Question: Je,nchi kubwa zaidi bara Asia ni ipi?

Asia ya Kusini
Eneo lake ni takriban kilomita za mraba milioni 4,5 au 10 % za bara lote la Asia. Takriban 20 % za wakazi wa dunia huishi hapo.

Umaskini
Mifano ya nchi zilizo na uongozi bora unaoleta meandeleo ya kiuchumi na kupunguza umaskini ni kama Thailand, Taiwan, Malaysia, Korea ya Kusini na Vietnam, ambazo kwa kawaida huwa na serikali thabiti. Nchi hizi pia zinajulikana kama "nchi ngumu" au "nchi za maendeleo." Hizi “nchi ngumu” zina nia na uwezo wa kuunda na kuweka sera zitakazoleta maendeleo ya muda mrefu yatakayowasaidia wananchi wote, si tu matajiri. Kampuni za kimataifa hudhibitiwa ili kuhakikisha ya kuwa zinafuata kanuni zinazofaa kuhusu malipo na ajira ya wafanyakazi, zinatozwa ushuru kwa kiwango kinachofaa ili kuleta maendeleo nchini na sehemu ya faida hubaki katika nchi hizo.Faida hii huwekezwa tena ili kusaidia katika maendeleo ya nchi. Katika mwaka wa 1975, nchi ya Korea Kusini ilikuwa na Pato la chini la Kitaifa kwa kila mtu ikilinganishwa na Ghana, na kufikia mwaka wa 2008, ilikua kwa kiwango cha mara 17 ya kile cha Ghana.

Mongolia
Ni nchi kubwa ya 19 duniani lakini kuna wakazi wachache tuː jumla milioni 2.6 hivyo msongamano wa watu ni mdogo sana.

Saudia
Ufalme wa Uarabuni wa Saudia (المملكة العربية السعودية, al-mamlaka al-'arabiyya as-sa'audiyya ) ni nchi kubwa kati ya nchi za Bara Arabu.

Bisau
Bisau ni mji mkuu wa nchi ya Guinea Bisau ikiwa na wakazi 190,000. Bisau ni mji mkubwa wa nchi na kitovu wa utawala, biashara na viwanda.
Biasharanje inapita bandari ya Bisau hasa ni ubao, karanga, mafuta ya mawese na mpira.

Orodha ya nchi za Afrika
Jina la nchi au eneo, benderaEneo (km²)Wakazi (mnamo Julai 2015)Wakazi kwa km²Mji Mkuu Angola1,246,70025,326,000Luanda Kamerun475,44021,918,000Yaoundé Jamhuri ya Afrika ya Kati622,9844,900,000Bangui Chadi1,284,00013,675,000N'Djamena Kongo, Jamhuri ya342,0004,706,000Brazzaville Kongo, Jamhuri ya Kidemokrasia2,345,41077,267,000Kinshasa Guinea ya Ikweta28,0511,996,000Malabo Gabon267,6671,873,000Libreville São Tomé na Príncipe1,001194,000São Tomé

Uthai
Uthai (pia: Siam, Thailand, Tailandi, Thailandi, Tailendi) ni ufalme katika Asia ya Kusini-Mashariki.

Nepal
Nepal ni nchi ya Asia ya Kusini kwenye milima ya Himalaya inayopakana na Uhindi na China.

Bara Hindi
Bara Hindi ni eneo kubwa la Asia kusini kwa milima ya Himalaya lenye kilomita za mraba milioni 4.5.

Unene wa kupindukia
Kwa sababu watu wa asili ya Asia wameendelea kuathiriwa vibaya katika kiwango cha KUM cha chini kuliko kile cha Wazungu, baadhi ya mataifa yamefasili upya unene wa kupindukia; Wajapani wameufasili kama kiwango chochote cha KUM kinachozidi 25 huku China ikitumia kipimo cha KUM cha juu ya 28.

Nusutufe ya kusini
Kati ya mabara ni yote ya Antaktiki na Australia, asilimia 90 za Amerika Kusini na theluthi ya kusini ya Afrika yaliyopo kwenye nusutufe. Kuna pia visiwa vikubwa vya Asia zilizopo kusini ya ikweta na visiwa vingi nya Pasifiki.

Macau
Hali halisi eneo ni rasi ya Macau pamoja na visiwa viwili vidogo, jumla ni km² 30.3 na kuna wakazi 642,900 (mwaka 2015). Tarehe 23 Oktoba 2018 rais wa China Xi Jinping alizindua rasmi daraja la baharini refu kuliko yote duniani (kilometa 55) linalounganisha Hong Kong, Macau na China bara (mji wa Zhuhai).

Japani
Jamii:Nchi za Asia Jamii:Nchi za G7 Jamii:Nchi za G8 Jamii:Nchi za G20 Jamii:Nchi za visiwa Jamii:Visiwa vya Pasifiki

Madola
Katika mabara, lile lenye nchi nyingi zaidi ni Afrika likiwa na nchi au madola 54, likifuatiwa na bara la Ulaya likiwa na madola 48, kisha Asia likiwa na madola 44, halafu Amerika ya Kaskazini pamoja na Amerika ya Kati likiwa na madola 23, na baada yake ni Australia na Pasifiki (Oshania) likiwa na madola 14, na mwishowe ni Amerika ya Kusini likiwa na madola 12. Kwa hivyo, kwa ujumla, kuna madola 195 ulimwenguni.

Uhindi
Mji mkuu ni New Delhi, lakini mji mkubwa zaidi ni Mumbai.

Amur
Amur (Kirusi: Амур; Kichina: heilong jiang) ni mto mkubwa wa Asia ya Mashariki ambao ni mpaka kati ya Urusi na China kwa maelfu ya kilomita.

Pakistan
Pakistani ni nchi ya Asia ya Kusini. Imepakana na Ghuba ya Uarabuni upande wa kusini, Afuganistani na Uajemi upande wa magharibi, Uhindi upande wa mashariki na Uchina kaskazini-mashariki.

Orodha ya milima
Everest (m 8,848), Nepal - Tibet, Asia K2 (m 8,611), Pakistan - Xinjiang, Uchina, Asia Kangchenjunga (m 8,586), Nepal - India, Asia Lhotse (m 8,511), Nepal - Tibet, Asia Makalu (m 8,463), Nepal - Tibet, Asia Cho Oyu (m 8,188), Nepal - Tibet, Asia Dhaulagiri (m 8,167), Nepal, Asia Manaslu (m 8,163), Nepal, Asia Nanga Parbat (m 8,125), Pakistan, Asia Annapurna (m 8,091), Nepal, Asia Gasherbrum I (m 8,080), Pakistan - Xinjiang, Uchina, Asia Shishapangma (m 8,012), Tibet, Asia

Kifua kikuu
Katika 2007, nchi yenye kiwango cha juu zaidi ya makadirio ya matukio ya TB ilikuwa Swaziland, na kesi 1,200 kwa kila watu 100,000. India ilikuwa kubwa jumla ya matukio, na wastani wa kesi 2.0 milioni mpya. [83] Katika nchi zilizoendelea, kifua kikuu ni. [83]chini ya kawaida na ni kupatikana hasa katika maeneo ya mijini. Viwango kila watu 100,000 katika maeneo mbalimbali ya dunia ambapo: Kimataifa 178, 332 Kusini, Amerika 36, Bahari ya Mashariki 173, Ulaya 63, Asia ya Kusini 278, na 139 Pacific Magharibi katika 2010 [84] Nchini Canada na Australia, kifua kikuu ni mara nyingi zaidi ya kawaida kati ya Watu wa asili,hasa katika maeneo ya kijijini.[86][87]Katika Marekani watu wa asili kuwa vifo vya mara tano zaidi kutoka TB.[88] matukio ya TB inatofautiana na umri Katika Afrika, kimsingi unaathiri vijana na watu wazima vijana. [89]Hata hivyo, katika nchi ambapo matukio viwango zimepungua kasi ( kama vile Marekani), TB ni ugonjwa wa watu hasa wakubwa na kinga iliyoathirika. [1][90].

Asia
Asia ni bara kubwa kabisa kuliko mabara yote mengine ya dunia. Bara hili lina eneo la kilomita za mraba 44,579,000 (maili za mraba 17,212,000), ambalo ni sawa na asilimia 30% ya ardhi yote. Wakazi wa bara la Asia ni 3,701,000,000 kwa mujibu wa makisio 2003.

Afrika
Afrika ni bara la pili duniani kwa ukubwa, likiwa na eneo la kilometa za mraba zipatazo 30,370,000 na kwa idadi ya wakazi, hao wakiwa 1,225,080,510 (mwaka 2016). Asia ndiyo bara pekee la kushinda Afrika.

Korea Kusini
Korea ya Kusini (jina rasmi: Jamhuri ya Korea) ni nchi ya Asia ya Mashariki iliyopo kusini mwa rasi ya Korea.

Uislamu kwa nchi
Kulingana na ripoti ya Pew Research Center mnamo 2010 kulikuwa na idadi kubwa ya Waislamu katika nchini zipatazo 49. Karibu asilimia 62 ya Waislamu wa duniani kote wanaishi Kusini na Kusini mashariki mwa bara la Asia, ikiwa na wafuasi zaidi ya bilioni 1. Nchi yenye idadi kubwa ya Waislamu duniani ni Indonesia, hii peke yake inachukua asilimia 12.7 ya idadi ya Waislamu wote wa dunia, ikifuatiwa na Pakistan (11.0%), India (10.9%), na Bangladesh (9.2%).
Karibia asilimia 20 ya Waislamu wanaishi katika nchi za Kiarabu. Huko Mashariki ya Kati, nchi ambazo si za Kiarabu - Uturuki na Iran - ni nchi zenye Waislamu wengi sana; huko Afrika, Misri na Nigeria zina jumuia nyingi za Kiislamu. Tafiti hii imekuta Waislamu wengi zaidi huko Uingereza kuliko hata Lebanon na wengi zaidi huko China kuliko hata nchini Syria.

Asia ya Kusini
Asia ya Kusini imetengwa na maeneo mengine ya Asia kwa safu za milima mikubwa.

Asia
Bara la Asia lina nchi 44 na visiwa mbali mbali vya madola mbalimbali. Mlima mrefu kabisa ulimwenguni ambao ni mlima wa Everesti wenye urefu wa mita 8,850 (futi 29,035) ulioko Nepal pia uko kwenye bara hili. Kadhalika, nchi zenye wakazi wengi zaidi ulimwenguni China na India pia ziko kwenye bara hili.

Bamba la Ulaya-Asia
Bamba la Ulaya-Asia ni bamba la gandunia kubwa katika ganda la dunia. Inabeba sehemu kubwa za bara za Ulaya na Asia isipokuwa Bara Hindi na mashariki ya Siberia si sehemu zake. Kwa lugha nyingine inawezekana kusema inabeba Eurasia.

Ngamia
Ngamia wa Asia yuko katika kanda inayoanzia Anatolia hadi Manchuria kaskazini mwa China. Amezoea zaidi baridi ya Asia ya Kati; wakati wa majira barafu halijoto ya mazingira inafikia -30°C. Joto kali inampa matatizo kidogo na kumchelewesha.

Yerusalemu
Jamii:Miji Mikuu Asia Jamii:Miji ya Israel Jamii:Miji ya Palestina Jamii:Miji ya Biblia

Taiwan
Taiwan (pia: Formosa) ni kisiwa cha Asia ya Mashariki katika Pasifiki. Iko upande wa kusini-mashariki ya China, kusini ya Japani na kaskazini ya Ufilipino. Jina la zamani la Taiwan ilikuwa "Formosa" (kireno: kisiwa kizuri, cha kupendeza)

Bara
Bara la Asia lina nchi huru 44. Bara la Afrika lina nchi huru 53. Bara la Amerika ya kaskazini lina nchi huru 35. Bara la Antaktika halina wakazi wa kudumu wala nchi huru hata moja ijapokuwa nchi kama 7 zinadai kumiliki sehemu fulani za bara hili. Bara la Australia au Oshania lina nchi huru 14. Bara la Ulaya (au Uropa) lina nchi huru 46.

Japani
Japani ni nchi ya tatu duniani kwa ukubwa wa uchumi.

Asia ya Kusini
Asia ya Kusini ni sehemu ya Asia yenye nchi zifuatazo:halafu nchi za visiwani

Jamhuri ya China
"Makala hii yaeleza habari za Jamhuri ya China iliyoko hasa Taiwan. Habari za Jamhuri ya Watu wa China au China bara tazama hapa"
Jamhuri ya China (pia: Taiwan) ni nchi ya visiwani katika Asia ya Mashariki upande wa kusini-mashariki wa China bara.

Jamhuri ya China
Eneo lake ni kisiwa kikubwa cha Taiwan na visiwa vidogo mbele ya mwambao wa China bara.

Bara
Ulaya na Asia kwa pamoja ni masi moja kubwa ya nchi kavu na kijiografia hakuna tofauti. Sababu za kuzihesabu kuwa mabara mawili ni kiutamaduni na kihistoria tu. Kwa hiyo mara kwa mara kuna pendekezo kuzijumlisha kwa jina "Euroasia" Afrika imeunganishwa na Asia kwa shingo ya nchi ya Suez. Amerika Kusini na Amerika Kaskazini zinaunganishwa kwa shingo ya nchi ya Panama na hata hapo mara nyingi hujumlishwa kama "bara pacha"

Mlima Popa
Uko Myanmar na ni mrefu kuliko yote ya Asia Kusini-Mashariki.

Asia ya Magharibi
Nchi zinazotajwa humo ni kama zifuatazo:

Jumuiya ya Afrika Mashariki
Jumuiya ya Afrika Mashariki au Mtangamano wa Afrika Mashariki (kwa Kiingereza East African Community, kifupi EAC) ni muundo wa kisiasa unaounganisha nchi sita za kanda ya Maziwa Makuu ya Afrika Mashariki: Burundi, Kenya, Rwanda, Sudan Kusini[1], Tanzania na Uganda.[2]

Historia na Maendeleo ya Mji wa Dar es Salaam
Dar es Salaam zamani Mzizima, ni mji mkubwa katika Tanzania na unapatikana pembezoni mwa bahari ya Hindi. Ni mji mashuhuri na ni muhimu kwani ni mji wa Kibiashara.
Wakati wa vita ya kwanza ya dunia Wajerumani Afrika Mashariki waliangushwa na Waingereza na tangu hapo ilijulikana kama Tanganyika. Baada ya vita vya pili vya dunia, Dar es Salaam ilikuwa kwa haraka ikiwepo kuanzishawa kwa chama cha TANU(Tanganyika African National Union) ambacho kilisababisha Tanganyika kujipatia uhuru tarehe 9 Desemba 1961.

Eurasia
Wataalamu wengi wa jiografia wanaona ya kwamba masi ya nchi kavu inayojumlisha Ulaya na Asia ina tabia zote za bara moja na hivyo hutumia jina la "Eurasia". Karibu eneo lote liko juu ya bamba la gandunia lilelile, yaani Bamba la Ulaya-Asia.

Asia Ndogo
Jina la Asia lina asili yake hapa. Asia ilikuwa jina la jimbo la Kiroma katika maeneo ya magharibi tu yaliyotazama Ugiriki. Kutoka hapa jina la Asia lilitumiwa pia kwa bara lote lililokaa nyuma yake mahoni pa Waroma wa Kale.

