini kubwa duniani mwanzoni mwa karne ya 21, ukikadiriwa kuwa na waumini bilioni 2.3 kati ya watu bilioni 7 duniani, ambao ni sawa na 1/3.[1][2][3][4][5]

Poland
Ukiendelea na safari kusini ni mlima ya kanda ya Kipolandi. Milima hiyo ni pamoja na Sudetes na Milima ya Carpathi. Sehemu ndefu ya Carpathia ni milima ya Tatra ambayo imekwenda hadi kusini mwa mpaka wa nchi ya Poland.

Uswidi
Uswidi ni nchi kubwa yenye wakazi wachache: hawafikii milioni 10, wengi wao wenye asili ya makabila ya Kijerumani, lakini kwa sasa zaidi ya 27% wana damu tofauti au mchanganyiko.

Slovakia
Slovakia (kwa Kislovakia: Slovensko) ni nchi ya Ulaya ya Kati yenye wakazi milioni tano na nusu.

Ulaya
Ulaya (asili ya jina ni neno la Kiarabu ولاية, wilaayatun[1]; inaitwa pia Uropa) ni bara lenye eneo la km² 10,600,000 tu, lakini wakazi ni milioni 700.

Polandball
Nguzo ya Polandball, ambayo ilipata umaarufu kutokana na ajali katika Smolensk ambayo kuuawa Kipolishi Rais Lech Kaczyński, ni inawakilisha Poland na historia yake, mahusiano na nchi nyingine, na stereotype s, anaelekeza Kipolishi megalomania na kitaifa complexes. Mwingiliano kati ya countryballs huwa na kuandikwa kwa lugha ya Kiingereza kuvunjwa na internet misimu, kukumbusha ya Meme Lolcat, na kwa mwisho wa Poland cartoon, ambayo ni makusudi kuwakilishwa kama nyekundu juu ya nyeupe (reverse ya bendera Kipolishi), ni kawaida kuonekana akilia.

Historia ya Polandi
Nchi ilistawi na kuenea hasa chini ya ukoo wa Jageloni (1386–1572).

Dola la Roma
Idadi ya wakazi imekadiriwa kuwa ilifikia milioni 50-90, yaani asilimia 20 hivi za watu wote duniani wakati huo.

Poland
Mlima mrefu zaidi nchini Poland unaitwa "Rysy" wenye m 2,503 (ft 8,210), upo Tatras.

Łomża
Data ya mwaka wa 2007:
Łomża ina wakazi 63,036 ina inachukua sehemu ya tatu katika Podlaskie Voivodeship. Mwishoni mwa mwaka wa 2006 ongezeko la watu lilikuwa kubwa na kufikia kiasi cha 1,3 kwa wakazi 1000 ambamo sehemu zingine ufuatiliaji wa uhamiaji ulikuwa si mzuri (-520). Idadi ya watu wasio na kazi mwishoni mwa mwezi Mei 2008 ilifikia 10,2%. Kwa mujibu wa data za mwaka wa 2006 wastani wa kipato kwa mkazi kilifikia 2,942.31 zł.

Lech Wałęsa
Wałęsa alizaliwa mjini Popowo, Poland, mnamo tar. 29 Septemba ya mwaka wa 1943, kwa baba seremala na mkewe. Alihitimu elimu ya msingi na baadaye shule ya ufundi, kabla ya kuingia Lenin Shipyard (kampuni la ujenzi wa mameli) huko mjini Gdańsk ("Stocznia Gdańska im. Lenina", sasa hivi "Stocznia Gdańska") akiwa kama fundi wa masuala ya umeme mnamo mwaka wa 1970. Kunako mwaka wa 1969 amemwoa Bi. Danuta Gołoś, na wawili hao sasa hivi wana watoto wanane. Mtoto wake wa kiume anaitwa Jarosław Wałęsa ni Mbunge katika bunge la Poland. Lech Wałęsa ni mt'iifu wa Kanisa Katoliki, na akasema kwamba imani yake imemsaidia daima akiwa na shida wakati wa harakati za Solidarity.

Poland
Kati ya lugha nyingine zilizotambulika kisheria, zinaongoza Kikashubi na Kijerumani, halafu Kibelarusi na, Kiukraina. Kati ya lugha za kigeni zinaongoza Kiingereza na Kirusi.

Ujamaa
Uongozi wa Julius Nyerere uliivutia Tanzania macho na heshima ya kimataifa kutokana na msisitizo wake wa maadili kama msingi wa maamuzi ya siasa. Chini ya Nyerere Tanzania ilipiga hatua kubwa katika vipengele mbalimbali vya maendeleo: vifo vya watoto vilipungua kutoka 138 kwa 1000 waliozaliwa hai mwaka 1965 hadi 110 mwaka 1985; tarajio la kuishi lilipanda kutoka miaka 37 (1960) hadi 52 (1984); uandikishaji wa wanafunzi katika shule ya msingi ulipanda kutoka 25% (16% tu kwa watoto wa kike) mwaka 1960 hadi 72% (85% kwa watoto wa kike) mwaka 1985 (ingawa idadi ya wananchi ilikuwa inaongezeka kwa kasi); asilimia ya watu wazima waliojua kusoma na kuandika ilipanda kutoka 17% mwaka 1960 hadi 63% mwaka 1975 (juu sana kuliko nchi nyingine za Afrika) ikaendelea kupanda.[2]

Demografia ya Afrika
Kwa sasa ongezeko ni la asilimia 2.6 kwa mwaka na wakazi wa Afrika wamekuwa 1,225,080,510 (2016), sawa na 15% za watu wote duniani. Umoja wa Mataifa unatabiri kwamba wanaweza kufikia 26% mwaka 2050 (2,500,000,000) na 39% mwaka 2100 (4,400,000,000).

Pumu
Kufikia mwaka wa 2011, watu milioni 235–300 ulimwenguni walikuwa wameathiriwa na ugonjwa huu, na karibu watu 250,000 hufa kila mwaka. Viwango vyao hutofautiana kati ya nchi zilizo na maambukizi kati ya asilimia 1 hadi 18. Zinapatikana sana katika zilizoendelea kuliko nchi zinazokuwa. Kuna viwango vya chini barani Asia, Ulaya Mashariki na Afrika. Katika nchi zilizoendelea ni kawaida kwa wale walio na shida ya kifedha unapolinganisha na nchi zinazokuwa inapatikana sana kwa walio na fedha. Sababu ya tofauti hizi haijulikani. Nchi zilizo na pato la chini wanajumulisha asilimia 80 ya vifo.

Upandaji miti
Nchini Polandi, programu ya Kitaifa ya upandaji miti ilianzishwa na serikali baada ya Vita kuu ya pili ya Dunia, wakati jumla ya eneo la misitu ilipungua hadi asilimia 20, mpakani mwa nchi hiyo. Programu hiyo ilisaidia maeneo ya misitu ya Polandi kuongezeka miaka baada ya miaka, na tarehe 31 Desemba 2006, misitu ilifunika asilimia 29 ya nchi hiyo(tazama: misitu ya Polandi). Imepangwa kuwa kufikia mwaka wa 2050, misitu itajaza asilimia 33 ya Polandi.

Puntland
Idadi ya wakazi ni 4,284,633 kufuatana na kadirio la mwaka 2015.

Kata ya Antelope, Nebraska
Katika sensa ya mwaka wa 2000, kulikuwa na watu 7452, kaya 2953 , familia 2073 zilizoishi katika kata hii. Wiani ya wakazi ilikuwa watu 9 katika maili 1 mraba (3/km ²). Kulikuwa na vitengo vya nyumba 3,346 katika wiani ya wastani ya 4 kwa kila maili mraba (2/km ²). Ujumuisha awa rangi ulikuwa 98.82% weupe, 0.05% weusi au Afrika Amerika, 0.31% Amerika wa Asili, 0.05% Asia, 0.28% kutoka jamii nyingine, na 0.48% kutoka jamii mbili au zaidi. 0.70% ya idadi ya watu walikuwa wahispani au Latino wa rangi yoyote. 57.9% walikuwa wa Kijerumani, 6,6% Waingereza , 6,6% Amerika na 5,9% asili ya Kiayalandi kulingana na Sensa ya 2000.
Kulikuwa na kaya 3640 ambazo 36.0% zilikuwa na watoto chini ya umri wa miaka 18 , 62.50% walikuwa wamefunga ndoa , 5.50%zilikuwa na mwanamke bila bwana , na 29.80%zisizo na familia. 26.3% ya kaya zote ni watu binafsi na 16.20%ni mtu anayeishi peke yake ambaye alikuwa na umri wa miaka 65 au zaidi. Ukubwa wa wastani wa kaya ulikuwa 2.49 na ukubwa wa familia ya wastani ilikuwa 3.05. .
Katika kata hii wakazi walitandaa kote kwa 27.50% chini ya umri wa miaka 18, 6.20% 18-24, 23.30% 25-44, 23.20% 45-64, na 19.90% ambao walikuwa na umri wa miaka 65 au zaidi. Umri wa wastani ulikuwa miaka 31. Kwa kila wanawake 100 kulikuwa wanaume 96.80 Kwa kila wanawake 100 katika umri wa 18 na juu, kulikuwa na wanaume 94.30.
Mapato ya wastani kwa kaya katika kata hii ilikuwa $ 30.114, na kipato cha wastani kwa familia kilikuwa $ 36.240. Wanaume walikuwa na kipato cha wastani cha $ 26.288 dhidi ya $ 16.926 kwa wasichana. Pato la wastani la kata hii lilikuwa $ 14.601. Karibu 10.30% ya familia na 13.60% ya idadi ya watu walikuwa chini ya mstari wa umaskini, ikiwa ni pamoja na 17.20% ya wale walio chini ya umri wa 18 na 11.90% ya wale walio na wa 65 au zaidi.

Historia ya Polandi
Baada ya vita vikuu vya pili, Polandi ikawa chini ya utawala wa Kikomunisti hadi ilipofaulu kujikomboa (1989).

Poloni
Poloni (kutoka kilatini Polonia kwa nchi ya Poland) ni nusumetali au metaloidi nururifu yenye namba atomia 84 katika mfumo radidia. Uzani atomia ni 209.
Poloni ni elementi nururifu sana na hatari kwa afya. Isotopi inayopatikana zaidi ni Po yenye nusumaisha ya siku 138 inayobungua kuwa metali ya risasi.

Kipoland
Kipoland (język polski, polszczyzna) ni lugha rasmi kwa nchi ya Poland. Kinafahamika zaidi kwa kuzungumzwa na watu waishio Maghari mwa Slovoni na ni lugha ya pili kwa ukubwa katika orodha ya Lugha za Kislavoni baada ya Kirusi. Ni moja kati ya lugha ngumu kujifunza kutokana na ugumu wa sarufi zake.

Poland
Ardhi ya Poland ni tupu tu kufikia kiasi cha Bahari ya Baltiki katika upande wa kaskazini mwa Milima ya Carpathi kusini mwa nchi. Ndani ya eneo hilo lililo tupu, ardhi inatofautiana kutoka mashariki na magharibi.

Wisconsin
Wisconsin ni jimbo la kujitawala la Maungano ya Madola ya Amerika au Marekani. Mji mkuu ni Madison na mji mukubwa ni Milwaukee. Jimbo lina wakazi wapatao 5,627,967 (2008) wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 169,790. Mipaka asilia ni Ziwa Michigan upande wa mashariki na Ziwa Superior upande wa kazkazini. Imepakana na Michigan, Illinois, Iowa na Minnesota.

Poland
Poland ina maziwa kibao. Kwa Ulaya nzima, Finland peke yake ina maziwa mengi zaidi. Maziwa makubwa ni "Śniardwy" na "Mamry". Kwa kuongeza katika wilaya ya ziwa katika kaskazini, kuna idadi kubwa pia ya mlima maziwa katika milima ya Tatra.

Papa Yohane Paulo II
Karol Józef Wojtyła alizaliwa Wadowice nchini Poland akiwa mtoto wa tatu na wa mwisho wa Karol Wojtyła, na Emilia Kaczorowska, ambaye alikuwa na asili ya Kilithuania, akafariki tarehe 13 Aprili 1929. Dada yake Olga alikufa kabla Karol hajazaliwa; hivyo, alihusiana sana na kaka yake Edmund, mpaka huyo alipokufa kwa tetekuwanga kutokana na kazi yake ya udaktari.

Roma
Roma una wakazi milioni 2,870,336[1] katika eneo la km² 1,287.36.

Kipoland
Kutokana na kuhamahama kwa watu wa Poland wa majira tofauti, mamilion ya waongeaji wa Kipoland wanaweza kupatikana katika nchi nyingi tu kama vile Australia, Kanada, Uingereza, Marekani, na sehemu nyingine nyingi tu. Kuna zaidi ya milioni 50 ya waongeaji wa Kipoland duniani.
Kuna takriban herufi 9 za Kipoland ambazo katika Kiingereza hakuna. Zinaonekana kuwa kama Kiingereza, lakini zenyewe zinaviji alama kwa juu au kwa chini.

Kisukari aina ya 2
Viwango vya kisukari mwaka wa 1985 vilikadiriwa kuwa milioni 30vikiongezeka hadi milioni 135mwaka wa 1995 na milioni 217mwaka wa 2005.[56]Ongezeko hili linaaminika kusababishwa na kuongezeka kwa watu wazee ulimwenguni, upungufu wa kufanya mazoezi na kuongezeka kwa viwango vya unene wa kupindukia.[56]Nchi tano zilizo na idadi kubwa ya watu walio na kisukari kufikia mwaka wa 2000 ni India, ikiwa na milioni 31.7, China milioni 20.8, Marekani milioni 17.7, Indonesia milioni 8.4 na Japani milioni 6.8.[57] Kisukari kinatambuliwa na Shirika la Afya Duniani kama janga la ulimwengu.[58]

Poland
Jamii:Nchi za Ulaya Jamii:Nchi za Umoja wa Ulaya

Kinshasa
Mara nyingi huchukuliwa kuwa mji wa pili mkubwa zaidi duniani kwa idadi ya wazungumzaji wa Kifaransa baada ya Paris. Kama idadi ya watu itaendelea kukua kama sasa, Kinshasa itakuwa na wakazi wengi kuliko Paris kabla ya mwaka 2020. [5] [6]

Jan Bednarek
Mnamo tarehe 4 Septemba 2017, Bednarek alianza kwanza Poland kwa ushindi wa 3-0 juu ya Kazakhstan.Mwezi wa Mei 2018, aliitwa jina katika kikosi cha kwanza cha Poland 35 kwa Kombe la Dunia ya 2018 nchini Urusi. Mnamo tarehe 28 Juni 2018, alifunga bao lake la kwanza kwa Poland.

