Question: Mji mkuu wa Namibia ni upi?

Namibia
Mji mkuu ni Windhoek (wakazi 322.500).

Kiǃxóõ
Ki!xóõ (au Kitsasi) ni lugha ya Khoisan nchini Namibia na Botswana inayozungumzwa na Wa!xóõ. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Ki!xóõ nchini Botswana imehesabiwa kuwa watu 2000. Pia kuna wasemaji 500 nchini Namibia (2014). Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Ki!xóõ kiko katika kundi la Kituu.

Mto Mwekundu
Hanoi mji mkuu wa Vietnam iko kando la Mto Mwekundu. Maji yake huwezesha kilimo cha mpunga katika tambarare za Vietnam ya Kaskazini.

Mkoa wa Karas
Mkoa wa Karas ni moja ya mikoa 13 ya kujitawala ya Namibia lenye wakazi 69,677 kwenye eneo la 161,325 km². Mji mkuu ni Keetmanshoop.

Botswana
Mji mkuu wa Botswana ni Gaborone.

Mkondo wa Benguela
Ukipita kwenye pwani la Namibia husababisha hali ya hewa kavu sana. Baridi ya mkondo wa Benguela hupoza upepo kutoka kusini-magharibi na kuusababisha kunyesha unyevu wake kama mvua baharini hivyo kuzuia mvua barani. Jangwa la Namib ni tokeo la mazingira haya. Halijoto ya maji kwenye mwambao wa Namibia huwa ni kwenye 15 °C na ukungu hutokea mara kwa mara mwambaoni.

Modibo Keïta
Baada ya kurudishwa mji mkuu wa Bamako mnamo Februari 1977 katika kile kilichodaiwa kuwa ni hatua ya serikali kuelekea upatanisho wa kitaifa katika maandalizi ya kufunguliwa kwake. Modibo Keita alikufa akiwa bado ni mfungwa, Mei 16, 1977. Sifa zake zilirejeshwa mwaka 1992 baada ya kupinduliwa kwa Moussa Traoré na uchaguzi wa rais wa baadaye uliompitisha Alpha Oumar Konaré. Sanamu ya kumbukumbu ya Modibo Keita iliwekwa Bamako Juni 6, 1999.

Rasi ya Kaskazini
Rasi Kaskazini ni moja kati ya majimbo 9 ya Afrika Kusini lenye takriban 30% ya eneo la taifa lote. Imepakana na Atlantiki, Botswana na Namibia. Jimbo liliundwa 1994 wakati wa kugawa jimbo la Rasi la awali. Mji mkuu ni Kimberley.

Norwei
Mji mkuu wake una wakazi wanaozidi 530,000. Miji mingine mikubwa ni pamoja na Bergen wenye wakazi 230,000 na Trondheim wenye wakazi 150,000; yote miwili imewahi kuwa miji mikuu ya Unowe katika miaka ya mwanzoni.[1]

Mji wa Ho Chi Minh
Mji wa Ho Chi Minh (Kivietnam: Thành phố Hồ Chí Minh, "Sài Gòn") ni mji mkubwa nchini Vietnam mwenye wakazi zaidi ya milioni 7,1. Iko katika kusini ya taifa hili. Hadi 1975 ilijulikana kwa jina la Saigon ikiwa ni mji mkuu wa nchi ya Vietnam Kusini. Baada ya kutwaliwa na jeshi ka Vietnam Kaskazini ukapewa jina jipya kwa heshima ya kiongozi ya kaskazini marehemu Ho Chi Minh.

Kubango
Haielekei baharini bali kusini inapoishia katika jangwa la Botswana. Njiani inapita Namibia kwenye kishoroba ya Caprivi. Kuanzia Nambia mto huitwa kwa jina la Okavango.

Lusaka
Lusaka ni mji mkuu wa Zambia. Jiji la Lusaka liko Kusini ya Kati ya Zambia, na mahali pake ni 15°25' Kusini, 28°17' Mashariki . Iko futi 4200 (au mita 1400) juu ya UB. Idadi ya wakazi wake imekadiriwa kuwa watu 1,391,000 (mwaka wa 2000).

Jangwa la Namib
Namib haina makazi ya watu isipokuwa miji michache pwani. Miji muhimu ni Swakopmund na Walvis Bay penye bandari kuu ya Namibia. Lüderitz ni mji mdogo tu uliokuwa muhimu zaidi zamani za kuchimba almasi karibu na mji huu.