Umoja wa Nchi za Asia ya Kusini-Mashariki
Tangu kwa na nchi wanachama 10 eneo la umoja huu ulikuwa 4,500,000 [[km2]] na uchumi wake unakua haraka ulifikia pato la trilioni USD $1.4 mnamo mwaka 2008. Jumla ya wakazi ilikuwa watu 575,000,000 ambayo ni sawa na 8% za watu wote duniani.

Kombe la Dunia la FIFA 2018
Ni mara ya kwanza kwa michuano hii ulifanyika katika ukanda wa Ulaya Mashariki,[1] na ni mara ya 11 kufanyika katika bara la Ulaya. Kwa mara ya kwanza michuano hii ilifanyika katika mabara mawili yaani Ulaya na Asia.[2] kwani Urusi ipo katika mabara haya mawili ambapo asilimia 75 ni bara la Asia na asilimia 25 ni bara la Ulaya[3]. Viwanja vyote kasoro kimoja vilivyotumika katika mashindano haya vipo katika upande wa Urusi ya Ulaya, lengo lilikuwa kuweza kumudu muda wa kusafiri kwa wachezaji.

Yangtze (mto)
Mto Yangtze ("pia:" Changjiang) ni mto mkubwa nchini China na pia mto mrefu wa Asia yote. Duniani huhesabiwa kama mto mrefu wa tatu baada ya Amazonas na Naili).

Ulaanbaatar
Jamii:Miji Mikuu Asia Jamii:Miji ya Mongolia

Nchi inayoendelea
Kulingana na uainishaji kutoka IMF kabla ya Aprili 2004, nchi zote za Ulaya Mashariki (pamoja na nchi za Ulaya ya Kati ambazo zimo katika "Kikundi cha Ulaya Mashariki" katika taasisi za UN) pamoja na Umoja wa Kisovyeti (USSR) nchi katika Asia ya Kati ( Kazakhstan, Uzbekistan, Kyrgyzstan, Tajikistan na Turkmenistan) na Mongolia, hazikujumuishwa katika aidha kama maene yaliyostawi au yanayostawi, bali zilijulikana kama "nchi katika mpito"; hata hivyo kwa sasa huonekana (katika ripoti za kimataifa) kama "Nchi zinazostawi".
Katika karne ya 21 kundi la awali la Nne Asia Tigers mikoa (Hong Kong, Singapore, Korea ya Kusini, na Taiwan ni kufikiriwa "yaliyoendelea" kanda au maeneo, pamoja Kupro, Israeli, Malta, na Slovenia, ni kufikiriwa "wapya nchi zilizoendelea".
IMF hutumia mfumo wa uainishaji unaozingatia "(1) per capita kiwango cha mapato, (2) mauzo ya mseto-hivyo mafuta nje kwamba wana high per capita GDP asingeweza kufanya advanced klassificering kwa sababu karibu 70% ya bidhaa zinazouzwa nje ni mafuta, na (3) shahada ya ushirikiano katika mfumo wa kifedha wa kimataifa.
Benki ya Dunia huainisha nchi katika vikundi vinne vya mapato. Nchi za mapato ya chini zina Pato la Taifa kwa Kila mwananchi la US $ 975 au chini. Mapato ya chini katikati ni nchi zenye Pato la Taifa kwa Kila mwananchi la US $ 976 - $ 3,855. Nchi za Mapato ya Juu katikati ni nchi zenye Pato la Taifa kwa Kila mwananchi la US $ 3,856 - $ 11,905. Nchi za mapato ya Juu ni zile zenye pato zaidi ya $ 11,906. Benki ya Dunia huainisha nchi zote zenye mapato ya katikati na ya chini kama zinazostawi lakini inabainisha kuwa, "Matumizi wa neno hili ni kwa kurahisisha kazi tu; na hayakunuiwa kuashiria kuwa nchi zote katika kundi hilo zinapata maendeleo sawa au kwamba nchi zingine zimefikia kiwango kinachotakikana au mwisho wa hatua za maendeleo. Uainisho kwa mapato haumaanishi hicho ndicho kiwango haswa cha maendeleo kwa wakati huu.

Historia ya Urusi
Tangu mwaka 1991 Urusi ulipungukiwa na maeneo mengi yaliyotwaliwa katika karne ya 19 na ya 18, ukabaki peke yake ingawa bado ni dola kubwa kuliko yote duniani.

Asia ya Kaskazini
Wengine wanahesabu Mongolia humo.

Orodha ya nchi za Afrika
Jina la nchi au eneo, benderaEneo (km²)Wakazi (mnamo Julai 2015)Wakazi kwa km²Mji Mkuu Algeria2,381,74039,903,000Algiers Misri (2)1,001,45088,523,000Cairo Libya1,759,5406,278,000Tripoli Moroko446,55033,680,000Rabat Sudan1,861,48430,894,00017Khartoum Tunisia163,61011,118,000TunisMaeneo ya Hispania na Ureno katika Afrika ya Kaskazini: Visiwa vya Kanari(Hispania) (3)7,4921,694,477226.2Las Palmas de Gran Canaria, Santa Cruz de Tenerife Ceuta (Hispania) (4)2071,5053,575.2— Visiwa vya Madeira (Ureno)(5)797245,000307.4Funchal Melilla (Hispania) (6)1266,4115,534.2

Asia Ndogo
Asia Ndogo (Kilatini: Asia Minor) ni jina la kihistoria la eneo hili. Wakati mwingine kisiwa cha Kipro kilihesabiwa kama sehemu ya Asia Ndogo.

Orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu
Misri yote imejumuishwa, ingawa sehemu ya eneo la Misri inapatikana Asia.

Bahari ya Kusini ya China
Nchi zinazopakana na Bahari ya Kusini ya China ni: China, Macau, Hong Kong, Taiwan, Ufilipino, Malaysia, Brunei, Indonesia, Singapur, Uthai, Kambodia na Vietnam.

Asia ya Kusini-Mashariki
Asia ya Kusini-Mashariki ni kanda la bara la Asia lenye nchi zifuatazo:Maeneo ya kibara -bila visiwa- yanajulikana pia kwa jina la Indochina.

Historia ya Urusi
Mwaka 1903 upanuzi wa Urusi katika Asia uligongana na upanuzi wa Japan na kusababisha vita ya Japani na Urusi ya 1905. Sababu kuu ya vita ilikuwa mashindano ya nchi zote mbili juu ya athira na kipaumbele katika Korea na Manchuria. Urusi ulishindwa, hivyo ililazimika kujiondoa katika Manchuria na Korea na kukubali maeneo haya mawili kuwa chini ya athira ya Japani. Ilikuwa mara ya kwanza kwa taifa la Asia kushinda nchi ya "watu weupe" wa Ulaya tangu zama za kati.

Kazakhstan
Kazakhstan ina eneo la km² 2,717,300; ni nchi kubwa ya tisa duniani. Sehemu kubwa iko upande wa Asia na nyingine ndogo upande wa Ulaya.

Umoja wa Nchi za Asia ya Kusini-Mashariki
Takriban theluthi moja ya watu hawa ni Waislamu (milioni 240) walioko hasa Indonesia na Malaysia. Uthai, Myanmar, Laos, Kambodia na Vietnam wako hasa wafuasi wa Ubudha.

Aleksander Mashuhuri
Wakati wa Aleksander Milki ya Uajemi ilikuwa milki iliyotawala eneo kubwa duniani. Wakati wa karne mbili zilizotangulia watawala wa Uajemi waliwahi kuvamia na kuteka Mesopotamia, Shamu, Palestina, Misri, Asia Ndogo pamoja na sehemu za Asia ya Kati. Walijaribu mara kadhaa kuvamia Ugiriki pia lakini waliweza kushindwa kwa matatizo. Katika Asia Ndogo walitawala miji minghi ya Kigiriki iliyokaa ng'ambo ya Bahari ya Aegean. Hivyo Filippo II aliandaa vita dhidi ya Uajemi kwa sababu alitaka kutumia vita dhidi ya maadui wa miaka mingi kuimarisha nafasi yake kati ya Wagiriki. Uvamizi wa kwanza wa Masedonia katika Asia Ndogo ulirudishwa nyuma na Waajemi.

Taipei
Taipei ni mji mkuu wa Jamhuri ya China kwenye kisiwa cha Taiwan. Ni pia mji mkubwa wa Taiwan. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2009, mji una wakazi wapatao milioni 10 wanaoishi katika mji huu.

Korea Kaskazini
Kuanzia mwaka 2000 msaada wa kimataifa ulileta msaada lakini uchumi ulibaki duni kwa sababu miundombinu iliyochakaa na uzalishaji mdogo wa umeme. Majaribio ya kulegeza uchumi wa kupangwa yalileta nafuu kwa sehemu za wananchi ilhali wanachama wa chama tawala, jeshi na wakazi wa miji mikubwa hasa Pyonyang walipewa kipaumbele lakini hali mbaya imeendelea hasa vijijini. Serikali bado inatwala karibu viwanda vyote na asilimia kubwa ya pato la taifa linatumiwa kwa jeshi ambalo ni jeshi kubwa duniani. [6]

Kazakhstan
Kazakhstan (pia: Kazakistan) ni nchi ambayo kwa kiasi kikubwa iko katika Asia ya Kati.

Anatolia
Anatolia "(Kituruki: Anadolu)" ni rasi kubwa katika Asia ya Magharibi kati ya Bahari ya Mediteranea na Bahari Nyeusi. Eneo lake ni sehemu kubwa ya Uturuki upande wa Asia.

Borneo
Borneo ni kisiwa kikubwa cha pili cha Asia ya kusini-mashariki. Eneo lake ni 740,000 km². Duniani visiwa vya Greenland na Guinea Mpya pekee ni vikubwa zaidi.

Tajikistan
Tajikistan ni nchi ndogo ya Asia ya Kati ambayo haina pwani kwenye bahari yoyote.

UEFA
UEFA inawakilisha mashirikisho ya soka ya mataifa ya Uropa, inaendesha mashindano ya mataifa na ya vilabu barani Uropa, na inadhibiti pesa za tuzo, kanuni na haki za vyombo vya habari katika mashindano hayo. Mashirikisho kadhaa ya kitaifa ambayo kijiografia yako barani Asia au mara nyingi katika Asia huwa katika UEFA na wala sio katika Shirikisho la Soka la Asia (AFC). Mataifa haya ni Armenia, Georgia, Kazakhstan, Uturuki, Israeli, Kupro, Urusi na Azerbaijan (Israeli na AFC Kazakstan ni wanachama wa zamani wa AFC). Cyprus ilichagua kuorodheshwa kama taifa la soka ya Uropa - ilikuwa na chaguo la Ulaya, Asia au Afrika.

Bahari ya Kaspi
Bahari ya Kaspi (pia Bahari ya Qazwin- Kiajemi دريا خزر ""darya khazar""; Kirusi Каспийское море ""kaspiiskoye more"") ni ziwa kubwa kabisa duniani lenye eno la 371,000 km² na mjao wa 78,200 km³. Liko kati ya Azerbaijan, Urusi, Kazakhstan, Turkmenistan na Uajemi.

Australia
Australia ni bara pia ni nchi. Ni bara dogo kuliko yote duniani, na ni kisiwa kikubwa kuliko vyote.

Madhara ya ongezeko la joto duniani
Siberia ya magharibi ndiyo eneo kubwa zaidi Duniani lenye kaboni majimaji, eneo la kilomita mraba milioni moja la ardhi iliyojumuishwa na barafu iliyoundwa miaka 11,000 iliyopita baada ya kuisha kwa kipindi cha mwisho cha zama ya barafu. Kuyeyuka kwa ardhi na barafu yake huenda kukasababisha kutolewa kwa, baada ya miongo mingi, viwango vingi vya metheni. Zaidi ya tani milioni 70,000 za metheni, gesi ya nyumba ya jkijani kibichi ambayo yenye nguvu nyingi sana, huenda ikatolewa katika miongo michache ijayo, hivyo kutengeneza chanzoo zaidi cha gesi ya nyumba ya kijani kibichi. Kuyeyuka sawa kumeonekana katika eneo la mashariki la Siberia. Lawrence na wengineo. (2008) alipendekeza kuwa kuyeyuka kwa wingi kwa barafu ya Aktiki huenda kukaanzisha mchakato wa ujumbe unaojirudiarudia ambao utayeyusha udongo wa Aktiki, hivyo kusababisha kuongezeka kwa joto zaidi.

Jamhuri ya Watu wa China
China imepakana na Vietnam, Laos, Myanmar, India, Bhutan, Nepal, Pakistan, Afghanistan, Tajikistan, Kyrgyzstan, Kazakhstan, Urusi, Mongolia, Korea ya Kaskazini.

Australasia
Australasia ni neno la kutaja sehemu ya kusini magharibi ya Pasifiki inapopakana na Asia ya Kusini na Bahari Hindi. Inatazamiwa kama kanda la Australia na Pasifiki. Si kawaida sana kimataifa lakini hueleweka hasa Australia na nchi za jirani penyewe.

Bara Hindi
Kijiografia kuna sehemu tatu:
Kijiolojia Bara Hindi si sehemu ya Asia. Inakaa juu ya Bamba la Uhindi ambalo ni bamba la gandunia lililokuwa kama kisiwa kikubwa ndani ya Bahari Hindi hadi kujisukuma dhidi ya Bamba la Asia takriban miaka milioni 10 iliyopita. Mshtuko wa mgongano huu ulisababisha kukunja kwa ganda la dunia na kutokea kwa nyororo za milima ya Himalaya ambayo inazidi kurefuka kidogokidogo kila mwaka.

Bandari
Shanghai (Jamhuri ya Watu wa China) 537,0 Singapur 448,2 Rotterdam (Uholanzi) 378,2 Ningbo (Jamhuri ya Watu wa China) 300,0 Guangzhou (Jamhuri ya Watu wa China) 300,0 Tianjin (Jamhuri ya Watu wa China) 255,0 Hong Kong (Jamhuri ya Watu wa China) 238,0 Nagoya (Japani) 206,0 Qingdao (Jamhuri ya Watu wa China) 200,0 Dalian (Jamhuri ya Watu wa China) 200,0 Antwerpen (Ubelgiji) 167,4 Los Angeles (USA) 162,1 (2005) Durban (RSA) 104,8 Mombasa (EACU) 100,2 Port Suez (Misri) 80,2 Abidjan (Cote d'Ivoire) 50,6

Bamboo Airways
Hivi sasa kampuni hii inatoa huduma barani Asia, Ulaya na Australia.
Kampuni hii ina safari nyingi za ndege nje ya Asia kuliko kampuni yoyote barani Asia.

Mkutano Mkuu wa Umoja wa Mataifa
Kila nchi mwanachama inaweza kuingia na wawakilishi 5 lakini wakati wa kupiga kura kila nchi ina kura moja. Hakuna tofauti kama nchi ina wakazi wengi (kama China yenye wakazi zaidi ya bilioni 1) au wachache (kama Tuvalu yenye wakazi 10,600). Katika maswali yaliyo muhimu azimio linahitaji theluthi mbili za kura za mkutano.

Asia ya Kaskazini
Asia ya Kaskazini ni kanda ya kaskazini ya bara la Asia. Kuna maelezo ya kutofautiana lakini kwa jumla ni sehemu kubwa ya Siberia au sehemu ya Kiasia ya Urusi.

Jamhuri ya Kisovyeti ya Kijamii ya Kikirgizi
Ilikuwa jamhuri kubwa ya saba yenye eneo la 198,500km² ndani ya Umoja wa Kisovyeti. Mji mkuu ulikuwa Frunse inayoitwa leo Bishkek. Tangu Agosti 1991 imekuwa nchi huria ya Kirgizia katika Asia ya Kati.

