Question: Je,ziwa Baikal inapatikana katika nchi gani?

Tanganyika (ziwa)
Ni ziwa kubwa la pili duniani kwa wingi wa maji matamu baada ya Ziwa Baikal (Siberia) kwa kuzingatia kiasi cha maji ndani yake na kina (hadi mita 1,470).

Aral (ziwa)
Mito mikubwa inayoingia na kubeba maji yake ni Amu Darya na Syr Darya na mito hii ilitumiwa katika mipango ya Umoja wa Kisovyeti kwa umwagiliaji wa mashamba makubwa ya pamba na mazao mengine. Miradi hiyo iliyoanzishwa katika mazingira yabisi iliendelea kwa miaka 30 hivi hadi kushindikana; maji yamepotea kwa wingi mashambani na katika mifereji kutokana na usimbishaji na kusababisha kupungua kwa mazao. Kiasi cha chumvi ardhini kiliongezeka sana jinsi ilivyo mara nyingi katika miradi ya umwagiliaji ya nchi za joto na kumaliza rutuba ya udongo.

Jiografia ya Tanzania
Pia ina mito mingi ambayo inaelekeza maji yake katika Bahari ya Hindi mashariki mwa nchi, lakini mingine inachangia Mto Zambezi kupitia Ziwa Nyasa, michache Bahari ya Kati kupitia Ziwa Victoria na mto Naili, mingine tena Bahari Atlantiki kupitia Ziwa Tanganyika na mingine inaishia katika mabonde kama ya Ziwa Rukwa.

Mto Kaekudokol
Maji yake yanaishia katika ziwa la magadi linaloitwa Turkana na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la jangwani lililo kubwa kuliko yote duniani.

Urusi
Upande wa mashariki wa Ural kuna mito 40 yenye urefu unaozidi kilomita 1,000. Ni hasa mito 3 inayobeba maji ya Siberia kwenda Bahari Aktiki:

Baikal
Ziwa la Baikal (Kirusi: Озеро Байкал = Osero Baykal) ni ziwa kubwa katika Siberia kwenye sehemu ya Kiasia ya Urusi. Baikal ni gimba kubwa la maji matamu duniani.

Urusi
Iko karibu vilevile na maeneo ya Marekani (jimbo la Alaska liko ng'ambo ya mlango wa Bering) na Japani (kisiwa cha Hokkaido kiko ng'ambo ya mlango wa La Pérouse.

Mto Kiptunol
Maji yake yanaishia katika ziwa Turkana.

Ziwa Albert (Afrika)
Ziwa Albert liko katikati ya bara, juu ya mpaka kati ya Uganda na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (zamani Zaire). Liko kaskazini katika mlolongo wa maziwa wa Bonde la Ufa la Afrika ya Mashariki.

Mto Nachalal
Maji yake yanaishia katika ziwa la magadi linaloitwa Turkana na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la jangwani lililo kubwa kuliko yote duniani.

Ukraine
Kuna pwani ya Bahari Nyeusi na ghuba ya Azov.

Baikal
Ziwa hili lina tabia za pekee. Aina 1600 kati ya aina 2,500 za wanayama na mimea za ziwa zinapatikana hapa tu. Nerpa ya Baikal ni sili ya pekee katika maji matamu; samaki ya Omul hupatikana hapa tu.

Turkana (ziwa)
Umbo la ziwa ni kama kanda ndefu linaloelea kutoka kaskazini kwenda kusini. Urefu wa ziwa ni kilomita 290, upana wake hadi kilomita 32. Eneo la maji ni km² 6,405. Ndani ya ziwa kuna visiwa vitatu vidogo vinyavoitwa Kisiwa cha kusini, cha kati na cha kaskazini.

Mto Anyagalim
Maji yake yanaishia katika ziwa Turkana.

Taiga
Taiga inafunika sehemu kubwa za Alaska, Kanada, Uswidi, Ufini, Norwei, Kazakhstan ya kaskazini na Urusi (hasa Siberia) pamoja sehemu nyingine za kaskazini za Marekani.

Mto Naiyenaelim
Maji yake yanaishia katika ziwa la magadi linaloitwa Turkana na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la jangwani lililo kubwa kuliko yote duniani.

Milima ya Ural
Milima ya Ural ("Kirusi:" "Ура́льские го́ры - uralskiye gory") ni safu ya milima nchini Urusi na Kazakhstan inayoelekea kutoka kaskazini kwenda kusini kwa urefu wa kilomita 2,500.

Ziwa Mälaren
Ziwa Mälaren (lilijulikana pia kama "Ziwa Malar" katika Kiingereza) ni ziwa la tatu kwa ukubwa katika Uswidi, baada ya Maziwa Vänern na Vättern. Eneo lake ni km² 1,140 na kina chake kikuu ni m 64. Ziwa hili linatoka kutoka kusini hadi kaskazini, katika Bahari ya Baltiki kupitia Södertälje kanal, Hammarbyslussen, Karl Johanslussen na Norrström. Ziwa la Mälaren lililo mashariki, kati ya Stockholm, linaitwa Riddarfjärden. Ziwa hili liko katika Svealand na kuzungukwa mikoa ya Uppland, Södermanland, Närke na Västmanland. Visiwa mbili kubwa katika Mälaren ni Selaön (km² 91) na Svartsjölandet (km² 79).

Bahari ya Bering
Bahari ya Bering ni bahari ya kando ya Pasifiki iliyopo kusini kwa Urusi na Alaska. Eneo lake ni km² 2.315.000.

Mto Lazuli
Maji yake yanaishia katika ziwa la magadi linaloitwa Turkana na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la jangwani lililo kubwa kuliko yote duniani.

Mto Lokwamur
Maji yake yanaishia katika ziwa Turkana.

Abkhazia
Abkhazia ni nchi ya Ulaya kusini mashariki kwenye rasi ya Kaukazi.

Poland
Pwani ya Kipolandi ya Bahari ya Baltiki ni murua zaidi, lakini ina bandari asilia katika mkoa wa Gdańsk-Gdynia na Szczecin huko mashariki-magharibi ya mbali. Pwani hiyo ina upepo mzuri na maeneo kadhaa ya pwani za maziwa. Pwani za maziwa na fukwe za zamani ambazo zimekatwa kutoka baharini. Sehemu hizi pia huitwa rasi. Rasi ya Szczecin ipo upande wa mashariki mwa mpaka wa nchi ya Ujerumani. Rasi ya Vistula ipo upande wa mashariki mwa mpaka wa mji wa Kaliningrad, ambao ni katika mkoa wa Urusi.

Tanzania
Usafiri wa majini pia unafanyika hasa katika bahari ya Hindi, ingawa hakuna meli ya serikali hapo na mashirika binafsi hutoa huduma. Usafiri wa majini hufanyika pia katika maziwa ya Viktoria, Tanganyika na Nyasa. Miongoni mwa meli ni MV Bukoba iliyozama tarehe 21 Mei 1996 pamoja na abiria karibu 1,000 na MV Nyerere iliyozama tarehe 20 Septemba 2018 pamoja na abiria zaidi ya 200.

Ziwa Kyoga
Upeo wa kina cha Ziwa huwa karibu mita 5.7, nakaribu lote huwa chini ya 4 m . Maeneo chini 3 m huwa na mimea ya maji , wakati eneo kubwa la pwani kinamasi huwa na papyrus na mimea ya majini. Mimea hii pia huunda visiwa vinavyootea ambavyo husonga katikati ya visiwa vidogo vya kudumu. Maeneo yaliyo na maji ambayo hutoa maji kutoka mito huzunguka ziwa hili . Ziwa Kwania ni ziwa ndogo lakini lenye kina kirefu.
Aina 46 wa samaki wametamulikakatika Ziwa Kyoga, na mamba ni wengi.
Mvua zaidi ya El Ninokatika 1997-1998 ulisababisha ngazi za juu za maji,na kuzidisha ukuaji wa papyrus na mimea ya majini`ambayo iliunda mikeka na kufunga mdomo wa Victoria Nile. Kufungana huku kulisababisha ngazi ya maji kupanda juu zaidi, mafuriko karibu 580 km ² za ardhi iliyozunguka eneo hili(DWD 2002) na kusababisha watu kukimbia makazi yao na uharibifu wa uchumi. Mwaka wa 2004, serikali ya Misri ilitunza Uganda dola milioni 13 kurekebisha mtiririko wa mto Nile katika Ziwa Kyoga. mdomo huu bado umefungwa.

Titan (Zohali)
1 Julai 2004 chombo cha angani Cassini–Huygens iliingia katika mzingo wake kuzunguka Zohali. Sehemu ya Huygens iliachana na Cassini na kufika usoni wa Titan 14 Januari 2005 ambako iliweza kutuma data kwa dakika 72. Data hizi zilihusu hasa angahewa ya mwezi huu na kuwepo kwa viowevu. Cassini inaendelea kuzunguka Tita na Tohali pamoja na miezi mingine ya Zohali. [8] Cassini ilithebisha kuwepo kwa maziwa makubwa ya hidrokaboni karibu na ncha ya kaskazini. [9] Ziwa kubwa lenye eneo kama Bahari ya Kaspi duniani ilipewa jina la Kraken Mare.[10]

Mto Kalakol
Maji yake yanaishia katika ziwa la magadi linaloitwa Turkana na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la jangwani lililo kubwa kuliko yote duniani.

Ghuba ya Bengali
Nchi zinazopakana na ghuba ni Sri Lanka, Uhindi, Bangladesh na Myanmar. Kama Bahari ya Andamani inahesabiwa kuwa sehemu ya ghuba hata nchi za Uthai na Indonesia zinapaswa kutajwa hapa.

Kombe la Dunia la FIFA 2018
Ni mara ya kwanza kwa michuano hii ulifanyika katika ukanda wa Ulaya Mashariki,[1] na ni mara ya 11 kufanyika katika bara la Ulaya. Kwa mara ya kwanza michuano hii ilifanyika katika mabara mawili yaani Ulaya na Asia.[2] kwani Urusi ipo katika mabara haya mawili ambapo asilimia 75 ni bara la Asia na asilimia 25 ni bara la Ulaya[3]. Viwanja vyote kasoro kimoja vilivyotumika katika mashindano haya vipo katika upande wa Urusi ya Ulaya, lengo lilikuwa kuweza kumudu muda wa kusafiri kwa wachezaji.

Ziwa Viktoria
Eneo la maji ya ziwa limegawanywa 6% (4,100 km2) nchini Kenya, 45% (31,000 km2) nchini Uganda, na 49% (33,700 km2) nchini Tanzania.

Bahari ya Baltiki
Sehemu ya kaskazini kabisa iko mpakani mwa Uswidi na Ufini katika Ghuba ya Botnia, sehemu ya mashariki kabisa katika Ghuba ya Ufini kwenye mji wa Sankt Petersburg. Sehemu ya kusini iko kwenye mpaka wa Poland na Ujerumani na sehemu ya magharibi kwa mji wa Flensburg karibu na mpaka wa Ujerumani na Denmark.

Bahari ya Baltiki
Kijiografia Baltiki ni mabaki ya Enzi ya Barafu iliyopita. Takriban miaka 12,000 iliyopita Ulaya yote ya Kaskazini ilifunikwa na ganda la barafu lenye unene wa mita mia kadhaa. Wakati wa kupungua kwa baridi barafu ilianza kuyeyuka na kusababisha kutokea kwa ziwa kubwa sana ambalo ni mwanzo wa Baltiki. Ziwa hili lilipata njia ya kujiunga na bahari na kiasi cha maji ya chumvi yaliingia ndani. Hivyo maji ya Baltiki ni mchanganyiko wa maji ya chumvi na maji matamu. Kiasi cha chumvi ndani ya maji yake ni kidogo kulingana na maji ya bahari ya kawaida.

Nile
Chemchemi za Nile ni mito yote inayopeleka maji kwenda Ziwa Viktoria Nyanza katika nchi za Tanzania, Burundi, Rwanda, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Uganda na Kenya. Chanzo cha mbali kabisa ni mto wa Luvironza huko Burundi unaoingia katika mto wa Kagera na kufika Ziwa Viktoria Nyanza.

Bahari ya Chukchi
Bahari ya Chukchi ni bahari ya pembeni ya Bahari ya Aktiki, kaskazini kwa Urusi na Alaska. Eneo lake ni 589.600 км²

Bahari ya Kaspi
Bahari ya Kaspi (pia Bahari ya Qazwin- Kiajemi دريا خزر ""darya khazar""; Kirusi Каспийское море ""kaspiiskoye more"") ni ziwa kubwa kabisa duniani lenye eno la 371,000 km² na mjao wa 78,200 km³. Liko kati ya Azerbaijan, Urusi, Kazakhstan, Turkmenistan na Uajemi.

Kazakhstan
Upande wa magharibi inaanza katika tambarare za mto Volga pamoja na Bahari ya Kaspi na kuelekea hadi milima ya Altai upande wa China. Kusini iko milima ya Tienshan yenye kimo cha mita 7,000 na ziwa Aral. Upande wa kaskazini hakuna mpaka asilia na Siberia.