KwaZulu-Natal
KwaZulu-Natal ni moja kati ya majimbo tisa ya Afrika Kusini. Imepakana na Uswazi, Msumbiji, Lesotho, Bahari Hindi na majimbo ya Afrika Kusini ya Mpumalanga, Rasi ya Mashariki na Dola Huru. Jimbo liliundwa 1994 kwa kuunganisha jimbo la Natal na bantustan ya KwaZulu. Mji mkuu ni Pietermaritzburg.

Namibia
Kijerumani na Kiafrikaans zilikuwa lugha rasmi pamoja na Kiingereza hadi uhuru. Wakazi wengi hutumia Kiafrikaans kama lugha ya pili, na 10.4% kama lugha ya kwanza. Kijerumani ni lugha ya kwanza wa 32% za wakazi wenye asili ya Ulaya.

Michael Ranneberger
Mnamo Agosti mwaka wa 1994, akawa Naibu Mkuu wa Misheni katika mji mkuu wa Mogadishu. Huduma yake kama Naibu Mkuu wa Misheni katika mji mkuu wa Maputo kuanzia mwaka wa 1986 hadi mwaka wa 1989 ilijumuisha miezi nane kama mjukumu wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe, wakati mpango wa msaada wa dharura wa Shirika la Maendeleo ya Kimataifa la Marekani,(USAID) nchini Msumbiji ulikuwa mmoja wa mpango kubwa zaidi katika sub-Saharan ya Afrika. Kama ofisa wa dawati nchini Angola kuanzia mwaka wa 1981 hadi1984 alihudumu kama mwanachama wa Katibu Msaidizi wa timu ya Crocker katika mazungumzo ya kuleta uhuru katika nchi ya Namibia na kuondolewa kwa vikosi vya Kuba nchini Angola.

Namibia
Namibia ni nchi ya Afrika ya Kusini kwenye pwani ya Atlantiki.

Air Namibia
Ndege za kwenda Windhoek and London Gatwick zilizimamishwa mnamo Mei 2009.

Historia ya Namibia
Baada ya Vita Kuu ya Pili ya Dunia serikali ya Afrika Kusini ilieneza siasa yake ya apartheid pia katika Afrika ya Kusini-Magharibi ikijaribu kulitendea eneo hilo kama sehemu kamili ya Afrika Kusini. Hii haikukubaliwa na Umoja wa Mataifa na nchi nyingi za dunia.

Namialo
Namialo ni mji wa mkoa wa Nampula nchini Msumbiji. Idadi ya wakazi wake ni takriban 32.899.

Mkoa wa Kusini (Zambia)
Miji mikubwa ni pamoja na Livingstone na Kalomo.

Namutumba
Namutumba ni mji mkuu wa Wilaya ya Namutumba nchini Uganda.

Nha Trang
Da Nang (thành phố Nha Trang) mji mkuu, Nam Trung Bo, Vietnam, na km 1300 kutoka kusini mwa mji wa Hanoi. Uwanja wa Ndege wa Cam Ranh km 36 kutoka kaskazini mwa mji wa Nha Trang. Cam Ranh, Tuy Hoa, kutoka kaskazini mwa mji wa Nha Trang.

Maputo
Maputo ni mji mkuu wa Msumbiji. Hadi 1976 ilijulikana kwa jina la Kireno la Lourenço-Marquès. Serikali mpya ya Msumbiji huru chini ya rais Samora Machel iliipa jina jipya la Maputo.

Mkoa wa Omaheke
Mkoa wa Omaheke ni moja ya mikoa 13 ya kujitawala ya Namibia lenye wakazi 67,496 kwenye eneo la 84,732 km². Mji mkuu ni Gobabis.

Msumbiji (kisiwa)
Mwaka 1898 mji mkuu ulihamishwa kwenda Lourenco Marques (leo Maputo). Kisiwa kilianza kurudi nyuma. Katika miaka ya 1960 daraja lilijengwa kati ya kisiwa na bara.

Bahamas
Mji mkuu wa Nassau uko kwenye kisiwa cha New Providence.

Namibia
Asilimia 7 wana asili ya Ulaya, hasa Makaburu na Wajerumani, na asilimia 8 ni machotara.

Mkoa wa Ohangwena
Mkoa wa Ohangwena ni moja ya mikoa 13 ya kujitawala ya Namibia lenye wakazi 227,728 kwenye eneo la 10,582 km². Mji mkuu ni Eenhana.