Afrika
Nchi kubwa ya Afrika ni Algeria na nchi ndogo ni funguvisiwa la Shelisheli katika Bahari Hindi.[7] Nchi ndogo Afrika bara ni Gambia.

Jamhuri ya Watu wa China
China ina eneo la kilomita za mraba milioni 9.6 hivyo ni nchi ya tatu au ya nne[1] kwa ukubwa duniani.

Chingis Khan
Wafuasi wake waliendela kupanusha milki. China yote pamoja na Urusi zilikua majimbo ya milki na milki ya Wamongolia ilkuwa milki kubwa katika historia ya dunia.

Ndovu
Elephas maximus, Ndovu wa Asia (Asian Elephant)

Nasaba ya Tang
Kipindi cha Tang inahesabiwa kati ya sehemu bora ya historia ya China. Mji mkuu wa Chang'an (leo hii Xi'an) ilikuwa mji mkubwa wa dunia wakati wake ukiwa na wakazi wapatao milioni 1. Milki ya Tang ilisimamia sehemu kubwa ya barabara ya hariri na kwa njia wageni wengi walifika China. Wakati wa Tang siasa na jamii ya Kichina ilikuwa tayari kupokea wageni na kuishi nao. Hali hii ilisaidia maendeleo ya kiutamaduni. Wakati ule Ubuddha ulienea China. Vilevile wamisionari Wakristo wa kwanza walifika kutoka Uajemi wakakaribishwa na watawala.

Jamhuri ya Kisovyeti ya Kijamii ya Kikazakhi
Yenye eneo la 2,717,300 km² ilikuwa jamhuri kubwa ya pili ndani ya Umoja wa Kisovyeti baada ya Urusi. Mji mkuu ulikuwa Alma-Ata inayoitwa leo Almaty. Tangu Desemba 1991 imekuwa nchi huria ya Kazakhstan katika Asia ya Kati.

Oasisi
Al Ahsa, kubwa zaidi barani Asia, Saudi Arabia. Al-Qatif, Saudi Arabia, Oasisi kubwa kwenye pwani ya Ghuba ya Kiajemi. Azraq, Jordan Ein Gedi, Israeli Loulan, Uchina Marin, Uchina Niya, Uchina Tabas, Iran Turpan, Uchina Yarkand, Uchina

Nias
Nias ni kisiwa cha Indonesia. Kiko upande wa magharibi wa kisiwa cha Sumatra. Eneo la kisiwa ni 5121 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Gunungsitoli. Mwaka wa 2014 idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 788,132. Watu wakaao kisiwani kwa Nias huongea lugha ya Kinias.

Asia ya Mashariki
Asia ya Mashariki ni kanda la bara la Asia linalojumuisha takriban 15% za eneo la bara lote.
Nchi zifuatazo huhesabiwa kuwa sehemu za Asia ya Mashariki:Kiutamaduni nchi hizi zote zimeathiriwa na China jinsi inavyonekana katika maandishi, falsafa ya Konfutse, Ubuddha wa Mahayana na mtindo wa kula kwa kutumia vijiti.

Jamhuri ya Watu wa China
Mji mkuu ni Beijing lakini Shanghai ndio mji mkubwa zaidi.

Asia
Ziwa kubwa kabisa ulimwenguni, bahari ya Kazwini (Caspian Sea) lenye eneo la kilomita za mraba 394,299 (maili za mraba 152,239) vile vile liko Asia kati ya ya nchi hizi: Azerbaijan, Urusi, Kazakhstan, Turkmenistan, na Uajemi.

Asia Ndogo
Asia Ndogo ni namna ya kutaja eneo la Anatolia ambalo ni sehemu ya Kiasia ya Uturuki. Ni hasa eneo la rasi kati ya Bahari Nyeusi na Mediteranea.

Ukuta wa China
Ukuta mkubwa wa China ni kati ya majengo makubwa kabisa yaliyowahi kujengwa duniani. Ni mfululizo wa kuta na ngome unaofuata mpaka kati ya China na mbuga baridi za Asia ya Kaskazini na Asia ya Kati. Ulijengwa kwa shabaha ya kulinda China dhidi ya mashambulio ya makabila ya wahamiaji wa sehemu hizo.

Kujiua
Viwango vya kujiua hutofautiana pakubwa kati ya nchi na wakati. Takwimu kwa asilimia ya vifo mwaka wa 2008 zilikuwa: Afrika 0.5%, Kusini Mashariki mwa Asia 1.9%, Marekani 1.2 na Uropa 1.4%. Viwango kwa kila watu 100,00 vilikuwa: Australia 8.6, Canada 11.1, Uchina 12.7, India 23.2, Uingereza 7.6, Marekani 11.4. Kujiua kumerodheshwa katika nafasi ya 10 kama [[kifo|kisababishi cha kifo]] kinachoongoza nchini Marekani mwaka wa 2009, ikiwa ni takriban visa 36,000 kila mwaka. Takriban watu 650,000 hupatikana katika idara ya dharura kila mwaka kutokana na majaribio ya kujiua. Nchi za [[Lithuania]], Japani na Hangeria zina viwango vikubwa zaidi vya aina za kujiua. Nchi zilizo na idadi kuu zaidi ya visa vya kujiua ni Uchina na India, zikihasibia zaidi ya nusu yaidadi yote Nchini Uchina, kujiua ni kisababishi cha 5 kikuu cha kifo.

Mongolia
Miji mikubwa ni mji mkuu Ulaanbaatar (Улаанбаатар) (takriban wakazi milioni moja - zaidi ya theluthi ya watu wote wa taifa), halafu Erdenet (wakazi 79,649), Darchan (72,386) na Choibalsan (44,367).

Hong Kong
Hong Kong ni ya tatu kama kituo cha biashara muhimu zaidi baada ya New York na London. Huduma uchumi, kwa kodi ya chini na biashara huria, imekuwa huru sana, na fedha yake, dola ya Hong Kong, ni ya 13 kutumika zaidi duniani.

Rasi ya Malay
Rasi ya Malay (Kimalay: "Semenanjung Tanah Melayu") ni rasi kubwa katika Asia ya Kusini-Mashariki.

Ndovu
Tembo wa Asia duniani, pia hufahamika kama tembo wa India, hukaribia 60,000 walau mara moja ya kumi ya tembo wa Afrika. Kwa ukaribu zaidi inakadiriwa kuwa tembo 38,000 mpaka 53,000 wapo misituni na 14,500-15,300 wanafungwa kwenye makazi ya watu nap engine 1000 hivi wametawanyika kwenye sehemu za kuonyeshea wanyama. Kupungua kwa tembo wa Asia, pengine ni kwa hali ya juu zaidi kuliko kwa tembo wa Afrika kutokana na ujangili na uvamizi wa makazi ya tembo unaofanywa na binadamu.

Watu wa Emirati
Wakazi hao wengine wa UAE (83,5%) wanajumuisha wafkuzwa-nchi, asilimia kubwa ikitoka Asia ya Kusini kutoka nchi kama vile Uhindi (1,75 milioni), Pakistan (1,25 milioni) na Bangladesh (500.000). Watu kutoka Jamii zingine, ikiwa ni pamoja na China, Ufilipino, Thailand, Korea, Afghanistan na Iran ni takriban milioni moja. Wafkuzwa-nchi kutoka Ulaya, Australia, Afrika Kaskazini, Afrika na Amerika ni kama watu 500,000.
Sensa ijayo itafanyika katika mwaka 2010.

Rasi
Rasi inaeza kuwa ndogo au kubwa. Mifano ya rasi kubwa ni nchi za Italia na Korea au Bara Hindi.

Indochina
Indochina ni jina la kijiografia linalojumlisha maeneo ya kibara ya Asia ya Kusini-Mashariki (bila visiwa) upande wa kusini ya China na upande wa mashariki ya Uhindi.
Kihistoria ilitaja koloni ya Indochina ya Kifaransa iliyojumlisha maeneo ya nchi za
Mara nyingi pia maneeo ya

Bara
Mfumo wa mabara saba hufundishwa kule China, India, Pakistan, Ufilipino, sehemu za Ulaya na katika nchi nyingi zinazotumia lugha ya Kiingereza pamoja na Australia[5] and England[6] Mfumo wa mabara sita (kwa kuhesabu Eurasia bara moja) hutumiwa zaidi pale Urusi, Ulaya ya Mashariki na Japani Mfumo wa mabara sita (kwa kuhesabu Amerika kuwa bara moja) hutumiwa Ufaransa na nchi zilizokuwa koloni zake na Italia, Urenol, Hispania, Romania, Amerika Kusini[7] Ugiriki,[8] na nchi kadhaa nyingine za Ulaya. Kuna pia mfumo wa kuhesabu mabara matano kwa kuacha Antaktika isiyo wa wakazi kwenye msingi wa mabara sita. Huu unatumiwa katika nembo na katiba ya harakati ya Michezo ya Olimpiki.[9] wataalamu wachache hupendelea mfumo wa mabara manne wakihesabu Afro-Eurasia bara moja

Falsafa
Wanafalsafa muhimu wa Asia walikuwa Konfutse na Lao Tze katika China na Buddha katika Uhindi.

Beijing
Tangu karne sita imekuwa kitovu cha utawala wa China. Jina lenyewe lamaanisha "Mji Mkuu wa Kaskazini" kwa sababu China iliwahi kuwa na vitovu mbalimbali hasa Nanjing (mji mkuu wa kusini).

Instruction: Given a question, retrieve Wikipedia passages that answer the question.


Question: Mji mkuu wa Brazil ni upi?

Mji mkuu
Brazil: Hapo Wabrazil wamehamisha mji mkuu kutoka Rio de Janeiro uliyoko pwani na kandokando la eneo la Brazil kwenda mji mpya wa Brasilia kuanzia mwaka 1960. Brasilia ilijengwa mahali pasipo na mji katika miaka 1956 - 1960 BK.

Brazil
Mji mkuu ni Brasilia, uliopangwa na kujengwa kati ya 1957 na 1960. Mji mkubwa ni Sao Paulo.

Timu ya Taifa ya Kandanda ya Brazil
Timu ya soka ya taifa la Brazil inawakilisha Brazili katika soka ya kimataifa ya wanaume. Brazil inasimamiwa na Shirikisho la Soka la Brazil CBF, kikundi kinachoongoza kwa soka nchini Brazil. Wamekuwa mwanachama wa FIFA tangu 1923 na mwanachama wa CONMEBOL tangu 1916

Braga
Braga (kifupisho cha jina la Kilatini Bracara Augusta) ni mji wa Ureno kaskazini-magharibi. Una wakazi 137,000. Hivyo ni wa saba kati ya miji ya Ureno. Eneo lake ni la km² 183.40&nbsp.

Caracas
Caracas "(tamka: karakas)" ni mji mkuu wa Venezuela. Mji uko katika kaskazini ya nchi karibu na bahari ya Karibi katika kimo cha 920 m juu ya UB. Idadi ya wakazi ni kati ya milioni 3 au 4.

Rio Grande do Norte
Rio Grande do Norte ni jimbo ya Brazil. Mji mkuu wake ni Natal.

Brazil
Karne ya 17 na ya 18 iliona kuanzishwa kwa miji mizuri kwa sababu dhahabu na almasi zilivumbuliwa katika misitu ya beseni ya Amazonas. Misafara ya kutafuta hazina hizi zilipanua eneo la Brazil kuelekea magharibi.

Amazonas, Brazil
Amazonas ni jimbo ya Brazil. Mji mkuu wake ni Manaus.

Jimbo la São Paulo
São Paulo ni jina la kutaja jimbo huko nchini Brazil. Hili ndiyo jimbo kubwa kupita majimbo yote na ndiyo jimbo pekee lenye viwanda vingi na kukuza uchumi wa Brazil. Mji mkuu wake ni São Paulo.

Rio de Mouro
Rio de Mouro ni mji wa mkoa wa Lisbon nchini Ureno.

Praia
Praia ni mji mkuu wa jamhuri ya Cabo Verde iko kisiwani Santiago.

Samba
Kutoka vyanzo hivi ilitokea muziki iliyoitwa choro hasa kule Rio de Janeiro kuanzia mnamo 1870. Choro ilikuwa muziki ya kitaifa ya kwanza ya Brazil. Tangu miaka ya 1920 samba ilichukua nafasi ya choro.

Maceió
Maceió ni jina la mji mkuu wa jimbo la Alagoas katika Brazil. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2006, mji una wakazi wapatao 920,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 7 kutoka juu ya usawa wa bahari.

Universidade Federal de Minas Gerais
Chuo Kikuu cha Minas Gerais (Universidade Federal de Minas Gerais, UFMG) ni chuo kikuu nchini Brazil, kilichoanzishwa mnamo mwaka 1927 katika Belo Horizonte, Brazil.

Universidade Federal do Recôncavo da Bahia
Chuo Kikuu cha Recôncavo da Bahia (Universidade Federal do Recôncavo da Bahia, UFRB) ni chuo kikuu nchini Brazil, kilichoanzishwa mnamo mwaka 2006 katika Cruz das Almas, Brazil.

Universidade do Estado de Minas Gerais
Universidade do Estado de Minas Gerais (UEMG) ni chuo kikuu nchini Brazil, kilichoanzishwa mwaka 1989 katika Belo Horizonte, Brazil.

Odivelas
Odivelas ni mji wa mkoa wa Lisbon nchini Ureno.

Goiás
Goiás ni majimbo za Brazil. Mji mkuu wake ni Goiânia.

Belgrad
Belgrad (Kiserbia: Београд - beograd "mji mweupe") ni mji mkuu wa Serbia. Iko kando la mto Danube mahali ambako mto Sava unapoishia humo. Ni pia mji mkubwa wa nchi mwenye wakazi 1,710,000 (mwaka 2002).

Mji mkuu
Marekani iliteua eneo la Mkoa wa Colombia kuwa mahali pa mji mpya wa shirikisho ulioitwa baadaye kwa jina la raisi wa kwanza "Washington". Mkoa wa Colombia si sehemu ya dola lolote la shirikisho la Marekani. Mji wa Washington D.C. na mkoa wa Colombia ni eneo lilelile.

Brazil
Jamii:Nchi za Amerika Kusini Jamii:Nchi za G20 Jamii:Nchi zinazotumia Kireno

Paraíba
Paraíba ni jimbo la Brazil, eneo la Kaskazini-Mashariki.

Curitiba
Curitiba (kuɾi'tibɐ) mji mkubwa nchini ya kusini Brazil, mji mkuu Paraná.

Abuja
Abuja ni mji mkuu wa Nigeria. Idadi ya wakazi wake imekadiriwa kuwa watu 178,462 . Mwaka wa 1976, serikali ya Nigeria iliamua kuanzisha mji mkuu mpya badala ya Lagos. Wakachagua katikati ya nchi, na mipango ya ujenzi ikaundwa chini ya makampuni matatu ya Marekani: PRC Corporation; Wallace, McHarg, Roberts na Todd; na Archisystems. Mipango hiyo ikabadilishwa baadaye na Kenzo Tange, msanifu majengo maarufu wa Japani. Abuja ikatangazwa rasmi kuwa mji mkuu wa Nigeria tarehe 12 Desemba 1991. Iko mahali pa 9, 10, Kaskazini na 7, 10, Mashariki.