Uganda
Wakazi wa Uganda wameongezeka kutoka 9,500,000 (1969) hadi 34,634,650 (2014), hivyo wengi wao ni vijana kuliko nchi zote duniani. Umri wa wastani ni miaka 15 tu.

Wojciech Szczęsny
Katika ngazi ya kimataifa, Szczęsny amepata kofia zaidi ya 30 nchini Poland tangu mwanzoni mwa mwaka 2009, na alijumuishwa katika kikosi cha taifa kama mwenyeji wa Euro 2012, na baadaye kushiriki katika Euro 2016 na Kombe la Dunia la 2018, Ameisaidia nchi yake kwa kiasi kikubwa.

Warshawa
Warshawa imekuwa mji tangu karne ya 15 ikawa mji mkuu wa Poland mwaka 1596. Iliharibiwa mara nyingi katika historia yake hasa wakati wa vita kuu ya pili ya dunia. Wapoland walijaribu kuasi dhidi ya Wajerumani waloshika mji kati ya 1939 na 1944; pamoja na vofo vingi asilimia 90% za nyumba zote ziliharibiwa.

Lituanya
Mbali na Walituania asili (86.7%), kuna Wapolandi (5.6%), Warusi (4.8%) na wengineo.

Kislovakia
Lugha hii inafanana kabisa na Kicheki, na Wacheki na Wasovakia wanaweza kuelewana vizuri kabisa wakiwa wanazungumza lugha zao. Kipoland na Kisorbia kina fanana kabisa. Kislovakia kinazungumzwa nchini Slovakia na zaidi ya watu milioni 5.

Robert Lewandowski
Robert Lewandowski (alizaliwa Warsaw, Polandi, tarehe 21 Agosti 1988) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa klabu ya Bayern Munich na wa timu ya taifa ya Poland.

Belarus
Idadi ya wakazi inapungua: ni watu 9,498,700 (2016).

Mkimbizi
Poland na Ukraine ya Kisovyeti zilifanya ubadilishanaji wa raia- wa Kipolandi ambao waliishi mashariki ya mpaka uliokuwa umeundwa na Poland na Wasovyeti walifukuzwa kwenda nchini Poland (takriban watu 2,100,000) (Tazama Kurudishwa Nyumbani kwa Wapolandi) na Wayukreni walioishi magharibi mwa mpaka kati ya Poland na Umoja wa Kisovyeti walihamishwa hadi Ukraine ya Kisovyeti. Uhamisho wa raia kwenda Ukraine ya Kisovyeti ulifanyika kuanzia Septemba mwaka wa 1944 hadi Mei mwaka wa 1946 (takriban watu 450,000) (angalia Kurudishwa nyumbani kwa Wayukreni). Baadhi ya Wayukreni (takriban watu 200,000) walihama kutoka Poland ya kusini-mashariki kwa hiari yao (kati ya 1944 na 1945).

Historia ya Polandi
Wapolandi walijaribu mara kadha kujikomboa, lakini walipata uhuru kwa muda tu (1807-1815 na 1918-1939).

Hispania
Eneo la nchi ni 500,000km² ambalo lina wakazi wenye idadi zaidi ya watu milioni 44.395.286 (2006).

Jamhuri ya Watu wa China
China ikiwa na wakazi milioni 1,376 ni nchi yenye watu wengi zaidi duniani. Historia yake yote iliona tena na tena vipindi vya njaa kutokana na idadi kubwa ya watu wake. Msongamano wa watu kwa wastani ni wakazi 145 kwa kilomita ya mraba. Lakini tofauti ziko kubwa kati ya miji mikubwa ambako milioni 115 wanakaa kwenye eneo la km² 50,000 na Tibet yenye watu 2 tu kwa kilomita ya mraba.

Kujiua
Viwango vya kujiua hutofautiana pakubwa kati ya nchi na wakati. Takwimu kwa asilimia ya vifo mwaka wa 2008 zilikuwa: Afrika 0.5%, Kusini Mashariki mwa Asia 1.9%, Marekani 1.2 na Uropa 1.4%. Viwango kwa kila watu 100,00 vilikuwa: Australia 8.6, Canada 11.1, Uchina 12.7, India 23.2, Uingereza 7.6, Marekani 11.4. Kujiua kumerodheshwa katika nafasi ya 10 kama [[kifo|kisababishi cha kifo]] kinachoongoza nchini Marekani mwaka wa 2009, ikiwa ni takriban visa 36,000 kila mwaka. Takriban watu 650,000 hupatikana katika idara ya dharura kila mwaka kutokana na majaribio ya kujiua. Nchi za [[Lithuania]], Japani na Hangeria zina viwango vikubwa zaidi vya aina za kujiua. Nchi zilizo na idadi kuu zaidi ya visa vya kujiua ni Uchina na India, zikihasibia zaidi ya nusu yaidadi yote Nchini Uchina, kujiua ni kisababishi cha 5 kikuu cha kifo.

Kipandauso
Kote ulimwenguni, kipandauso huathiri zaidi ya asilimia 10 ya watu Kule Marekani, takriban asilimia 6 ya wanaume na asilimia 18 ya wanawake hupata kipandauso kila mwaka huku wakiwa na hatari ya daima ya asilimia 18 na 43 mtawalia. Barani Uropa, kipandauso huathiri asilimia 12–28 ya watu maishani mwao huku takriban asilimia 6–15 ya wanaume wazima na asilimia 14–35 ya wanawake wazima wakipata angalau tukio moja kila mwaka. Kima cha kipanduso ni chini kiasi barani Asia na Afrika ikilinganishwa na nchi za Magharibi. Kipandauso sugu hutokea kwa takriban asilimia 1.4 ya watu hadi 2.2.
[[Picha:Migraine gender age.png|gumba|thumb|Visa vya ugonjwa wa kipandauso kwa umri na jinsia ]]
Takwimu hizi hutofautiana sana kwa umri: mara nyingi zaidi, kipandauso huanza kati ya umri wa miaka 15 na 24 na hutokea mara nyingi kwa watu wenye umri wa miaka 35 hadi 45. Kwa watoto, takriban asilimia 1.7 ya watoto wenye umri wa miaka 7 na asilimia 3.9 kwa wale wa kati ya miaka 7 na 15  wana kipandauso, huku hali hii ikitokea mara nyingi kwa wavulana kabla ya [[kubalehe]]. Wakati wa kubaleghe, kipandauso hutokea mara nyingi kwa wanawake na hali hii huendelea maishani, ikitokea mara mbili zaidi kwa wanawake wazee kuliko wanaume. Kipandauso bila aura hutokea mara nyingi zaidi kwa wanawake kuliko kipandauso chenye aura, ingawa aina hizi mbili hutokea kwa kiwango sawa kwa wanaume.

Burundi
Idadi ya watu ni takriban milioni 10 na nusu. Asilimia 46 % kati yao hawajamaliza miaka 15. Umri wa wastani ni miaka 16.7 hivi.

Mapinduzi ya Viwandani
Kulingana na Robert Hughes katika kitabu chake "The Fatal Shore", idadi ya wakazi wa Uingereza na Wales, ambayo ilikuwa imebaki katika kiwango bila kusonga cha milioni 6 kutoka mwaka wa 1700 hadi mwaka wa 1740, kiliongezeka pakubwa baada ya mwaka wa 1740. Idadi ya watu wa Uingereza ilikuwa imeongezeka kwa zaidi ya mara mbili kutoka milioni 8.3 mnamo mwaka wa 1801 hadi milioni 16.8 mnamo mwaka wa 1851 na, kufikia mwaka wa 1901, ilikuwa imeongezeka karibu mara mbili hadi milioni 30.5. Kadiri hali ya maisha na huduma za kiafya zilivyoboreka wakati wa karne ya 19, ndivyo idadi ya watu nchini Uingereza ilivyoongezeka maradufu kila miaka 50. Idadi ya watu ya Bara Ulaya iliongezeka maradufu wakati wa kipindi cha karne ya 18, kutoka takriban milioni 100 hadi karibu milioni 200, na kuongezeka maradufu tena wakati wa kipindi cha karne ya 19, hadi karibu milioni 400.

Warshawa
Warshawa iko katikati ya nchi kando la mto Vistula (Kipoland:(polnisch Wisła) takriban 350km kutoka Bahari Baltiki.

Kuoza kwa meno
Kote duniani, takribani watu bilioni 2.43 (asilimia 36 ya idadi ya watu) wana meno yaliyooza ya kudumu.[9] Shirika la Afya Duniani linakadiria kuwa karibu watu wote wazima huwa na meno yaliyooza kwa wakati fulani.[4] Meno ya watoto wachanga huathiri karibu watu milioni 620au asilimia 9 ya idadi ya watu.[9] Uozaji wa meno hutokea sana kwa watu wazima na watoto kwa miaka ya hivi karibuni.[10] Ugonjwa huu unapatikana sana katika nchi zinazostawi na kiasi kwa nchi zilizostawi kwa sababu ya matumizi ya sukari kiasi.[2]

Hyderabad
Hyderabad (Telugu: హైదరాబాద్ ) ni jina la kutaja mji mkuu wa jimbo la Andhra Pradesh huko nchini India. Huu ni miongoni mwa miji mikuu nchini ikiwa na eneo la 650 square kilometres (250sqmi).[1] Jiji lina jumla ya wakazi wapatao 6,809,970 na wengineo zaidi ya 7,749,334 wanaoishi katika maeneo ya mji mkuu, na kuifanya Hyderabad kuwa mji wa nne duniani kwa wingi wa watu na mji wa sita kwa idadi ya wakazi wengi nchini India.[2]

Antelope, Montana
Katika sensa ya mwaka wa 2000, kulikuwa na watu 43,Kaya 21 , na familia 11 katika CDP. wiani ya Idadi ya watu ilikuwa 532.7 kwa maili mraba (207.5/km ²). Kulikuwa na nyumba aina 24 na wiani wastaniwa 297.3/sq mi (115.8/km ²). Rangi katika CDP likikuwa 100.00% weupe.
Kulikuwa na kaya 21 ambapo 23.8% zilikuwa na na watoto chini ya umri wa miaka 18 , 38.1% kulikutwa na wafunga ndoa wanaoishi pamoja , 4.8% zilikuwa na mwanamke bila bwana , na 47.6% zisizo na familia. 47.6% ya kaya zote ni watu binafsi na 14.3% ni mtu anayeishi peke yake ambaye alikuwa na umri wa miaka 65 au zaidi. Ukubwa wa wastani wa kaya ulikuwa 2.05 na ukubwa wa familia ya wastani ilikuwa 3.00.
Katika CDP idadi ya watu mara kuenea nje kwa 18.6% chini ya umri wa miaka 18, 16.3% 18-24, 14,0% 25-44, 34.9% 45-64, na 16.3% ambao walikuwa na umri wa miaka 65 au zaidi. Umri wa wastani ulikuwa miaka 31. Kwa kila wanawake 100 kulikuwa wanaume 168.8 . Kwa kila wanawake 100 katika umri wa 18 na juu, kulikuwa na wanaume 169.2.
Mapato ya wastani kwa kaya katika CDP ilikuwa $ 16.500, na kipato wastani kwa familia kilikuwa $ 16.500. Wanaume walikuwa na wastani wa kipato cha $ 21.250 dhidi $ 15.250 kwa wanawake. Mapatao ya wastani katika CDP ilikuwa $ 5.455. Kulikuwa na 28.6% ya familia na 22.4% ya idadi ya watu wanaoishi chini ya mstari wa umaskini, ikiwa ni pamoja na 26.9% ya chini mika 18 na hakuna aliyekuwa zaidi ya miaka 64.

Poland
National parks, wetlands, biosphere reserves and other protected areas

Łobez
Łobez ni mji wa Poland. Mji huo ulikuwa na watu 10,409 mwaka wa 2015.

Latvia
Idadi ya watu inapungua, na sasa iko chini ya milioni 2.

Kipoland
Kuna mchanganyiko wa herufi 7 katika kila herufi 2 ambazo zote zinaonekana kuwa kama sawa katika kusikika (ambazo sawa na "th" au "qu" katika Kiingereza). Ambazo zimejumlisha herufi kama vile "ch", "cz", "dz", "dź", "dż", "rz", "sz".

Bunge la Tanzania
Majimbo yanatofautiana kwa kiasi kikubwa katika idadi ya wakazi. Wastani ya Tanzania bara ni mbunge mmoja kwa wakazi 227,461. [3] Kuna majimbo katika mikoa ambako mbunge mmoja anawasilisha watu wengi zaidi kama vile Dar es Salaam (wakazi 546,542/mbunge 1), Mwanza (346,999) na Kagera (309,953). Kinyume chake kuna majimbo mengine ambako mbunge anawasilisha watu wachache kama vile Pwani(wakazi 133.104/mbunge), Katavi (128.513), Njombe (120.795) au Lindi (112.192).

Barcelona
Leo hii kuna takriban watu milioni 1.6 wanaoishi katika mji huo (sensa ya 2006). Kati ya milioni 3.1 ya watu wanaishi katika Maeneo ya Metropolitan na milioni 5.3 wapo Mijini.

Tarnobrzeg
Tarnobrzeg ni mji wa Poland. Mji huo ulikuwa na watu 48 837 mwaka wa 2010.