Kikyrili
Kibelarusi Kibulgaria Kimakedonia Kirusi Kiserbia Kiukraine

Jiografia ya Urusi
Ziwa lenye kina kubwa duniani ni Ziwa Baikal inayoshika asilimia 85 ya maji matamu ya Urusi na asilimia 20 ya maji matamu duniani.

Urusi
Maziwa ya Urusi hushika takriban robo ya maji matamu yote duniani yasiyo barafu. [2]

Nishati ya nyuklia
Ajali ya nyuklia ya Three Mile Island huko Marekani mwaka 1979 ambako teknolojia ya kupoza joto ndani ya tanuri ilikwama na fueli ya nyuklia ilianza kuyeyushwa; hakuna watu waliojeruhiwa na kupata hasara kiafya lakini hatari ilikuwepo kwa muda. Ajali ya nyuklia ya Chernobyl nchini Ukraine mwaka 1986 ambako tanuri nyuklia ilishika joto hadi kuharibiwa kabisa; idadi kubwa ya mata nururifu ilitoka nje; hadi leo (2014) kuna maeneo makubwa yasiyoweza kukaliwa na watu; hektari milioni 1.5 katika Ukraine, Urusi na Byelorusi haziwezi kutumiwa hadi leo. Wananchi 130,000 walipaswa kuondoka katika nyumba zao na hawajaweza kurudi. Takriban watu 50 walikufa kutokana na unururifu, na maelfu kadhaa (hadi 9000) wamekadiriwa kuwa walipata magonjwa ya kansa kwa sababu ya unururifu waliopokea. Katika nchi nyingi za Ulaya mazao mbalimbali yaliathiriwa na hayakuweza kutumiwa kwa muda wa wiki au miezi kadhaa kwa sababu upepo ulipeleka vumbi na mvua yenye nururisho ya Chernobyl kwa umbali wa kilomita elfu kadhaa. Ajali ya nyuklia ya Fukushima nchini Japani mwaka 2011 ilisababishwa na tetemeko la ardhi na mawimbi ya tsunami. Kituo kilikuwa na matanuri nyuklia 6 na 4 ambayo yaliharibika kabisa. Katika matanuri 3 fueli katika kiini cha tanuri iliyeyuka. Idadi kubwa ya mata nururifu ilitoka nje. Hata kama sehemu kubwa ya mata hii ilitelemka baharini kuna takriban watu 150,000 waliopaswa kuondoka katika nyumba zao ambao hawezi kurudi kwa miaka ijayo. Hakuna watu waliokufa mara moja kutokana na mnururisho lakini matibabu yanategemea kupatikana kwa wagonjwa wa kansa mbalimbali katika miaka ijayo, na idadi yao imekadiriwa kuwa kati ya 100 na 1000 kutokana na unururifu. Shughuli za kusafisha mahali zinaendelea kwa miaka ijayo kwa sababu bado kuna kiasi kikubwa cha maji nururifu ndani ya majengo.[4]

Milima ya Ural
Upande wa kusini safu ya Ural inaanza katika tambarare za Kazakhstan ikiendelea upande wa kaskazini hadi Bahari ya Aktiki. Kisiwa cha Novaya Zemlya ni sehemu ya kijiografia ya Ural.

Faial
Visiwa vyote ni vya asili ya kivolkeno; hali halisi ni vilele vya milima mirefu sana vinavyotoka nje ya maji kutoka sakafu ya bahari. Milima hii ya kivolkeno ni sehemu ya mgongo kati wa Atlantiki yanapokutana mabamba ya gandunia ya Amerika ya Kaskazini na Afrika.

Ziwa Balangida Lelu
Linapatikana katika mkoa wa Manyara.

Mto Naimaralal
Mto Naimaralal ni korongo linalopatikana kaskazini mwa Kenya, karibu na ziwa Turkana.

Sahara
Sahara iko kaskazini mwa Afrika. Ina nchi za Moroko, Algeria, Tunisia na Libya upande wa kaskazini. Upande wa kusini kuna nchi za kanda la Sahel kama Chadi, Mali, Mauritania na Niger. Sahara ya Magharibi ina sehemu ufukoni mwa Atlantiki, na upande wa mashariki ni Sudani na Misri ambako oasisi ya mto Nile inakata eneo lake.

Kaukazi
Kaukazi iko katika eneo la nchi Armenia, Azerbaijan, Georgia na Urusi. Mlima unaojulikana hasa ni mlima Ararat unaosemekana ni mahali pa safina ya Nuhu. Kelele yenye kimo kikubwa ni mlima Elbrus upande wa Urusi mwenye mita 5,642 juu ya UB.

Chad (ziwa)
Ziwa Chad ni ziwa kubwa lisilo na njia ya kutoka lenye kina kidogo katika kanda la Sahel, kando ya jangwa kubwa la Sahara, kule ambako nchi za Chad, Kamerun, Niger na Nigeria zinapopakana, hivi kwamba eneo lake limegawanywa kati ya nchi hizi. Ziwa Chad lina umuhimu mkubwa kwa uchumi wa watu milioni 68 katika nchi hizo nne.

Jiografia ya Urusi
Sehemu zinazopokea mvua nyingi ziko karibu na pwani kama Sochi kwenye Bahari Nyeusi (1500 mm kwa mwaka) na visiwa vya Kurili (1000 - 1500 mm, hasa theluji). Pwani la Baltiki lapokea 600 mm, Moscow 525 mm kwa mwaka. Maeneo yaliyo karibu na Kazakhstan hupokea 20 mm kwa mwaka pekee, na kwenye sehemu za pwani za Aktiki ni 15 mm pekee.

Mto Kamila (West Pokot)
Maji yake yanaishia katika ziwa Turkana.

Aktiki
Aktiki (pia: Aktika) ni sehemu ya kaskazini kabisa ya dunia yetu, ikijumlisha nchi na bahari inayozunguka ncha ya kaskazini. Sehemu za kaskazini za Urusi, Alaska (Marekani), Kanada, Greenland (Udani), Skandinavia (Norwei, Uswidi na Ufini) pamoja na bahari ya Aktiki huhesabiwa katika Aktiki.

Mto Kalokoel
Maji yake yanaishia katika ziwa la magadi linaloitwa Turkana na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la jangwani lililo kubwa kuliko yote duniani.

Urusi
Ziwa kubwa ni Ziwa Baikal ambayo ni ziwa yenye maji mengi duniani.[3] Maziwa mengine ni pamoja na Ladoga na Onega ambayo ni kati ya maziwa makubwa zaidi ya Ulaya.

Ziwa Eyre
Ziwa hili liliitwa baada ya Edward Yohane Eyre ambaye alikuwa binadamu kutoka kuona ziwa hili mara ya kwanza katika mwaka wa 1840. Iko katika majangwa ya kati ya Australia, kaskazini mwa Australia Kusini. Bonde la Eyre ni 0} mfumo unaozunguka kitanda cha ziwa, sehemu ya chini ambayo ina chumvi unaosababishwa na misimu ya upanuzi na baadaye uvukizi wa maji. Hata katika kiangazi kuna maji yanayobakia katika Ziwa Eyre, kwa kawaida katika kukusanya idadi ndogo ndogo ya maziwa ya Playa.
Wakati wa msimu wa mvua mito kutoka kaskazini (katika Queensland) inaelekea katika ziwa hili kupitia mtaro wa nchi. Kiasi cha maji kutoka Monsoon huamua iwapo maji yatafikia ziwa na ikiwa hivyo, jinsi urefu wa kina cha ziwa kitakuwa. Katika miaka ya La Niña ziwa linaweza kujaza. Tangu mwaka wa 1885 hii imetendeka katika 1886-1887, 1889-1890, 1916-1917, 1950, 1955, 1974-1976 pamoja na gharika kubwa mwaka wa 1974. Mvua ya kawaida pia inaweza kujaza ziwa Eyre kwa 3-4 m (10-13 ft) kama ilivyokuwa mwaka wa 1984 na 1989. Mipandilio iliyoundwa katika pwani zinaonyesha kwamba wakati wa Msimu wa joto katika karne za awali Ziwa Eyre iliweza kuwa na kiwango cha "maji" cha juu kuliko 1974. Mvua ya Torrential katika Januari 2007 ilichukua karibu wiki sita kufikia ziwa lakini kuweka kiasi kidogo cha maji ndani yake.
Ikiwa na mafuriko ziwa hili huwa na maji safi na samaki wa maji safi, pamoja na BONY bream "(Nematolosa erebî)," Bonde la Ziwa Eyre huwa na aina ya dhahabu sangara "(Macquaria ambigua)" na hardyhead aina mbalimbali "(Craterocephalus" spp.) anaweza kuishi humo . Kiwango cha chumvi huongezeka kama jiwe la chumvi huchanganya na maji kipindi cha miezi sita na kusababisha uwaji mkubwa wa samaki. Wakati wa ziwa hili halina chumnvi zaidi ya bahari kiwango chachumvi hupanda wakati maji yanapovukiza, pamoja na kiwango cha chumvi kuwa juu katika kina cha . Ziwa hili huwa na rangi ya "pink" wakati ina chumvi kutokana na uwepo wa beta-Carotene zinazosababishwa na mwani i Dunaliella salina.
Kawaida gharika hufanyika baadakila miaka mitatu, mafuriko kila muongo, na kujaza au karibu kujaza mara nne kwa karne. Maji katika ziwa hili huvukiza na mafuriko madogo na ya kati kukauka katika mwisho wa majira yafuatayo.

Bahari ya Azov
Bahari ya Azov ni bahari ya pembeni ya Bahari Nyeuri. Iko kati ya Ukraine, Urusi, Krim na Bahari Nyeusi. Eneo lake ni 39 000 км²

Kaukazi
Kaukazi (Kirusi Кавказ "Kawkas"; Kigeorgia კავკასიონი "Kawkasioni") ni eneo la milima kunjamano ambayo ipo baina ya Bahari Nyeusi na Bahari ya Kaspi linalohesabiwa kuwa mpaka kati ya Asia na Ulaya almaarufu Ulasia.

Poland
Poland ina maziwa kibao. Kwa Ulaya nzima, Finland peke yake ina maziwa mengi zaidi. Maziwa makubwa ni "Śniardwy" na "Mamry". Kwa kuongeza katika wilaya ya ziwa katika kaskazini, kuna idadi kubwa pia ya mlima maziwa katika milima ya Tatra.

Mto Lokalale
Maji yake yanaishia katika ziwa Turkana.

Nchi za Maziwa Makuu
Nchi za Maziwa Makuu ni nchi zinazopakana na maziwa makubwa ya Afrika ya Mashariki ambazo ni Tanzania, Rwanda, Burundi, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Kenya na Uganda.

Nishati ya nyuklia
Hadi 2014 mahali pa aina hii hapajapatikana. Wala huko Urusi wala China wala Marekani ghala ya kudumu kwa takataka nururifu zimejengwa kutokana na mashaka kati ya wataalamu na wananchi kama mahali palipopendekezwa ni salama kweli. Uswidi, Ufini na Marekani zina mipango kwa ajili ya takataka nururifu sana. Nchi mbalimbali zina ghala kwa takataka yenye unururifu hafifu. Lakini kuna mifano ambayo imeonekana ya kwamba ghala hizi hazikufaa, kwa mfano baada ya miaka 20 maji yameingia mle.

Mto Pesik
Maji yake yanaishia katika ziwa Turkana.

Poland
Poland (kwa Kipoland: Polska) ni nchi ya Ulaya ya Kati. Imepakana na Ujerumani upande wa magharibi, Ucheki na Slovakia upande wa kusini, Ukraine na Belarus upande wa mashariki na Bahari ya Baltiki, Lituanya na Urusi (mkoa wa Kaliningrad Oblast) upande wa kaskazini.

Bahari ya Mashariki ya Siberia
Bahari ya Mashariki ya Siberia (rus. Восто́чно-Сиби́рское мо́ре "vostochno-sibirskoye more") ni bahari ya pembeni ya Bahari ya Aktiki, kaskazini kwa Urusi. Eneo lake ni 944.600 km².

Urusi
Mara nyingi Urusi hutazamwa kama sehemu mbili: Urusi wa Ulaya hadi milima ya Ural na Siberia au Urusi wa Kiasia ambayo ni nchi pana kati ya Ural na Pasifiki.

Aral (ziwa)
Ziwa Aral (Kikazakhi: "Арал Теңізі" "(aral tengizi)", Kiuzbeki "Orol dengizi", Kirusi "Аральскοе мοре" "aralskoye more") ni ziwa la Asia ya Kati mpakani mwa Kazakhstan na Uzbekistan.

Milima ya Ural
Safu ya Ural hutazamiwa kama mpaka wa kijiografia inayotenganisha Ulaya na Asia hata kama kisiasa iko ndani ya Urusi inayohesabiwa kati ya nchi ya Ulaya.

Ziwa Balangida
Ziwa Balangida ni ziwa dogo (kilometa mraba 33) nchini Tanzania. Liko upande wa kaskazini, katika bonde la ufa.