Brazil
Hali hiyo ilisababisha hasira ya wanasiasa Wareno walioendelea kuwapinga hadi Ureno penyewe. Hatimaye mwaka 1767 hao mapadre Wajesuiti walilazimishwa kuondoka katika Ureno na makoloni yake yote.

Clube de Regatas do Flamengo
Clube de Regatas do Flamengo ni klabu ya kandanda yenye makao yake katika mji mkuu wa Rio de Janeiro nchini Brazil.

Maranhão
Maranhão ni jimbo ya Brazil. Mji mkuu wake ni São Luís.

Brazil
Uhuru wa Brazil ulisababishwa na siasa za Ulaya. Mwaka 1807 Ureno ilivamiwa na Ufaransa ya Napoleon Bonaparte. Mfalme wa Ureno João VI alikimbilia Brazil, Rio de Janeiro ikawa mji mkuu wa dola la Ureno.

Brazil
Ipiranga si mto mkubwa, hata kama jina lake linapatikana katika wimbo wa taifa.

Bendera ya Brazil
Nembo la Kaisari iliondolewa. Badala yake duara ya buluu pamoja na nyota iliingizwa. Duara hii ni picha ya anga la usiku juu ya Rio de Janeiro tarehe 15 Novemba 1889 iliyokuwa siku ya kutangazwa kwa jamhuri.
Mwaka 1992 muundo ulibadilishwa kidogo kwa kupunguza idadi ya nyota. Sasa kila nyota ni ishara ya jimbo moja la kujitawala ndani ya shirikisho la jamhuri hivyo idadi ya nyota ni sawa na idadi ya majimbo la . Lakini nyota zote zinazoonyeshwa ziko mahali pao kulingana na picha ya anga ya tarehe 15.11.1889.

Brazil
Mji mkuu wa Brasilia ulijengwa kama ishara ya umoja wa nchi katika miaka mitatu tu.

Paraguay
Mji mkuu ni Asuncion ulioundwa mwaka 1537 na Mhispania Juan de Salazar.

Cabo Verde
Miji mikubwa zaidi ni (takwimu za mwaka 2005): Praia (wakazi 113.364), Mindelo (wakazi 70.611), Santa Maria (wakazi 17.231), Pedra Badejo (wakazi 9.488) na São Filipe (wakazi 8.189).

Pelé
Pelé alishinda taji kubwa kwa mara ya kwanza akiwa na Santos mwaka 1958 ambapo timu ailishinda taji la Campeonato Paulista; Pelé alimaliza mashindano akiwa mfungaji bora wa magoli 58, rekodi inayoshikiliwa hadi sasa.Mwaka mmoja baaadaye aliisaidia nchi yake kushinda mabao 3-0 dhidi ya Vasco Da Gama kwenye michuano ya Torneio Rio-São Paulo Santos hawakuwa na uwezo wa kushindana kwenye michuano hiyo.Mwaka 1960, Pelé alifunga magoli 33 akiisaidia timu yake kurudi tena kwenye michuano ya Campeonato Paulista na kubeba taji hilo lakini walifungwa kwenye michuano ya Rio-São Paulo baada ya kumaliza wakiwa nafasi ya nane.Kwenye msimu wa 1960, Pelé alifunga magoli 47 na kuisaidia Santos kubeba taji la Campeonato Paulista.Walisonga mbele na kubeba taji la Taça Brasil mwaka huohuo kwa kuwafunga Bahia kwenye fainali.Kwenye fainali,Pelé aliibuka mfungaji bora akiwa na magoli 9.

Pico da Neblina
Pico da Neblina ni mlima mrefu kuliko yote ya Brazil, wenye kimo cha mita 2,994 juu ya usawa wa bahari.

Brazil
Wakazi walio wengi hutumia lugha ya Kireno, lakini kuna lugha nyingi kwa sababu ya vikundi vya wenyeji asilia (Waindio) na wahamiaji kutoka pande zote za dunia.

Ferdinand Magellan
Kupitia visiwa vya Kabo Verde alielekea Brazil akafika tar. 6 Desemba 1519. Tar 13 Desemba alipumzika katika hori aliyoita kwa heshima ya Mtakatifu Januari na jina limekaa leo hii panaitwa "Rio de Janeiro". Walipokelewa vizuri na Maindio wenyeji walioamini ni miungu kwa sababu walileta mvua baada ya ukame.

Brazil
Visiwa hivyo ni sehemu ya mgongo kati wa Atlantiki; hali halisi ni vilele vya milima inayoanza kwenye msingi wa bahari.

Arara
Arara ni mji nchini Brazil ambao upo katika jimbo la João Pessoa takriban km 155 kutoka mji huo.

Brazil
Lagoa dos Patos karibu na Porto Alegre ni wangwa kubwa la Brazil lenye 10.000km².

Chuo Kikuu cha Feira de Santana
Chuo Kikuu cha Feira de Santana (Universidade Estadual de Feira de Santana, UEFS) ni chuo kikuu nchini Brazil, kilichoanzishwa mnamo mwaka 1976 katika Feira de Santana, Brazil.

Muziki wa Angola
Mji mkuu wa Angola ni Luanda ambao una sampuli tofauti tofauti za midundo ikiwemo merengwe, kilapanda na semba, ya mwisho ikiwa mwondoko ambao unashirikisha Roots na Samba ya Brazil zikiwekwa pamoja. Katika pwani ya Luanda pia kuna nji wa Ilha do Cabo, ambao umetawalwa na muziki unaotumia vyombo vya accordion na harmonica. Mwondoko unaitwa rebita.

Orodha ya milima
Pico da Bandeira (m 2,892) - kilele cha juu kabisa katika mfumo Pico da Tijuca (m 1,022), Msitu Tijuca National Park, Rio de Janeiro Dedo de Deus (m 1,692) Pedra do Sino (m 2,263) Pico das Agulhas Negras (m 2,791) - wa tano katika Brazil

Boa Vista, Roraima
Boa Vista ni jina la mji mkuu wa jimbo la Roraima katika Brazil. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2006, mji una wakazi wapatao 250,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 85 kutoka juu ya usawa wa bahari.

Samba
Tangu miaka ya 1950 shule za samba zilianza kutawala carnival ya Rio. Leo hii carnival ya Rio intazamiwa kuwa sherehe kubwa duniani. Kilele chake ni maandamano ya vikundi vya shule za samba vinavyoshindana kwa ngao ya mshindi. Rio ina shule za samba 44 n kila moja ina wanachama maelfu. Wanaandaa pamoja maandamano ya karnival ijao inayohitaji mazoesimengi ya kuimba na kucheza kwa wala watakaohudhuria. Pamoja na hayo hsule nyingi zinatimiza pia wajibu kwenye mitaa ya vibanda.

Amerika ya Kusini
Nchi mbili jirani za Hispania na Ureno, zilizokuwa viongozi wa teknolojia ya usafiri kwa bahari wakati ule, zilifanya mkataba wa kugawana dunia kati yao. Kutokana na mkataba huo maeneo ya Brazil ya leo yalikuwa chini ya Ureno na sehemu nyingine za Amerika Kusini chini ya Hispania.

Bendera ya Brazil
Bendera ya Brazil ni ya rangi kijani yenye msambamba sawa njano ndani yake. Ndani ya msambamba sawa kuna duara ya buluu yenye nyota nyeupe ndani yake. Mlia mweupe unakata duara ya buluu mwenye maandishi ya maneno ya wito la taifa ""Ordem e Progresso"" ("Utaratibu na Maendeleo") kwa herufi za kijani.

Instituto Federal da Bahia
Instituto Federal da Bahia (IFBA) ni chuo kikuu nchini Brazil, kilichoanzishwa mnamo mwaka 1910 katika Salvador, Brazil.

Ufilipino
Mji mkuu wa Manila uko Luzon. Quezon City ni mji mkubwa. Cebu City ni mji mkubwa upande wa Visaya. Davao City ni mji mkuu wa Mindanao.

Brazil
Brazil ilikuwa koloni la Ureno hadi mwaka 1822 kutokana na mkataba wa Tordesillas ambamo Hispania na Ureno zilipatana tarehe 5 Septemba 1494 kuhusu ugawaji wa dunia kati yao baada ya fumbuzi za Kolumbus.

Mkataba wa Tordesillas
Tokeo moja la uhamisho huu lilikuwa ya kwamba Wareno walifika maeneo yaliyoitwa baadaye Brazil kama eneo lao, wakaunda huko koloni na hivyo Brazil ni nchi inayotumia lugha ya Kireno hadi leo, tofauti na sehemu kubwa ya Amerika ya Kusini ambako lugha kuu ni Kihispania.

Fortaleza
Fortaleza ni jina la mji mkuu wa jimbo la Ceará katika Brazil. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2009, mji una wakazi wapatao milioni 3.4 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 21 kutoka juu ya usawa wa bahari.

Buenos Aires
Buenos Aires "(kihisp.: "upepo mzuri")" ni mji mkuu pia mji mkubwa wa Argentina katika Amerika Kusini mwenye wakazi 2,776,234.

Kopenhagen
Kopenhagen (Kidenmark: "København" = "Bandari ya wafanya biashara") ni mji mkuu wa Denmark pia mji mkubwa wa nchi na kitovu cha utawala, uchumi na utamaduni.

Centro Federal de Educação Tecnológica de Minas Gerais
Centro Federal de Educação Tecnológica de Minas Gerais (Cefet-MG) ni chuo kikuu nchini Brazil, kilichoanzishwa mnamo mwaka 1910 katika Belo Horizonte, Brazil.

Mji mkuu
Bolivia ina mji mkuu rasmi katika jiji la Sucre, lakini ofisi nyingi za serikali ya kitaifa zimehamia mji mkubwa wa nchi La Paz.

Budapest
Budapest ni mji mkuu wa Hungaria pia mji wake mkubwa mwenye wakazi milioni 1.7. Mto Danubi unamwaga maji kupitia Budapest. Mji wa leo ulianzishwa 1873 kwa kuunganisha miji mitatu ya jirani ya Buda, Obuda na Pest.

Masijala ya Taifa (Brazil)
Masijala ya Taifa ya Brazil ni kiungo cha mfumo wa usimamizi wa faili (SIGA) nchini Brazil. Yaliundwa mnamo 2 Januari 1838 na ina makao makuu yake huko Rio de Janeiro. Kwa mujibu wa sheria ya kumbukumbu (Sheria ya 8.159) ya Januari 8, 1991, ina wajibu wa kuandaa, kuhifadhi, kutoa na kufungua urithi wa nyaraka za serikali ya shirikisho, kutumikia Jimbo na wananchi.

Brazil
Mlima mkubwa ni Pico da Neblina (mita 3,014 juu ya UB) pamoja na Pico 31 de Março (mita 2,992) ulio karibu nao kwenye mipaka ya Brazil, Venezuela na Guyana.

Vitória, Espírito Santo
Vitória ni jina la mji mkuu wa jimbo la Espírito Santo katika Brazil. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2009, mji una wakazi wapatao 320,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 12 kutoka juu ya usawa wa bahari.

Luanda
Luanda (kirefu: "São Paulo de Luanda": pia "Loanda") ni mji mkuu pia mji mkubwa wa Angola ikiwa na wakazi 2,487,484 (katika rundu la jiji 7,805,000) wanaongezeka haraka kutoka ndani na nje ya nchi na ya bara la Afrika.

Pernambuco
Pernambuco ni jimbo ya Brazil. Mji mkuu wake ni Recife.

Bukarest
Bukarest (kwa Kiromania: București) ni mji mkuu wa Romania. Ni pia mji mkubwa wenye wakazi milioni 2.3.

Santa Catarina
Santa Catarina ni jimbo ya Brazil. Mji mkuu wake ni Florianópolis.

Chile
Mji mkuu ni Santiago, yaani Mtakatifu Yakobo.

Brazil
Mji mkuu ulihamishwa kwenda Rio de Janeiro mwaka 1763.

Centro Federal de Educação Tecnológica Celso Suckow da Fonseca
Chuo Kikuu cha Celso Suckow da Fonseca (Centro Federal de Educação Tecnológica Celso Suckow da Fonseca, Cefet-RJ) ni chuo kikuu nchini Brazil, kilichoanzishwa mnamo mwaka 1917 katika Rio de Janeiro, Brazil.

Brazil
Majiji ya kufuata ni Rio de Janeiro (wakazi milioni 11.4), Belo Horizonte (wakazi milioni 4.3), Curitiba (wakazi milioni 4), Recife (wakazi milioni 3.6), Brasilia (wakazi milioni 2.9), Salvador da Bahia (wakazi milioni 2.9), Fortaleza (wakazi milioni 2.6).

Brazil
Brazil ni nchi kubwa ya Amerika ya Kusini na pia ni nchi yenye wakazi wengi kushinda nchi zote za bara hilo. Eneo lake ni karibu nusu ya bara lote.

Pelé
Wakati msimu wa 1957 ulipoanza, Pelé alipewa nafasi katika kikosi cha kwanza akiwa na umri wa miaka 16 akawa mfungaji bora wa ligi.Miezi kumi baadaye aliitwa kwenye kikosi cha timu ya taifa ya Brazil.Baada ya kombe la dunia la 1958 na 1962,klabu tajiri za Ulaya kama Real Madrid, Juventus and Manchester United, walijaribu kutaka kumsajili.Mwaka 1958 Iner Milan walimsajili lakini Angelo Moratti ilimbidi akatishe mkataba huo baada ya mwenyekiti wa klabu ya Santos kushambuliwa na shabiki wa Kibrazili.Lakini mwaka 1961 serikali ya Brazil chini ya rais Jânio Quadros ilisema kuwa Pelé ni mchezaji kivutio kwa nchi hivyo haruhusiwi kuhamishwa kwenda nje ya nchi.

São Paulo
Kituo kiki kilikuwa mbegu wa kijiji, baadaye mji (1711) halafu jiji la Mt. Paulo.

Espírito Santo
Espírito Santo ni jimbo ya Brazil. Mji mkuu wake ni Vitória.

Piauí
Piauí ni jimbo ya Brazil. Mji mkuu wake ni Teresina.

Orodha ya majimbo ya Brazil
Orodha ya majimbo ya Brazil ni kama ifuatavyo:

Mji mkuu
Kwa nia hiyohiyo Tanzania iliamua kuhamisha mji mkuu kutoka Daressalaam uliyoko pwani la Bahari Hindi kwenda Dodoma iliyoko katikati ya Tanzania. Uhamisho huu umepangwa tangu 1967 na kutangazwa rasmi mwaka 1997 lakini haujatekelezwa bado. Ni ofisi chache za serikali zimehamia hapo. Watanzania wanaochoka na kuchelewe huku waangalie mfano wa Brazil: Katiba ya Brazil ya mwaka 1891 ilishataja mahali pa mji mkuu mpya badala ya Rio de Janeiro lakini mipango haikuanza hadi 1926 halafu ujenzi ulianza 1956!

Brazil
Brazil ina pwani ndefu kwenye bahari ya Atlantiki.

Pico da Tijuca
Pico da Tijuca ni mlima wa Brazil, wenye kimo cha mita 1,022 juu ya usawa wa bahari.

Mama yetu wa Coromoto
Wakati mji wa Guanare (makao makuu ya jimbo la Portuguesa) ulipoanzishwa mwaka 1591, kabila la Waindio waliokuwa wenyeji wa kanda, Cospes, walikimbilia msituni kaskazini. Wakati Kanisa Katoliki lilipoanza kuinjilisha, jitihada zake zilikutana mara ya kwanza na upinzani.