Mkoa wa Pontevedra
Pontevedra ni moja ya mikoa 52 ya kujitawala ya Hispania. Idadi ya wakazi wake ni takriban 959,764. Mji wake mkuu ni Pontevedra.

Wazigula
Mwaka 1993 idadi ya Wazigula ilikadiriwa kuwa 355,000 [1].

Polandball
Baadhi ya Jumuia Polandball kutokea kutoka kwenye ahadi kuwa Russia inaweza kuruka nafasi, wakati Poland hawawezi. Moja ya katuni maarufu Polandball huanza na Nguzo kwamba dunia itakuwa akampiga kwa Meteor kubwa, na kusababisha nchi zote na teknolojia nafasi ya kuondoka duniani na kwenda kwenye obiti kuzunguka sayari. Wakati wa mwisho wa cartoon, Poland, bado duniani, ni kilio, na kwa Kiingereza kuvunjwa alitangaza rasmi kwamba kisheria Polandball catchphrase "Poland hawezi katika nafasi". Kwa njia hii humorous, Warusi kuweka mguu kwa majadiliano wote kwa Poles kwa nchi ni Mkuu. Katika mwingine Comic Polandball ambayo delves katika satire kihistoria na kisiasa, Poland ni kuonekana kuwa boring nyingine countryballs, kwa tangazo lake la "Kwa hiyo wakati sisi aliwaangamiza Russia na Waturuki [sic] walikuwa walikuwa nchi kubwa katika dunia ... na. "., kuongoza countryballs nyingine kucheka saa yake. Poland, kwa sasa irritated, msingizia "kurwa," na anashikilia alama ya kusema "Internet biashara kubwa", ambayo ni kauli mbiu ya internet kutumika kwa wengine ambao kutibu masomo kejeli na hasira, na katika Polandball mkataba huo, finishes na kilio.

Instruction: Given a question, retrieve Wikipedia passages that answer the question.


Question: Je,mji mkuu wa Urusi ni upi?

Historia ya Urusi
Tsar Petro I (1689-1725) alitambua ya kwamba nchi yake ilikuwa nyuma upande wa teknolojia na elimu kulingana na mataifa ya Ulaya. Alianzisha mabadiliko mengi ya kuiga mfano wa Ulaya ya Magharibi akahamisha mji mkuu kutoka Moscow kwenda mji mpya aliounda sehemu ya magharibi ya milki yake akauita Sankt Peterburg.

Urusi
Tangu mwaka 1991 Urusi ulipungukiwa na maeneo mengi yaliyotwaliwa katika karne ya 19 na ya 18, ukabaki peke yake ingawa bado ni dola kubwa kuliko yote duniani.

Jiografia ya Urusi
Taiga ni kanda inayoenea kutoka mipaka ya magharibi hadi Pasifiki upande wa mashariki na kuwa 60% za eneo la Urusi kwa jumla. Inafunikwa kwa theluji kwa miezi mingi ya mwaka. Miti yake ni hasa aina mbalimbali za misonobari. Kutokana na baridi kuna wanyama wengi wenye manyoya mazito kama vile dubu, fisi-maji, melesi, elki, vicheche, wolverini na wengine waliovindwa kwa sababu ngozi zao zilitafutwa sana kwa matumizi ya koti katika nchi zote zenye majirabaridi kali. Uwindaji huu ulikuwa muhimu kiuchumi na sababu muhimu kwa uenezaji wa Urusi katika Siberia.

Jiografia ya Urusi
Urusi yote iko kwenye nusutufe ya kaskazini ya dunia yetu na kwa jumla iko karibu zaidi na ncha ya kaskazini.

Orenburg Oblast
Orenburg Oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Orenburg.

Yekaterinburg
Yekaterinburg (Kirusi: Екатеринбург) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 1,293,537. Iko katika mkoa wa Sverdlovsk Oblast.

Oryol
Oryol (Kirusi: Орёл) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 336.137. Iko katika mkoa wa Oryol Oblast.

Buryatia
Buryatia ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Ulan-Ude.

Historia ya Urusi
Kikatiba jamhuri hizo zote zilikuwa nchi huru lakini hali halisi zilitawaliwa zote kutoka makao makuu ya chama cha kikomunisti huko Moscow. Katiba hiyo ilipata umuhimu tangu 1989, wakati wa mwisho wa utawala wa Wakomunisti ambako jamhuri zote zilitafuta uhuru wao zikaachana na Umoja.

Mapinduzi ya Urusi ya 1917
Hivyo wakati viongozi wa jeshi walijitahidi kutunza nidhamu kati ya askari na kuwa tayari kwa hali ya vita. Huko Sankt Petersburg serikali ya bunge na kamati za wafanyakazi na wanajeshi ziligawana madaraka bila utaratibu wa wazi. Hasa hawakukubaliana juu ya suala la vita au amani. Ujerumani kama mpinzani mkuu ilikuwa na madai makali sana ambayo yalionekana hayakubaliki kwa Urusi. Lakini wakati huohuo serikali ilikuwa na matatizo kuondoa uhaba wa chakula kwa watu maskini katika miji mikubwa walioendelea kutoridhika.

Kazakhstan
Mji mkuu ni Astana; Almaty ilishika nafasi hiyo hadi 1996.

Saratov Oblast
Saratov Oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Saratov.

Urusi
Bunge: kuna sehemu mbili ambayo moja ni duma ya Urusi yenye wabunge 450 na Halmashauri ya Shirikisho la Urusi lenye wawakilishi 166 waliochaguliwa na bunge za Maeneo ya Shirkisho la Urusi. Serikali: rais ni Amiri Jeshi Mkuu, anaweza kutoa veto dhidi ya sheria zilizoamuliwa na bunge, na kuteua baraza la mawaziri pamoja na maafisa wengine muhimu. Mahakama: Kuna Mahakama ya kikatiba, Mahakama Mkuu na mahakama nyingine za ngazi za shirikisho na majaji wanachaguliwa na HAlmashauri ya Shirikisho kufuatana na mapendekezo ya rais.

Tashkent
Tashkent (Тошкент kwa Kiuzbeki -"Toshkent"-, Ташкент kwa Kirusi; maana yake ni "mji wa mawe") ni mji mkuu wa Uzbekistan. Mwaka 1999 ilikuwa na wakazi 2,142,700.

Bahari ya Mashariki ya Siberia
Wakazi asilia walikuwa makabila ya kienyeji wawindaji, wavuvi na wafugaji wa reindeer. Leo hii walio wengi ni Warusi. Kazi yao inapatikana hasa katika migodi na kama mabaharia. Mji mkubwa ni bandari la Pevek ambayo ni mji kaskazini zaidi ya Urusi bara mwenye wakazi 4,721.

Kirov, Kirov Oblast
Kirov (Kirusi: Киров) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 457.578. Iko katika mkoa wa Kirov Oblast.

Ryazan Oblast
Ryazan Oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Ryazan.

Adygea
Adygea (Kirusi: Адыгея) ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Maykop.

Chelyabinsk Oblast
Chelyabinsk Oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Chelyabinsk.

Grozniy
Grozniy (Kirusi: Грозный) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 287.410. Iko katika mkoa wa Chechnya.

Urusi
Marais wa Urusi baada ya 1991 walikuwa Boris Yeltsin na Vladimir Putin.

Shirikisho la Jamhuri ya Kisovyiet ya Kijamii ya Kirusi
Shirikisho la Jamhuri ya Kisovyiet ya Kijamii ya Kirusi (kwa kifupi: "Jamhuri ya Kisovyeti ya Kirusi" au: "Urusi wa Kisovyeti") (Kirusi: Росси́йская Сове́тская Федерати́вная Социалисти́ческая Респу́блика, РСФСР RSFSR) ilikuwa kitengo kikubwa kati ya jamhuri 15 za Umoja wa Kisovyeti chenye wakazi wengi. Baada ya mwisho wa Umoja wa Kisovyeti ikawa Shirikisho la Urusi tangu 1991.

Ulyanovsk
Ulyanovsk (Kirusi: Ульяновск) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 635.947. Iko katika mkoa wa Ulyanovsk Oblast.

Udmurtia
Udmurtia ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Izhevsk.

Jiografia ya Urusi
Sehemu zinazopokea mvua nyingi ziko karibu na pwani kama Sochi kwenye Bahari Nyeusi (1500 mm kwa mwaka) na visiwa vya Kurili (1000 - 1500 mm, hasa theluji). Pwani la Baltiki lapokea 600 mm, Moscow 525 mm kwa mwaka. Maeneo yaliyo karibu na Kazakhstan hupokea 20 mm kwa mwaka pekee, na kwenye sehemu za pwani za Aktiki ni 15 mm pekee.

Chelyabinsk
Chelyabinsk ni mji wa Urusi upande wa mashariki wa milima ya Ural na makao makuu ya mkoa wa Chelyabinsk Oblast.

Historia ya Urusi
Baada ya anguko la Konstantinopoli mwaka 1453 watawala wa Moscow walipokea cheo cha Kaisari wa Roma kilichoitwa "tsar" na kuwa cheo cha watawala wa Urusi hadi mwaka 1917.

Chuvashia
Chuvashia ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Cheboksary.

Maeneo ya Shirikisho la Urusi
Mwaka 1993 kulikuwa na maeneo mwanachama 89. Idadi hii ilipungua kuwa 83 kwenye mwaka kutokana na kuunganishwa kwa maeneo mbalimbali. Mwaka 2014 mji wa Sevastopol na Jamhuri ya Krim yalikuwa maeneo ya 84b na 85 ya Shirikisho la Urusi ingawa hatua hii haikubaliwa na umma wa kimataifa.
a. According to Article 13 of the Charter of Leningrad Oblast, the government bodies of the oblast are located in the city of St. Petersburg. However, St. Petersburg is not officially named to be the administrative center of the oblast.

Kursk
Kursk (Kirusi: Курск) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 413.442. Iko katika mkoa wa Kursk Oblast.

Ingushetia
Ingushetia (Kirusi: Ингушетия) ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Magas. Mji mkubwa wake ni Nazran.

Kaliningrad
Kaliningrad (Kirusi: Калининград) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 430.003. Hapa iko makao makuu ya mkoa wa Kaliningrad Oblast.

Perm Krai
Perm Krai ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Perm.

Boris Yeltsin
Boris Nikolayevich Yeltsin () (kwa herufi za Kirusi huita:Бори́с Никола́евич Е́льцин) (1 Februari 1931 - 23 Aprili 2007) alikuwa rais wa kwanza wa Urusi baada ya mwisho wa ukomunisti. Alitumikia taifa la Urusi kuanzia mwaka 1991 hadi 1999. Mikhail Gorbachev, alimtangulia Boris, wakati huo Urusi iliitwa Umoja wa Kisovyeti. Vladimir Putin amekuja baada ya Boris. Boris Yeltsin alikufa kwa ugonjwa wa moyo mnamo tarehe 23 Aprili mwaka 2007.

Kanda ya Shirikisho la Urusi
b. According to Article 24 of the Charter of Moscow Oblast, the government bodies of the oblast are located in the city of Moscow and throughout the territory of Moscow Oblast. However, Moscow is not officially named to be the administrative center of the oblast.

Vladimir (mji)
Vladimir (Kirusi: Владимир) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 325.137. Iko katika mkoa wa Vladimir Oblast.

Jamhuri ya Altai
Jamhuri ya Altai (Kirusi: Республика Алтай) ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Gorno-Altaysk.

Kanisa la Kiorthodoksi la Urusi
Mkuu wake ndiye Patriarki wa Moscow na wa Urusi wote (kwa maana ya Russia, Ukraina n.k.). Kwa sasa ni Kirill I.

Urusi
Historia ya Urusi kama nchi ya pekee ilianza polepole pale ambako makabila ya wasemaji wa Kislavoni cha Mashariki walipoanza kujenga maeneo yao kuanzia karne ya 8 BK.

Mji mkuu
Baada ya mapinduzi ya 1917 Wakomunisti waliamua kufanya Moscow iwe mji mkuu kuanzia mwaka 1918. Sababu yake ni nafasi ya Moscow iliyoko ndani zaidi ya eneo la Urusi yenyewe.

Tver Oblast
Tver Oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Tver.

Urusi
Eneo kubwa la Urusi hugawiwa kwa macho ya ekolojia kwa kanda asilia tano:

Kiev
Kiev ikaanza kukua na kuwa mji mkubwa wa tatu wa Milki ya Urusi katika mapinduzi ya viwandani ya karne ya 19. Baada ya mapinduzi ya Kibolsheviki ikawa mji mkuu wa Jamhuri ya Kisovyeti ya Kijamii ya Kiukraine ndani ya Umoja wa Kisovyeti. Kiev iliharibiwa vibaya wakati wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia ikajengwa upya na kukua. Ajali ya kinyuklia ya Chernobyl ilitokeea karibu na mji lakini haikuuathiri sana kwa sababu upepo ulipeleka mavumbi ya sumu upande mwingine. Tangu uhuru wa Ukraine mwaka 1991 mji mkuu wa nchi hii.

Okrug huru ya Chukotka
Okrug huru ya Chukotka ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Anadyr.

Historia ya Urusi
Mji mkuu Sant Peterburg ulibadilishwa jina kuwa Leningrad na baadaye makao makuu ya nchi yakahamishwa tena kwenda Moscow.

Urusi
Wakati wa Januari halijoto ni −6°C huko Saint Petersburg, −27°C katika Siberia ya magharibi na −43°C huko Yakutsk katika Siberia ya Kati. Wakati wa majirajoto halijoto inapatikana kati ya wastani ya 4°C kwenye visiwa vya aktiki na wastani ya 20°C katika kusini.

Urusi
Kwa eneo ni nchi kubwa kuliko zote duniani, ikiwa na km² 17,075,400.

Moscow Oblast
Moscow Oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Moscow.

Elista
Elista (Kirusi: Элиста) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 104.387. Iko katika mkoa wa Kalmykia.