Nacala
Nacala ni mji wa mkoa wa Nampula nchini Msumbiji. Idadi ya wakazi wake ni takriban 224.853.

Nampula
Nampula ni mji mkuu wa mkoa wa Nampula nchini Msumbiji. Idadi ya wakazi wake ni takriban 388.526.

Namibia
11.3% za wakazi wanatumia lugha za Kikhoisan.

Kunene (mto)
Serikali ya Namibia ilipanga kutengeneza lambo kwenye maporomoko ya Epupa. Mipango hii imepingwa vikali kwa sababu inaonekana kuhatarisha ekolojia ya eneo pamoja na hali ya maisha ya Wahima walio wenyeji.

Walvis Bay
Walvis Bay (Walvisbaai) ni mji wa Namibia katika Mkoa wa Erongo.

Mekatilili Wa Menza
Alifariki mwaka wa 1914, na alizikwa Bungale, katika Wilaya ya Magarini.^ a b Central Bureau of Statistics — Population Projections by Province 2. ^ Pulse Africa. "Not to be Missed: Nairobi 'Green City in the Sun'". pulseafrica.com. http://www.pulseafrica.com/Highlights_1110000000_1_Nairobi+Green+City+In+The+Sun.htm. Ilitolewa 2007-06-14. 3. ^ City-Data.com. "Nairobi History". http://www.city-data.com/. http://www.city-data.com/world-cities/Nairobi-History.html. Ilitolewa 2008-08-25. 4. ^ http://www.city-data.com/world-cities/Nairobi-History.html 5. ^ AlNinga. "Attractions of Nairobi". alninga.com. http://alninga.com/articles-directory/relationships/dating/attractions-of-nairobi.html. Ilitolewa 2007-06-14. 6. ^ "Population distribution by province/district and sex: 1979-199 censuses". Kenya Central Bureau of Statistics. http://www.cbs.go.ke/sectoral/population/census1999.html. Ilitolewa 2009-03-20. 7. ^ Bauk. "Håvar Bauck's city guide to Nairobi". bauck.com. http://www.bauck.com/places/nairobi.asp#The_business_hub_of_Africa. Ilitolewa 2007-06-17. 8. ^ http://www.millenniumit.com/esp/news_7.php 9. ^ United Nations University. "Nairobi: National capital and regional hub". unu.edu. http://www.unu.edu/unupress/unupbooks/uu26ue/uu26ue0o.htm. Ilitolewa 2007-06-17. 10. ^ RCBowen Kenya. "Attractions of Nairobi". kenya.rcbowen.com. http://kenya.rcbowen.com/cities/nairobi.html. Ilitolewa 2007-06-18. 11. ^ Merriam-Webster, Inc (1997). Merriam-Webster's Geographical Dictionary. Merriam-Webster. pp. 786. ISBN 0877795460. http://books.google.com/books?id=GN9UQMuNQNkC&pg=PA786&d. 12. ^ Dutton, E.A.T. (1929). "1". Kenya Mountain. Introduction by Hilaire Belloc (1 ed.). London: Jonathan Cape. pp. 1–2. 13. ^ United States Embassy. "Quiet Memorials Mark Fourth Anniversary of Embassy Bombing". usembassy.gov. http://www.usembassy.gov/nairobi/wwwhrann.html. Ilitolewa 2007-06-17. 14. ^ Perceptive Travel. "Nairobi by Degrees". perceptivetravel.com. http://www.perceptivetravel.com/issues/0506/hein.htm. Ilitolewa 2007-06-14. 15. ^ The East African (1998-11-02). "Karura: Are We Missing the Trees for the Forest?". nationmedia.com. http://www.nationaudio.com/News/EastAfrican/0211/Opinion/Opinion3.html. Ilitolewa 2007-06-14. 16. ^ World Travels. "Nairobi Climate and Weather". wordtravels.com. http://www.wordtravels.com/Cities/Kenya/Nairobi/Climate. Ilitolewa 2007-06-14. 17. ^ United Nations. "Travel and Visa Information". unhabitat.org. http://www.unhabitat.org/content.asp?typeid=19&catid=546&cid=4939. Ilitolewa 2007-06-20. 