Almada
Almada ni mji wa mkoa wa Lisbon nchini Ureno.

Tocantins
Tocantins ni jimbo ya Brazil. Mji mkuu wake ni Palmas.

Sucre
Sucre ni mji mkuu wa kikatiba wa Bolivia na makao ya Mahakama Kuu ya nchi. Iko kwenye kusini ya nchi kwa kimo cha takriban mita 3,000 katika mkoa wa Chuquisaca. Idadi ya wakazi ni karibu watu 250,000 (2006).

Coritiba Foot Ball Club
Coritiba Foot Ball Club ni klabu ya kandanda yenye makao yake katika mji mkuu wa Curitiba nchini Brazil.

Rio de Janeiro
Rio de Janeiro ni jiji kubwa la pili nchini Brazil baada ya São Paulo.

Minas Gerais
Minas Gerais ni jimbo ya Brazil. Mji mkuu wake ni Belo Horizonte.

Amazonas (mto)
Mto Amazonas (Kireno: Rio Amazonas) ni mto mkubwa duniani. Ina chanzo chake katika milima ya Andes inavuka beseni yake hadi Atlantiki kupitia eneo kubwa la misitu minene. Sehemu kubwa ya mwendo wake iko katika nchi ya Brazil. Inabeba maji zaidi kuliko mito ya Nile, Mississippi na Yangtse kwa pamoja.

Neymar Jr
Ni mtaalamu ambaye anacheza kama ni mshambuliaji katika klabu ya Ufaransa ya Paris Saint-Germain na timu ya taifa ya Brazil.
Neymar alijitokeza katika umri mdogo huko Santos, ambako alifanya mwanzo wake wa kitaaluma mwenye umri wa miaka 17. Na keymar alikuwa mara mbili mchezaji bora wa brazil mwaka 2011 na 2012, kabla ya kuhamia Ulaya kwendujiunga na Barcelona. Akiwa kama mshambuliaji akisaidiana na Lionel Messi na Luis Suárez, alishinda kombe la La Liga, Copa del Rey, na Ligi ya Mabingwa ya UEFA msimu wa 2014-15, . Alishika nafasi ya tatu katika tuzo ya Ballon d'Or mwaka 2015. Mnamo Agosti 2017, Neymar alihamia kutoka Barcelona kwenda Paris Saint-Germain kwa mkataba wa thamani ya milioni 222 milioni, na kumfanya awe mchezaji wa gharama kubwa duniani.

Brazil
Mreno wa kwanza aliyefika mwambao wa Brazil tarehe 22 Aprili 1500 alikuwa Pedro Alvares Cabral. Makazi ya kwanza ya Wareno ni mji wa São Vicente mwaka 1532. Mji mkuu wa kwanza ulikuwa bandari ya Salvador da Bahia tangu 1549.

Amapá
Amapá ni jimbo ya Brazil. Mji mkuu wake ni Macapá.

Acre
Acre ni jimbo ya Brazil. Mji mkuu wake ni Rio Branco.

Florianópolis
Florianópolis ni jina la mji mkuu wa jimbo la Santa Catarina katika Brazil. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2009, mji una wakazi wapatao 400,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 0 kutoka juu ya usawa wa bahari.

Barreiro
Barreiro ni mji wa mkoa wa Lisbon nchini Ureno.

Rio Grande do Sul
Rio Grande do Sul ni jimbo ya Brazil. Mji mkuu wake ni Porto Alegre.

Brazil
Mlima mkubwa wa kusini ni Pico da Bandeira (mita 2.891).

Rondônia
Rondônia ni jimbo ya Brazil. Mji mkuu wake ni Porto Velho.

Brazil
Beseni ya Amazonas ina mvua nyingi. Kwenye milima ya kusini usimbishaji unaweza kutokea kama theluji.

Cuiabá
Cuiabá ni jina la mji mkuu wa jimbo la Mato Grosso katika Brazil. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2000, mji una wakazi wapatao 550,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 165 kutoka juu ya usawa wa bahari.

Porto Alegre
Porto Alegre ni jina la mji mkuu wa jimbo la Rio Grande do Sul katika Brazil. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2008, mji una wakazi wapatao milioni 4 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 10 kutoka juu ya usawa wa bahari.

Chuo Kikuu cha Bahia
Chuo Kikuu cha Bahia (Universidade Federal da Bahia, UFBA) ni chuo kikuu nchini Brazil, kilichoanzishwa mnamo mwaka 1946 katika Salvador, Brazil.

Santo Ângelo
Santo Ângelo ni a mji la Brazil katika jimbo la Rio Grande do Sul. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2010, mji una wakazi wapatao 76 304 wanaoishi katika mji huu.

Sport Club Corinthians Paulista
Sport Club Corinthians Paulista ni klabu ya kandanda yenye makao yake katika mji mkuu wa São Paulo nchini Brazil.

Instruction: Given a question, retrieve Wikipedia passages that answer the question.


Question: Je, Ruwaza ya Kenya 2030 ilizinduliwa mwaka upi?

Ruwaza ya Kenya 2030
Serikali ya Kenya ilitangaza wakati wa 2008 Summer Michezo ya Olimpiki mjini Beijin ina mpango kabambe wa kuwa mwenyeji wa Micheza ya Olimpiki mwaka 2028 kam amojawapo ya mipanngo ya kutimiza ruwaza ya kenya 2030.

Wilaya ya Lugari
Wilaya ya Lugari ilikuwa wilaya mojawapo ya Mkoa wa Magharibi wa Jamhuri ya Kenya hadi ilipopitishwa katiba mpya ya nchi (2010).

KEMRI
Taasisi ya Utafiti wa Matibabu ya Kenya au 'Kenya Medical Research Institute' (KEMRI) kwa Kiingereza ni shirika la serikali lililoanzishwa na Amri ya marekebisho ya Sayansi na Teknologia ya mwaka 1979, kama shirika la kitaifa la kufanya utafiti wa afya nchini Kenya. KEMRI imekua kutoka kwa mianzo yake nyenyekevu miaka 27 iliyopita hadi ikawa kiongozi wa kufanya utafiti wa afya ya binadamu. Taasisi hii ni mojawapo ya taasisi zinazoongoza katika ubora barani Afrika na dunia nzima. Ofisi za KEMRI ziko Mbagathi Road, Nairobi.

Party of National Unity (Kenya)
Tarehe 28 Februari 2008 kupitia timu ya upatanishi iliyoongozwa na Katibu Mkuu wa zamani wa Umoja wa Mataifa Kofi Annan, serikali ya PNU ilifikia mkataba na ODM ya Raila Odinga kugawana madaraka. Mpango wa kugawana madaraka ulikuwa wa kwanza wa aina yake barani Afrika.

Daniel Arap Moi
Mwaka wa 1960, Moi na Ronald Ngala waliunda chama cha Kadu ambayo kwa Kiswahili ni Muungano wa Demokrasia ya Waafrika wa Kenya kilichoshindana na KANU iliyoongozwa na mzee Jomo Kenyatta. Lengo la KADU, lilikuwa kuhifadhi maslahi ya makabila madogo kama Wakalenjin kwa utamalaki wa kabila kubwa kama waLuo na waKĩkũyũ, makabila ambayo yalikuwa na wingi kwa Muungano wa taifa wa Waafrika wa Kenya Kenyatta mwenyewe akiwa Mkĩkũyũ).

Uwanja wa ndege wa Kimataifa wa Jomo Kenyatta
Tarehe 14 Oktoba 2005, Mamlaka ya Viwanja vya Ndege vya Kenya (Kenya Airports Authority) ilitangaza mipango kabambe ya kupanua uwanja huu wa kimataifa wa Jomo Kenyatta . Kamati hii ilitangaza kuwa katika kipindi cha miaka miwili ijayo, viwanja vya ndege vitaweza kuboreshwa kote nchini, hasa mjini Nairobi. Mradi wa upanuzi ulichangiwa na ongezeko la abiria lilipotimu abiria milioni 4 ilhali uwanja huo ulijengewa abiria milioni 2.5.

Cheti cha Masomo ya Msingi ya Kenya
KCPE ni ufupisho wa Kenya Certificate of Primary Education, tuzo la cheti kwa wanafunzi baada ya kuhitimu kwa kusoma miaka nane katika elimu ya msingi nchini Kenya. Mitihani yake husimamiwa na Kenya National Examination Council (KNEC), kitengo cha serikali cha kusimamia mitihani nchini Kenya, chini ya Wizara ya Elimu. Kitengo hicho pia husimamia na kufanyia mabadabiriko kwa Cheti cha Masomo ya Upili ya Kenya (KCSE), tuzo la cheti kwa wanafunzi baada ya kumaliza elimu ya sekondari. Vyeti vya KCSE na KCPE vilianzishwa nchini Kenya hapo mwaka wa 1985 wakatmfumo wa elimu wa 8.4.4 ulianzishwa. Maki za juu zaidi ni 500 lakini hiyo aghrabu haiwezekani kutokana na usawasaji (kutolewa kwa baadhi za alama katika kila somo). Mtihani huu hutumiwa kuamua shule ya sekondari ambayo kila mwanafunzi atajiunga nayo.

Shirika la Utangazaji la Kenya
Shirika hili lilianza mwaka 1928 wakati Kenya ilikuwa koloni la Uingereza.

LDP (Kenya)
LDP ilikuwa chama kidogo sana bila maana yoyote hadi 2002. Mwaka ule kulikuwa na farakano katika chama tawala cha KANU. Raila Odinga aliyewahi kujiunga katika KANU 2001 pamoja na wenzake wa chama cha NDP aliondoka tena baada ya rais Daniel arap Moi kumtangaza Uhuru Kenyatta kuwa mgombea wa KANU kwa ajili ya uchaguzi wa 2002. Wanasiasa wengine wa KANU kama vile Kalonzo Musyoka, George Saitoti na wengine waliosikitika hatua hii ya Moi walienda pamoja na Odinga wakajiita harakati ya pinde (Rainbow Movement). Kwa kusudi la kuingia katika uchaguzi walihitaji kuwa haraka na chama kilichoandikishwa. Wakaogopa kuandikisha Rainbow kwa sababu hawakuwa na uhakika kama serikali ya Moi ingewazuia au la. Hapa walijiunga wote na LDP kwa sababu ilikuwa imeandikishwa tayari.

Kenya
Kenya ilikuwa bingwa wa soka katika eneo hili lakini ubingwa huu umefifia kutokana na kutoelewana kwa maafisa wa Kamati ya Soka Nchini.[39] Mizozo hii ilipelekea Kenya kupigwa marufuku na FIFA, lakini marufuku hii iliondolewa mnamo Machi 2007.

Kenya Revenue Authority
Kenya Revenue Authority (KRA) ni shirika la ukusanyaji wa ushuru nchini Kenya. Ilivumbuliwa 1 Julai 1995 ili kuboresha ukusanyaji wa ushuru kwa niaba ya Serikali ya Kenya. KRA inaskusanya idadi ya ushuru na wajibu, ikiwemo: ushuru ya thamani, ushuru ya mapato na "customs" Tangu kuanzishwa kwa KRA, ukusanyaji wa mapato umeongezeka kwa kasi, na kuwezesha serikali kutoa huduma zinazohitajika zaidi kwa raia wake kama vile, elimu ya msingi ya bure na tiba la HIV kwa wote. Zaidi ya 90% ya ufadhili wa bajeti ya mwaka wa kitaifa huja kutoka ushuru zilizokusanywa na KRA.

Seneti ya Kenya
Katiba ya Kenya ya 1963 ilitengeneza Seneti iliyokuwa na maseneta 41 waliochaguliwa kwa muda wa miaka sita, na theluthi moja ya wajumbe wa kustaafu kila baada ya miaka miwili. Timotheo Chokwe alikuwa spika wa kwanza wa Seneti hiyo.[1] Seneti ilifanywa marufuku mwaka wa 1966, wakati wa uanachama wake uliunganishwa pamoja na ule wa Jumba la wawakilishi kuunda Bunge lenye chumba kimoja.

Elimu nchini Kenya
Wanafunzi nchini Kenya katika shule za sekondari huchukua miaka minne kujiandaa kwa masomo ya taasisi. Wanafunzi wengi huanza kuyajenga maisha yao ya usoni kwa kujiendeleza katika masomo yatakayo wapa kazi. Mtihani wa kitaifa wa kadato cha nne hufanywa mwishoni mwa masomo ya shule ya upili. Mnamo mwaka wa 2008, serikali ilianzisha mpango wa kutoa elimu ya bure kwa shule za upili.

Kenya
Hata hivyo, kati ya 1974 na 1993 ukuaji wa uchumi wa Kenya ulipungua. Kupungua kwa kilimo kulisababishwa na sera za kilimo zisizofaa, mikopo isiyotosha na vikwazo visiyofaa vya biashara ya kimataifa.

Uchaguzi nchini Kenya
Baada ya majadiliano na serikali ya Ukoloni ya Britain mnamo 1963, Serikali iliruhusu mfumo wa ‘’Kura moja kwa kila mmoja’’ mnamo 1963. Uchaguzi wa kwanza uliisha taratibu huku Jomo Kenyatta akichaguliwa kama Waziri Mkuu wa kwanza wa Kenya mnamo 1963. Mwaka uliofuata, chama chake cha KANU ilihariri katiba ya Kenya kumfanya Kenyatta Rais wa kwanza wa Kenya Chini ya uongozi wake, ushindani uliisha pole pole wakati vyama vya kisiasa vyote viliungana na, au kudhulumiwa na chama tawala cha KANU. ).. Hii ilipelekea kuundwa kwa mfumo wa chama kimoja nchini mnamo hata baada ya kifo cha Jomo Kenyatta mnamo 1978.
Kenya iligeuzwa rasmi kuwa nchi ya chama kimoja cha Kisiasa mnamo 1982 kufuatia mabadiliko ya katiba.
Baada ya maandamano ya Saba Saba mnamo 1990, KANU ilijikunja na kuanza mikakati ya kurekebisha mfumo wa kisiasa. Mnamo 1992, kipengele ambacho kilikuwa kimeifanya Kenya kuwa na mfumo wa Chama Kimoja kilifutwa na Kenya ikarejea kuwa na Mfumo wa Vyama Vingi.. Uchaguzi wa kwanza chini ya mfumo huo ulifanyika mnamo 1992 huku wa pili ukifanyika mnamo 1997. Katiba ya Kenya haikuwa imerekebishwa kutosha ili kuendeha mfumo huu. Hata hivyo, mnamo 2002, shughuli za uchaguzi zilitajwa kuwa za haki na huru na Jamii ya Kimaataifa, huku KANU ilkipokeza mamlaka kwa chama cha National Rainbow Coalition (NARC)

Orodha ya vyama vya kisiasa nchini Kenya
Forum for the Restoration of Democracy-People Kenya Social Congress Mkenya Solidarity Movement Kenya African National Union United Democratic Movement Safina Chama Cha Mwanainchi Party of Hope People's Party of Kenya Progressive Party of Kenya Kenya African Democratic Union- Asili Agano Party The Independent Party National Agenda Party of Kenya Conservative Party of Kenya Progressive Party of Kenya National Alliance of Kenya National Rainbow Coalition United Republican Party Forum for the Restoration of Democracy-Kenya Social Democratic Party of Kenya Maendeleo Party [4]