Ziwa Kingili
Linapatikana katika mkoa wa Mbeya.

Mto Chepkondol
Maji yake yanaishia katika ziwa Turkana.

Jiografia ya Urusi
Sehemu kubwa ya mipaka ya nje iko kwenye maji. Pwani ndefu ni pwani ya kaskazini iliyopo ng'ambo ya Mzingo Aktiki; kwa hiyo pwani hiyo inafunikwa na barafu ya bahari kwa sehemu kubwa ya mwaka isipokuwa bandari ya Murmansk inayopokea maji fufutende kiasi kutoka mkondo wa ghuba. Bahari Aktiki, Atlantiki na Pasifiki zinagusana pwani za Urusi.

Jumuiya ya Afrika Mashariki
Ziwa Turkana, Kenya, ndiyo ziwa la jangwani kubwa na lenye maji ya chumvi nyingi kuliko yote duniani.

Khorezmia
Khorezmia (pia: Chorasmia) ni eneo la kihistoria upande wa kusini wa Ziwa Aral. Kiini chake ni oasisi kubwa kwenye delta ya mto Amu Darya unapoingia Ziwa Aral. Upande wa mashariki kuna jangwa la Kyzylkum na upande wa magharibi nyanda za juu za Ustyurt. Leo hii eneo limegawiwa kati ya nchi za Uzbekistan, Kazakhstan na Turkmenistan.

Ziwa Viktoria
Ziwa Viktoria (pia: Viktoria Nyanza, Ziwa Nyanza) ni ziwa kubwa la Afrika ya Mashariki lililopo baina ya Tanzania, Kenya na Uganda. Ni ziwa kubwa kuliko yote barani Afrika, na la pili duniani, baada ya Ziwa Superior ambalo lipo Amerika ya Kaskazini.

Jiografia ya Urusi
Upande wa mashariki ya Ural kuna mito 40 yenye urefu unaozidi kilomita 1,000. Ni hasa mito 3 inayobeba maji ya Siberia kwenda Bahari Aktiki:

Ziwa Mälaren
Wakati wa Wavikingi Mälaren ilikuwa bado ufuko wa Bahari ya Baltic, na vyombo vya majini vingeweza kuenda mbali hadi ndani ya Uswidi. Birka ilikuwa karibu na njia za biashara kupitia njia ya Södertälje. Kutokana na ushikanaji wa barafu, vina vya njia ya Södertälje na mdomo wa pwani ya Riddarfjärden vilipunguka na karibu 1200 na meli zilibidi zilibidi kuongoa mizigo karibu na kingilio, na kwa muda eneo hili liliweza kuwa ziwa . Upungufu wa Birka na inayofuata misingi wa Stockholm katika ya Riddarfjärden zilitengana kutokana na ushukanaji wa barafu na kubadilisha sura yabonde ya Mälaren . Ziwa liko wastani wa mita 0.7 juu ya usawa wa bahari.

Buganda
Eneo la Buganda liko kaskazini na magharibi kwa Ziwa Viktoria hadi mto Nile upande wa mashariki na ziwa Kyoga kaskazini.

Karpati
Safu hiyo ina umbo la upinde unaoanzia Ucheki (3%) kupita Slovakia (17%), Poland (10%), Hungaria (4%) na Ukraine (11%), hadi Romania (51%).
Milima mirefu zaidi inaitwa Tatra, mpakani kwa Slovakia na Poland, ambapo vilele vinazidi mita 2,600 juu ya usawa wa bahari.

Rukwa (ziwa)
Ziwa Rukwa ni ziwa kubwa la magadi nchini Tanzania. Liko upande wa kusini magharibi wa nchi, karibu na Zambia, kati ya Ziwa Tanganyika na Ziwa Nyasa[1]..

Urusi
Visiwa vikubwa vya Urusi ni Novaya Zemlya na Kisiwa cha Wrangel kwenye Bahari Aktiki na Sakhalin kwenye Pasifiki. Funguvisiwa muhimu ni Funguvisiwa ya Franz Josef, Severnaya Zemlya, Visiwa vya Siberia Mpya katika Bahari aktiki, halafu Kurili katika Pasifiki.

Mto Marie Mokale
Maji yake yanaishia katika ziwa la magadi linaloitwa Turkana na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la jangwani lililo kubwa kuliko yote duniani.

Sahalin
Sahalin (rus. Сахалин) ni kisiwa kikubwa cha Urusi kwenye kaskazini ya Bahari Pasifiki kilichopo kati ya 45°50' na 54°24'. Ni sehemu ya mkoa wa Sahalin Oblast. Iko karibu na pwani la mashariki la Urusi na karibu na ncha ya kaskazini ya Japani.

Ziwa Assal
Ziwa hili halina njia ya kutoka kwa maji isipokuwa uvukizaji. Tokeo lake, ilhali maji ya kuingia yana kiasi cha chumvi ndani yake, ni kwamba kiwango cha chumvi katika maji ya ziwa kinazidi kuongezeka. Leo hii ni ziwa lenye chumvi nyingi duniani kushinda Bahari ya Chumvi.
Eneo la ziwa hili ni kama jangwa na hakuna mimea wala wanyama waonekanao ila mimea midogo katikati ya ziwa hilo.

Bahari ya Aktiki
Bahari ya Aktiki iko kati ya pwani za Asia ya Kaskazini, Alaska na Kanada katika Amerika ya Kaskazini, Greenland na Skandinavia (Ulaya). Eneo lake ni 14.056 km². Kati ya Greenland na Skandinavia kuna uwazi kubwa unaojifungua kwa Atlantiki ya Kaskazini na mlango wa Bering unaunganisha bahari hii na Pasifiki.

Ziwa Tagalala
Linapatikana katika mkoa wa Pwani.

Ngano nyekundu
Ngano nyekundu hulimwa hasa katika nchi za Ulaya ya Mashariki, ya kati na kaskazini kama vile Ujerumani, Poland, Ukraine, Belarusi, Lithuania, Latvia hadi Urusi. Hulimwa pia katika Amerika ya Kaskazini (Kanada na Marekani), katika Amerika Kusini (Argentina), Uturuki, Kazakhstan na China ya kaskazini.

Mto Karkal
Maji yake yanaishia katika ziwa Turkana.

Enzi ya barafu
Kuongezeka kwa baridi husababisha maji mengi kuwa barafu. Ngao ya barafu ilifunika Skandinavia na Kanada yote pamoja na sehemu za Ujerumani, Uingereza, Poland, Urusi na Marekani. Maji yaliyokusanyika hapa kwa umbo la barafu yalisababisha kushuka kwa uwiano wa bahari kiwango cha mita 120. Wakati ule iliwezekana kutembea kwa miguu kutoka Asia hadi Amerika ya Kaskazini kupitia eneo ambalo leo ni mlango wa Bering, au kutembea kutoka Uingereza hadi Ulaya Bara, kutoka Bara Hindi hadi Sri Lanka na kadhalika. Kipindi kile kilirahisisha pia uenezi wa spishi nyingi za wanyama.

Sadd
Ukubwa na Sadd unabadilika na kiwango cha maji yanayotoka Ziwa Viktoria. Kwa wastani urefu wake ni 320 km kutoka kaskazini hadi kusini na upana waka kati ya upande wa mashariki hadi magharibi ni 240 km; eneo lake linalofunikwa kwa maji huwa kati ya 20,00 na 130,000 km², kwa wastani juu ya 30,000 km². Miji inayopakana eneo lake ni Bor upande wa kusini, Wau na Bentiu upande wa magharibi na Malakal upande wa kaskazini.

Ziwa Tanga
Linapatikana katika mkoa wa Kigoma.

Tanganyika (ziwa)
Jina la ziwa limekuwa pia jina la eneo lililokabidhiwa kwa Uingereza kama Tanganyika baada ya Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia tangu 1919.[3]

Bandari asilia
New York (Marekani) Kidaka cha San Francisco (Marekani) Mumbai au Bombay (Uhindi) Kingston (Jamaika) Sydney (Australia) Kidaka cha Manila (Ufilipino) Rio de Janeiro (Brazil) Bahia (Brazil) Falmouth (Uingereza) Freetown (Sierra Leone) Pearl Harbor (Hawaii) Fyord ya Oslo (Norway) Vancouver (Kanada) Kidaka cha Tokyo (Japani)

Baikal
Urefu wake ni 636 km, upana 20–80 km na kina kikubwa ni 1,600 m. Hakuna miji mikubwa kando la ziwa lakini Irkutsk ni 60 km kutoka ziwani.

Urusi
Jumla Urusi ina pwani ndefu sana zenye urefu wa kilomita 37,000 kwenye Bahari Aktiki na Pasifiki, pia kwenye Bahari Baltiki, Bahari Nyeusi na Bahari ya Kaspi.[1]

Ziwa Onega
Ziwa Onega ina eneo la 9,894 km ², ni kiasi cha 280 km ³ upeo na kina cha 120 m. Ni ziwa kubwa la pili katika Ulaya, na 18 katika ziwa kubwa duniani. Ina visiwa 1,369 na eneo 250 km ² kwa jumla.
Eneo la Vyanzo ambalo ni 51 540 km ² huingia kwenye ziwa kupitia mito 58 , pamoja na Shuya, suna, Vodla, Vytegra, na Andoma. Svir, ambayo ni alama katika mpaka wa kusini wa Karelen, inatoka kusini magharibi mwa pwani ya Ziwa Onega hadi Ziwa Ladoga na inaendelea kama Neva hadi Ghuba ya Finland.
Ziwa hili ni changa katika kijiolojia, liliundwa - kama karibu maziwa yote kaskazini mwa Ulaya - kupitia shughuli za c barafu katika sehemu ya mwisho mwisho kipindi cha barafu. Bonde la Onega liliundwa wakati barafu iliyeyuka miaka 15 000 iliyopita.
Makao makubwa katika Ziwa Onega ni Petrozavodsk, mji mkuu wa Jamhuri ya Kareliailiyo katika pwani ya magharibi. Jamhuri hii inazunguka ziwa hili katika magharibi, kaskazini na mashariki. Katika kusini ziwa ni mpaka wa Leningrad na m Kanda la Vologda .

Mto Okilim
Maji yake yanaishia katika ziwa Turkana.

Jiografia ya Urusi
Kuanzia Kaliningrad upande wa magharibi hadi Kisiwa cha Ratmanov kwenye mlangobahari wa Bering upande wa mashariki kuna umbali wa kilomita 8,000. Kutoka visiwa vya Aktiki vya Urusi kwenye kaskazini hadi Dagestan kwenye mwambao wa Bahari ya Kaspi upande wa kusini kuna umbali wa kilomiita 4500.

Bahari ya Kaskazini
Mlango wa bahari ya Skagerak unaiunganisha na bahari ya Baltiki. Mfereji wa Kiel inafupisha njia hii ukikata jimbo la Schleswig-Holstein ya Ujerumani. Kusini-magharibi kuna mlango wa Mfereji wa Kiingereza kati ya Britania na Ufaransa.

Mto Naithilum
Maji yake yanaishia katika ziwa la magadi linaloitwa Turkana na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la jangwani lililo kubwa kuliko yote duniani.

Jiografia ya Urusi
Ina mipaka iliyopo baharini na Marekani, jimbo la Alaska na Japani, mkoa wa Hokkaido.

Mto Ngakile
Maji yake yanaishia katika ziwa la magadi linaloitwa Turkana na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la jangwani lililo kubwa kuliko yote duniani.

Instruction: Given a question, retrieve Wikipedia passages that answer the question.


Question: Je ni reptilia wote wenye sumu?

Nyoka
Kama reptilia wote wana damu baridi na ngozi ya magamba. Wote ni wala nyama na spishi mbalimbali hutumia sumu kwa kuvionda lakini nyoka walio wengi hawana sumu wanashika windo kwa miili yao au kwa mdomo tu.

Chura
Vyura ni wanyama wa ngeli Amphibia wanaoanza maisha yao ndani ya maji na baada ya kupita metamofosi wanaendelea kuishi kwenye nchi kavu, isipokuwa vyura-kucha ambao huishi majini maisha yao yote.

Uyoga
Kwa upande mwingine kuna uyoga za sumu zinazofanana na uyoga za kuliwa, lakini sumu yake ni kali kiasi cha kuweza kuua.

Mkia
Wanyama wasio na uti wa mgongo wanaweza kuwa na sehemu ya nyuma inayoonekana kuwa nyuma ya pingiti. Mfano ni nge anayebeba mwiba wa sumu hapo.