18. ^ Gaisma. "Nairobi, Kenya - Sunrise, sunset, dawn and dusk times, table". gaisma.com. http://www.gaisma.com/en/location/nairobi.html. Ilitolewa 2007-06-22. 19. ^ "Average Conditions Nairobi, Kenya". BBC Weather. http://www.bbc.co.uk/weather/world/city_guides/results.shtml?tt=TT000300. Ilitolewa 18 Agosti 2009. 20. ^ Nairobi City Council. "Councillors, Wards & Constituencies". nairobicity.org. http://www.nairobicity.org/departments/councillors.asp?search=%25&page=1. Ilitolewa 2007-06-20. 21. ^ See: Nairobi Province 22. ^ Nairobi City Council. "Living in Nairobi". nairobicity.org. http://www.nairobicity.org/articles/default.asp?search=living. Ilitolewa 2007-06-20. 23. ^ Monsters and Critics. "Urban Somali refugees call Nairobi's "Little Mogadishu" home". news.monstersandcritics.com. http://news.monstersandcritics.com/africa/features/article_1233394.php/Urban_Somali_refugees_call_Nairobis_little_Mogadishu_home. Ilitolewa 2007-06-20. 24. ^ Travel Blackboard. "Nairobi". etravelblackboard.com. http://www.etravelblackboard.com/index.asp?nav=65&id=58431. Ilitolewa 2007-06-25. 25. ^ The Standard. "Kenyans must have a sustained campaign against land grabbing". eastandard.net. http://www.eastandard.net/archives/cl/hm_news/news_s.php?articleid=4451&date=30/10/2004. Ilitolewa 2007-06-25. 26. ^ See: Nobel Peace Prize 27. ^ Millennium IT. "Live Trading commences at Nairobi Stock Exchange". millenniumit.com. http://www.millenniumit.com/esp/news_7.php. Ilitolewa 2007-06-28. 28. ^ Business Daily. "General Electric moves Africa's hub to Nairobi". bdafrica.com. http://www.bdafrica.com/index.php?option=com_content&task=view&id=1291&Itemid=4744. Ilitolewa 2007-06-18. 29. ^ Press Media Wire. "Cisco Inaugurates East African Headquarters in Nairobi". pressmediawire.com. http://www.pressmediawire.com/article.cfm?articleID=4153. Ilitolewa 2008-07-20. 30. ^ "KenGen Heads Index of Africa's Top 40 Stocks". nationmedia.com. http://www.nationmedia.com/dailynation/nmgcontententry.asp?category_id=3&newsid=82743. Ilitolewa 15 Oktoba 2006. 31. ^ Nairobi City Council. "The Beautification of Nairobi City Project". nairobicity.org. http://www.nairobicity.org/projects/projects_full_story.asp?search=beautif. Retrieved 2007-06-28. 32. ^ Kenya Broadcasting Corporation. "Vice president Moody Awori urges investors to market the country". kbc.co.ke. http://www.kbc.co.ke/story.asp?ID=43359. Ilitolewa 2007-06-28. 33. ^ Emporis Buildings. "Nairobi High Rise Buildings". emporis.com. http://www.emporis.com/en/wm/ci/bu/sk/li/?id=100051&bt=2&ht=2&sro=1. Ilitolewa 2007-06-25. 34. ^ United Nations Office at Nairobi. "The "Green City in the Sun"". unon.org. http://www.unon.org/karibukenya/chap2.php?page=1. Ilitolewa 2007-07-02. 35. ^ Serena Hotels. "About Nairobi, Green City in the Sun". serenahotels.com. http://www.serenahotels.com/kenya/nairobi/areamap.asp. Ilitolewa 2007-07-02. 36. ^ "Orchestra Super Mazembe". National Geographic. http://worldmusic.nationalgeographic.com/worldmusic/view/page.basic/artist/content.artist/orchestra_super_mazembe_28113. Ilitolewa 2007-11-04. 37. ^ "Moi International Sports Centre". Stadia. http://www.stadiumskenya.co.ke/default2.asp?active_page_id=835. Ilitolewa 2007-11-04. 