Uwanja wa Nyayo
Uwanja wa kitaifa wa Nyayo ni uwanja wa azma tofauti tofauti mjini Nairobi, Kenya. Iko karibu na kituo cha mji. Uwanja huu unaweza kushikilia watu elfu thelathini na ulijengwa mwaka wa 1983. Hivi sasa hutumiwa zaidi kwa mechi ya kandanda. Klabu maarufu ya AFC Leopards huchezea mechi zao mengi za kinyumbani huko. Uwanja huu pia hutumika kwa Riadha na sherehe mbalimbali. Vifaa vingine katika uwanja wa nyayo ni pamoja na Gym na mita hamsini ya pahali pa kuogelea.
Kukamilika kwa uwanja wa nyayo ulipatia Kenya nafasi ya kuwekwa katika jamii ya Mataifa yalioalikwa
kushindania kuandaa michezo ya nne ya Pan African games mwaka wa 1987. Kenya ilinyakua nafasi hii na kuipa sifa kimataifa. Hivi uwanja wa kitaifa wa nyayo ulisababisha kujengwa kwa uwanja wa kimataifa wa Moi.
Uwanja wa nyayo ulibadilishwa jina na kuwa uwanja wa kitaifa wa coca cola, baada ya kampuni hii ya kimataifa kushinda haki za kuipa jina mwezi wa februari 2009. Mpango huo alikuwa wa thamani ya dola milioni 1.5,
na kampuni hii ya coca cola ingeweza kuipa jina, na kuirekebisha kwa miaka mitatu. Miezi mitatu tu baadaye, Coca Cola ilijiondoa kutoka kwenye mkataba, kwa sababu serikali ya Kenya ilitaka jina ya uwanja uwe uwanja wa kimataifa wa nyayo coca cola.
Makao makuu ya Shirikisho la Soka Kenya na Athletics Kenya, iko uwanja mkuu wa Nyayo.
Yafuatayo ni orodha kina ya miundombinu katika uwanja;
Miundo mikuu

Katiba ya Kenya
Madai ya kuwa na katiba mpya yalianzia miaka ya 1990. Mfumo wa chama kimoja ulibadilishwa tena mwaka 1991, na uchaguzi wa kwanza wa urais ukafanyika mwaka 1992. Mwaka 2002, chama cha Muungano wa Mpinde wa Kitaifa (NARC) kilishinda uchaguzi. Mashauriano baina ya serikali na mashirika ya kiraia yalifanya kuwepo kwa "Katiba Rasimu ya Bomas".[4] Ilipigiwa kura ya maoni tarehe 21 Novemba 2005 lakini haikupitishwa.

Martha Karua
Karua alikuwa mwanachama wa harakati za kisiasa za upinzani zilizofanikiwa kuanzisha tena demokrasia ya vyama vingi nchini Kenya mapema miaka ya 1990. Kenya wakati huo ilikuwa chini ya utawala wa kimabavu wa Kenya African National Union (KANU), chama cha kipekee kilichotambuliwa kisheria nchini Kenya na ambacho kilikuwa kinaongozwa na rais Daniel arap Moi.

PBU
Parliamentary Broadcasting Unit (kifupi PBU) ni mtandao wa televisheni za Kenya ambao uliundwa mwaka 2009 na Bunge la Kenya kwa msaada wa USAID kwa lengo la kupanua nafasi ya demokrasia. Mtandao wa PBU hutangaza mijadala ya Bunge la Kenya.

Kaunti ya Kitui
Kaunti ya Kitui ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.

Mikoa ya Kenya
Katiba ya Kenya ya mwaka 2010 ilifuta ngazi ya mikoa. Tangu mwaka 2013 wilaya za Kenya ni ngazi ya kwanza ya mgawanyo wa kiutawala. Kuna wilaya 47 nchini Kenya ambazo ni maeneo ya kujichagulia bunge na serikali ya kieneo.

Seneti ya Kenya
Seneti ni chumba cha juu cha Bunge la Kenya. Seneti ilianzishwa mara ya kwanza katika katiba ya Kenya ya mwaka 1963. Baada ya kupigwa marufuku mwaka 1966, Seneti ilirudishwa katika katiba mpya ya Kenya, mwaka 2010.

2030 (wimbo)
2030 ni jina la kutaja wimbo uliotungwa na kuimbwa na msanii wa muziki wa hip hop kutoka nchini Tanzania, Roma Mkatoliki. Wimbo ulirekodiwa mnamo mwaka wa 2012 kupitia studio ya Tongwe Records chini ya utayarishaji wake Jay Rider. Kama jinsi ilivyo kawaida ya Roma, wimbo unalenga masuala ya kijamii zaidi kuliko habari za starehe. Maelezo ya ndani yanabashiri au kutazamia namna Tanzania ya 2030 jinsi itakavyo kuwa. Hasa anaponda sera za serikali ya CCM namna inavyoendesha nchi na huu mmong'onyoko wa udini unaoendelea kuikumba Tanzania kwa kipindi hiki.

Historia ya Kenya
Tarehe 17 Aprili 2008, Raila Odinga, kutoka Orange Democratic Movement, mgombea urais katika uchaguzi wa Kenya wa 2007, aliapishwa kama Waziri Mkuu wa Kenya, baada ya miaka zaidi ya arobaini ya kukoma kwa ofisi hiyo.

Geji sanifu
Tangu miaka ya 2000 hivi ilionekana ya kwamba hali ya miundombinu ya reli hizi ilichakaa mno na kuanzia mwaka 2004 mipango ilianza ya kutengeneza upya reli katika Afrika ya Mashariki. Mpango Mkuu wa Usafiri wa Reli katika Afrika ya Mashariki (East African Railway Master Plan) ulikuwa tayari mwaka 2009 ukipendekeza njia mpya za geji sanifu (zilizokuwa maarufu kwa kifupi chake "SGR", yaani standard gauge rail) za kuunganisha Kenya na Uganda, Ethiopia na Sudan Kusini, halafu Tanzania na Burundi na Rwanda hadi Uganda.

National Development Party of Kenya
Lakini katika Oktoba 2007 farakano kubwa likatokea ndani ya KANU baada ya rais Moi kumteua Uhuru Kenyatta kama mfuasi wake. Raila aliondoka katika KANU akifuatwa na kundi lake la NDP ya awali. Kundi ka NDP liliondoka pamoja na wanaKANU waliosikitika uteuzi wa Uhuru Kenyatta.

Ruwaza ya Kenya 2030
Jamii:Uchumi wa Kenya

Utalii nchini Kenya
Mbuga ya kimataifa ya Kora iko Mkoani Pwani, Kenya. Mbuga hii ina upana wa eneo a eneo wa kilomita 1787. Mbuga hii imejasisiwa kilomita 125 mashariki mwa Mlima Kenya. Awali mbuga hii ilijaridiwa kama hifadhi ya kiasili mwaka wa 1973. Ilijaridiwa kama mbuga ya kitaifa mwaka wa 1990, kufuatia mauaji ya George Adamson na wawindaji wanyama.

Njia ya reli
Vivyo hivyo nchini Tanzania ujenzi wa awamu ya kwanza ya reli ya geji sanifu ilianzishwa Aprili 2017 itakayounganisha Dar es Salaam na Morogoro na kuendelea baadaye hadi Kigoma na Mwanza, na baadaye hadi Burundi na Rwanda itakapokutana na njia kutoka Mombasa.

Robert Ouko
Muda mfupi kabla ya uhuru wa Kenya mnamo 1963 alifanya kazi kama Katibu msaidizi katika ofisi ya Gavana. Punde alipandishw kuwa Katibu mkuu katika Wizara ya Kazi. Baadaya kuporomoka kwa Muungani wa Afrika Mashariki, Ouko aliteukiwa kuwa mbunge na akachaguliwa kuwa Waziri wa Mipango ya Kiuchumi na Maswala ya Kijamii[2]. Alichaguliwa kama mbunge katika Uchaguzi Mkuu wa 1979 kuwakilisha Jimbo la Uchaguzi la Kisumu Rural na akakihifadhi kiti hicho mnamo katika Uchagizi Mkuu wa 1983. Katika uchaguzi wa 1988 alihamia Jimbo la Uchaguzi la Kisumu Town (Baadaye lilitawanyawa kuwa Kisumu Town Mashariki na Kisumu Town Magharibi) na hapo alichaguliwa tena kama mbunge[3]. Ouko alikuwa akiwakilisha Chama cha KANU, ambacho kilikuwa chama cha pekee kilichokubaliwa na Sheria.

Timu ya Taifa ya Kandanda ya Kenya
FIFA iliahirisha Kenya kutoka shughuli zote za soka kwa miezi mitatu mwaka 2004, kutokana na kuingiliwa na serikali katika shughuli za soka. Marufuku mara yaliachwa baada ya nchi kuukubali kuunda sheria mpya.[2]

Renato Kizito Sesana
Kati ya mipango mingine, yeye imesaidia kuanzisha Peacelink-Afrika, portal mipango ya Afrika kwa amani, na The Big Issue Kenya, ambayo ni nchi ya kwanza ya gazeti mitaani.

Kenya
Mwaka wa 2007, serikali ya Kenya ilizindua Ruwaza 2030, ambao ni mpango wa kiuchumi wenye matumaini makuu na ambao ikiwa utatekelezwa kikamilifu , una uwezo wa kuifanya nchi hii kuwa katika kiwango sawa na mataifa yaliyoendelea kiuchumi ya Asia.

AGOA
AGOA ni kifupisho cha Africa Growth and Opportunity Act yaani Sheria ya Ukuaji wa Biashara Afrika. Ilipitishwa na Marekani mwaka 2000.

Utalii nchini Kenya
Licha ya hayo, Kenya ilishinda tuzo la Best Leisure Destination katika ramsa ya World Travel mjini Shanghai, China, mwezi Aprili 2008.[6] Katibu Mkuu wa Wizara ya Utalii nchini Kenya, Rebecca Nabutola, alisema kwamba "tuzo hili ni ushuhuda kwamba Kenya ina bidhaa ya kipekee ulimwenguni ambayo ni utalii. Kutambuliwa kwa Kenya bila shaka kutainua utalii wa Kenya na kuongeza utambulisho wake kama sehemu inayoongoza ya kitalii.[6]

Soko la Hisa la Nairobi
Fahirisi mbili hutumiwa kwa kawaida kupima utendaji. Ile ya NSE 20-Share Index imetumiwa tangu mwaka wa 1964 na hupima utendaji wa kampuni 20 bora zilizo na msimamo mzuri kifedha na ambazo zimezidi kurejesha matokeo mazuri ya kifedha mfululizo. Zilizojumuishwa katika fahirisi hii ni Kampuni ya Sukari ya Mumias, Express Kenya, Rea Vipingo, Sasini Tea, CMC Holdings, Kenya Airways, Safaricom, Nation Media Group, Barclays Bank Kenya, Equity Bank, Kenya Commercial Bank, Standard Chartered Bank, Bamburi Cement, British American Tobacco, Kengen, Centum Investment Company, East African Breweries, EA Cables, Kenya Power & Lighting Company Ltd na Athi River Mining. Fahirisi hii haswa hulenga mabadiliko ya bei ya makampuni haya 20.

Kaunti ya Nyamira
Kaunti ya Nyamira ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.

Ukumbi wa Mikutano wa Kimataifa wa Kenyatta
Ukumbi wa Mikutano wa Kimataifa wa Kenyatta ulijengwa kati ya miaka ya 1966-1973. Ilifadhiliwa na serikali. Mwaka 1989 umiliki wake uli kwa chama cha kisiasa cha KANU, chama cha kisiasa cha kisheria pekee nchini Kenya. KICC ilirejeshwa kwa serikali mwaka 2003, wakati KANU walitolewa kwa serikali [1]

Kenya
Mwanzoni mwa karne ya 20, wakulima Waingereza na Wazungu wengine walituama katika nyanda za juu katika eneo la kati walikoondokea kuwa matajiri kwa kulima kahawa na chai.[22] Kufikia mwaka 1930, takribani walowezi 30,000 waliishi katika maeneo hayo na walikuwa na ushawishi mkubwa wa kisiasa kwa sababu ya uwezo wao wa kiuchumi.

Salma Kikwete
Mwaka 2012, Salma Kikwete, Rais wa zamani wa Botswana Festus Mogae na watu wengine kumi mashuhuri barani Afrika waliungana na UNESCO na UNAIDS kuunga mkono mkakati wa Mashariki na Kusini mwa Afrika wa Kuzuia Maambukizi ya Virusi vya UKIMWI na Afya ya Kijinsia kwa Watoto Wadogo, ambayo ilianzishwa tangu Novemba 2011.

Kaunti ya Elgeyo-Marakwet
Kaunti ya Elgeyo-Marakwet ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.

Umoja wa Afrika
Thabo Mbeki 9 July 2002 10 July 2003 South Africa Joaquim Chissano 10 July 2003 6 July 2004 Mozambique Olusegun Obasanjo 6 July 2004 24 January 2006 Nigeria Denis Sassou-Nguesso 24 January 2006 24 January 2007 Jamhuri ya Kongo John Kufuor 30 January 2007 31 January 2008 Ghana Jakaya Kikwete 31 January 2008 2 February 2009 Tanzania Muammar al-Gaddafi 2 February 2009 31 January 2010 Libyan Arab Jamahiriya Bingu wa Mutharika 31 January 2010 31 January 2011 Malawi Teodoro Obiang Nguema Mbasogo 31 January 2011 29 January 2012 Equatorial Guinea Yayi Boni 29 January 2012 27 January 2013 Benin Hailemariam Desalegn 27 January 2013 30 January 2014 Ethiopia Mohamed Ould Abdel Aziz 30 January 2014 30 January 2015 Mauritania Robert Mugabe 30 January 2015 30 January 2016 Zimbabwe Idriss Déby 30 January 2016 madarakani Chad

Timu ya Taifa ya Kandanda ya Kenya
1990 - Zamu ya 1 1992 - Round 1 1994 - Hawakuhitimu 1996 - aWalijitoa 1998-2002 - Hawakuhitimu 2004 - Zamu ya 1 2006-2010 - Hawakuhitimu

Wilaya, tarafa na kata za Kenya
[[Picha:Map showing Counties underthe new kenyan constitution..gif|thumb|545x545px|Ramani inayoonyesha Kaunti za Kenya]]
Uzinduzi wa [[katiba mpya ya Kenya ya 2010]] ambayo ilianza kutumika rasmi 2013 ulibatilisha mfumo wa mikoa na wilaya nchini [[Kenya]] na mfumo mpya wa kaunti/kata ukafumbuliwa. Katiba hii ya 2010 imegawa Kenya katika kaunti 47.

International School of Kenya
International School of Kenya ni shule ya kimataifa inayofunza wanafunzi kuanzia darasa la chekechea hadi darasa la 12. Shule hii iko nje ya jiji la Nairobi, Kenya. Ilianzishwa mwaka wa 1976 iliyojengwa katika uwanja wa hekta 25. Wanafunzi wanaweza kusomea mfumo wa elimu wa diploma ya Amerika ya Kaskazini au diploma ya International Baccalaureate. Shule hii inatambulika na MSA, na ni shule kubwa zaidi ya kimataifa mjini Nairobi. Shule hii pia ni mwanachama wa Chama cha Association of International Schools in Africa (AISA).