Sepsisi
Wakati mwingine matokeo ya ugonjwa huu hutegemea ukali wake, huku hatari ya kifo kutokana na maambukizi ikiwa juu kwa asilimia 30, maambukizi makali yakiwa juu kwa asilimia 50 na mshtuko wa maambukizi ukiwa juu kwa asilimia 80.[7] Idadi jumla ya visa ulimwenguni kote haijulikani kwani kuna data kidogo kutoka kwa nchi zinazoendelea.[7] Makadirio yanaonyesha kuwa sepsisi inawaathiri mamilioni ya watu kila mwaka.[1] Katika nchi zilizoendelea takriban watu 0.2 hadi 0.3 kwa kila watu 1000 hupata sepsisi kila mwaka au takriban visa milioni moja kila mwaka nchini Marekani.[7][8] Kiwango cha kutokea kwa ugonjwa huu kimezidi kuongezeka.[1] Sepsisi hutokea zaidi katika wanaume kuliko kwa wanawake.[3] Maneno septikemia na sumu ya damu yanayoashiria viumbehai vidogo au toksini zake katika damu hayatumiki mara nyingi kwa sasa.[9][10] Maelezo ya hali hii yamekuwa yakitolewa angalau kuanzia nyakati za Hippocrates.[10]

Bakteria
Aina nyingi huishi ndani ya viumbe vikubwa zaidi. Mwanadamu huwa na bakteria nyingi ndani ya utumbo wake ambazo ni za lazima kwa mmeng'enyo wa chakula. Hata katika ngozi kuna bakteria nyingi ambazo zinakinga mwili dhidi ya vidubini vilivyo tishio. Lakini bakteria nyingine katika mazingira huweza kusababisha magonjwa na sehemu kubwa ya magonjwa ya kuambukiza yametokana na bakteria.

Kuvuta moshi wa sigara inayotumiwa na mtu mwingine
Ya sumu ya kitako sigara unaweza kusababisha matatizo ya afya kwa wanyama kama kutapika kutetemeka, na hypersalivation. Dawa za mifugo iliyochapishwa kesi ya retriever 10 na umri wa miaka kike Labrador ingesting butts sigara. Ya Labrador vomited mara kadhaa na alikuwa na kuongezeka kwa damu urea nitrojeni, protini jumla, na viwango albumin na kupasuka kwa chembe na lipemia pia aliona. . Apomorphia HYDROCHLORIDE na mkaa ulioamilishwa alikuwa na unasimamiwa pamoja na vinywaji vingine. siku 5 baada ya tukio hilo, afya ya mbwa akarudi kawaida. Ngazi ya sumu ya nikotini katika mbwa au paka ni taarifa kama 2-10 mg ambayo ni kuhusu 04:59 sigara.

Kuvuta moshi wa sigara inayotumiwa na mtu mwingine
Utata sana juu ya mnyama ipo kupima hasa kwa Nikotini na bidhaa za tumbaku. Wanyama harakati za makundi ni hasa mijadala kuhusu madai ya makampuni kama Phillip Morris utafiti wa fedha za wanyama tombako. Baadhi ya makundi ya kijamii mabadiliko kama change.org kutangaza kwamba makampuni ya tumbaku fedha kupima wanyama katika majaribio Nikotini, pamoja na baadhi ya masomo haya kuwa mtoto au mimba wanyama[188] .
change.org pia madai kwamba NIH ina unafadhiliwa milioni $ 16,500,000 katika Nikotini utafiti ya wanyama. Kuna mengi daima mvutano kati ya wanaharakati wa makundi ya wanyama, na watafiti na hii kuwa hasa yanayoonekana kwa shambulizi kubwa dhidi ya mtafiti wa. Edythe D. London, profesa UCLA mwaka kuongoza utafiti 3 alikuwa walengwa na wanaharakati na nyumba yake mafuriko na wanyama Liberation Front. Pia kulikuwa firebomb kushoto mbele ya nyumba yake na Amerika ya Kaskazini wanyama Ukombozi. . Baada ya tukio Edyth London, aliandika makala yenye kichwa "Kwa nini mimi kutumia wanyama katika utafiti wangu" . Katika makala, London inasisitiza upendo wake kwa ajili ya kutatua tatizo la madawa ya kulevya na kusaidia sadaka kwa wale wanaotaka na anahitaji msaada wa kuacha tumbaku yao kulevya. Yeye hakuwa na kukubali kwa kuwa unafadhiliwa na Philip Morris Marekani na anaona hakuna tatizo na hilo.

Vertebrata
Vertebrata ni jina la kitaalamu la kutaja wanyama wote wenye uti wa mgongo. Mifano ni mamalia, ndege (Aves), reptilia (wanyama watambaaji kama nyoka au mamba) na samaki. Mwanadamu pia huhesabiwa humo kibiolojia.

Bakteria
Kuna aina nyingi sana za bakteria na idadi yao ni kubwa kushinda viumbe vingine vyote duniani.

Sumu
Katika dawa na zoolojia, sumu ni matokeo ya mchakato wa kibiolojia. Vitu ambavyo viumbe wanatumia kuharibu aina nyingine. Viumbe fulani hutumia vimelea kwa uwindaji, au kama ulinzi. Kama kiumbe ni mwenyesumu, kama vile uyoga , ni hatari kula. Ikiwa ni kiumbe mwenyesumu, kama nyoka au nyuki , huuma au kuumiza. Kwa baadhi, wanadamu wameanzisha Dawa za viumbe wenye sumu zilizo bora.

Mdudu Mkia-sahili
Wadudu mkia-sahili ni wadudu wadogo bila mabawa wa nusungeli Protura (ngeli kufuatana na wataalamu wengi) katika nusufaila Hexapoda wasio na serki (cerci). Wana kiwiliwili kilichorefuka chenye urefu wa chini ya mm 2. Hawana macho wala vipapasio na wanakosa hata pigmenti na kwa hivyo wana rangi ya nyeupe au hudhurungi. Hubeba jozi ya kwanza ya miguu juu na kuitumia kama vipapasio. Spishi kadhaa zina spirakulo (spiracle) na trakea (trachea), lakini spishi nyingi hubadilisha gesi kwa njia ya ueneaji. Wadudu hawa wanatokea katika ardhi, chini ya mawe na nyuma ya gome la miti. Wakifugwa hula matitiri waliokufa, kuvu-mizizi na unga wa uyoga na msituni hula yumkini kuvu na maada ya mimea iliyokufa.

Bakteria
Baadhi ya spishi za bakteria huua na hula vijiumbe vingine, viumbe hawa huitwa bakteria wawindaji.[133] Hawa ni pamoja na vijiumbe kama vile Myxococcus xanthus, ambao huunda kundi la seli ambazo huua na kumeng'enya bakteria yoyote wanayokutana nayo.[134] Bakteria nyingine wawindaji ama hujiunganisha kwenye mawindo yao ili kuimeng'enya na kunyonya virutubisho, kama vile Vampirococcus, au huvamia seli nyingine na kuzaana ndani ya sehemu wazi ya seli, kama vile Daptobacter.[135] Bakteria wawindaji zinadhaniwa kwamba zilitokana na saprophages ambao walikula mizoga, na kutokana na mazoea iliwawezesha kunasa na kuua vijiumbe wengine.[136]

Ubongo
wauti wa kwanza walionekana zaidi ya miaka milioni 500 iliyopita (mmi ), katika kipindi cha Kambri, na huenda walifanana kwa kiasi fulani na umbo la kisasa la samaki balika (hagfish).[21] Papa walionekana takribani miaka milioni 450 iliyopita, amfibia yapata miaka milioni 400 iliyopita, reptilia yapata miaka milioni 350 iliyopita, na mamalia yapata miaka milioni 200 iliyopita. Hakuna spishi ya kisasa inayoweza kuelezewa kuwa "isiyositawi" zaidi ikilinganishwa na nyingine, kwa kuwa zote zina historia ndefu ya mageuko, lakini bongo za samaki balika wa kisasa, mikunga, papa, amfibia, reptilia na mamalia huonyesha tofauti katika ukubwa na uchangamani ambayo kwa kiasi fulani hufuata utaratibu wa mageuko.[22] Bongo hizo zote zina mkusanyiko sawa wa vipengele muhimu vya kianatomia, lakini nyingi hazijakamilika katika balika, ambapo katika mamalia sehemu za kwanza kabisa zimesitawika na kupanuka sana.

Leptospirosis
Maradhi haya yanaambukizwa na wanyama wafugwa pamoja na wanyama porini. Wanyama wa kawaida wenye kuambukiza ni( [wanyama wagugunaji mfano panya] )
Mara nyingi maradhi yanaambukiza yakibebwa na ( [mkojo wa mnyama] ) au maji ama ardhi inayojaa mkojo wa mnyama kuingia kwenye ngozi ya binadamu iliyyojeruhiwa ama macho, mdomo au pua.
Katika dunia inayoendelea maradhi kwa kawaida yanaathiri wakulima pamoja na wakaaji masikini wa miji mikubwa. Katika nchi tajiri kwa kawaida watu wanaofurahia matukio ya nje nyumbani kwenye maeneo ya joto kiasi na kwenye mito na bahari ndio wanaoambukizwa. . Uaguzi unafuatilia uchunguzi wa ([kiuavijasumu] )dhidi ya bakteria ama kutambulisha DNA yake katika damu.

Mnyama mla nyama
Mnyama mla Nyama (au kutoka Kiingereza Predator) ni aina ya mnyama ambaye huwinda, kukamata na kula wanyama wengine. Mnyama mla nyama kikawaida anaitwa mnyama mwindaji au kwa Kiing. humwita prey. Mnyama mla nyama anatoka katika familia ya carnivores (wanyama wanao kula nyama) au omnivores (wanyama wanaokula majani na wanyama wengine). Wanyama ambao wana uwezo wa kuwawinda wanyama wengine na kuwala ni k.m. Simba, Fisi, Chui, Mamba na Papa.

Orodha ya Viumbe vya Visasili
Kambioni (Ulaya) Mvyauso wa binadamu na inkubi au sukubi
Khimaira (Ugiriki) Mvyauso wa simba, mbuzi na nyoka
Kibeti (Ujerumani) Pepo mdogo
Kibwengo (Uswahili) Pepo wa bahari au miti
Kinyamkela (Uswahili) Zimwi wa upepo
Kitu nusi (Uswahili) Pepo wa bahari watufatao damu
Kizimwi (Duniani kote) Zimwi wadogo wenye mabawa
Kokatriksi (Ulaya) Mvyauso wa kuku na mjusi
Koma (Uswahili) Roho wa marehemu
Kulungu wa Kerineya (Ugiriki) Kulungu wa jike wenye pembe za dhahabu na makwato ya shaba

Lemuri-sufu
Lemuri-sufu (kutoka Kiingereza: woolly lemur) ni spishi za lemuri wa jenasi "Avahi" katika familia Indriidae. Kama lemuri wote wanatokea Madagaska tu. Manyoya yao ni laini na ya kusokotwa kama sufu. Wana rangi ya kahawiakijivu hadi kahawianyekundu na mkia una rangi ya kahawiamachungwa. Iko rangi ya nyeupe nyuma ya mapaja. Mwili wa wanyama hawa una urefu wa sm 30-50 na uzito wao ni g 60-1200, kwa hivyo wao ni spishi ndogo kuliko nyingine za familia hii. Hula majani hasa na pengine matumba na maua.

Salamanda
Salamanda ni wanyama wa oda Caudata katika ngeli Amfibia wafananao na mijusi. Wanatofautiana na vyura kwa kuwa na mkia hata katika hatua ya mnyama mzima. Ngozi yao haina magamba na ni laini na nyevu, lakini ngozi ya spishi nyingi za familia Salamandridae ni kama mahameli au ina sugu. Rangi ya salamanda ni nyeusi, kijivu au kahawia kwa kawaida, lakini madume ya spishi nyingi hupata rangi kali wakati wa kuzaa. Spishi kadhaa zina sumu katika ngozi yao na hizi zina daima madoa au milia ya rangi kali ili kuonya wanyama mbuai. Takriban salamanda wote wanatokea nusudunia ya kaskazini, lakini spishi kadhaa zinatokea Amerika ya Kusini. Spishi nne zinatokea Afrika tu, huko kaskazini (Maroko, Aljeria na Tunisia).

Dawa ya Kibiolojia
"Bacillus thuringiensis" ("Bt") anasababisha magonjwa katika vipepeo, mbu na mende-vibyongo. Dawa zenye "Bt" zinaitwa dawa za vidukini kwa kawaida lakini hii siyo sahihi kabisa kwa sababu wingi wa dawa hizi hazina bakteria hai ndani yao lakini fuwele za sumu zao tu. Jeni zilizo na kodi ya kutengeneza sumu hizi zimeingizwa katika mimea ipandwayo, k.m. mpamba, muhindi, kiazi cha kizungu na soya. Kwa hivyo mimea hii inaweza kuua viwavi na lava wa mende-vibyongo bila haja ya kupulizia dawa. Ingawa dawa zenye "Bt" na mimea yenye jeni za sumu za "Bt" hazina hatari kwa viumbehai vingine kuliko dawa za kikemikali, mgusano uliorudia au wa muda mrefu na sumu za "Bt" unaweza kusababisha mabadiliko ya kihistopatolojia katika ini na mafigo ya mamalia.

Arakinida
Miili huwa na mapande mawili ambayo ni kichwa pamoja na kidari mbele na tumbo nyuma. Ila tu kwa funduku pande zote mbili hazionekani vizuri maadamu zimekua kama sehmu moja. Tabia inayoonekana vizuri ni miguu nane. Hata hapa funza za funduku wengi wana miguu sita tu.
Aina nyingi huwa na miiba ya sumu inayoweza kuuma. Kazi yake ni kusaidia uvindaji wa wanyama wengine lakini kwa spishi kadhaa sumu ni hatari hata kwa viumbe vikubwa kama binadamu akidungwa.