Noviy Urengoy
Noviy Urengoy (Kirusi: Новый Уренгой) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 115.092. Iko katika mkoa wa Okrug huru ya Yamalo-Nenets.

Jiografia ya Urusi
Kilimo hakiwezekani na hivyo wakazi ni wachache, junma ni asilimia moja ya wananahi wa Urusi pekee. Tasnia ya uvuvi na bandari kwenye rasi ya Kola na uzalishaji wa gesi asilia na mafuta ya petrol katika Siberia ya Kaskazini Magharibi ni ajira ya wengi wao. Bandari ya Murmansk na mji wa viwanda Norilsk (wakazi 180,000) ni miji miklubwa kiasi ya pekee hapo katika tundra.

Orodha ya miji ya Urusi
Hii ni orodha ya miji ya Urusi yenye angalau idadi ya wakazi 50,000.

Karelia
Karelia ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Petrozavodsk.

Urusi
Mnamo mwaka 988 mtemi wa Kiev Vladimir Mkuu alipokea ubatizo kutoka kwa mapadre wa Kanisa la Bizanti uliofuatwa na ubatizo wa familia na wananchi wa Kiev[14]).

Urusi
Ziwa kubwa ni Ziwa Baikal ambayo ni ziwa yenye maji mengi duniani.[3] Maziwa mengine ni pamoja na Ladoga na Onega ambayo ni kati ya maziwa makubwa zaidi ya Ulaya.

Saratov
Saratov (Kirusi: Саратов) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 873.055. Iko katika mkoa wa Saratov Oblast.

Perm
Perm (Kirusi: Пермь) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 1,001,653. Iko katika mkoa wa Perm Krai.

Roskosmos
Roskosmos mpya inahusika na miradi yote ya kiraia (tofauti na miradi ya kijeshi) ya Urusi kwenye anga. Makao makuu yapo Moscow na kituo cha kufunza wanaanga kipo kwenye "Mji wa nyota" (Swjosdny Gorodok). Kituo cha kurusha roketi kinapatikana Baikonur nchini Kazakhstan iliyokuwa kituo cha Umoja wa Kisovyeti.

Orenburg
Orenburg (Kirusi: Оренбург) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 549.361. Iko katika mkoa wa Orenburg Oblast.

Urusi
Dmitry Medvedev alichaguliwa kuwa rais wa Urusi mwaka 2008 na mtangulizi wake Vladimir Putin akawa waziri mkuu.

Urusi
Mara nyingi Urusi hutazamwa kama sehemu mbili: Urusi wa Ulaya hadi milima ya Ural na Siberia au Urusi wa Kiasia ambayo ni nchi pana kati ya Ural na Pasifiki.

Moscow City
Moscow City (kwa Kirusi: Московский международный деловой центр «Москва-Сити»), ni mradi wa kiuchumi katika jiji la Moscow nchini Urusi.

Urusi (Zanzibar)
Urusi ni kata ndani ya Jiji la Zanzibar katika Mkoa wa Mjini Magharibi Unguja, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 12,431 waishio humo.

Oryol Oblast
Oryol Oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Oryol.

Moscow
Iko katika sehemu ya kiulaya ya Urusi kwa 55°75'N na 37°62'E. Eneo lake ni kwa kimo cha 156 m juu ya UB. Mazingira ni ya vilima vidogo kando la mto Moskva unaobeba maji yake kwa mto Okra unaoishia katika Volga.

Jiografia ya Urusi
Urusi ni nchi penye maji mengi. Kuna beseni za utiririshaji 20. Mito mikubwa ilikuwa njia za kwanza za usafiri na mawasiliano. Mto Volga ni mto mrefu wa Ulaya na njia muhimu ya usafiri. Miji minne mikubwa (kati ya miji 13 mikubwa zaidi nchini) iko kando la Volga: Nizhny Novgorod, Samara, Kazan na Volgograd. Mto Kama unaotoka milima ya Ural na kuelekea magharibi unapojiunga na Volga katika Jmahuri ya Tatarstan ni muhimu pia.

Belgorod Oblast
Belgorod Oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Belgorod.

Omsk Oblast
Omsk Oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Omsk.

Penza
Penza (Kirusi: Пенза) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 518.025. Iko katika mkoa wa Penza Oblast.

MGIMO
Chuo Kikuu cha Moskva cha Mahusiano ya Kimataifa cha Wizara ya Mambo ya Nje ya Urusi (Kirusi: Московский государственный институт международных отношений (Университет) МИД России MGIMO MID) ni chuo kikuu kimojawapo mjini Moskva katika Urusi.

Kurgan, Kurgan Oblast
Kurgan (Kirusi: Курган) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 345.515. Iko katika mkoa wa Kurgan Oblast.

Kiev
Kiev (pia:Kyiv - Kiukraine: Київ) ni mji mkuu wa Ukraine na pia mji mkubwa wa nchi hii wenye wakazi milioni mbili. Iko kando la mto Dnepr kwa 50°27′00″N, 30°31′24″E.

Surgut
Surgut (Kirusi: Сургут) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 285.027. Iko katika mkoa wa Mkoa Huru wa Hanty-Mansi.

Mapinduzi ya Urusi ya 1917
Hapo bunge liliamua kuchukua madaraka mikononi mwake ikamteua amiri jeshi mpya badala ya tsar Nikola II na kupeleka wawakilishi wake katika wizara. Wakati uleule wafanyakazi wa viwanda vya Sankt Petersburg na pia wanajeshi walianza kuchagua kamati zao na kuunda kamati ya utendaji ya wafanyakazi na wanajeshi. Kamati hizo ziliitwa kwa Kirusi “sovyeti” na sovyeti zote zilikuwa na sovyeti ya pamoja mjini Sankt Petersburg.

Jiografia ya Urusi
Sehemu kubwa ya mipaka ya nje iko kwenye maji. Pwani ndefu ni pwani ya kaskazini iliyopo ng'ambo ya Mzingo Aktiki; kwa hiyo pwani hiyo inafunikwa na barafu ya bahari kwa sehemu kubwa ya mwaka isipokuwa bandari ya Murmansk inayopokea maji fufutende kiasi kutoka mkondo wa ghuba. Bahari Aktiki, Atlantiki na Pasifiki zinagusana pwani za Urusi.

Krasnodar
Krasnodar (Kirusi: Краснодар) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 646.175. Iko katika mkoa wa Krasnodar Krai.

Mariupol
Kwa ajili ya mji wa muda mrefu ilikuwa sehemu ya kipekee ya Wagiriki makazi, na maendeleo kama kituo kubwa kwa ajili ya biashara na uvuvi. Katika karne ya kumi na tisa mji ukawa kituo cha Mariupol uezd — kitengo cha utawala wa Dola ya Kirusi. Mwishoni mwa karne ya kumi na tisa walikuwa kujengwa bandari (29 Agosti 1889) na reli barabara (1882), ambayo kushikamana Mariupol na mikoa kuu ya nchi, alianza kuendeleza sekta nzito (kupanda bomba «jamii Nikopol-Mariupol» ilijengwa katika 1 Februari 1897, na mtambo wa chuma na chuma «Kirusi Providence» ilijengwa mwaka 1899, sasa hivi viwanda mbili ni sehemu ya Ilyich Iron na Ujenzi Steel). By 1920 mji ulikuwa moja ya vituo vya ukubwa metallurgiska wa nchi. Nguvu Urusi ilianzishwa mwaka 30 Desemba 1917 katika uasi wa kutumia silaha, lakini karibu hakuna majeruhi. Kutoka 7 Machi 1923 na 27 Februari 1932 mji ukawa kituo cha Mariupol Okrug — kitengo cha utawala wa SSR Kiukreni na kutoka 17 Julai 1932 kuwa ni sehemu ya oblast Donetsk (kabla ya vita aliitwa na «Stalino oblast») . Katika kipindi Urusi katika historia ya Mariupol mji imeongezeka kwa kiasi kikubwa, pia wakazi wa jiji hilo imeongezeka zaidi ya mara kumi, alitokea Skyscrapers kwanza, ndani ya mji usafiri (trams na trolleys), mpya ya viwanda, ikiwa ni pamoja na kupanda metallurgiska «Azovstal» (11 Agosti 1933), coke na kemikali kupanda «Markokhim» (27 Septemba 1935) na mashine za ujenzi wa mtambo wa «Azovmash» (28 Aprili 1958). mji ni hasara sana kama matokeo ya Holodomors 1921—1922, 1932—1933, 1946—1947, repressions Stalin ya mwaka 1933 na 1937, mauaji ya kimbari ya watu Kigiriki na NKVD mwaka 1937, na wakati wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia na Nazi uvamizi wa mji 1941—1943. Hata hivyo, watu wa Mariupol haraka zikamrudia kuharibiwa wakati wa vita viwanda na robo ya makazi ya mji. Kutoka 22 Oktoba 1948 na 13 Januari 1989 mji ulikuwa na jina jipya — Zhdanov (kwa heshima ya kiongozi wa Urusi ya kisiasa).

Tambov Oblast
Tambov Oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Tambov.

Kemerovo
Kemerovo (Kirusi: Кемерово) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 484.754. Iko katika mkoa wa Kemerovo Oblast.

Jiografia ya Urusi
Sehemu kubwa za Urusi zinaona majira mawili tu ambayo ni majirajoto na majirabaridi yenye jeledi. Vipindi vya kati ni vifupi sana. Hii inaathiri pia njia za usafiri. Wakati wa majirabaridi ambako maji yote kwenye mito na maziwa yanaganda barabara zinafunguliwa juu ya barafu ya mito mikubwa au kupitia maziwa makubwa.

Mkoa Huru wa Hanty-Mansi
Mkoa Huru wa Hanty-Mansi ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Hanty-Mansiysk. Mji mkubwa wake ni Surgut.

Kursk Oblast
Kursk Oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Kursk.

Simferopol
Simferopol (Kirusi: Симферополь) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 336.460. Iko katika mkoa wa Jamhuri ya Krim.

Kurgan Oblast
Kurgan Oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Kurgan.

Jiografia ya Urusi
Mipaka ya Urusi huwa na urefu wa kilomita 57,792 na kilomita 20,139 ziko kwenye nchi kavu, nyingine ni mipaka ya baharini na pwani za nje. Kuna mipaka na nchi 14: Norwei, Ufini, Estonia, Latvia, Lithuania, Poland (mpaka na Kaliningrad Oblast), Belarus, Ukraina, Georgia, Azerbaijan, Kazakhstan, Mongolia, China na Korea Kaskazini.

Kirov Oblast
Kirov Oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Kirov.

Kostroma
Kostroma (Kirusi: Кострома) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 281.035. Iko katika mkoa wa Kostroma Oblast.

Urusi
Tabianchi ya Urusi ni hasa ya kibara, kutokana na umbo la nchi na umbali wa sehemu nyingi na bahari. Maeneo mengi yana umbali wa kilomita 400 na zaidi kutoka ufukoni, na kitovu cha nchi kina umbali wa kilomita 3,840 kutoka bahari.

Orsk
Orsk (Kirusi: Орск) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 250.963. Iko katika mkoa wa Orenburg Oblast.

Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kijerumani
Mji mkuu ulikuwa Berlin lakini sehemu ya kiutawala iliyokuwa chini ya Urusi pekee.

Urusi
Hadi mwaka 1991 Urusi ilikuwa kiini cha Umoja wa Kisovyeti na kuitwa Shirikisho la Jamhuri ya Kisovyiet ya Kijamii ya Kirusi.

Urusi
Mwaka 1904 upanuzi wa Urusi katika Asia uligongana na upanuzi wa Japan. Katika vita dhidi ya Japani Urusi ulishindwa na tukio hili lilisababisha mapinduzi ya Urusi ya 1905. Tsar Nikolas alipaswa kukubali uchaguzi wa bunge la duma kwa mara ya kwanza. Hata hivyo haki za duma zilikuwa chache na mabadiliko yalitokea polepole mno.

Vladikavkaz
Vladikavkaz (Kirusi: Владикавказ) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 325.137. Iko katika mkoa wa Kaskazi Ossetia-Alania.

Jiografia ya Urusi
Takriban asilimia 11 za maeneo za Urusi ni tundra yaani uwanda bila miti kutokana na udongo jalidi wa kudumu, inayojaa matope kipindi cha majirajoto. Hii ni kanda ya kaskazini ya Urusi kutoka mpaka na Ufifi hadi mlangobahari wa Bering. Jua halionekani kwa wiki kadhaa mfululizo wakati wa majirabaridi lakini katika wiki za mwezi wa Juni hakuna usiku kamili.

Historia ya Urusi
Tangu mwaka 1945 jeshi la Urusi lilikaa katika nchi zote za Ulaya ya Mashariki hadi katikati ya Ulaya. Katika nchi hizo zote serikali za kikomunisti zilianzishwa na kusimamiwa na ofisi kuu ya chama cha kikomunisti huko Moscow.

Kemerovo Oblast
Kemerovo Oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Kemerovo.

Tyumen Oblast
Tyumen Oblast ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Tyumen.

Urusi
Kulingana na katiba ya nchi, Urusi ni shirikisho na jamhuri ambako rais ni mkuu wa nchi [4]na waziri mkuu ni kiongozi wa serikali.

Yoshkar-Ola
Yoshkar-Ola (Kirusi: Йошкар-Ола) ni mji wa Urusi. Ina wakazi 243.536. Iko katika mkoa wa Mari El.

Instruction: Given a question, retrieve Wikipedia passages that answer the question.


Question: Rais wa Kenya mwaka 1975 anaitwa nani?

Kenya
Mwaka wa 1978, Kenyatta alifariki na Daniel Arap Moi akawa rais. Moi alidumisha urais kwa kuchaguliwa bila kupingwa katika chaguzi za mwaka wa 1979, 1983 (uchaguzi wa dharura) na 1988, zote zikiwa zilifanyika chini ya katiba ya chama kimoja. Uchaguzi wa 1983 ulifanyika mwaka mmoja kabla ya wakati kutokana na njama ya kupindua serikali iliyokosa kufaulu tarehe 1 Agosti 1982.