38. ^ "Nyayo National Stadium renamed in $1.5M". variouse. http://www.kenyafootball.com/index.php?doc=story&id=3426&categ=1&PHPSESSID=881b3f89f8675c3afa5aac040f1a08bd. Ilitolewa 2009-02-04. 39. ^ "Nyayo National Stadium Facilities". Stadia. http://www.stadiumskenya.co.ke/default2.asp?active_page_id=836. Ilitolewa 2007-11-04. 40. ^ "Golf in Kenya with Tobs Kenya Golf Safaris". kenya-golf-safaris.com. http://www.kenya-golf-safaris.com/html/golf_in_kenya.html. Ilitolewa 2007-11-04. 41. ^ "PGA Golf Tournament Begins in Nairobi". Kenya Tourist Board. http://www.magicalkenya.com/default.nsf/0/69906EA06BF9725243256B6F002E18AD?opendocument&l=1&p=y. Ilitolewa 2007-11-04. 42. ^ The Standard, 3 Aprili 2009: Kenya Derby is main Jockey Club of Kenya event 43. ^ "Kenya Wildlife Service - Nairobi NP". kws.org. http://www.kws.org/nairobi.html. Ilitolewa 18 Oktoba 2006. 44. ^ BBC NEWS | World | Africa | East Africa's ice skating first 45. ^ Kenya Airports Authority. "Welcome to Jomo Kenyatta Intl. Airport". kenyaairports.com. http://www.kenyaairports.com/jkia/IndexJkia.php. Ilitolewa 2007-06-25. 46. ^ Airport Technology. "Jomo Kenyatta Intl. Airport Expansion". airport-technology.com. http://www.airport-technology.com/projects/jomo-kenyatta/. Retrieved 2007-06-25. 47. ^ United Nations Offices Nairobi Interns. "How to get around Nairobi". interns.unon.org. http://interns.unon.org/index%206.1.html. Ilitolewa 2007-07-05. 48. ^ "Crackdown hits Kenyan commuters". BBC. 2004-02-02. http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/africa/3450777.stm. Ilitolewa 2006-07-03. 49. ^ http://www.globalurban.org/Issue1PIMag05/Sheehan%20article.htm 50. ^ BBC News. "Living amidst the rubbish of Kenya's slum". http://news.bbc.co.uk/. http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/4261846.stm. Ilitolewa 2008-08-25. 51. ^ http://www.irinnews.org/Report.aspx?ReportId=62409 52. ^ CSG Kibera. "What is Kibera?". http://www.csgkibera.org/. http://www.csgkibera.org/. Ilitolewa 2008-08-25. 53. ^ High Beam Encyclopedia. "The slums of Nairobi: explaining urban misery". encyclopedia.com. http://www.encyclopedia.com/doc/1G1-150852093.html. Ilitolewa 2007-07-02. 54. ^ Kenya Engineer. "Housing estate being developed at Stoney Athi". kenyaengineer.com. http://www.kenyaengineer.com/newsdetails.php?NewsID=314&AuthorID=45&CountryID=7&NewsTypeID=16&IssueID=36. Ilitolewa 2007-07-02. 55. ^ Nairobi - Ethos International 56. ^ Build cities to contain population explosion 57. ^ http://www.amnesty.org/en/news-and-updates/video-and-audio/video-women-kibera-kenya-20090306 58. ^ http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C05E5DE143DF93AA15752C1A9679C8B63 59. ^ Xinhua News. "U.N. Starts Crime Study in Kenya's Capital". http://www.xinhuanet.com/. http://news.xinhuanet.com/english/20010428/402881.htm. Ilitolewa 2008-08-25. 60. ^ Kenya Police. "Comparative Crime Figures for the Year 2005 and 2006" (PDF). http://www.kenyapolice.go.ke/. http://www.kenyapolice.go.ke/resources/com_2.pdf. Ilitolewa 2008-08-25. 61. ^ https://www.osac.gov/Reports/report.cfm?contentID=64215 62. ^ "University of Nairobi". www.uonbi.ac.ke. http://www.uonbi.ac.ke/governance/history.php. Ilitolewa 2007-01-13. ==