Mjusi
Mijusi ni wanyama watambaachi katika oda Squamata ya ngeli Reptilia. Spishi nyingi sana zina miguu minne, lakini kuna spishi nyingine zilizopoteza miguu miwili au miguu yote. Urefu wa mijusi unaanzia kutoka sm kadhaa (spishi ndogo za kinyonga na mjusi-kafiri) hadi m 3 (joka wa Komodo).

Muumakondoo
Nyoka hawa wana sumu kali kiasi lakini chonge ni nyuma kwa taya. Kwa hivyo hawawezi kuingiza sumu nyingi katika watu. Spishi kadhaa zikikamatwa zinajifanya kama zimekufa.

Vertebrata
Vertebrata wako kote duniani kwenye mabara yote na aina mbalimbali za mazingira kuanzia nchi kavu, baharini hadi tako la bahari na hewani (ndege). Takriban spishi 58.000 zinajulikana. Ni wananyama wakubwa maana wanyama wasio na uti wa mgongo kwa jumla ni wadogo zaidi hadi wadogo sana.

Domobeleshi
Nyoka hawa hawana sumu kwa sababu hula mayai ya reptilia wengine tu. Kwa hivyo wanaweza kukamatwa bila shida. Lakini wakitishwa spishi kadhaa hujipinda katika zongomo na wakiguswa huzongoa na kuzonga tena upesi.

Antibiotiki
Mwanzo neno antibi otiki lilitumika kuelezea kemikali zinazotengenezwa na bakteria au kuvu, ambazo ni sumu kwa viumbehai wengine. Kwa sasa neno linatumika kujumuisha kampaundi ogania (kemikali za kaboni zinazopatikana katika viumbehai) zinazotengenezwa na zile zinazopatikana kwa kuchanganya asilia na bandia.

Mdudu mabawa-manyoya
Lava wa spishi nyingi huishi majini lakini wale wa familia Limnephilidae huishi kwenye ardhi. Wanatoa hariri ili kuitengenezea utando au kipeto. Wanaotengeneza utando huishi katika maji yanayotiririka. Utando ni kimbilio na inafaa kutega chakula (wanyama wadogo, viani, masalio). Kipeto cha lava wengine (wadudu-kipeto) kinatumikia kwa kukinga kiwiliwili chororo dhidi ya adui na kinashirikisha vitu vigumu kama chembe za mchanga, vijiti, koa n.k. Lava anaweza kutoa kichwa na kidari (toraksi) na kutembea akivuta kipeto. Kuna lava ambao huishi majini bila utando au kipeto. Hawa hutumia hariri tu ili kutengeneza kifukofuko cha bundo.

Nyoka-miviringo
Sumu ya nyoka-miviringo si kali sana na juu ya hayo hawang'ati kwa kawaida. Kwa hivyo wanaweza kushikwa bila hatari sana. Hata ikiwa mtu anaingizwa na sumu, anapata tu uvimbe wa eneo na kusikia maumivu na kichefuchefu. Dalili hizi zinapotea katika siku 4.

Reptilia
Mamba Tuatara Kinyonga ni mjusi Nyoka Joka wa Komodo ni mjusi mkubwa kabisa Kobe Kobe-chui Kasa Ng'amba Hata ndege ni reptilia!

Bakteria
Kila spishi ya pathojeni ina tabia ya mwingiliano na miili ya binadamu . Baadhi ya viumbe, kama vile Staphylococcus au Streptococcus, wanaweza kusababisha maambukizi ya ugonjwa wa ngozi, kichomi, ugonjwa wa uti wa mgongo na hata sepsis kupita kiasi, uvimbe wa mara kwa mara ambao huleta mshtuko, kunyong'onyea kwa mishipa ya damu na kifo.[143] Hata hivyo, viumbe hawa ni sehemu ya kawaida ya binadamu na mimea na huwa kwenye ngozi au pua bila kusababisha ugonjwa wowote. Viumbe vingine husababisha magonjwa kwa binadamu, kama vile Rickettsia, ambayo ni kimelea cha ndani ya seli ambayo huweza kukua na kuzaa kama iko ndani ya viumbe wengine. Spishi moja ya Rickettsia husababisha homaya matumbo, ilihali nyingine husababisha homa inayopatikana maeneo ya milima. Klamidia, kundi lingine la vimelea wa ndani, ina ina spishi ambazo zinaweza kusababisha kichomi, au maambukizi ya magonjwa ya njia ya mkojo na kuchangia katika magonjwa ya mishipa ya moyo.[144] Mwisho kabisa, baadhi ya spishi kama vile Pseudomonas aeruginosa, Burkholderia cenocepacia, na Mycobacterium avium ni ni pathojeni ambazo hutaka kutumia hali fulani ya binadamu walio na uhaba wa kinga ya magonjwa ama chanagarawe za s aitiki.[145]

Zabibu
Kuna vyanzo kadhaa vya zabibu zisizo na mbegu, na kimsingi mazao yote ya kibiashara yametokana na vyanzo vikuu vitatu: Thompson Seedless, Russian Seedless, na Black Monukka, aina zote hizi zikiwa ni za spishi ya Vitis vinifera. Hivi sasa kuna zabibu zisizo na mbegu nyingi kiasi, kama vile Einset Seedless, Reliance na Venus, zimekuwa zikilimwa kwa ajili ya ugumu na kwa wastani kuwa baridi kwenye maeneo ya baridi ya kaskazini mashariki ya marekani na kusini mwa Ontario. Fidia ya kuwa na kula zabibu hizi za hali ya juu ni kukosa faida lukuki muhimu zinazotokana na kemikali zenye virutubisho tele zilizopo kwenye mbegu za zabibu.

Kidubini
Kwa jumla idadi ya vidubini ni kubwa kabisa kuliko viumbehai vyote vingine na asilimia 70 za biomasi duniani ni vidubini. Maana viumbe hivi vidogo visivyoonekana kwa macho kwa pamoja ni vizito kushinda wanyama na mimea yote ya dunia.

Nyuki
Nyuma ya tumbo wanabeba mwiba wanaotumia kudunga endapo wakihisi kuna hatari au wameshambuliwa. Wakidunga mwiba huwa wanaingiza pia kiasi kidogo cha sumu katika kidonda. Sumu hii inasababisha maumivu na watu wengine wanaathiriwa vikali na sumu hii lakini si kila mtu. Kuna nyuki wanaokufa baada ya kudunga mwiba kwa sababu mwiba unabaki kwenye kidonda lakini wengine wanaweza kutoa mwiba na kudunga tena.

Mamba (mnyama)
Mamba ni mnyama mwenye uwezo mkubwa wa kung’ata kwa nguvu zaidi kuliko mnyama mwingine yeyote. Kwa mfano, mamba wa maji chumvi wanaopatikana Australia, wanaweza kung’ata kwa nguvu mara tatu zaidi ya samba au samba marara. Pia, taya la mamba lina uwezo wa hali ya juu wa hisi. Uwezo huo unazidi ule wan cha ya kidole cha mwanadamu. Hilo linawezekanaje ukizingatia kwamba ngozi ya mamba ina magamba? Taya la mamba limefunikwa kwa maelfu ya viungo vya hisi. Kila neva imeunganishwa na fuvu la kichwa. Mpangilio huo unalinda nyuzi za neva zilizo katika taya na kufanya sehemu fulani za taya kuwa na uwezo mkubwa wa kuhisi. Kwa sababu ya kuwa na uwezo huo, mamba huweza kutofautisha chakula na uchafu mdomoni mwake. Hilo pia linamwezesha mamba jike kubeba watoto wake kwa kutumia mdomo bila kuwaua.

Metaboli
Mfumo wa umateboli wa kiumbehai unaamua dutu gani ni za faida yaani lishe ni zisizo hasara yaani sumu. Kwa mfano kuna bakteria kadhaa zinazotumia sulfidi ya hidrojeni kama lishe ilhali ni sumu kwa wanyama. [2]

Sumu
Mara nyingi ni wingi tu wa dutu inayofanya tofauti. Kunywa pombe huweza kusababisha tabia ya ukatili, matatizo ya hotuba, na aina tofauti za kupoteza kumbukumbu. Athari hii inaitwa uchukuaji wa sumu. Watu wanao kunywa hata zaidi wanaweza kuwa mshtuko. Wakati huo huo, pombe inaweza kutumika kama dawa ya kuuwa viini.

Bakteria
Endospora haina umetaboli usiyoweza kuonekana nainaweza kustahimmili hali mbaya ya kimwili na kikemikali, kama vile viwango vya juu vya mwanga wa miale ya jua, mionzi ya gamma, sabuni za maji, vipukusi, joto, kuzizima, shinikizo na ukavu.[73] Katika hali hii iliyotulia, viumbe hawa wanaweza kusalia na uwezo wa kujitegemea kwa mamilioni ya miaka,[74][75] na endospora huwezesha bakteria hata kushi kwenye ombwe tupu na mionzi ya anga.[76] Aidha, bakteria ambao hutengeneza endospora wanaweza kusababisha ugonjwa kwa mfano, unaweza kupata kimeta kwa kuvuta hewa yenye endospora za Bacillus anthracis, na uchafuzi wa vindnda vya ndani na endospora za Clostridium tetani husababisha pepopunda.[77]

Mlembe
Walembe ni ndege wadogo wa jenasi "Prodotiscus" katika familia Indicatoridae. Spishi zote zinatokea Afrika chini ya Sahara. Ndege hawa wana rangi za kijivu, kahawa na nyeupe. Wapo baina ndege wachache ambao hula nta ya wadudu-gamba. Hula wadudu na buibui pia, hata matunda mara kwa mara. Mwenendo wa kuongoza watu na wanyama kama nyegere mpaka masega ya nyuki haukuona kwa walembe.

Nondo (mdudu)
Nondo ni wadudu wa oda ya Lepidoptera (lepidos = gamba, ptera = mabawa) ambao wanabeba vigamba juu ya mabawa yao. Nondo wanafanana na vipepeo lakini wanatofautiana kwa umbo la vipapasio. Vile vya vipepeo ni kama nyuzi zenye kinundu mwishoni kwao lakini vile vya nondo vina maumbo mbalimbali bila kinundu. Juu ya hiyo takriban nondo wote hukiakia wakati wa usiku na vipepeo hukiakia wakati wa mchana. Kuna zaidi ya spishi 160,000 za nondo.

Gastroenteritis
Gastroenteritis katika paka na mbwa unasababishwa na wengi wa mawakala sawa kwa binadamu. Viumbe ya kawaida ni:"Campylobakta", "Clostridium difficile", "Clostridium perfringens", na "Salmonella". idadi kubwa ya mimea sumu huweza pia kusababisha dalili. Baadhi ya mawakala ni maalumu zaidi ya aina fulani.Magonjwa gastroenteritis coronavirus (TGEV) hutokea katika nguruwe kusababisha kutapika, kuishiwa maji kuhara. Inaaminika kuwa vishawishi kwa nguruwe na ndege wa pori na hakuna tiba maalumu inapatikana. Ni si uambukizaji kwa binadamu. .

Kipiri
Vipiri au vifutu ni spishi za nyoka wenye sumu katika familia Viperidae. Spishi nyingine huitwa bafe au moma pia.

Saratani ya mapafu
Radoni ni gesi isiyo na rangi na harufu inayotokana na kuharibika kwa mnururisho radiumu, ambayo ni bidhaa zilizooza za urani, zinazopatikana katika umbo la ardhi. Bidhaa za mnururisho zilizooza ioni vitu vya jenetiki, vikisababisha mabadiliko yanayoleta saratani. Radoni ni kisababishi cha pili cha kawaida cha saratani nchini Marekani baada ya uvutaji wa sigara.[20] Hatari huongezeka asilimia 8–16 kwa kila ongezeko la 100 Bq/m³ katika kuwepo kwa radoni .[27] Viwango vya gesi ya radoni hutofautiana kulingana na maeneo na elementi za mchanga ulio chini na miamba. Kwa mfano, katika maeneo kama Cornwall nchini Uingereza (iliyo na granite kama safu ya chini), gesi ya radoni ni tatizo kuu, na majengo yanafaa kuwa na matundu ya kupitishia hewa na fani ili kupunguza kiwango cha gesi ya radoni. United States Environmental Protection Agency Hukadiria kuwa moja kwa maboma 15 nchini Marekani huwa na viwango vya radoni zaidi ya miongozo iliyopendekezwa ya picocurie 4 kwa kila lita (pCi/l) (148 Bq/m³).[28]

Nyoka-miviringo
Nyoka-miviringo ni nyoka wenye sumu wa jenasi "Elapsoidea" katika familia Elapidae. Wamepewa jina hili kwa sababu mwili wao una miviringo mingi, ule wa wachanga hasa.