Daniel Arap Moi
Baadaye aliweza kupanda cheo zaidi akawa Makamu wa Rais mnamo 1967. Kama kiongozi kutoka kabila dogo, alituliza makabila haya makubwa nchini Kenya.

Robert Ouko
Muda mfupi kabla ya uhuru wa Kenya mnamo 1963 alifanya kazi kama Katibu msaidizi katika ofisi ya Gavana. Punde alipandishw kuwa Katibu mkuu katika Wizara ya Kazi. Baadaya kuporomoka kwa Muungani wa Afrika Mashariki, Ouko aliteukiwa kuwa mbunge na akachaguliwa kuwa Waziri wa Mipango ya Kiuchumi na Maswala ya Kijamii[2]. Alichaguliwa kama mbunge katika Uchaguzi Mkuu wa 1979 kuwakilisha Jimbo la Uchaguzi la Kisumu Rural na akakihifadhi kiti hicho mnamo katika Uchagizi Mkuu wa 1983. Katika uchaguzi wa 1988 alihamia Jimbo la Uchaguzi la Kisumu Town (Baadaye lilitawanyawa kuwa Kisumu Town Mashariki na Kisumu Town Magharibi) na hapo alichaguliwa tena kama mbunge[3]. Ouko alikuwa akiwakilisha Chama cha KANU, ambacho kilikuwa chama cha pekee kilichokubaliwa na Sheria.

Majeshi ya Ulinzi ya Kenya
Nafasi ya Mkuu wa Majenerali ilijazwa tena miaka saba baadaye wakati Daniel arap Moi alimpandisha hadhi Luteni Jenerali Jackson Mulinge kutoka Kamanda wa Jeshi hadi Mkuu wa Majenerali mwezi Novemba 1978. Mahamoud Mohamed alichukua nafasi ya Mulinge katika mwaka wa 1986, na alikuwa Mkuu wa Majenerali hadi 1996. Nafasi ya Mohamed ilichukuliwa na Jenerali Daudi Tonje, Mkuu wa Majenerali mwaka 1996-2000. (Hornsby 554)

National Development Party of Kenya
Lakini katika Oktoba 2007 farakano kubwa likatokea ndani ya KANU baada ya rais Moi kumteua Uhuru Kenyatta kama mfuasi wake. Raila aliondoka katika KANU akifuatwa na kundi lake la NDP ya awali. Kundi ka NDP liliondoka pamoja na wanaKANU waliosikitika uteuzi wa Uhuru Kenyatta.

Raila Odinga
Raila Amolo Odinga (*7 Januari 1945) ni mwanasiasa wa upinzani nchini Kenya na tangu 13 Aprili 2008 waziri mkuu nchini humo hadi 2013. Aliwahi kuwa mbunge tangu 1992 na waziri katika serikali ya rais Mwai Kibaki kati ya 2001 hadi 2005. Katika uchaguzi wa mwaka 2007 alikuwa mgombea wa urais upande wa Orange Democratic Movement (ODM). Ajulikana kote Kenya kwa jina la la kwanza Raila. Waluo wenzake hupenda kumwita "Agwambo".

Chuo Kikuu cha Kenyatta
Chuo Kikuu cha Kenyatta kina historia yake kutoka kwa kambi la wanjeshi wa ukoloni kwa jina "Templer Barracks" ambapo mnamo mwaka wa 1965 "Templer Barracks" ilibadlishwa na kuwa Kenyatta University College, yaani taasisi ya mafunzo ya mwalimu wa shule za msingi.Baadaye,ilipata muinuko na kuwa sehemu ya [Chuo Kikuu cha Nairobi] katika mwaka wa 1970.Mnamo mwaka wa 1985 chuo hiki kilifanywa kiweze kujisimamia ana aliyekuwa rais wa jamhuri ya [Kenya], [Daniel arap Moi] kisha kikaitwa Chuo Kikuu cha Kenyatta. Hii ilifanyika baada ya mswada kupitishwa bungeni kulingana na katiba ya Kenya.

Kenya
Chini ya uongozi wa Rais Mwai Kibaki, muungano wa vyama tawala ulihahidi kushughulikia ukuaji wa kiuchumi, kumaliza ufisadi, kuimarisha elimu na kuandika katiba mpya. Baadhi ya ahadi hizi zimeshatimizwa. Kuna elimu ya msingi ya bure. Mwaka wa 2007 serikali ilitangaza kuwa, kuanzia mwaka 2008 gharama ya masomo ya shule za upili itapunguzwa huku serikali ikilipia gharama zote za mafundisho.

Party of National Unity (Kenya)
Rais Mwai Kibaki wa Kenya alitangaza muungano huo mpya na akasema kuwa angeweza kugombea kiti cha urais na chama hicho katika uchaguzi wa Kenya wa Desemba 2007 lakini tangu kimekuwa chama cha kisiasa katika haki yake yenyewe, kufuatia masharti yaliyowekwa na kielezo cha Vyama vya Siasa kilichopitishwa Kenya mwaka 2008.

Daniel Arap Moi
Jamii:Waliozaliwa 1924 Jamii:Siasa ya Kenya Jamii:Marais wa Kenya Jamii:Watu walio hai

Party of National Unity (Kenya)
PNU iliundwa haraka inaonekana bila maandalizi mazuri. Hadi mwanzo wa Septemba 2007 haikueleweka Kibaki atagombea urais kupitia chama gani. Chama cha NARC kilichokuwa chombo cha Kibaki mwaka 2002 ilikuwa mkononi mwa mwenyekiti wake Charity Ngilu asiyeonyesha dalili la kumwunga Kibako mkono. Wanasiasa wengi wa upande wa Kibaki waliwahi kuacha NARC na kujenga badala yake NARC-Kenya lakini kikundi hiki hakikujenga uhusiano mzuri na wanasiasa wa serikali ya umoja wa kitaifa walionekana kuwa muhimu kwa Kibaki kama vile Simon Nyachae wa FORD-Kenya au Njenga Karume wa KANU.[4]

Jaramogi Oginga Odinga
Jaramogi Ajuma Oginga Odinga (* takriban 1911 – 20 Januari 1994) alikuwa mwalimu, mfanyabiashara, mwanasiasa na kiongozi wa Waluo nchini Kenya. Alikuwa makamu wa rais wa kwanza wa Kenya.

Jakaya Kikwete
Mwaka 1995 alijaribu kuchaguliwa kuwa mgombea wa urais upande wa CCM. Inasemekana ya kwamba Mwalimu Julius Nyerere alimwomba wakati ule kumwachia nafasi Benjamin Mkapa aliyeteuliwa na Halmashauri Kuu ya CCM. Kikwete akawa Waziri wa Mambo ya Nje katika serikali zote mbili za Mkapa.

Majeshi ya Ulinzi ya Kenya
Rais wa Kenya ndiye Amirijeshi mkuu.

Daniel Arap Moi
Mzee Jomo Kenyatta alipoaga dunia tarehe 22 Agosti 1978 Moi, alichukua kiapo na kuwa Rais wa Kenya. Alikuwa na sifa nchini, kona zote. Alisafiri sehemu na maeneo yote Kenya, na basi wananchi wakampa faraja na hongera. Alipochukua kiapo kua Rais wa Kenya, alinena kwamba atafuata nyayo, hasa kumaanisha ataendelea na sera za Kenyatta na umoja wa Harambee. Ijapokua wanamgambo kwa siasa hasa kwa kabila za wengi, walidhani kua Moi ni kama Rais mlindaji kwa sababu ametoka katika kabila dogo.

Daniel Arap Moi
Daniel Toroitich arap Moi (amezaliwa 2 Septemba 1924) alikuwa Rais wa Kenya kutoka mwaka 1978 mpaka 2002.

Nakuru
Historia ya Kenya kama nchi inafanana na ile ya Nakuru kama mji na wilaya. Marais wa kwanza na wa pili wa Kenya, Jomo Kenyatta na Daniel Arap Moi, wamehifadhi makazi rasmi yao ndani ya mji.

Daniel Arap Moi
Mnamo 1 Agosti 1982, wanajeshi waminifu kwa Moi, waliwaponda wanamgambo wa jeshi la anga wakiongozwa na Hezekiah Ochuka ambao kwa shirika na wanasiasa kadhaa walijaribu kupindua serikali. (Ona 1982 Kenya kup).

Kenya African National Union
2001 Moi alipatana ushirikiano na Raila Odinga wa NDP aliyejiunga na serikali ya Moi kwanza kama waziri. Baadaye NDP ilijiunga na KANU na jina la chama cha pamoja likawa KANU Mpya (New KANU). Odinga akawa Katibu Mkuu.

Daniel Arap Moi
Rais Moi, kazuiwa na katiba kwa Uchaguzi wa 2002. Wengi kwa faraja za Moi walisema katiba itekelezwe ili achaguliwe mara ya tatu, lakini Moi mwenyewe kawapinga na Kutawa, na kumchagua Uhuru Kenyatta kama mwenye kiti kwa chama cha KANU, mwana wa Rais wa kwanza. Raila Amollo Odinga kwa bidii, alikampainia Mwai Kibaki,a mbapo alishinda urais kwa muungano wa NARC na Kukiriwa 29 Desemba 2002.

Kenya People's Union
Mnamo Machi 1966, mzozo ulitokea katika mkutano wa chama tawala KANU uliyofanya mlengo wa kushoto wa chama ukiacha chama hicho na kuanzisha KPU. KANU ilibadilisha sheria za uchaguzi kulazimisha wabunge waliyejiunga na KPU kutetea viti vyao katika uchaguzi mdogo. KPU iliweza kushinda hasa kwa Waluo Mkoani Nyanza pekee, huku waliyesimama kwingine wakishindwa na wanasiasa kutoka chama cha KANU ambacho wakati huo kilikuwa kikitawalwa na wanasiasa Wakikuyu .
Mwisho wa Chama hiki uliwadia wakati wa Ufunguzi wa Hospitali ya New Nyanza mnamo 25 Oktoba 1969. Wakati huo rais Jomo Kenyatta hakupendezwa na ufunguzi wa hospitali hiyo kwa vile ilijengwa na fedha za Soviet na ilionekana kama mradi wa Odinga. Hata hivyo Kenyatta aliongoza sherehe za ufunguzi wake ili kuimarisha umaarufu wake Mkoani Nyanza. Wajaluo walijulikana kuwa wenye hasira mno kwa kawaida, hasa kwa serikali tangu mauaji ya Tom Mboya miezi michache iliyotangulia, huku vidole vingi vikimwelekea Kenyatta. Maandamano yalianzishwa wakati wa sherehe hizo za ufunguzi wakati wafuazi wa KPU waliushanbulia msafara wa rais. Zaidi ya watu kumi waliuawa wakati walinzi wa Kenyatta walifunguaufyatuaji wa risasi dhidi ya waandamanaji hao. Odinga na maafisa wengine wa chama cha KPU walititiwa nguvuni siku mbili baada ya tukio hilo. KPU kilifutiliwa mbali mnamo 30 Oktoba 1969, huku Kenya ikibakia na Chama Kimoja.

Kipkalya Kones
Rais Mwai Kibaki alimtuma rambirambi na kuamuru bendera kupeperushwa nusu mlingoti, kwa kusema kuwa Kenya ilikuwa "imewapoteza viongozi walioyokithiri wenye uwezo katika umri wao wa makamo na wenye siku za baadaye zilizoahidi." Waziri Mkuu Raila Odinga, kiongozi wa ODM, alisema kwamba huo ulikuwa "wakati wa kusikitisha sana"; kwa kuamini kwamba muda ulikuwa umepita sana kuchelewesha uchaguzi mdogo ambao ulikuwa umepangwa, aliwahimiza wafuasi wa ODM kutumia uchaguzi huo mdogo kama njia ya kuonyesha heshima kwa Kones na Laboso kwa kujitokeza kupigia kura wagombea wa ODM.

William Ruto
Yeye akawa Waziri wa Mambo ya Ndani mnamo Agosti 2002 lakini alipoteza nafasi hiyo baada ya uchaguzi wa Desemba 2002, ambapo KANU ilipoteza kwa muungano wa NARC. Yeye anaonekana kama mwanasiasa wa Rift Valley anayekuwa kwa kazi kubwa katika siasa za Kenya.

Uhuru Kenyatta
Uhuru Muigai Kenyatta (amezaliwa 26 Oktoba 1961) ni mwanasiasa nchini Kenya ambaye amekuwa rais wa nne na wa sasa wa Jamhuri ya Kenya. Baada ya kuongoza nchi, ameshinda uchaguzi mkuu wa Agosti 2017 lakini mahakama kuu ikaamua na kuamuru na kudai urudiwe, marudio ambayo licha ya kujiondoa kwa mpinzani wake mkuu Raila Odinga, Kenyatta aliibuka mshindi kwa asilimia tisini na nane. Hatimaye alitangazwa rasmi kuwa mshindi na kuapishwa kwa kipindi chake cha pili kwa mujibu wa sheria.

Uhuru Kenyatta
Tangu Julai 2002 ilionekana wazi ya kwamba Moi alimtaka kama mgombea wa urais upande wa KANU atakayemfuata katika ikulu.

Kura juu ya katiba mpya ya Kenya (2005)
Rais wa Kenya na baadhi ya mawaziri walipiga kampeni kutaka Wakenya waiunge mkono katiba hiyo. Kundi lililokuwa likiiunga mkono katiba mpya lilikuwa likiwakilishwa na alama ya ndizi na kundi lililokuwa likiipinga lilitumia alama ya machungwa.

Raila Odinga
NARC ikashinda uchaguzi na Kibaki akawa rais mpya. Raila akaingia katika serikali kama waziri wa barabara. Lakini Kibaki hakutimiza MoU. LDP haikupata nusu ya mawaziri. Mkutano wa kusahihisha katiba ulikwamishwa na na mapendekezo ya mkutano wa kutunga katiba mpya katika Bomas of Kenya hayakutekelezwa. Cheo cha waziri mkuu haukuanzishwa.