Mohammed bin Rashid Al Maktoum
3 Septemba 2008, Sheikh Muhammad pia alizindua mpango mpya wa Ramadan kwa jina "Noor Dubai", kwa lengo la kusaidia Shirika la Afya Duniani (WHO) na Shirika la Kimataifa la Kuzuia Upofu (IAPB) katika kufikia malengo yake yaliyoainishwa katika VISION 2020: Haki ya Kuona. Noor Dubai itatibu na kutoa huduma za afya kwa watu milioni moja wanaosumbuliwa na shida za kuona zinazoweza kurekebishwa na upofu katika nchi zinazoendelea kwenye mitaa, kikanda, na kimataifa.

Orodha ya vyama vya kisiasa nchini Kenya
National Super Alliance Party of National Unity Kenya National Congress National Vision Party PNU Alliance Restore and Build Kenya New Ford–Kenya Forum for the Restoration of Democracy–People Mazingira Green Party of Kenya Sisi Kwa Sisi Nuru Party National Rainbow Coalition–Kenya Grand National Union of Kenya United Democratic Forum Mwangaza Party of Kenya Orange Democratic Movement Labour Party of Kenya Kenya National Congress Party of Action Party of Independent Candidates Democratic Party of Kenya

Seneti ya Kenya
Mwaka wa 2013, uchaguzi wa Seneti ulifanyika tarehe 4 Machi 2013.[2] Chini ya katiba mpya, ambayo ilipitishwa wakati wa kura ya maoni ya mwaka 2010, uchaguzi mkuu wa 2013 ndio ulikuwa wa kwanza kujumuisha Maseneta wanaowakilisha kaunti 47. Ulikuwa pia uchaguzi mkuu wa kwanza wa Tume Huru ya Uchaguzi na Mipaka (IEBC).

Ruangwa
Wilaya imejiwekea lengo la kuinua kipato cha wananchi wake angalau kifikie kile cha Kitaifa cha mwaka 2004 ifikapo mwaka 2011 kama ilivyo katika kauli mbiu ya Wilaya.

Bunge la 10 la Kenya
Uzinduzi wa Bunge la 10 ulikuwa 6 Machi 2008, wakati Odinga aliapa kuwa Waziri Mkuu na kielezo cha National Accord and Reconciliationcha 2008 kupitishwa.

Kenya African National Union
Mwaka 2002 Moi alipanga kukabidhi uongozi wa taifa mkononi mwa Uhuru Kenyatta aliye mtoto wa mzee Jomo Kenyatta kwa njia ya uchaguzi wa rais. Hii ilileta farakano ndani ya KANU. Kundi la Raila Odinga pamoja na wanaKANU wa miaki mingi waliondoka kwa sababu hawakuridhika na Kenyatta kuwa mgombea wa urais.

Historia ya Kenya
Wakikuyu waliamua kuanzisha chama chao cha kwanza cha harakati za kisiasa ambacho kiliitwa Young Kikuyu Association. Kiongozi wake alikuwa Harry Thuku. Sababu nyingine ya kuanzishwa kwa chama hiki ni kwamba Waafrika hawakuwa na mwakilishi katika siasa. Chama hicho kilianzishwa mwaka wa 1921. Baadaye jina la chama lilibadilishwa likawa Kenya African Union (KAU), shirika la kitaifa lilodai kuingia katika nchi iliyomilikwa na walowezi. Mwaka 1947, urais wa chama hiki ulitolewa kwa Jomo Kenyatta.

Miaka ya 2030
Makala hii inahusu miaka 2030 - 2039.

Makamu wa Rais wa Kenya
Kenya This article is part of a series on the politics and government of Kenya National Government Constitution History Human rights Executive President (list) Uhuru Kenyatta Deputy President William Ruto Cabinet Attorney General Githu Muigai Director of Public Prosecutions Keriako Tobiko Legislature National Assembly Speaker: Justin Muturi List of members Constituencies Senate Speaker: Kenneth Lusaka List of members Judiciary Chief Justice David Maraga Deputy Chief Justice Philomena Mbete Mwilu Supreme Court Court of Appeal High Court Subordinate courts Magistrates Courts Kadhi Courts Courts Martial Tribunals Judicial Service Commission Administrative divisions Counties Sub-Counties Constituencies CommissionsOffices Electoral and Boundaries Ethics and Anti-Corruption National Human Rights and Equality National Commission on Human Rights Administrative Justice National Land Commission Revenue Allocation Salaries and Remuneration Service Commissions Judicial National Police Parliamentary Public Teachers Offices Auditor-General Controller of Budget Recent elections General: 200220072013 Local: 200220072013 Political parties The National Alliance United Republican Party Orange Democratic Movement Wiper Democratic Movement Party of National Unity Kenya African National Union Kenya National Congress Foreign relations Ministry of Foreign Affairs Minister: Monica Juma Diplomatic missions of / in Kenya Passport Visa requirements Visa policy Economic schemes Vision 2030 Kenya Economic Stimulus Program Kenyaportal Other countries Atlas vt

Peter Kenneth
Amehudumu katika wizara kadhaa kama waziri msaidizi zikiwemo ni pamoja na; Wizara ya maendeleo ya ushirika na masoko kati ya Novemba 2003 hadi 2005, wizara ya fedha kati ya Desemba 2005 na 2007 na wizara ya nchi ya mipango, maendeleo ya Taifa na "Vision 2030" ambapo amehudumu tangia mwaka wa 2008 hadi sasa.

2030
Ukurasa huo unahusu mwaka 2030.
Makala hii inahusu mwaka 2030 BK (Baada ya Kristo).

John Michuki
Katika uchaguzi wa Desemba 2002 alijiunga na National Rainbow Coalition na kubakia na kiti cha Kangema. Aliteuliwa kuwa Waziri wa Usafiri na Mawasiliano chini ya Rais Mwai Kibaki, ambaye alikuwa ameshinda uchaguzi wa Rais. Umiliki wake kama Waziri wa Usafiri na Mawasiliano hukumbukwa vyema kwa kanuni zake kali; "Michuki Rules" ambayo ilisema kwamba matatu na mabasi yote nchini Kenya yawe na vifaa vya kuzuia mwendo wa kasi na kila abiria ajifunge mishipi ya usalama. Wakati sheria hizi zilitekelezwa mwezi Februari 2004, Kenya ilikuwa inakabiliwa na matatizo ya usafiri kwa muda mfupi kutokana na kukosekana kwa magari iliyoridhi.

Shirika la Riadha la Kenya
Shirika la Riadha la Kenya ilipatiwa tuzo mwaka 2006 kwa kuwa Shirikisho bora Kenya mwakani [1]

Utalii nchini Kenya
Mbuga ya taifa ya Mlima Kenya , iliyoanzisha mwaka wa 1949, hulinda kanda inayozunguka Mlima Kenya. Awali ilikuwa ni hifadhi ya misitu kabla ya kutangazwa kama mbuga ya kitaifa. Hivi sasa ni mbuga ya taifa ndani ya hifadhi ya misitu ambayo imeizunguka.[7]Mnamo Aprili mwaka wa 1978 eneo hilo lilifanywa hifadhi la Biosphere la UNESCO. [8] Mbuga ya taifa na hifadhi ya misitu ziliunganishwa zikawa katika orodha ya Urithi wa Dunia wa UNESCO mwaka wa 1997.[9]

Kenya African National Union
Wakati huu wa upinzani baada ya 2002 KANU iliona mafarakano mengi. Chama kilichobaki kiliongozwa na Uhuru Kenyatta lakini alipingwa na kundi chini ya Nicolas Biwott kilichojitenga kwa muda. 2006 wakajiunga na serikali ya umoja wa kitaifa cha Kibaki.

Benki Kuu ya Kenya
Benki Kuu ya Kenya ilianzishwa mwaka 1966 baada ya Kufutwa kwa East Africa Currency Board (EACB).

Chuo Kikuu cha Kikristo cha Pan Africa
Mwaka wa 1985, Tume ya Elimu ya Juu (Commission of Higher Education-CHE) ilianzishwa ili kuendeleza elimu ya chuo kikuu nchini Kenya, na hasa katika uratibu wa mipango ya muda mrefu, maendeleo ya wafanyakazi, udhamini na maendeleo ya kimwili wa vyuo vikuu nchini Kenya. Katika msingi huu, CHE iliiandikisha PAC kama chuo kikuu mwaka wa 1989. Tangu wakati huo, PAC imekuwa ikifanya kazi na CHE ikielekea utambulisho rasmi na Wizara ya Elimu. Mitaala ya PAC kwa ajili ya shahada zinazotolewa ulipitishwa rasmi na CHE kuanzia mwaka wa 2006.

Wilaya ya Maragua
Wilaya ya Maragua ilikuwa wilaya mojawapo ya Mkoa wa Kati wa Jamhuri ya Kenya tangu mwaka 1996 hadi ilipopitishwa katiba mpya ya nchi (2010).

Tom Mboya
Mboya iliyoandaliwa mwaka 1959 Afrika ya Airlift mradi, pamoja na African-American Wanafunzi Foundation katika Marekani, kupitia ambayo wanafunzi 81 wa Kenya walikuwa flown Marekani kusoma katika vyuo vikuu Marekani. Barack Obama babaye, barack Obama, Sr alikuwa rafiki wa Mboya's na Waluo wenzake; ingawa hakuwa airlift ya kwanza ndege mwaka 1959, tangu alikuwa zinazoongozwa kwa Hawaii, si bara US, yeye alipata udhamini kupitia AASF na mara ya ruzuku kwa ajili ya vitabu na gharama.Mwaka 1960 Foundation ya Kennedy ilikubali underwrite ya airlift, baada Mboya alitembelea Seneta Jack Kennedy kwa kuomba msaada, na Afrika Airlift ilipanuliwa na Uganda, Tanganyika na Zanzibar (sasa Tanzania), Northern Rhodesia (sasa Zambia), Southern Rhodesia (sasa Zimbabwe ), na Nyasaland (sasa Malawi). Baadhi ya wanafunzi 230 wa Afrika walipata scholarships kujifunza saa Hatari mimi ackrediterade vyuo katika Marekani mwaka 1960, na mamia zaidi katika 1961-63. [3] Mwaka 1960, Mboya's People's Congress Party alijiunga na Umoja wa Afrika Kenya na Kenya Independent Movement na kuunda Kenya African National Union (KANU) katika jaribio la kuunda chama ambayo wote transcend tribal siasa na kujiandaa kwa ajili ya kushiriki katika Lancaster House Conference (uliofanyika at Lancaster House inLondon) ambapo Kenya's kikatiba ram na uhuru walikuwa kuwa mazungumzo. Kama Katibu Mkuu wa KANU, Mboya aliongoza ujumbe wa Kenya. Baada ya uhuru wa Kenya mwaka 1963, Mboya alichaguliwa kuwa mbunge kwa ajili ya Nairobi, Kati Constituency (leo: Kamukunji Constituency) [4] na akawa Waziri wa Katiba na Sheria, na baadaye Waziri wa Uchumi, Mipango na Maendeleo. Katika jukumu hili, yeye aliandika muhimu "kikao Paper 10" on Harambee na Kanuni ya African Socialism (antog na Bunge mwaka 1964), ambayo ilitoa mfano wa makao ya serikali ya Afrika maadili.

Kenya
Chini ya uongozi wa Rais Kibaki, aliyechukua hatamu za uongozi tarehe 30 mwezi wa Desemba 2002, serikali ya Kenya ilianzisha mipango mipya na kabambe ya uimarishaji uchumi na imerejelea ushirikiano wake na Benki ya Dunia na IMF. Serikali mpya ya National Rainbow Coalition (NARC) iliidhinisha Sheria dhidi ya Ufisadi na Uhalifu wa Kiuchumi pamoja na Sheria ya Maadili ya Watumishi wa Umma mnamo Mei 2003 iliyolenga kupiga vita ufisadi katika ofisi za umma. Mabadiliko mengine, hasa katika idara ya sheria, kuagiza bidhaa za umma na kadhalika yamepelekea kurejelewa kwa misaada na matumaini ya kuimarisha uchumi. Kufuatia kupitishwa kwa sheria muhimu za kupambana na ufisadi na serikali mpya, wafadhili walirejelea ufadhili mwezi wa Novemba 2003 na IMF ikaidhinisha msaada wa miaka mitatu wa dola milion 250 ili kupunguza umaskini na kuimarisha uchumi. Wafadhili wakatoa dola bilioni 4.2 kama msaada wa miaka minnne. Kurejelewa kwa ufadhili na kujihusizisha upya kwao kumevutia imani ya wawekezaji.

Utalii nchini Kenya
Kufuatia uchaguzi wa urais wa mwaka wa 2007 na mgogoro wa Kenya 2007-2008 uliofuata, mapato ya utalii ulitimazi kutoka asilimia 54 mwaka 2007 katika robo ya kwanza ya 2008.[1] Mapato yalishuka hadi shilingi bilioni 8.08 (dola milioni 130.5 za Amerika) kutoka shilingi bilioni 17.5 katika miezi ya Januari hadi Machi 2007 [1] na jumla ya watalii 130,585 waliwasili nchini Kenya ikilinganishwa na watalii 273,000 na mwaka huo.[5] Mapato ya Watalii kutoka Uchina, hata hivyo, ilishuka aslimia 10.7, ikilinganishwa na zaidi ya asilimia 50 kutoka mapato ya jadi ambao ni Marekani na Ulaya.[1] Utalii wa ndani pia uliboreshwa kwa asilimia 45, kuichuma sekta ya utalii shilingi bilioni 3.65 juu ya bilioni 8.08 kwa kipindi ambacho kilikuwa kinapitiwa.[5]

Kaunti za Kenya
Kaunti za Kenya (en: Counties of Kenya) ni maeneo ya kiutawala ya Kenya tangu kuadhimishwa kwa katiba ya mwaka 2010[1].

Muungano rugby Kenya timu ya taifa (sevens)
Timu ya Kenya ya raga ya wachezaji saba inashiriki katika mashindano ya kimataifa ya raga ya wachezaji saba na imekuwa na mafanikio zaidi kuliko wenzao wanaocheza raga ya wachezaji kumina tano. Umaarufu wao kuu ya kwanza katika mashindano ya raga ya wachezaji saba ilikuwa kuishinda timu ya Australia katika London Sevens 2006, walipoendelea kufika finali ya ushindani wa Bamba. Katika mashindano ya Wellington Sevens mwaka 2007 nchini New Zealand, Kenya ilikuwa nambari ya pili katika kundi lao, ikishinda timu kubwa kama Ajentina na Tonga, kabla ya kushindwa katika robo-fainali na timu ambaye hatimaye ilikuwa ya pili, Fiji.
Kenya imeimarika haswa katika msimu wa raga wa wachezaji saba katika mwaka wa 2008-09. Wao walifika nusu fainali katika Kombe la Dunia mwaka wa 2009 , hatimaye wakishindwa na Ajentina. Katika mashindano ya IRB mwaka ya mwaka huo, Kenya ilifikia fainali za Kombe kuu kwa mara ya kwanza katika shindano lililokuwa Adelaide , lakini walishindwa na Afrika ya Kusini katika Finali; |Katika mashindano ya IRB mwaka ya mwaka huo, Kenya ilifikia fainali za Kombe kuu kwa mara ya kwanza katika shindano lililokuwa Adelaide , lakini walishindwa na Afrika ya Kusini katika Finali; wao walishiriki katika nusu finali mara mbili katika matukio mengine.Kikosi cha watu 12 watakaoshiriki kwa dimba la
1. Humphrey Kayange
2. Allan Onyango
3. Victor Oduor
4. Benedict Nyambu
5. Wilson Opondo
6. Lavin Asego
7. Biko Adema
8. Innocent Simiyu
9. Collins Injera
10 Sidney Ashioya
11 Gibson Weru Kahuthia
12. Horace Otieno

Ruwaza ya Kenya 2030
Maeneo ya mijini nchini Kenya itakuwa karibu maradufu kufikia mwaka 2030, na yatavujika na zaidi ya 2 / 3 ya idadi ya watu ambao watazingira maeneo ya mijini.