Mmenyuko wa mzio
Sumu kutoka wadudu wanaochoma au kuuma wadudu kama vile nyuki na nyigu (Hymenoptera) au wadudu wanaobusu (Triatominae) wanaweza kusababisha mmenyuko kali ya mzio.[3][18] Kama mtu alikuwa na mmenyuko kwa sumu katika siku za nyuma, na ilikuwa zaidi ya mmenyuko wa mitaa karibu na eneo la kuumwa, wao wana hatari kubwa kwa mmenyuko kali ya mzio katika siku zijazo.[19][20] Hata hivyo, nusu ya watu ambao wanakufa kutokana na anaphylaxis hawakuwa na maenezi (utaratibu) kwa mmenyuko hapo awali.[21]

Gesi adimu
Gesi hizi zote ziko hewani lakini kwa kiasi kidogo tu. Radoni pekee yake ni hatari ya binadamu lakini si kwa sababu ya tabia zake za kikemia bali na tabia yake ya kifizikia kwa sababu radi ni elementi mnururishi.

Chata
Nyoka hawa hawana sumu lakini spishi kadhaa hung'ata na kusababisha vidonda. Kwa kawaida huwa wanyama-vipenzi katika muda mfupi.

Hongo (nyoka)
Hongo, futa au koboko ni nyoka wenye sumu wa jenasi "Dendroaspis" katika nusufamilia Elapinae (familia Elapidae). Spishi zote zinatokea Afrika tu. Nyoka hawa huishi mitini, lakini futa hukaa chini. Huwinda wakati wa mchana na kukamata mamalia wadogo, ndege na mijusi. Hawa ni hatari sana kwa sababu sumu yao ni kali sana. Kuna liga za neva na za moyo ndani yake. Sumu ya futa ni kali zaidi kuliko ile ya spishi nyingine. Kwa hivyo nyoka huyu ni mgomvi zaidi. Sumu yake inaweza kuua mtu mzima ndani ya nusu saa.

Pathojeni
Si kila bakteria au fungi inasababisha ugonjwa, kinyume chake tunaishi kwa kuwa na mamilioni ya bakteria katika utumbo ambazo ni lazima kuwepo kwa afya yetu. Vidubini hivi vyote ni vidogo mno, havionekani kwa macho.

Bari
Bari ni sumu kali kwa miili ya wanadamu na wanyama. Lakini kuna pia kampaundi ambazo haziyeyuki kabisa katika maji kama vile sulfati ya bari BaSO (inayotokea kama madini kwa jina bariti).

Swila-bahari
Sumu ya swila-bahari ni kali sana, lakini spishi nyingi hazing'ati sana na watu wachache tu wanakufa kwa sababu ya nyoka hawa kila mwaka. Hata hivyo mkiadau anaweza kuingiza sumu ya kutosha kwa kuua mtu kwa sababu nyoka huyu hutumia sumu yake ili kujihami.

Reptilia
Dinosauria wa kale walikuwa reptilia wakubwa sana walikwisha miaka milioni 65 iliyopita. Kufuatana na vumbuzi za hivi karibuni ndege hufikiriwa kuwa na nasaba na dinosauri (kutoka kwa nusuoda ya Theropoda).

Mikolojia
Mikolojia ni tawi la biolojia linalohusika na uchunguzi wa kuvu, ikiwa ni pamoja na maumbile na biokemia, uainishaji wao na matumizi yao kwa binadamu kama chanzo cha tinder, dawa na chakula, pamoja na hatari zao, kama vile sumu au maambukizi.
Kuvu wengi wanazaa sumu, dawa na metaboliti, kwa mfano, aina fulani ya Fusarium.

Protista
Walio wengi huishi baharini au ndani ya viumbe wengine; kwa hiyo pengine ni chanzo cha magonjwa. Protisti wengi ni sehemu ya planktoni na hivyo ni muhimu sana kwa ekolojia ya uhai duniani.

Nungunungu
Nungu ni miongoni mwa spishi 29 za wanyama wagugunaji (rodent) wa familia ya Erethizontidae au Hystricidae. Nungu wanatofautiana kwa ukubwa. Nungu aitwaye Rothschild's Porcupine wa Amerika ya Kusini ana uzito pungufu ya kilo moja; wa Afrika anaweza kukua mpaka kufikia kilo 10. Familia mbili hizi za nungu ni tofauti kabisa na ingawa wote wapo kwenye tawi la Hystricognathi wa oda ya Rodentia, hawahusiani sana. Nungu kumi na moja wa Dunia ya kale, wengi walikuwa ni wa nchi kavu huku wakiwa wakubwa kidogo na wana miiba iliyojikusanya kwa makundi. Inaaminika kuwa wametokana na hystricognaths wengine takribani miaka milioni 30 mapema zaidi kuliko nungu wa dunia ya leo.
Nungu wa dunia ya leo wana umbo ndogo kwa kawaida (japokuwa nungu wa Amerika ya Kaskazini wanafikia kama sm 85 kwa urefu na uzito wa kilogramu 18), huku miiba yao ikiwa imejishikiza mmoja mmoja badala ya kwa makundi na ni wakweaji wazuri, na hutumia muda wao mwingi juu ya miti. Nungu wa dunia ya leo miiba yao ilijitokeza na kukua kwa kujitegemea na wanahusiana zaidi na familia nyingine za wanyama wagugunaji kuliko namna wanavyofahamiana na nungu wa dunia ya kale. Nungu kwa wastani wana uwezo wa kuishi muda mrefu na wanashikilia rekodi miongoni mwa familia yao ya rodent kwa kuishi kwa kiasi cha muda mrefu zaidi, ambayo imevunjwa hivi karibuni na panya aina ya Naked Mole Rat (Heterocephalus glaber).

Escherichia coli
Bakteria za "E. koli" kwa kawaida zimekuwa zikipatikana katika maji ya burudani na uwepo wao hutumika kuashiria uwepo wa kuhasibika kwa kinyesi kwa hivi karibuni, lakini uwepo wa "E. koli" inaweza kosa kuwa dalili ya kinyesi cha binadamu. "E. koli" ni mkadhania katika wanyama wote wasioathiriwa na joto: ndege na mamalia. Bakteria ya "E. koli" pia zimepatikana katika samaki na kasa. Mchanga na udongo pia huifadhi bakteria ya "E." "koli" na baadhi ya aina za "E. koli" ambazo asilishwa . Baadhi ya maeneo ya kijiografia yanaweza kusaidia aina za kipekee za "E. koli" na kinyume, baadhi aina za "E." "koli" zina asili tofauti.

Kuvuta moshi wa sigara inayotumiwa na mtu mwingine
Hoja kuu ya wanaharakati wa wanyama, badala ya matibabu ya wanyama ni hakuna uhakika katika kuendelea kufanya majaribio hayo ya wanyama kuthibitisha madhara mabaya ya tumbaku, ambayo tayari yanajulikana. Uvumi wa uatagazaji kama madai kwamba "katika majaribio moja, kukata vivisectors mashimo katika 'kooni beagles na alimfanya kupumua moshi iliyokolea sigara kwa mwaka mzima wa" . Kikundi pia madai kwamba katika Mkoa Oregon nyani Kituo cha Utafiti, ya nyani rhesus kuishi katika tight, mabwawa chuma na nyani mimba ni wazi nikotini. Pia kuna wanyama disapproval na wanaharakati wa Machi ya utafiti unafadhiliwa Dimes ambayo Nikotini ilitolewa kwa panya na mimba, na kisha watoto walikuwa kupimwa ili kuona namna ya kutumbuiza katika maze a " .Makundi kama PETA ni kutumia misemo kama "Je, si kupata kuchomwa na Philip Morris. Wao ni kutumia pesa yako ya kuumiza wanyama. PETA pia madai kwamba bado kuna swali la kuaminika wa kupima matokeo ya wanyama kwa ajili ya masomo ya tumbaku lakini makala ya "nini Maabara Wanyama bado wanatumia" asserts kuwa serikali kadhaa udhibiti na vyombo vya utafiti na kipimo kilichopo karibu kwamba njia 200 kuhakikisha ufanisi katika masomo ya wanyama. Kamati ya Uratibu ya Interagency juu ya Njia Mbadala ipo kwa ajili ya mapitio ya njia hizi. Kuna longitudomasomo wa sigara huathiri kwamba bado ni haja ya kuwa uliofanywa, na hivyo watafiti wenyewe kuona sasa wanyama masomo na si lazima kuwa chepesi, lakini muhimu.

Nyoka-chale
Nyoka-chale ni nyoka wenye sumu wa jenasi "Homoroselaps" katika familia Lamprophiidae. Wamepewa jina hili kwa sababu ya milia yao ya rangi nzuri. Wanatokea Afrika ya Kusini.

Bakteria
Maambukizi ya bakteria yanaweza kutibiwa na antibaotiki, ambazo huitwa antibakteriasida kama zinaweza kuua vimelea, au kusitisha ukuaji wa bakteria. Kuna antibaotiki za aina nyingi na kila kundi huzuia mchakato tofauti na ule wa pathojenikando na ule unaopatikana kwenye mazingira ilimo. Mfano wa jinsi bakteria wanavyotoa sumu kiuchaguzi ni kloramfebikoli na puromaisini, ambayo huzuia ribosomu ya bakteria, lakini si ribosomu ya yukaryoti ya umbo tofauti.[146] Antibiotiki hutumiwa katika kutibu magonjwa ya binadamu na katika kilimo kikubwa kukuza ukuaji wa wanyama, ambapo zinaweza kuchangia katika ukuaji wa kasi ya uwezo wa kupigana na idadi ya bakteria.[147] Maambukiziyanaweza kuzuiwa kwa kutumia maagizo ya antiseptiki kama vile kusafisha ngozi kabla ya kuitoboa kwa sindano au sirenji, na kwa utunzaji mzuri wa katheta za nyumbani. Vifaa vya upasuaji na vya meno pia husafishwa kuzuia kuchafuka kutokana na bakteria. Sabuni za kuosha kama vile blichi hutumiwa kuua bakteria au pathojeni zingine katika sehemu mablimbali ili kuzuia uchafu na uwezekano wa kuambukizwa ugonjwa.

Ova
Katika wanyama wanaotaga (ndege wote, samaki wengi, amfibia na reptilia) ova huendeleza tabaka za kinga na kupitisha oviduct kwa nje ya mwili. Wao hupandwa na manii ya kiume au ndani ya mwili wa kike (kama katika ndege), au nje (kama katika samaki wengi). Baada ya urutubisho, kiini kinaendelea kukua kwa kulishwa na virutubisho vilivyomo katika yai.

Mtipitipi
Matipitipi yana sumu ndani yao inayoitwa abrini na iliyo na mnasaba na risini, sumu ya mbegu za mbarika. Ganda la mbegu ni gumu sana. Kwa hivyo kumeza tipitipi lisilovunjika hakuleti shida, kwa sababu mbegu inanyewa bila badiliko. Lakini kutafuna na kumeza tipitipi moja tu kunaweza kumwua mtu mzima. Udungaji wa kiasi kidogo cha abrini unamwua mtu pia. Kwa hivyo kutoboa matipitipi na kuyatumia kama shanga ni hatari sana.

Mnyama
Wanyama (jina la kisayansi ni animalia na hutoka katika Kilatini) ni viumbehai wasio mmea, kuvu, bakteria, protista au arkea. Vile vile tunaweza kusema wanyama ni viumbehai wanaotegemea chakula kutoka sehemu nyingine: wao hawana uwezo wa kujitengenezea chakula chao wenyewe kupitia usanisinuru (nishati ya jua) lakini kutoka kwa viumbehai vingine ama wanyama wengine au mimea.
Kufuatana na aina ya chakula tunatofautisha hasa wanaokula mimea wanaoitwa walamani au walamea (kwa Kiingereza: "herbivorous") na wanaokula nyama wanaoitwa walanyama au wagwizi (ing. "carnivorous"). Kuna pia walavyote (ing. "omnivorous") wanaoweza kula kila kitu, ama mimea ama wanyama wengine (ing. "omnivorous").

Ekolojia
Wataalamu wa ekolojia huchungulia kila kitu kuanzia bakteria ndogo katika myeyusho wa kuwalisha hadi athira ya msitu wa mvua kwa halihewa ya dunia.
Ekolojia inalenga kuelewa jinsi gani pande mbalimbali za uhai duniani zinahusiana na mazingira yao. Kila spishi ya viumbehai inategemea makazi maalumu kwa kudumisha maisha yake. Hapo ekolojia inachungulia pia athira ya mabadiliko yanayosababishwa na binadamu kwa makazi haya na ekolojia yao.

Ukukwi
Kukwi hawana sumu lakini wanaweza kung'ata na wakifanya hii husogea kichwa huku na huku ili kusababisha mikwaruzo mibaya.

Mnyama-upupu
Wanyama-upupu (kutoka Kiholanzi ) ni wanyama sahili wa bahari au maji baridi ambao wana seli zinazochoma ngozi na zinazoweza kufanyia samaki na wanyama wadogo wengine wasiweze kusogea. Wala wa Anthozoa wamekazika chini lakini takriban wote wa Medusozoa huogelea majini. Spishi chache kiasi tu zinatokea majini baridi.