Kenya
Kulingana na katiba, mwaka 2002 Moi hakuruhusiwa kuwania urais tena, na Mwai Kibaki wa chama cha upinzani cha "National Rainbow Coalition" — NARC akachaguliwa kuwa rais. Uchaguzi huo ulitambulikana kuwa wa kidemokrasia na wachunguzi wa humu nchini na wa kimataifa na hivyo kuwa chanzo cha mageuzi makubwa ya kidemokrasia nchini Kenya.

Achieng Oneko
Mnamo mwaka wa 1969 Oneko alikamatwa na rafiki yake wa zamani, Kenyatta, kufuatia machafuko huko Kisumu wakati wa ziara yake (Kenyatta) katika mji huo. Oneko aliachiliwa mwaka wa 1975.

Daniel Arap Moi
Lakini, Moi alipingwa na wanamgambo wa makabila makubwakubwa, hasa Wakikuyu na Waluo. Hii ilileta watu na wanamgambo hao kujaribu kupindua katiba, kuzuia Makamu wa Rais kuchukua uongozi hasa Rais akiaga dunia. Hata kwa uzee na afya yake Kenyatta kudhoofika, aliwapinga wanamgambo hao na kudumisha katiba na hivyo kuonyesha kambi hii ya faraja zake na Kambi ya faraja za Oginga Odinga kuwa amchague Moi kama kiongozi ambaye atumaini amfuatilize kwa uongozi wa Kenya.

National Development Party of Kenya
National Development Party (NDP) ilikuwa chama cha kisiasa nchini Kenya. Ilikuwa maarufu kama chama cha Waluo hasa tangu 1994 hadi kuungana na KANU mwaka 2001.

Daniel Arap Moi
Mwaka wa 1999 Intidhamu zisio husika na serikali kama Kombo la kimataifa na uchunguzi wa Muungano wa Kimataifa zilichapishwa kuonyesha haki za kibinadamu kwa wapizani wa siasa hazikutetewa Kenya moi akiwa Rais.

Jomo Kenyatta
Chama kidogo cha upinzani, Kenya People's Union (KPU), kilianzishwa mwaka 1966, kiongozi wake akiwa Jaramogi Oginga Odinga aliyewahi kuwa makamu wa rais Kenyatta. KPU ilipigwa marufuku, na kiongozi kuwekwa kizuizini baada ya chachari za kisiasa zilizohusishwa na ziara za Kenyatta katika Mkoa wa Nyanza. Hakuna vyama vingine vya upinzani vilivyoanzishwa baada ya 1969, kupelekea Kenya kuwa mfumo wa chama kimoja chini ya KANU.

Timu ya Taifa ya Kandanda ya Kenya
Ray Bachelor 1961 Jack Gibbons 1966 Elijah Lidonde 1967 Eckhard Krautzun 1971 Jonathan Niva 1972 Ray Wood 1975 Grzegorz Polakow 1979 Stephen Yongo 1979 Marshall Mulwa 1980-83 Bernhard Zgoll 1984 Reinhard Fabisch 1987 Christopher Makokha 1988 Mohammed Kheri 1988-90 Gerry Saurer 1992 Mohammed Kheri 1995 Vojo Gardasevic 1996 Reinhard Fabisch 1997 Abdul Majid 1998 Christian Chukwu 1998 James Siang'a 1999-00 Reinhard Fabisch 2001-02 Joe Kadenge 2002 Jacob "Ghost" Mulee 2003-04 Twahir Muhiddin 2004-05 Mohammed Kheri 2005 Bernard Lama 2006 Tom Olaba 2006 Jacob "Ghost" Mulee 2007-08 Francis Kimanzi 2008-2009 Antoine Hey 2009 Twahir Muhiddin 2009

Lucy Kibaki
Lucy Muthoni Kibaki (1940 - 26 Aprili, 2016) alikuwa mke wa Rais wa Kenya Mwai Kibaki, yaani alikuwa Mwanamke wa Kwanza wa Kenya (2003-2013).

Olusegun Obasanjo
Obasanjo alizaliwa katika kabila la Wayoruba akalelewa kama Mkristo wa kibaptisti. 1958 akajiunga na jeshi akapanda ngazi haraka. 1967-1970 alishiriki katika vita dhidi ya Biafra. Baada ya uasi wa jeshi chini ya Murtala Mohammed mwaka 1975 alipewa cheo cha makamu wa rais. 1976 Mohammed aliuawa na wapinzani ndani ya jeshi waliokosa kumwua Obasanjo pia. Obansajo aliweza kukandamiza uasi akateuliwa na halmashauri ya kijeshi kuwa raisi mpya. Alitumia nafasi yake kuandaa uchaguzi wa 1979 akakabidhi madaraka kwa rais aliyechaguliwa Shehu Shagari.

Jomo Kenyatta
Alirudi Kenya mwaka 1946 na alichaguliwa kuwa rais wa chama cha siasa cha Kenya African Union (KANU). Alihamasisha kukomeshwa ubaguzi wa rangi; kuwa na mwamko kisiasa pamoja na mambo mengine yanayompa Mwafrika heshima na utu.

Moses Wetangula
Wetangula alichaguliwa kwenye Bunge katika uchaguzi wa Desemba 2007. Rais Mwai Kibaki alimchagua Wetangula kuwa Waziri wa Mambo ya Nje mnamo [1] tarehe 8 Januari 2008, pindi kulipokuwa na migogoro kuhusu matokeo ya uchaguzi wa rais. Mwezi wa Januari, baada ya nchi ya Uingereza kulalamika kuhusu uchaguzi wa rais, Wetangula alimwita na kumlalamikia Kamishna wa Uingereza , Adam Wood, na alisema kwamba "uchaguzi wetu hauhitaji muhuri wa mamlaka kutoka House of Commons ".[2] Baada ya serikali ya mseto kukubaliwa kati ya Kibaki na Raila Odinga, wote ambao walidai ushindi katika uchaguzi wa rais, Wetangula bado alihifadhi cheo chake katika Serikali ya Mseto, iliyotangazwa tarehe 13 Aprili 2008.[3]

Historia ya Kenya
Katiba haikumruhusu Rais Moi kukimbilia urais kwa muda mwingine. Moi aliamua kumpa Uhuru Kenyatta fursa ya kugombea urais katika uchaguzi wa Desemba 2002, kwa kumfanya awe mrithi wake. Muungano wa Rainbow wa vyama vya upinzani ulikishinda chama tawala cha KANU, na kiongozi wake, aliyewahi kuwa makamu wa rais Moi, Mwai Kibaki, akachaguliwa kama rais.

Historia ya Kenya
Afu zaidi mnamo Novemba 1997 uliruhusu upanuzi wa vyama vya kisiasa kuanzia 11 hadi 26. Rais Moi alishinda upya kama Rais katika uchaguzi wa Desemba 1997, na chama chake cha KANU kilihifadhi viti vingi vya bunge.

Raila Odinga
Alizaliwa 1945 katika familia ya Waluo akiwa mtoto wa chifu Jaramogi Oginga Odinga aliyekuwa makamu wa rais wa kwanza nchini Kenya. Baba yake alikuwa kiongozi mkuu wa Waluo akatazamiwa baadaye kama mpinzani mkuu wa rais wa kwanza Jomo Kenyatta. Kaka yake Raila, Oburu Odinga amekuwa mwanasiasa na mbunge vilevile.

Kenneth Matiba
Kenneth Matiba (1 Juni 1932 – 15 Aprili 2018) alikuwa mwanasiasa wa Kenya aliyeibuka wa pili katika uchaguzi wa urais mwaka 1992.

Kenya
Hadi mwaka wa 1920, eneo linaloitwa Kenya lilijulikana kama Himaya ya Uingereza ya Afrika Mashariki.[16] Mwaka huo, koloni la Kenya liliundwa na kupatiwa jina linalotokana na Mlima Kenya[17]Waingereza walilitamka jina hilo kama pronounced/ˈkiːnjə/(deprecated template)[18] ingawa matamshi ya wenyeji na yaliyokusudiwa katika maendelezo asili, Kenia yalikuwa ˈkɛnja.[19] Enzi ya Jomo Kenyatta kuwa rais wa Kenya miaka ya 1960-1969, matamshi ya Kiingereza, yaani /ˈkɛnjə/ yalikubalika na kutumiwa sana kwa sababu jina lake lilidumisha matamshi asilia ya wenyeji.[20] Kumbe saa ya uhuru, mwaka 1963, Jomo Kenyatta alichaguliwa kama rais wa kwanza.[21] Awali alikuwa alishika jina hili kutafakari ahadi yake ya kuikomboa nchi yake na matamshi yake ya jina lake ulisababisha katika matamshi ya Kenya katika Kiingereza kubadilisha nyuma ya makadirio ya awali uliotokea matamshi, pronounced/ˈkɛnjə/(deprecated template)

Njenga Karume
Karume alikuwa mwanasiasa biabia katika shirika la G.E.M.A ambalo lilikuwa chama cha kisiasa. Wakati Jomo Kenyatta bado alikuwa rais wa Kenya, mwaka wa 1976, Karume alijiunga na idadi ya wanasiasa wengine wakijumuisha Kihika Kimani na Paul Ngei na kuunda harakati ya "Change the Constitution Movement" kujaribu kubadilisha Katiba ya Kenya kama kwamba Makamu wa rais wa wakati huo Daniel arap Moi asingeweza kurithi urais kutokana na kifo cha Kenyatta. Harakati hii kwa ufupi ilitaka kumzuia rais asiye wa jamii ya Wakikuyu. Harakati hii haikudumu kwa muda mrefu. Mwanasheria Mkuu Charles Njonjo, mwenyewe pia na ndoto za urais, aliwashtaki Karume na viongozi wengine wa harakati hiyo na uhaini, kwani "walikuwa wamefikiria kifo cha rais ambaye bado alikuwa hai", dhana ambayo ilikuwa imekatazwa na sheria. Rais Kenyatta alishukisha mashtaka, lakini wakati huo huo aliinyamazisha harakati.

Chama cha Mapinduzi
Julius Nyerere, 1977 - 1990, Ali Hassan Mwinyi 1990 - 1996 Benjamin Mkapa 1996 - 2006, Jakaya Kikwete 2006 - 2016 John Pombe Magufuli 2016 hadi sasa

Uchumi wa Kenya
Miaka kumi na tano ya Uhuru wa Kenya, kama ilivyokua miaka iliyopelekea uhuru, ilitawaliwa na sifa zilizomhusu Jomo Kenyatta miongoni mwa watu. Utawala wa Kenyatta uliofikia kikoma mnamo Agosti 1978, wakati kitabu hiki hakijakamilika, unaelezewa kwa ufasaha na. Kinaelezea mchango aliokuwanao Rais huyo katika muelekeo wa Kibepari (capitalist) na kijamaa (socialist) unaodhihirika katika mikakati ya kiuchumi nchini Kenya hivi sasa.
Ushawishi wa ari ya “kinyakuzi” enzi za Kenyatta ulikuwa na athari zake. Jomo Kenyatta, muasisi wa Taifa la Kenya atakumbukwa daima kwa mchango wake katika kupatikana kwa uhuru nchini mwake. Hata hivyo, inasemekana kuwa uhuru wa Kenya ulikuja na matatizo chungu mzima: Ukabila, Rushwa, na Choyo. Nafasi za kiutawala zilipatikana kwa wachache waliokuwa na madhumuni ya kukusanya Utajiri mkubwa kadiri iwezekanavyo. Hata hivyo, mtizamo huu wa jinsi hali ilivyokuwa, unakingana na jinsi hali halisi ilivyokuwa. Je? Hakukuwa na ukabila kabla ya uhuru? Kiukweli, Jomo Kenyata hakuwa muanzilishi, bali mdhibiti mkuu wa hali ya kikabila nchini humo. Ulikuwepo na bado upo japo kuwa unadhihirika katika ngazi fulani fulani. Miezi ya mwanzo ya utawala wa Rais Daniel Arap Moi, ilitawaliwa na bidii za dhati za kutaka kuondoa makosa yote yaliyojidhihirisha katika utawala uliotangulia na kwa bahati mbaya, ulikuwa ni wakati mbaya na mgumu kiuchumi nchini Kenya. Hata hivyo, mawazo ya kuwa matatizo yote yangeweza kuisha kufumba na kufumbua, yalikosa msingi pamoja na uzuri wa matokeo yaliyokusudiwa na kwamba ukabila na rushwa ambavyo hupatikana ulimwenguni kote, vingeweza kupotea. Ni rahisi sana kulaumu nyakati zilizopita kuwa ni sababu ya matatizo ya sasa na ni rahisi pia kufikiri kuwa mambo mazuri yanaweza kupatikana kwa haraka. Kukubali matatizo yaliyouandama uongozi wa Kenyatta, sio kukataa mazuri yalo ambatana nao. Hatua kubwa zilipigwa kimaendeleo ya jamii ya watu wa Kenya miaka kumi na tano baada ya uhuru, bila kuzingatia baadhi ya maandiko yanayoweza kuwa yameandikwa nchini Kenya na kitabu hiki, kinalenga kutoa ukweli na uhalisia wa mambo.

Ali Hassan Mwinyi
Ali Hassan Mwinyi (amezaliwa 8 Mei 1925) alikuwa Rais wa Pili wa Tanzania kuanzia 1985 hadi 1995. Aliyemtangulia ni Mwalimu Julius Nyerere, na aliyemfuata ni Benjamin Mkapa.