Wiper Democratic Movement
Makundi hayo mawili yalifanya uchaguzi wa kumchagua mgombea wao wa urais siku kadhaa mfululizo katika jumba la michezo la Kasarani mjini Nairobi. Tarehe 31 Agosti 2007, Kalonzo Musyoka alimshinda Julia Ojiambo kwa tiketi ya ODM-Kenya. Tarehe 1 Septemba, Raila Odinga alichaguliwa mgombea urais wa ODM. Raila na Kalonzo walikabiliana na rais Kibaki katika uchaguzi mkuu. Kalonzo aliibuka wa tatu, lakini mnamo Januari 2008, akawa makamu wa rais wa Kenya chini ya Kibaki, ambaye ushindi wake ulikataliwa na Raila Odinga na ODM.

Wakuu wa Serikali ya Kenya
Kenya This article is part of a series on the politics and government of Kenya National Government Constitution History Human rights Executive President (list) Uhuru Kenyatta Deputy President William Ruto Cabinet Attorney General Githu Muigai Director of Public Prosecutions Keriako Tobiko Legislature National Assembly Speaker: Justin Muturi List of members Constituencies Senate Speaker: Kenneth Lusaka List of members Judiciary Chief Justice David Maraga Deputy Chief Justice Philomena Mbete Mwilu Supreme Court Court of Appeal High Court Subordinate courts Magistrates Courts Kadhi Courts Courts Martial Tribunals Judicial Service Commission Administrative divisions Counties Sub-Counties Constituencies CommissionsOffices Electoral and Boundaries Ethics and Anti-Corruption National Human Rights and Equality National Commission on Human Rights Administrative Justice National Land Commission Revenue Allocation Salaries and Remuneration Service Commissions Judicial National Police Parliamentary Public Teachers Offices Auditor-General Controller of Budget Recent elections General: 200220072013 Local: 200220072013 Political parties The National Alliance United Republican Party Orange Democratic Movement Wiper Democratic Movement Party of National Unity Kenya African National Union Kenya National Congress Foreign relations Ministry of Foreign Affairs Minister: Monica Juma Diplomatic missions of / in Kenya Passport Visa requirements Visa policy Economic schemes Vision 2030 Kenya Economic Stimulus Program Kenyaportal Other countries Atlas vt

Irene Kiwia
Licha ya kuwa na ujuzi wa takribani miaka kumi katika vyombo vya habari kama mtangazaji na mtayarishaji vipindi "East Africa Television" na "IPP Media",Irene Kiwia amekuwa na mchango mkubwa katika maendeleo ya jamii nchini Tanzania na barani Afrika kwa ujumla. Mnamo mwaka 2009 alianzisha "NGO" itwayo Tanzania Women of Achievement ili kuwawezesha wanawake kuwa na nafasi kuchangia katika maswala ya jamii,siasa,uchumi na utamaduni nchini.[4] Mnamo mwaka 2010 alishiriki katika "Fortune/US State Department Women Mentoring Program".Irene pia alihudhuria katika mkutano mkubwa wa "UN General Assembly Health and Young Girl’s Empowerment Forums" kama mtu wa diplomasia mnamo mwaka 2014. Katika mwaka 2015 alikuwa mwanamke wa mwaka wa tuzo za "Africa Reconnect" kwa mchango wake wa kuwezesha wanawake katika mambo mbalimbali ya kijamii,siasa,uchumi na utamaduni barani Afrika.[5]

Magatuzi ya Kenya
Nchi ya Kenya imegawanywa katika magatuzi arobaini na saba (47), kulingana na katiba mpya. Magatuzi haya yatasimamiwa na gavana atakayechaguliwa pamaoja na naibu wake katika uchaguzi mku utakayoandaliwa kila miaka mitano. Haya magatuzi pia yatatumiwa kuchagua wanawaka, katika bunge ya Kenya.

Kenya African Union
Kenya African Union (KAU) (awali Kenya African Study Union) ilikuwa shirika la siasa liliyoundwa mwaka wa 1944

Kaunti ya Mandera
Kaunti ya Mandera ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010. Imepakana na Kaunti ya Wajir, na nchi za Somalia na Uhabeshi.

Utalii nchini Kenya
Ilianzishwa rasmi mnamo Mei 1950 kama hifadhi ya misitu ya nchi. Hifadhi ina hewa njema iliyo tulivu na yenye mazingira murua na mvua kubwa inayonyesha mwaka nenda mwaka rudi.

Umaskini
Ripoti ya 2007 ya Benki ya Dunia inayoitwa "Global Economic Prospects" inatabiri kuwa kufikia mwaka wa 2030, idadi ya watu watakaokuwa wakiishi kwa chini ya Dola moja kwa siku itakuwa imepungua kwa nusu, hadi watu milioni 550. Mwananchi wa kawaida anayeishi katika kile tulichokiita dunia ya tatu ataishi vyema sawa na namna ambavyo wananchi wa Ucheki na Slovakia wanavyoishi leo. Nchi nyingi za Afrika zitakuwa na matatizo ya kujaribu kufikia nchi nyingine zinazoendelea na hata ikiwa hali itabadilika kikamilifu, ripoti hii inaonya ya kuwa kufikia 2030, Afrika itakuwa na idadi kubwa zaidi ya watu maskini kuliko hali ilivyo sasa.

NACADA Kenya
Baadaye, mwaka 2001, NACADA Kenya ilitengenezwa. Minajili yake wakati huo ilikuwa kuwaelimisha hasa vijana kuhusu kujiepusha na matumizi mabaya ya dawa za kulevya na jinsi ya kujiepusha na ulevi.

KCSE
Mtihani wa kwanza ulifanyika mwaka wa 1989 wakati uo huo ukiwa mwisho wa Kenya Advanced Certificate of Education (KACE), ikiwa ni mahitaji ya wastani ya yeyote atakayetaja kujiunga na vyuo vikuu vya Kenya. Awali, KCSE ilikuwa ikitahini masomo kumi. Tangu hapo, KCSE imesahihishwa na wataalam mara mbili, na idadi ya masomo ikawa saba.

Peter Kenneth
Alikuwa wa kwanza kati ya wagombeaji wote wa urais katika uchaguzi mkuu ujao wa Kenya unaotarajiwa kufanyika mwaka wa 2013.Wakati wa uzinduzi wa kampeni zake hapo 2011, alisema angeweza kuwania kiti cha urais kwa tiketi ya chama cha Kenya National Congress. Aliahidi kuwa atahakikisha kwamba serikali yake itaangazia maswala kumi na tatu muhimu akichaguliwa kuwa rais wa nne wa Kenya.Maswala haya ni; Usalama wa Taifa, usalama wa chakula na miundombinu ya ajira, huduma za afya, elimu, utalii, kuboresha makazi duni, maji, kilimo, Waafrika wanaoishi ulaya, mazingira na viwanda.

Kenya
Mswada wa ubinafsishaji umeidhinishwa ingawa kuanzishwa kwa tume ya ubinafsishaji hakujakamilika, mabadiliko katika utendakazi wa umma yametekelezwa na mwaka wa 2007 Kenya ilishinda tuzo la Umoja wa Kimataifa la Utendakazi wa Umma.[41][42] Hata hivyo, kazi nyingi zinahitajika kufanywa ili kuiwezesha nchi hii kuyafikia mataifa yaliyoendelea sana kiuchumi, hasa yale ya Mashariki ya Mbali. Changamoto kuu ni pamoja na kuchukua hatua thabiti dhidi ya ufisadi, kupitisha sheria zinazoshughulikia ugaidi na biashara haramu, kutatua upungufu wa ufadhili wa bajeti kisha kurekebisha na kuunda miundo msingi. Inaaminika haya yatasaidia kudumisha sera za kimsingi za kiuchumi, na kuhakikisha ukuaji wa kasi wa kiuchumi uliofikia asilimia 7.2 mwaka wa 2007.

Safari 431 ya Kenya Airways
Kenya Airways Flight 431 ilikuwa safari ya ndege ya aina ya Airbus A310-300 ambayo ilikuwa imepangwa kimataifa katikati ya Abidjan-Lagos na Nairobi. Ndege hii ilianguka kwenye bahari karibu na pwani ya Ivory Coast, tarehe 30 Januari 2000, saa 21:09:24 GMT , muda mfupi baada ya kutoka kwa uwanja wa Kimataifa wa Felix Houphouët-Boigny.Ilikuwa na jumla ya watu 179 huku 169 walikuwa ni abiria.

Katiba ya Kenya
Katiba ya Kenya ndiyo sheria kuu kabisa ya Jamhuri ya Kenya. Katiba ya mwaka 2010 ilichukua nafasi ya katiba ya wakati wa uhuru ya mwaka 1963.

NARC-Kenya
National Rainbow Coalition–Kenya (NARC-Kenya) ni chama cha kisiasa nchini Kenya. Kilianzishwa kama farakano katika NARC asilia baada ya kura maalumu juu ya katiba ya Kenya 2005.

Kenya
Mnamo Julai 1997, Serikali ya Kenya ilikataa kutimiza makubaliano ya awali na IMF kuhusu mabadiliko ya utawala wake. Jambo hili lilisababisha kukatizwa kwa misaada kwa miaka 3, nayo Benki ya Dunia ikaubana mkopo wa dola milioni 90 za mpango wa kuufufua uchumi. Ingawa mabadiliko mengi ya kiuchumi yaliyofanywa kati ya 1993-94 yalibakia, wataalamu wa maswala ya kiuchumi wasiopendelea mabadiliko waliamini kuwa Kenya iliitaji mabadiliko zaidi, hasa ya kiutawala ili kuongeza ukuaji wa pato la taifa (GDP).

Mlima Kenya
Hifadhi ya Taifa ya Mlima Kenya, ilianzishwa mwaka 1949. Inahifadhi eneo linalozunguka mlima. Awali ilikuwa hifadhi ya misitu.[46] Tangu Aprili 1978 eneo limeteuliwa kama Hifadhi ya Mazingira ya dunia UNESCO .[47]

Kaunti ya Tana River
Kaunti ya Tana River ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.

Jumuiya ya Afrika Mashariki
Lakini mielekeo ya nchi zote tatu zilitofautiana mno: Kenya iliendelea kwa njia ya upebari lakini Tanzania ilijaribu kujenga Ujamaa (usoshalisti) kuanzia mwaka 1967. Uganda uliingia katika kipindi cha udikteta kali ya Idi Amini aliyeharibu uhusiano na majirani alipoanza kudai sehemu za maeneo yao.

Elimu nchini Kenya
Kenya ilianzisha mfumo wa sasa wa 8-4-4 mnamo mwaka wa 1985. Hii ina maana kwamba darasa la kwanza hadi la nane ni katika shule ya msingi, darasa la hadi kumi na mbili katika sekondari(Kidato cha kwanza hadi nne), na kisha wahitimu kutumia miaka minne katika chuo kikuu. Mfumo wa 8-4-4 iliundwa kusaidia wale wanafunzi ambao hawana mpango wa kuendeleza elimu ya juu. Umesaidia kupunguza viwango vya wanafunzi wanaoacha shule na kuwasaidia wale wanaoachia shule za msingi kupata ajira.

Shirika la Riadha la Kenya
Shirika hili lilikuwa likijulikana kama Shirikisho la Amecha Kenya mpaka mwaka wa 2002. Shirikisho ilianzishwa katika ukoloni Kenya mwaka wa 1952 na marehemu Derek Erskine.

Uchumi Maduka Makubwa
Hata hivyo, serikali inayoongoza mpango wa uokozi ilianzishwa na matokeo matano ya fursa za uchumi , yote mjini Nairobi, yalikuwa yamefunguliwa katika 15 Julai 2006.

Bunge la 10 la Kenya
Bunge la 10 la Jamhuri ya Kenya lilifunguliwa 15 Januari 2008, likiwa na kundi la Orange Democratic Movement likiongozwa na Raila Odinga, likiwa na wajumbe wengi zaidi. Raila alikuwa mgombea urais katika uchaguzi wa 2007, ambao ulisababisha utata wa ushindi kwa Mwai Kibaki wa PNU. Mwanachama wa ODM, Kenneth Marende alichaguliwa kama spika wa bunge la 10, akamshinda mwanachama wa PNU Francis ole Kaparo 105-101 katika raundi ya tatu ya kura.

Kaunti ya Tharaka-Nithi
Kaunti ya Tharaka-Nithi ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.

Martha Karua
Alipewa cheo kama mwenyekiti wa kitaifa wa chama cha kisiasa cha NARC-Kenya tarehe 15 Novemba 2008. Hakukuwa na ushindani wowote wakati wa uchaguzi wa wajumbe wa kitaifa wa chama uliyofanyika Bomas of Kenya mjini Nairobi kwani viongozi wote pamoja na Bibi Karua walihifadhi nafasi zao. Baada ya kupata nafasi ya mwenyekiti alitangaza kuwa atakuwa anagombea kiti cha urais katika uchaguzi wa 2012 nchini Kenya. [1]

Kenya
Wadhifa huo mpya wa waziri mkuu utakuwa na nguvu na mamlaka kuratibu na kusimamia shughuli za serikali. Vilevile itaongozwa na mbunge aliyechaguliwa ambaye pia atakuwa kiongozi wa chama au muungano wa vyama wenye idadi kubwa ya wabunge bungeni. Ulimwengu ulimshuhudia Annan na kamati yake iliyoungwa mkono na Umoja wa Mataifa na mwenye kiti wa muungano wa nchi za Afrika Jakaya Kikwete, walipowaleta pamoja wapinzani hawa sugu kwenye sherehe za kutia sahihi mkataba huu. Sherehe hizi zilionyeshwa moja kwa moja kwenya televisheni ya kitaifa kutoka kiingilio cha Jumba la Harambee mjini Nairobi. Wawakilishi wa PNU na ODM walianza majadiliano ya kina kuhusu ugavi wa mamlaka tarehe 29 Februari 2008.[31] Wabunge wa Kenya, kwa pamoja, waliidhinisha mkataba wa ugawaji mamlaka tarehe 18 mwezi wa Machi 2008 ili kuiokoa Kenya iliyoaminika kama mojawapo ya nchi thabiti na iliyoendelea barani Afrika. Mkataba huu uliunganisha PNU iliyoongozwa na Kibaki na ODM ya Odinga kisha kupelekea kuundwa kwa serikali ya muungano, vyama vyote viwili vikiwa na mamlaka sawa.[32]

Elimu nchini Kenya
Mnamo mwaka wa 1963 serikali ya Kenya aliahidi elimu ya msingi ya bure kwa watu wake. Ahadi hii haikufanikishwa hadi 2003. Wananchi wanatarajiwa kuchangia mfuko wa elimu kwa kulipia ada, kodi, na huduma za ajira. Baada ya kuchangia, wazazi wengi hawakuwa na pesa za kulipia elimu ya watoto wao na hatimaye waliachwa nje ya mfumo wa shule.

Instruction: Given a question, retrieve Wikipedia passages that answer the question.