Ekinokokasi
Maradhi haya yanasambaa kutokana na chakula au maji yenye mayai ya parasiti kuliwa, au kutokana na kukaribiana sana na mnyama anayeambukizwa. Mayai huingia kinyesi cha wanyama wanaokula nyama nao wakaambukizwa na parasiti. Wanaoambukizwa zaidi ni pamoja na mbwa, mbweha, na mbwa mwitu.
Ili wanyama hawa waambukizwe lazima wale ogani za mnyama mwenye sisti, Wa mifano ni kondoo au panya. Aina ya maradhi ambayo inaumiza binadamu inategemea na namna ya ekinokokasi inayosababisha uambukizo.
Kwa kawaida uaguaji ni ya ultrisoni angalau tomografia ya tarakilishi au taswira za mwangwi mwenye sumaku huenda zinatumika. Majaribio ya damu yatafutayo antibodi dhidi ya parasiti pengine yatasaidia kama ambavyo biopsi inaweza.

Malaria
Shirika la Afya Duniani (WHO) kwa sasa linashauri matumizi ya aina 12 tofauti za viuadudu katika operesheni za kunyunyiza. Hizi ni pamoja na matumizi ya DDT na msururu wa vibadala (kama vile pyrethroids Permethrin na deltamethrin), ili kupambana na malaria katika maeneo ambapo mbu wamekuwa sugu kwa DDT ili kupunguza kasi ya mabadiliko kuelekea usugu. [54] Matumizi haya ya viwango vidogo vya DDT katika afya ya umma yanaruhusiwa chini ya Mkataba wa Stolckholm wa Usimamizi wa Taka za Kemikali Zinazodumu katika Mazingira kwa Muda Mrefu (POPs), ambao unapiga marufuku matumizi ya DDT katika kilimo. [55] Hata hivyo, kwa sababu ya historia yake, nchi nyingi zilizoendelea zimewekea vikwazo matumizi ya DDT hata kwa viwango vidogo. [56] [57]

Orodha ya Viumbe vya Visasili
Pandikizi la mtu (Ulaya) Madubwana wabaya wanaofanana na binadamu
Pegasi (Ugiriki) Farasi mwenye mabawa
Pepo (Duniani kote) Zimwi mtundu
Pepopunda (Uswahili) Pepo mbaya
Piksi (Uingereza) Zimwi mdogo sana

Malaria
Tatizo mojawapo la aina zote za unyunyizaji wa viuadudu majumbani ni usugu unaotokana na mabadiliko ya mbu. Kulingana na utafiti uliochapishwa kuhusu Mosquito Behavior and Vector Control, spishi wa mbu wanaoathiriwa na IRS ni wale wanaopumzika na kuishi majumbani (endophilic), kutokana na mwasho unasababishwa na dawa za kunyunyizia, vizazi vyao wanabadilika kuelekea spishi wanaopumzika na kuishi nje (exophilic), kumaanisha hawaathiriki - ikiwa wanaathirika kwa vyovyote - na IRS, na kufanya mbinu hii kuwa isiyofaa kwa kiasi fulani katika kujilinda.

Mwenyezi Mungu
Kwake Yeye inatoka riziki ya kila kiumbe, na ndiye Mwenye kuhuisha na Mwenye kufisha. Marejeo ya viumbe vyote wakisha kufa na kufufuliwa ni kwake Yeye tu siku ya Kiyama.

Nimonia
Ueneaji wa vimelea huendelezwa visababishi vya hatari vinapokuwa.[15] Ulevi unahusiana na<i data-parsoid='{"dsr":[11815,11841,2,2]}'>Streptokokasi numoniae, vimelea vya anerobi na Kifuakikuu cha maikobakteria; uvutaji huendeleza athari za<i data-parsoid='{"dsr":[11932,11958,2,2]}'>Streptokokasi numoniae, Himofilasi influenzae, Moraksela kataralisi, na Legionella numofila. Kutangamana na ndege kunahusiana na Klamidia sitasi; wanyama wa shambani na Kosiela baneti; aspiresheni ya vitu vya tumboni na vimelea vya anerobi; nayo faibrosi ya uvimbe na Seudomona erujinosa na Stafilokokasi aureasi.[15]Streptokokasi numoniae hutokea sana katika majira ya baridi,[15] na inapaswa kushukiwa kwa watu wanaopumua kiasi kikubwa cha vimelea vya anerobi.[11]

Mende
Mende naye ni miongoni mwa wadudu waharibifu kwenye makazi ya watu.hujilisha kwa chakula cha binadamu na mifugo na kuacha harufu mbaya sana. [8] Pia huweza kusafirisha vimelea vya magonjwa mpaka hata kwa binadamu hata mpaka vile vimelea ambavyo ni hatari kwa binadamu hasa katika mazingira hasa ya hospitalini.[9][10]

Spishi
Kila spishi inaweza kupewa jina la kisayansi kufuatana na kanuni za uainishaji. Hali halisi wanyama wakubwa wameshaainishwa karibu wote lakini bado kuna wadudu, viumbehai wa baharini na bakteria wengi ambao hawajaainishwa bado.

Menofisi
Nyoka hawa hawana sumu na hawaihitaji kwa sababu wanakula mijusi tu. Wakishikwa na watu hawang'ati kwa kawaida, lakini tahadhari kwa sababu nyoka wachimbaji fulani wanafanana na menofisi na hawa hung'ata na huwa na sumu, ingawa hawawezi kuua mtu mzima.

Orodha ya Viumbe vya Visasili
Malaika (Ukristo, Uyahudi na Uislamu) Kuwa wa mbinguni wenye mabawa
Mantikora (Uajemi) Mvyauso wa binadamu, nge na simba au mvyauso wa simba, popo na nge
Mbilikimo (Ulaya) Zimwi mdogo wa ardhi
Mchawi (Duniani kote) Mtu mwenye uweza ya ajabu
Milihoi (Uswahili) Pepo mbaya
Minotauri (Ugiriki) Mtu mwenye kichwa cha fahali
Monosero (Ulaya) Mvyauso wa kulungu, farasi, tembo na nguruwe mwenye pembe moja
Mtu-fisi (Afrika) Mtu awezaye kugeuza fisi
Mtu-mbwa (Duniani wote) Mtu awezaye kugeuza mbwa
Mumiani (Uswahili) Kiumbe kama vampiri anyonyaye damu
Muza (Ugiriki) Zimwi wa fani
Mzimu (Uswahili) Pepo wa mababu
Mzuka (Duniani kote) Pepo wa marehemu

Kuvuta moshi wa sigara inayotumiwa na mtu mwingine
Hii ni hatari kwa wanyama kama seagulls na turtles kwa sababu wakati kuwekwa katika miili kubwa ya maji kama bahari, na Sumu ya kitako sigara inaweza kuwa madhara kwa maisha ya viumbe wa majini. Watafiti katika Chuo Kikuu cha Jimbo San Diego kudai kwamba filter-tipped butts sigara ni sumu hasa kwa ajili ya maji safi na samaki baharini . Hata moja tu sigara kitako peke yake soaking kwenye maji kwa siku ni madhara ya kutosha kwa kuua 50% ya samaki katika lita moja ya maji . Pombo kuwa na blubber wengi katika majini maisha na sumu kujihusisha pale, hivyo pombo hasa ni wengi walioathirika na sumu ya .

Muumakondoo
Waumakondoo ni nyoka wa jenasi "Psammophylax" katika familia Lamprophiidae. Wamepewa jina hili kwa sababu watu walifikiri kwamba nyoka hawa wanaweza kuuma kondoo. Lakini hiyo si kweli. Meno yao ni madogo na yapo nyuma katika taya. Isitoshe sumu yao siyo kali sana na haiwezi kuua mnyama mkubwa.

Kobe
Makobe ni wanyama wadogo hadi wakubwa wa oda Testudines katika ngeli Reptilia. Spishi zinazoishi baharini huitwa kasa.

Kunguru
Baadhi ya kunguru huonwa kuwa ni waharibifu na tunajua kwamba kunguru mkubwa kaskazi ("Corvus corax"), kunguru mkubwa wa Australia ("Corvus coronoides") na kunguru mlamizoga ("Corvus corone") wanaweza kuua wanakondoo dhaifu. Lakini mara nyingi hula mizoga iliyouawa karibuni kwa namna nyingine, ugonjwa k.m. Wengine wanaweza kuiga sauti ya binadamu, lakini hawawezi kuongea kama kasuku. Kunguru waliofundishwa kuongea, huonwa kama sehemu muhimu ya Asia ya Mashariki, kwa sababu kunguru huonwa kama alama ya bahati. Baadhi ya watu wanafuga kunguru kama wanyama wa nyumbani. Japo binadamu hawawezi kuwatambua kunguru, kunguru wanaweza kuwatambua watu na kuelewa kwamba hawa ni watu wabaya au la.

Plastiki
Plastiki huoza polepole sana. Hii inasababisha machafuko ya mazingira hasa pasipo na huduma za takataka. Aina nyingi zikichomwa zinatoa gesi za sumu. Matengenezaji wa Plastiki yanahitaji matumizi ya kemikali nyingi za sumu ambazo ni hatari kwa mazingira.

Orodha ya Viumbe vya Visasili
Dhampiri (Balkani) Nusu binadamu na nusu vampiri
Dragoni (Duniani kote)
Driadi (Ugiriki) Nimfa wa miti
Dubwana (Duniani kote) Kiumbe cho chote chenye kutisha cha visasili kama: Mumiani, Jitu, Joka na kadhalika.

Antibiotiki
Antibiotiki nyingi huwa ni sumu kwa bakteria; hata hivyo, kwa kuwa neno limekuwa likitumika pia kuelezea madawa ambayo hutumika kuzuia magonjwa kama malaria, na yale yanayosabibishwa na virusi au protozoa. Antibiotiki zote zina tabia ya kuwa na uchaguzi inapotumika kama sumu. Zinakuwa hatari sana kwa viumbe vinavyoingia ndani ya kiumbe kingine kuliko vile vinavyokuwa ndani ya mnyama au binadamu ambaye hutumia kama tiba.

Nyegere
NYEGERE (Honey burger)
a.k.a "The fearless animal"
TABIA NA MAMBO YAKE MENGINE
Nyegere ni mnyama mwenye wivu na
mapenzi makubwa sana kwa jike
lake, hutembea nyuma ya jike huku
akiwa ameziba sehemu za siri za jike,
hata jani tu likiigusa sehemu ya siri
ya jike litararuliwa na kupokea
kichapo cha hatari,maana wivu wake
ni kuwa jani laitakuwa "limefaidi
utamu" wa jike
Nyegere anaweza kununua ugomvi
mpaka kijiji cha sita, walina asali
ndio waathirika wakubwa wa hasira
za Nyegere,anaweza kuujambia
mzinga akala kidogo asali na
kupeleka kwa mke,mlina asali akifika
na kupakua, nyegere ana uwezo ya
kufuatilia harufu ya aliyeiba asali
yake mpaka nyumbani, na akifika
anavunja mlango na kuingia ndani
na kumvamia mwizi wa asali yake
(ukizingatia milango ya vijijini si
imara). Watu wengi vijini
wameuwawa kwa namna hii.
Huko Singida aliwahi kusafiri zaidi ya
kilomita saba usiku kwa usiku
anafuata harufu ya mtu aliyelina
mzinga wa asali aliyoijambia,
alipofika akavunja mlango na kukuta
wamelala watu wanne kwenye mkeka
mmoja,akabagua yule mwizi wake,
akagawa kichapo halafu akarudi
porini kimya kimya
Ni mnyama mdogo anayekula nyoka,
kenge, majani, matunda, kenge,
mizoga ya binadamu, chui, simba,
duma, ndege n.k...kwa kifupi anakula
kila kitu na ngozi yake ni ngumu
sana kiasi kwamba mishale na mikuki
au risasi ni ngumu kupenya..ukitaka
kumuua ni kumpiga katika fuvu la
kichwa chake na kitu kizito au risasi
kichwani,katika guines world book of
records yeye ndio the most fearless
creature on the planet mwili wake
haudhuriki na sumu ya nyoka wa
kawaida na ikitokea ameumwa na
nyoka mwenye sumu kali na sumu
ikapenya kwenye damu yake
itamfanya alale kwa masaa kadhaa tu
kisha ataendelea na mambo yake.
Ana meno makali/magumu sana
yenye uwezo wa kupasua hata jumba
la kobe. .Ashawahi kukutwa
akipigana na simba na hata tembo
na vifaru katika nyakati tofauti.
Ni mvivu katika maswala ya nyumba
yake hivyo basi anapojisikia uvivu
hujilaza sehemu yoyote
inayomfaa..ishaonekana akiwa
kajiliza katika pango la mbwa mwitu
kama kwake.
Wanapatikana India,Kusini
magharibi barani Asia na Afrika.