Mwai Kibaki
Makamu wa Rais na waziri wa mambo ya ndani: Stephen Kalonzo Musyoka Waziri wa utawala wa mikoa na usalama wa ndani katika Ofisi ya Rais: George Saitoti Waziri wa ulinzi katika Ofisi ya Rais: Yussuf Mohamed Haji Waziri wa mipango maalumu katika Ofisi ya Rais: Dr. Naomi Namsi Shaban Waziri wa utumishi wa serikali katika Ofisi ya Rais: Asman Abongotum Kamama Waziri wa fedha: Amos Muhinga Kimunya Waziri wa elimu: Sam Ongeri Waziri wa mambo ya nje: Moses Wetangula Waziri wa serikali ya mitaa: Uhuru Kenyatta Waziri wa habari na mawasiliano: Samuel Lesuron Poghisio Waziri wa maji na umwagiliaji: John Munyes Waziri wa nishati: Kiraitu Murungi Waziri wa barabara na kazi za umma: John Njoroge Michuki Waziri wa sayansi na teknolojia: Noah M. Wekesa Waziri wa sheria na mambo ya katiba: Martha Karua Waziri wa Jumuiya ya Afrika ya Mashariki: Dr. Wilfred Machage Waziri wa usafiri: Chirau Ali Mwakwere

Gatundu
Mbunge wa eneo hili ni Moses Kuria (pia MK). Rais wa sasa wa Jamuhuri ya Kenya, Uhuru Muigai Kenyatta, alikuwa mbunge wa eneo hili miaka 2002-2013.

FORD-Kenya
FORD (Forum for the Restauration of Democracy) ilikuwa harakati ya kisiasa tangu 1991 iliyopigania kuruhusiwa kwa vyama vingi na demokrasia wakati wa mfumo wa chama kimoja na utawala wa KANU nchini Kenya. Rais Daniel arap Moi alilazimishwa na nchi za nje kukubali uchaguzi wa vyama vingi. Kabla ya uchaguzi wa 1992 FORD ilifarakana kati ya wafuasi wa viongozi Kenneth Matiba kutoka Mkoa wa Kati na Jaramogi Oginga Odinga kutoka Mkoa wa Nyanza. Wafuasi wa Odinga waliunda FORD-Kenya. Wafuasi wa Matiba waliendelea kwa jina la FORD-Asili.

Kenya African National Union
Chama kilianzishwa 1960 na wanasiasa waliyekuwa wanachama wa Kenya African Union ilichoanzishwa mwaka 1944 kwa jina la Kenya African Study Union. Jina likabadilishwa haraka kuwa "Kenya African Union" likabaki hivyo hadi 1952 KAU iliposimamishwa na serikali ya ukoloni. Mwenyekiti wa KAU ilipos ajiliwa alikuwa James Gichuru. Gichuru alipatiya kiti chake cha uongozi Jomo Kenyatta wakati Kenyatta aliporudi Kenya baada ya miaka 20 ngambo. Gichuru angerudia tendo hili wakati alipochaguliwa kuongoza KANU ilipofufuliwa kupigania uchaguzi ambayo ingekuwa 1963. Kenyatta angeendelea kuongoza hiki chama tangu mwaka 1960 hadi kifo chake 1978. Tangu Oktoba 1978 Daniel Arap Moi akawa kiongozi wa chama.

Martha Karua
Karua alikuwa mwanachama wa harakati za kisiasa za upinzani zilizofanikiwa kuanzisha tena demokrasia ya vyama vingi nchini Kenya mapema miaka ya 1990. Kenya wakati huo ilikuwa chini ya utawala wa kimabavu wa Kenya African National Union (KANU), chama cha kipekee kilichotambuliwa kisheria nchini Kenya na ambacho kilikuwa kinaongozwa na rais Daniel arap Moi.

Kenya
Wadhifa huo mpya wa waziri mkuu utakuwa na nguvu na mamlaka kuratibu na kusimamia shughuli za serikali. Vilevile itaongozwa na mbunge aliyechaguliwa ambaye pia atakuwa kiongozi wa chama au muungano wa vyama wenye idadi kubwa ya wabunge bungeni. Ulimwengu ulimshuhudia Annan na kamati yake iliyoungwa mkono na Umoja wa Mataifa na mwenye kiti wa muungano wa nchi za Afrika Jakaya Kikwete, walipowaleta pamoja wapinzani hawa sugu kwenye sherehe za kutia sahihi mkataba huu. Sherehe hizi zilionyeshwa moja kwa moja kwenya televisheni ya kitaifa kutoka kiingilio cha Jumba la Harambee mjini Nairobi. Wawakilishi wa PNU na ODM walianza majadiliano ya kina kuhusu ugavi wa mamlaka tarehe 29 Februari 2008.[31] Wabunge wa Kenya, kwa pamoja, waliidhinisha mkataba wa ugawaji mamlaka tarehe 18 mwezi wa Machi 2008 ili kuiokoa Kenya iliyoaminika kama mojawapo ya nchi thabiti na iliyoendelea barani Afrika. Mkataba huu uliunganisha PNU iliyoongozwa na Kibaki na ODM ya Odinga kisha kupelekea kuundwa kwa serikali ya muungano, vyama vyote viwili vikiwa na mamlaka sawa.[32]

Kenya
Tarehe 13 Aprili 2008, Rais Kibaki aliitangaza baraza la mawaziri 41 wa serikali hii ya muungano ikijumuisha waziri mkuu na makamu wake wawili. Baraza hili lilijumuisha pia manaibu wa mawaziri 50 na lilitawazwa katika Ikulu ya Nairobi tarehe 17 Aprili 2008 huku Kofi Annan na viongozi wengine mashuhuri wakishuhudia.

Party of National Unity (Kenya)
Tangu uchaguzi wa 2007, PNU imejiandikisha kama chama halisi cha kisiasa ikiwa na George Saitoti kama mwenyekiti na Mwai Kibaki kama kiongozi wa chama, kitu kilichowafadhaisha wanachama wengi.[7][8]

FORD-Kenya
Ford-K ilipata nafasi ya tatu katika uchaguzi wa rais 1991. Kutokana na farakano la upoinzani Moi alirudishwa kama rais.

Wakalenjin
Rais wa pili wa Kenya Daniel Arap Moi alikuwa Mkalenjin.

Ikulu ya Kenya
Ikulu ya Kenya ni makazi rasmi ya Rais wa Kenya. Ilikuwa ni makazi ya Waziri Mkuu wa Kenya kutoka uhuru, tarehe 12 Disemba 1963 hadi Kenya ilipogeuka kuwa jamhuri tarehe 12 Disemba 1964. Imekuwa makazi ya rais tangu siku ya kutangaza jamhuri.[1]

Kipindi cha historia ya Tanzania
Rais Jakaya Kikwete alichaguliwa mnamo 2005 na kuongoza hadi 2015, alipomuachia John Pombe Magufuli.

Uhuru Kenyatta
Katika Novemba 2006 Biwott alirudia jaribio la kumpindua Uhuru kwa kuita mkutano wa Kanu mjini Mombasa bila idhini ya mwenyekiti wala kamati ya chama. Hapo alichaguliwa kuwa mweyekiti mpya. Kwa msaada wa serikali Biwott alifaulu kuandikisha kamati yake kama uongozi rasmi, na hivyo kumwondoa Uhuru katika nafasi ya kiongozi wa upinzani bungeni.

Historia ya Kenya
Licha ya Waingereza kuwa na matumaini ya kuwapa wapinzani Waafrika mamlaka "ya wastani" zaidi, ilikuwa Kenya African National Union (KANU) ya Jomo Kenyatta, mwanachama wa kabila la Kikuyu na mfungwa wa zamani, ambayo iliunda serikali muda mfupi kabla ya Kenya kupata uhuru tarehe 12 Desemba 1963.

William Ruto
Katika Januari mwaka wa 2006, Ruto alitangaza hadharani kwamba atawania kuwa rais katika uchaguzi mkuu ujao, uliopangwa kufanyika mwezi wa Desemba 2007. Taarifa yake alisstumiwa na baadhi ya wanachama wa KANU wake, pamoja na rais wa zamani Daniel arap Moi. Ruto alitaka uteuzi wa chama cha Orange Democratic Movement (ODM) kama mgombea wa urais wake, lakini katika kura cha chama mnamo tarehe moja Septemba 2007, yeye alikuwa wa tatu kwa kura 368, nyuma ya mshindi, Raila Odinga (kwa kura 2,656) na Musalia Mudavadi (na 391).[2] Ruto aliuunga mkono Odinga baada ya kura.[3] Yeye alijiuzulu kutoka wadhifa wake kama katibu mkuu wa KANU tarehe 6 Oktoba 2007.[4]

Uhuru Kenyatta
Mwaka 2002 akawa makamu wa mwenyekiti wa KANU.

Raila Odinga
Hata ODM iliona mafarakano katika maandalizi ya kumteua mgombea wa urais. Kalonzo Musyoka pamoja na wafuasi wake katika Ukambani walijiondoa Agosti 2007 wakaanzisha ODM-Kenya. Katika mkutano mkuu wa ODM Raila alipata kura nyingi kuwa mgombea wa urais. Wapinzani wake Musalia Mudavadi na William Ruto wakaamua kushikama naye wakabaki katika ODM. Mabaki ya KANU chini ya Uhuru Kenyatta wakajiondoa katika upinzani wakahamia upande wa rais Kibaki.

Eneo Bunge la Othaya
Othaya ndio mji mkuu katika eneo bunge hili. Mwai Kibaki, rais wa sasa wa Kenya,amekuwa mbunge wa Othaya tangu mwaka wa 1974. Kabla ya hapo,alikuwa mbunge wa Eneo Bunge la Doonholm (kwa sasa ni Makadara).

Jamhuri ya Watu wa Zanzibar
Rais wa tatu aliyemfuata alikuwa Ali Hassan Mwinyi (1984-1995) aliyeendelea kuwa pia rais wa Tanzania tangu 1985.

Uchaguzi nchini Kenya
Kenya hufdanya uchaguzi wa kitaifa, huku ikimchagua Kiongozi wa Nchi ambaye ni Rais na pia baraza la wabunge.
Rais huchaguliwa na raia kwa kipindi cha miaka mitano. Bunge lina wabunge 224, 210 kati yao waliochaguliwa na raia kutoka katika kila jimbo la Uchaguzi kwa kipindi cha miaka mitano. 12 ni wabunge wateule.

Wagikuyu
Jomo Kenyatta (Rais wa kwanza wa Kenya) Uhuru Kenyatta (Rais wa sasa wa Kenya) Wangari Maathai (mwenye Tuzo ya Nobel ya Amani ya mwaka 2004) Ngugi wa Thiong'o (mwandishi anayeishi Marekani)

LDP (Kenya)
LDP ilikuwa chama kidogo sana bila maana yoyote hadi 2002. Mwaka ule kulikuwa na farakano katika chama tawala cha KANU. Raila Odinga aliyewahi kujiunga katika KANU 2001 pamoja na wenzake wa chama cha NDP aliondoka tena baada ya rais Daniel arap Moi kumtangaza Uhuru Kenyatta kuwa mgombea wa KANU kwa ajili ya uchaguzi wa 2002. Wanasiasa wengine wa KANU kama vile Kalonzo Musyoka, George Saitoti na wengine waliosikitika hatua hii ya Moi walienda pamoja na Odinga wakajiita harakati ya pinde (Rainbow Movement). Kwa kusudi la kuingia katika uchaguzi walihitaji kuwa haraka na chama kilichoandikishwa. Wakaogopa kuandikisha Rainbow kwa sababu hawakuwa na uhakika kama serikali ya Moi ingewazuia au la. Hapa walijiunga wote na LDP kwa sababu ilikuwa imeandikishwa tayari.

Orange Democratic Movement
Katika uchaguzi wa rais Raila Odinga alitangazwa kuwa ameshindwa na rais Kibaki kwa kura 230,000. Lakini watazamaji wengi waliona kasoro katika hesabu ya kura na ODM ilidai kuwa Odinga ni mshindi halali. ODM ilifaulu vizuri upande wa viti vya bunge la Kenya. Ilipata karibu nusu ya wabunge wote yaani 99 kati ya 120 ikawa kubwa katika bunge baada ya uchaguzi wa Desemba 2007 na 99 wajumbe wa bunge na akaenda mbele kwa kushinda 3 nje ya tano kwa-uchaguzi mapema mwaka 2008. Hata hivyo inaonekana kwamba hali ya kupoteza Wabunge bado imekabili chama hili ambapo kumekuwana uchaguzi mara mbili katika majimbo ya wabunge ambao ODM wawili waliuawa katika mwanzo wa mwaka zaidi kuliko wabunge wawili walikufa baada ya kuanguka na ndege.

Mwai Kibaki
Mwai Kibaki ni rais wa tatu wa Jamhuri ya Kenya akiwa ametanguliwa na Rais wa Kwanza wa Kenya,Mzee Jomo Kenyatta, na Daniel Arap Moi. Jina lake la kubatizwa ni Emilio Stanley .

Kenya African National Union
Wakati huu wa upinzani baada ya 2002 KANU iliona mafarakano mengi. Chama kilichobaki kiliongozwa na Uhuru Kenyatta lakini alipingwa na kundi chini ya Nicolas Biwott kilichojitenga kwa muda. 2006 wakajiunga na serikali ya umoja wa kitaifa cha Kibaki.

Jomo Kenyatta
! Jamii:Waliozaliwa 1893 Jamii:Marais wa Kenya Jamii:Waliofariki 1978

New Ford-Kenya
New Ford-Kenya ni chama cha kisiasa nchini Kenya kilichojitenga na FORD-Kenya kabla ya uchaguzi 2007. Kiongozi wake ni Mukhisa Kituyi. Kilishiriki na Party of National Unity na kumpigania Mwai Kibaki kwa kura ya rais.

Charles Njonjo
Charles Mugane Njonjo (alizaliwa mwaka wa 1920) ni Mwanasheria Mkuu wa nchi ya Kenya hapo zamani (1963-1979), na Waziri wa Katiba (1980-1983).

David Mwiraria
David (Daudi) Mwiraria (aliyezaliwa 3 Septemba 1938) alikuwa Waziri wa Mazingira na Maliasili na awali alikuwa Waziri wa Fedha wa Kenya hadi Desemba 2007 wakati Kenya ilifanya Uchaguzi wake Mkuu. Licha ya kugombea tena na tikiti ya Party of National Unity, alishindwa kukihifadhi kiti chake kama Mbunge wa North Imenti na alishindwa na Silas Muriuki, ambaye alikuwa akitumia tikiti ya Mazingira Green Party of Kenya.

Makamu wa Rais wa Kenya
Kenya Rais wa Kenya Wakuu wa Serikali ya Kenya Wakoloni wakuu wa Kenya Orodha ya viongozi

Katiba ya Kenya
Katiba ya mwaka 1963, ilirekebishwa katika mwaka 1969. Marekebisho yalibadilisha Kenya kutoka mfumo wa shirikisho, uliokuwa ukijulikana kama mfumo wa majimbo, hadi mfumo wa umoja na kuifanya bunge iwe ya chumba kimoja. Serikali ilibadilika kutoka mfumo wa kibunge hadi mfumo wastani wa kirais, ikiwa na rais mwenye nguvu zaidi. Ulinzi wa orodha ya haki ulipunguzwa. Marekebisho mengine yalifanyika mwaka 1982. Yaliifanya Kenya kuwa nchi ya chama kimoja.[4]

Kenya
Tarehe 4 Novemba 2008 ilitangazwa kuwa sikukuu ya kitaifa kusherehekea ushindi wa Barack Obama, ambaye baba yake alikuwa Mkenya, kama rais wa Marekani.

Seneti ya Kenya
Katiba ya Kenya ya 1963 ilitengeneza Seneti iliyokuwa na maseneta 41 waliochaguliwa kwa muda wa miaka sita, na theluthi moja ya wajumbe wa kustaafu kila baada ya miaka miwili. Timotheo Chokwe alikuwa spika wa kwanza wa Seneti hiyo.[1] Seneti ilifanywa marufuku mwaka wa 1966, wakati wa uanachama wake uliunganishwa pamoja na ule wa Jumba la wawakilishi kuunda Bunge lenye chumba kimoja.

Historia ya Kenya
Chama kidogo cha upinzani, Kenya People's Union (KPU), kilianzishwa mwaka 1966, kiongozi wake akiwa Jaramogi Oginga Odinga aliyewahi kuwa makamu wa rais Kenyatta. KPU ilipigwa marufuku, na kiongozi kuwekwa kizuizini baada ya chachari za kisiasa zilizohusishwa na ziara za Kenyatta katika Mkoa wa Nyanza. Hakuna vyama vingine vya upinzani vilivyoanzishwa baada ya 1969, kupelekea Kenya kuwa mfumo wa chama kimoja chini ya KANU.

George Saitoti
Saitoti adai kuwa ni Mmasai, lakini wapinzani wanasema yeye ni Mkikuyu. kijugumu, Human Rights Watch walisingizia kuwa alichochea ghasia za kikabila katika Mkoa wa Rift Valley wakati wa uchaguzi mkuu wa Kenya, wa 1992, vurugu ambayo ilikuwa hasa kuelekezwa dhidi ya Wakikuyu.

Jomo Kenyatta
Mwaka mmoja baadaye, Kenyatta akawa rais wa kwanza wa Kenya juu ya uanzishwaji wa jamhuri.

Kenya African National Union
Mwaka 2002 Moi alipanga kukabidhi uongozi wa taifa mkononi mwa Uhuru Kenyatta aliye mtoto wa mzee Jomo Kenyatta kwa njia ya uchaguzi wa rais. Hii ilileta farakano ndani ya KANU. Kundi la Raila Odinga pamoja na wanaKANU wa miaki mingi waliondoka kwa sababu hawakuridhika na Kenyatta kuwa mgombea wa urais.

Jimbo la Uchaguzi la Gatundu Kusini
Mbunge wa sasa wa Jimbo la Gatundu Kusini ni Uhuru Kenyatta, Mwanasiasa maarufu wa Kenya na mwana wa Rais wa kwanza wa Kenya, Mzee Jomo Kenyatta.

Charles Njonjo
Njonjo ni mwana wa Yosia Njonjo aliyekuwa mkuu wa kikoloni na kupokea shahada ya sheria kutoka Chuo Kikuu cha Fort Hare katika Afrika ya Kusini. Baada ya uhuru wa Kenya mwaka 1963, Njonjo aliteuliwa Mwanasheria Mkuu. Njonjo aliandikisha Chama cha G.E.M.A, lakini hapo baadaye angekuwa mpinzani wa kikundi mnamo mwaka wa 1976 akawastaki baadhi ya wanachama wake pamoja na Kihika Kimani, Njenga Karume na uhaini - amri mara Rais nchini aligeuka na kutupilia hio kesi. Naye Mwanasheria Mkuu aliushikilia kazi yake hadi mwaka wa 1979. Mwaka huo huo alichaguliwa kuwa Mbunge wa jimbo la Kikuyu na mwaka wa 1980 aliteuliwa kuwa Waziri wa Katiba katika Serikali ya Daniel arap Moi. Mwaka wa 1983 alilazimishwa kujiuzulu, na akaacha maisha ya umma baada ya uchunguzi wa mahakama alihitimiza alikuwa ananyanyasa watu ofisini mwake huku ikiwa na madai kwamba alikuwa anajaribu kuchukua urais kutoka Moi.. Hapo mapema mwaka wa 1980 alikuwa mwenyekiti wa Idara ya Shirika la Afrika Mashariki ya Wanyama.

National Alliance Party of Kenya
Vyama vya NAK vilipatana kukaribia uchaguzi na Kibaki kama mgombea wa urais, Wamalwa kama makamu wake na Charity Ngilu kwa cheo cha Waziri Mkuu kilichopangwa kuanzishwa baada ya marekebisho ya katiba.

Jomo Kenyatta
Jomo Kenyatta (1893-1978) alikuwa rais wa kwanza wa Kenya.

Tanzania
Tarehe 21 Desemba 2005 Jakaya Kikwete aliapishwa kuwa Rais wa nne wa taifa (2005-2015), naye aliendeleza sera za watangulizi wake akitokea chama hichohicho cha CCM.

Wiper Democratic Movement
Makundi hayo mawili yalifanya uchaguzi wa kumchagua mgombea wao wa urais siku kadhaa mfululizo katika jumba la michezo la Kasarani mjini Nairobi. Tarehe 31 Agosti 2007, Kalonzo Musyoka alimshinda Julia Ojiambo kwa tiketi ya ODM-Kenya. Tarehe 1 Septemba, Raila Odinga alichaguliwa mgombea urais wa ODM. Raila na Kalonzo walikabiliana na rais Kibaki katika uchaguzi mkuu. Kalonzo aliibuka wa tatu, lakini mnamo Januari 2008, akawa makamu wa rais wa Kenya chini ya Kibaki, ambaye ushindi wake ulikataliwa na Raila Odinga na ODM.

Wilfred Moriasi Ombui
Wilfred Ombui Moriasi ni Mwanasiasa wa Kenya. Yeye ni Mwanachama wa Chama cha KANU. Nimbunge anayewakilisha Jimbo la Mugirango Kaskazini kwa tikiti ya Chama cha KANU[1]

Njenga Karume
Alipata kiti chake cha ubunge katika uchaguzi mkuu wa mwaka wa 1997 na alisimama tena kwa tikiti ya DP. Katika Uchaguzi ya mwaka wa 2002 alishinda kiti hicho tena, lakini sasa kwa tiketi ya KANU huku akimunga mkono mgombea urais wao Uhuru Kenyatta, licha ya urafiki uliyosimama wa muda mrefu kati yake na mgombea urais Kibaki.

Michael Wamalwa Kijana
Katika pilkapilka za uchaguzi wa mwaka 2002, walianzisha muungano wa kisiasa na Mwai Kibaki na Charity Ngilu ili kuja na upande wa kushinda. Baadaye Kalonzo Musyoka na Raila Odinga,walipogundua upande wao wa KANU ulikuwa umeelekea kupoteza, walibadili mrengo na kujiunga nao ili kufaidi na hali na watu kwa sasa kutoa changamoto kwa chama cha aliyekuwa rais wakati huo Daniel arap Moi, Kenya African National Union, Kenya African National Union (KANU). Muungano huu uliitwa National Rainbow Coalition (NARC), na ulipata ushinda mkubwa katika uchaguzi huo na Mwai Kibaki kama Rais. Wamalwa aliteuliwa makamu wa rais.

Katiba ya Kenya
Madai ya kuwa na katiba mpya yalianzia miaka ya 1990. Mfumo wa chama kimoja ulibadilishwa tena mwaka 1991, na uchaguzi wa kwanza wa urais ukafanyika mwaka 1992. Mwaka 2002, chama cha Muungano wa Mpinde wa Kitaifa (NARC) kilishinda uchaguzi. Mashauriano baina ya serikali na mashirika ya kiraia yalifanya kuwepo kwa "Katiba Rasimu ya Bomas".[4] Ilipigiwa kura ya maoni tarehe 21 Novemba 2005 lakini haikupitishwa.

Uhuru Kenyatta
Jamii:Wanasiasa wa Kenya Jamii:Waliozaliwa 1961 Jamii:Watu walio hai Jamii:Marais wa Kenya

George Saitoti
Prof George Kinuthia Saitoti (aliyezaliwa 3 Agosti 1945-10 Juni 2012) ni mwana-hesabu, mwanasiasa, na aliyekuwa Makamu wa Rais wa Kenya. Yeye sasa ni Waziri wa Usalama wa Ndani.

Achieng Oneko
Uchaguzi wa ubunge wa kwanza ulifanyika mnamo siku ya uhuru mwaka wa 1963 na Achieng Oneko alishinda kiti cha eneo bunge la Mji wa Nakuru. Jomo Kenyatta akawa rais wa kwanza wa Jamhuri ya Kenya na kwa haraka akamteuwa Achieng Oneko kama Waziri wa Habari, Utangazaji na Utalii. Hata hivyo, mwaka wa 1966 Oneko alijiondoa serikalini na kujiunga na chama kipya cha Kenya People's Union, chama cha kijamii kilichokuwa kinaongozwa na sahibu wake Oginga Odinga

Uwanja wa ndege wa Kimataifa wa Jomo Kenyatta
Uwanja wa ndege Kimataifa wa Jomo Kenyatta, uliofahamika kwanza kama uwanja wa ndege wa Embakasi na uwanja wa ndege wa Kimataifa wa Nairobi, ndio uwanja unaopata wasafiri wengi sana katika Afrika ya Mashariki. Huu ni uwanja wa saba ulio na shughuli nyingi zaidi katika Afrika yote. Uwanja huu wa ndege ulipewa jina la Waziri Mkuu na Rais wa kwanza wa Kenya, Jomo Kenyatta.

Kipkalya Kones
Alijaribu kwanza kushinda kiti cha ubunge katika uchaguzi wa mwaka wa 1983, lakini alishindwa na Isaac Kipkorir Salat. Kufuatia kifo cha Salat mwaka wa 1988, Kones alishinda kiti cha eneo bunge la Bomet katika uchaguzi mdogo kama sehemu ya Kenya African National Union (KANU) mwaka wa 1988 na kisha aliteuliwa kama Naibu Waziri wa Kilimo na Rais Daniel Arap Moi. Alichaguliwa tena katika uchaguzi na mwaka wa 1992 na aliteuliwa na Moi kama Waziri wa Nchi katika Ofisi ya Rais. Katika uchaguzi wa mwaka wa 1997 alichaguliwa tena kama mbunge na Moi alimteua kama Waziri wa Ujenzi wa umma na Makazi; hatimaye alihamishwa kwa nyadifa za Waziri wa Utafiti, Sayansi na Teknolojia na Waziri wa Mafunzo ya Ufundi.

Makamu wa Rais wa Kenya
Kenya This article is part of a series on the politics and government of Kenya National Government Constitution History Human rights Executive President (list) Uhuru Kenyatta Deputy President William Ruto Cabinet Attorney General Githu Muigai Director of Public Prosecutions Keriako Tobiko Legislature National Assembly Speaker: Justin Muturi List of members Constituencies Senate Speaker: Kenneth Lusaka List of members Judiciary Chief Justice David Maraga Deputy Chief Justice Philomena Mbete Mwilu Supreme Court Court of Appeal High Court Subordinate courts Magistrates Courts Kadhi Courts Courts Martial Tribunals Judicial Service Commission Administrative divisions Counties Sub-Counties Constituencies CommissionsOffices Electoral and Boundaries Ethics and Anti-Corruption National Human Rights and Equality National Commission on Human Rights Administrative Justice National Land Commission Revenue Allocation Salaries and Remuneration Service Commissions Judicial National Police Parliamentary Public Teachers Offices Auditor-General Controller of Budget Recent elections General: 200220072013 Local: 200220072013 Political parties The National Alliance United Republican Party Orange Democratic Movement Wiper Democratic Movement Party of National Unity Kenya African National Union Kenya National Congress Foreign relations Ministry of Foreign Affairs Minister: Monica Juma Diplomatic missions of / in Kenya Passport Visa requirements Visa policy Economic schemes Vision 2030 Kenya Economic Stimulus Program Kenyaportal Other countries Atlas vt

Kenya
Tarehe 12 Februari 2008 Kibaki na Odinga walitia sahihi mkataba wa kuunda serikali ya muungano ambapo Odinga angekuwa waziri mkuu wa pili nchini Kenya. Kulingana na mkataba huo, rais angeteua baraza la mawaziri kutoka pande zote mbili za PNU na ODM kulingana na wingi wa wabunge wa kila chama bungeni. Mkataba huo ulieleza kuwa baraza la mawaziri litajumuisha Makamu wa Rais na manaibu wawili wa Waziri Mkuu. Baada ya majadiliano bungeni ilipitishwa kuwa muungano huo utadumu hadi mwisho wa kipindi cha bunge, ama chama kimoja kikijitoa kwenye muungano kabla ya kipindi cha bunge kuisha.

Instruction: Given a question, retrieve Wikipedia passages that answer the question.