Pweza
Pweza wanaweza kushambulia watu lakini hii ni adimu. Wakichochewa wanauma kwa domo lao na wanatoa sumu, lakini spishi moja tu, pweza mizingo-buluu, ana sumu inayoweza kuua watu

Kuvu
Kuvu hutoa pia madawa na sumu. Chakula kinachooza mara nyingu huwa na miseli ambayo ni sumu kwa wanadamu. Hata sehemu za uyoga ni sumu kali. Kinyume chake aina nyingine za uyoga ni chakula bora kwa sababu ni chanzo cha protini nzuri.

Penisilini
Penisilini (wakati mwingine hujulikana kwa ufupi kama PSN) ni kundi la dawa za antibiotiki zinazotokana na kuvu "Penicillium chrysogenum". Penisilini zote ni antibiotiki za Beta-laktami na zinatumika kwa kutibu maambukizi yanayosababishwa na bakteria zinazoweza kuathiriwa, kwa kawaida bakteria za aina Gram-chanya.

Nguruwe
Nguruwe ni omnivora, yaani wanakula nyama na majani. Nguruwe hula mabaki na hujulikana kwa kula chakula chochote, kujumuisha wadudu, minyoo, magamba ya miti, takataka na hata nguruwe wengine. Wakiwa mwituni hula majani, nyasi, mizizi, matunda na maua. Kwa nadra, nguruwe wakiwa wanafugwa, huweza kula watoto wao kama wakichukizwa sana.

Mdudu-gamba
Wadudu-gamba au wadudu magamba ni wadudu wadogo wa familia ya juu Coccoidea katika oda Hemiptera ya nusungeli Pterygota (wenye mabawa). Spishi nyingi ni sumbufu, hususa kama wadudu wakiwa tele juu ya mimea, kwa sababu wanafyunza utomvu, kama vidukari na nzi weupe. Lakini hawasambazi virusi kwa sababu hawaendi kutoka mmea mmoja kuelekea mmea mwingine, kama nzi weupe. Hata shida ya kuvu inayokua kwa mana siyo kubwa kuliko shida za vidukari na nzi weupe. Spishi kadhaa hutumika kwa udhibiti wa kibiolojia ili kuua mimea misumbufu, hususa mimea iliyowasili (au kuwasilishwa) kutoka bara jingine. Wadudu-gamba wenyewe huuawa na wadudu wengine, kama wadudu-kibibi, wadudu mabawa-vena, nyigu wa kidusia n.k. Pia kuna kuvu viuawadudu (entomopathogenic fungi) inayoambukiza wadudu hawa, kama "Beauveria bassiana", "Lecanicillium lecanii" na "Aschersonia marginata".

Simba
Kitoweo cha simba hujumuisha wanyama wengi wakubwa, hasa wildebeest, nyati, impala, pundamilia, na warthogs kwa Afrika na nilgai, wild boar na aina kadhaa za tandala huko India. Spishi nyingine huwindwa kutokana na upatikanaji wao.

Ukimwi
Aina mbili za VVU zimetambulika: VVU-1 na VVU-2. VVU-1 ni virusi vilivyotambulika kwanza (na ambavyo mwanzoni vilijulikana pia kama LAV au HTLV-III). Virusi hivi vina sumu kali, vyenye kuambukiza,[78] na ndivyo visababishi vikuu vya visa vingi vya maambukizi ya VVU kote ulimwenguni. Kiwango cha chini zaidi cha uambukizaji wa VVU-2 ikilinganishwa na VVU-1 huonyesha kuwa watu wachache zaidi walio katika hatari ya VVU-2 wataambukizwa kila wanapokumbana na virusi hivi. VVU-2 hupatikana zaidi Afrika Magharibi kwa sababu ya uwezo wake wa chini wa kuambukiza.[37]

Ugonjwa sugu wa njia za pumzi zilizofungana
Uhatarisho mkali na wa muda mrefu kwa vumbi, kemikali na moshi kazini huongeza hatari ya ugonjwa sugu wa mapafu yaliyofungana kwa wavutaji na wasiovuta.[31] Uhatarisho kazini unaaminika kuwa kisababishi katika asilimia 10-20 ya visa.[32] Nchini Marekani, uhatarisho huu unaaminika kuhusiana na zaidi ya asilimia 30 ya visa katika watu wasiowahi kuvuta, na inawezekana huwakilisha hatari kubwa zaidi katika nchi zisizo na sheria za kutosha.[1] Viwanda na vyanzo kadhaa vimelaumiwa, ikiwa ni pamoja na [29] viwango vya juu vya vumbi katika uchimbaji makaa ya mawe, uchimbaji dhahabu, na viwanda vya nguo za pamba, kazi zinazohusisha kadimiamu na isosianati, na moshi wa kulehemu.[31] Kufanya kazi ya kilimo pia ni hatari.[29] Katika kazi zingine, hatari imekadiriwa kuwa sawa na pakiti nusu hadi mbili za sigara kila siku.[33] Uhatarisho wa vumbi yasilika pia unaweza kusababisha ugonjwa sugu wa mapafu yaliyofungana, na hatari isiyohusiana na ile ya silikosisi.[34] Athari za uhatarisho wa vumbi na moshi wa sigara huonekana kuwa ya kikemikali au hata zaidi.[33]

Nyoka-maji (Colubridae)
Nyoka hawa wana sumu lakini chonge ni nyuma kwa utaya na sumu si hatari kwa watu. Wakitishwa spishi kadhaa hunyoosha kichwa katika pembetatu, kufungua midomo na kufyoa. Hata wanaweza kushambulia.

Yai
Yai ni njia ya wanyama jinsi wanavyozaa kama vile ndege, reptilia, samaki na wadudu wengi. Mayai ya mamalia na wanyama wengine kadhaa hukua ndani ya mwili, katika uterasi kwa kawaida.

Mjusi-nyungunyungu
Mijusi-nyungunyungu ni wanyama watambaachi katika oda Squamata ya ngeli Reptilia. Wanyama hawa hawafikiriwi kuwa mijusi wa kweli, lakini wataalamu wengine wanafikiri kwamba wana nasaba na familia ya mijusi Lacertidae.

Mchwa
Hata hivyo, watu wengi huona mchwa kama wasumbufu haswa anapoishi karibu na majengo ya watu. Mchwa hula mbao na kwa hiyo huharibu milango na maboriti ya nyumba. Kwa hiyo, watu wengi hutafuta madawa ya kuua wadudu ant killers. Wanaofanya taaluma ya pest control kwanza huangalia mchwa ni wa aina gani ili aweze kujua amejificha wapi maana wao hujifinya pahala kwingi.https://en.wikipedia.org/wiki/Ant

Kuvu Kiuawadudu
Spishi za Entomophthorales zina uwezo mkubwa wa kuua wathiriwa wao na husababisha magonjwa ya mlipuko katika umma za wadudu. Lakini spishi za makundi mengine hazifanyi hii mara nyingi. Kuvu viuawadudu haziui wadudu wote lakini kila spishi ya kuvu huua nambari fulani ya spishi za wadudu tu. Ili kufaa kama dawa ya kibiolojia lazima kuvu iwaue idadi kiasi ya wadudu. Vilevile lazima kuvu hii ichanganyikwe na maji au mafuta na viambato vyingine au katika unga, na mchanganyiko huu lazima uweze kuhifadhiwa angalau miezi sita. Watu wanahitaji pia njia ya kunyunyiza dawa hii: aina ya bomba la kupulizia, dozi, wakati wa siku n.k.

Mdudu Mkia-fyatuo
Wadudu mkia-fyatuo ni wadudu wadogo bila mabawa wa nusungeli Collembola (ngeli kufuatana na wataalamu wengi) katika nusufaila Hexapoda walio na mkia kama springi. Kwa kawaida wadudu hawa wana urefu wa chini ya mm 6. Wale wa Entomobryomorpha na Poduromorpha wana kiwiliwili kilichorefuka, lakini wale wa Symphypleona na Neelipleona wana kiwiliwili cha mviringo. Fumbatio ina pingili sita au kasa. Ile ya kwanza inabeba kasiba dogo kwa upande wa tumbo (collophore) ambayo inafanya kazi katika kunywa maji. Mwishoni kwa fumbatio kuna kiambatisho kama mkia chenye umbo wa kiuma (furcula). Kiambatisho hiki kimekunjika chini ya tumbo zaidi ya muda na kushikilika kwa mvuto na muundo mdogo unaoitwa retinaculum. Kikifyatuliwa kinagonga didhi ya tabaka la chini na mdudu atupwa juu kwa nguvu mbali na mbuai au hatari nyingine. Wadudu hawa hula maada ya viumbehai na vijiumbe.

Kodata
Samaki, amfibia, reptilia na mamalia ni oda ndani ya vertebrata.

Tiripsi
Tiripsi au vithiripi ni wadudu wadogo sana wa oda Thysanoptera (thysanos = nyoya yabisi, ptera = mabawa) katika nusungeli Pterygota (wenye mabawa). Wanatokea kila mahali pa dunia isipokuwa Antakitiki. Wadudu hawa ni wadogo kabisa. Spishi nyingi ni mm 1 tu au ndogo zaidi na hula kuvu na spora zao (aina za vijimbegu vya kuvu) au hufyonza maji ya seli za mimea. Spishi nyingine hula wadudu wadogo wengine na zinafika zaidi ya mm 1, lakini spishi za jenasi "Idolothrips", zinazokula spora za kuvu, ni kubwa kuliko zote na zinaweza kufika mm 14. Kwa sababu ya ukubwa wao mdogo tiripsi wana mabawa sahili: umbo wa mrija bila vena wenye matamvua ya manyoya. Mandibulo ya kulia imepungua mpaka kubaki kama salio tu au imetoweka kabisa. Ile ya kushoto imekuwa sindano ya kupenya tishu ya mmea au mdudu. Koromeo iingizwa ili kufyonza maji ya seli. Kwa sababu ya hii tiripsi ni wasumbufu wakiwa wengi juu ya mimea iliyopandwa shambani.

Nyigu
Nyigu ni wadudu wa nusuoda Apocrita katika oda Hymenoptera wasio nyuki au sisimizi. Wadudu hawa wote ni mbuai au vidusia lakini ni lava tu ambao hula mawindo au mwathirika. Wadudu wapevu hula mbochi, mbelewele au vitu vyingine vyenye sukari. Nyigu mbuai hukamata wadudu (viwavi mara nyingi) au arithropodi wengine. Huwaweka katika tundu ardhini au katika tundu lililoundwa kwa matope au kwa aina ya “karatasi” baada ya kuwapooza kwa sumu katika ganglioni kuu. Halafu nyigu hulitaga yai juu ya mdudu aliyekamatwa. Huyu aendelea kuwa hai na kwa hivyo lava wa nyigu akitoka kwenye yai anapata chakula kisichooza. Hata mdudu bila bahati afa tu akiwa ameliwa takriban kabisa. Jambo la nyigu vidusia linafanana lakini nyigu hawa huacha mwathirika ambapo alimpata. Hutaga yai au mayai juu au ndani yake na lava wakitoka kwenye mayai wanaanza kula mwathirika. Kwa sababu ya mwenendo huu nyigu vidusia hutumika sana kwa kufanya udhibiti wa kibiolojia dhidi ya visumbufu.

Escherichia coli
Baadhi ya aina za "E. koli," kama vile O121 na huzalisha sumu zinazoweza kuwa hatari. Sumu ya chakula inayotokana na "E. koli" husababishwa na kula mboga amabzo hazikuoshwa au nyama ambayo haikupikwa vizuri. O157: H7 pia ina sifa mbaya ya kusababisha athari kubwa na hata kusababisha matatizo yenye kutishia maisha kama vile ugonjwa wa hemoliti-uremiki (HUS). Aina hii inahusishwa na mkurupuko wa 2006 wa "E. coli" huko Marekani kutokana na mchicha mbichi. Ukali wa ugonjwa unatofautiana mno, hivyo unaweza kuwa mbaya, hasa kwa watoto wadogo, wazee au walio na upungufu wa kinga, lakini ni mara nyingi si kali. Awali, njia zisizozingatia usafi katika kuandaa nyama nchini Uskoti kuliwaua watu saba mwaka 1996 kutokana na sumu ya "E. koli" , na kuacha mamia zaidi wakiwa wameambukizwa. "E. koli" inaweza kuhifadhi enterotoksini zisizoathiriwa na joto na zinazoathiriwa na joto. Hiyo ya mwisho, huitwa LT, ina sehemu moja A na tano za B zilizopangwa katika holotoksini moja, na ni sawa sana katika umbo na utendajikazi na sumu ya kipindupindu. Sehemu za B husaidia katika kushikilia na kuingia kwa sumu ndani ya seli za matumbo ya kimelea, wakati sehemu ya A hupasuliwa na kuzuia seli kufonyonza maji, na kusababisha kuhara. LT ni huzalishwa na njia ya uzalisha ya Aina ya 2.

Kizambarau
Vizambarau ni nyoka wenye sumu wa jenasi "Amblyodipsas" katika familia Lamprophiidae. Asili ya jina lao ni rangi yao.

Instruction: Given a question, retrieve Wikipedia passages that answer the question.