Mkoa wa Manica
Manica ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Msumbiji. Mji mkuu wake ni Chimoio.

Afrika ya Mashariki
Burundi (mji mkuu Bujumbura) Djibouti (mji mkuu Jibuti (mji)) Eritrea (mji mkuu Asmara) Ethiopia (mji mkuu Addis Abeba) Kenya (mji mkuu Nairobi) Komori (mji mkuu Moroni) Madagaska (mji mkuu Antananarivo) Malawi (mji mkuu Lilongwe) Morisi (mji mkuu Port Louis) Mozambique (mji mkuu Maputo Rwanda (mji mkuu Kigali) Zambia (mji mkuu Lusaka) Shelisheli (mji mkuu Victoria) Zimbabwe (mji mkuu Harare) Somalia (mji mkuu Mogadishu) Sudan Kusini (mji mkuu Juba) Tanzania (mji mkuu Dodoma) Uganda (mji mkuu Kampala)

Jiji
Lagos, Nigeria - milioni 16 Kinshasa, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo - milioni 11.9 Cairo, Misri - milioni 10.2 Casablanca, Moroko - milioni 5.1 Abidjan, Cote d'Ivoire - milioni 4.8 Aleksandria, Misri - milioni 4.6 Johannesburg, Afrika Kusini - milioni 4.4 Dar es Salaam, Tanzania - milioni 4.4 Giza, Misri - milioni 4.2 Cape Town, Afrika Kusini - milioni 3.7 Khartoum, Sudan - milioni 3.6 Durban, Afrika Kusini - milioni 3.4 Algiers, Aljeria - milioni 3.4 Ekurhuleni, Afrika Kusini - milioni 3.2 Nairobi, Kenya - milioni 3.1 Addis Ababa, Ethiopia - milioni 3.1 Luanda, Angola - milioni 2.8 Douala, Kamerun - milioni 2.4 Yaoundé, Kamerun - milioni 2.4 Ouagadougou, Burkina Faso - milioni 2.2 Kano, Nigeria - milioni 2.2 Accra, Ghana - milioni 2.1 Brazzaville, Jamhuri ya Kongo - milioni 1.8 Maputo, Msumbiji - milioni 1.8 Lusaka, Zambia - milioni 1.7 Harare, Zimbabwe - milioni 1.6 Oran, Aljeria - milioni 1.6 Kampala, Uganda - milioni 1.5

Hendrick Witbooi
Alizaliwa katika jimbo la rasi la Afrika Kusini akalelewa kama Mkristo. Mnamo 1855 alihamia pamoja na kabila lote Namibia. Alikuwa mtoto wa chifu wa awali akapokea uongozi kutoka kwa baba.

Historia ya Afrika
Katika mwaka wa 1977 Jibuti (Nchi ya Afars na Issas) iliyokuwa ikitawaliwa na Wafaransa ikarudi kwa wenyewe. Rhodesia (Zimbabwe) ikapata uhuru halisi mwaka wa 1980, na South West Africa, iliyokuwa ikitawaliwa na Afrika ya Kusini ikapata uhuru katika mwaka 1990 na kuitwa Namibia.

Mkoa wa Nampula
Nampula ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Msumbiji. Mji mkuu wake ni Nampula.Na miji ya:

Otjiwarongo
Otjiwarongo ni mji wa Namibia katika Mkoa wa Otjozondjupa.

Afrika ya Kusini-Magharibi ya Kijerumani
Tangu mwaka 1891 Windhuk ilikuwa mji mkuu wa koloni. Sawa na Namibia ya leo, koloni lilikuwa na eneo la kilomita za mraba 835,100. Eneo la hori ya Walfish Bay ilikuwa chini ya Uingereza, baadaye kama eneo la Afrika Kusini.

Banjul
Mwaka 1965 Bathurst ilikuwa mji mkuu wa nchi huru ya Gambia. Mwaka 1973 jina lilibadilishwa kuwa Banjul.
Tarehe 22 Julai 1994 palikuwa na mapinduzi wa kijeshi yaliyoanzisha utawala wa Rais Yahaya Jammeh. Geti la mji "Arch 22" lilijengwa kama kumbukumbu ya mapinduzi haya.

Jangwa la Namib
Camel Thorn Tree (Acacia erioloba) katika eneo la Sossusvlei Bahari ya miinuko ya mchanga kwenye Jangwa la Namib. Miinuko ya mchanga imepangika kwa njia ya kaskazini magharibi-kusini mashariki. Miinuko hizi huzuia upepo wa pwani , na kusababisha upepo kubadilisha mwenendo wake kwa kiasi kikubwa kulia , na kwa hivyo kubadili upepo wa kusini kuwa upepo wa kusini mashariki. Eneo wazi iliy kati miinuko ya mchanga na bahari. Lua likitua katika Namib Rand Nature Reserve, Namibia. Picha ya Satellite ya Namib Desert. Jangwa la Namib linavyo onekana kutoka Spot satellite Jangwa la Namib linavyo onekana kutoka Spot satellite

Nairobi
Nairobi imewavutia wakazi wengi, wote wakiwa na hamu ya kujitafutia riziki yao. Ijapokuwa wapo wanaofanikiwa, wengi wao hujipata wameangulia patupu wakaachwa bila pesa au hali ya kujikimu. Jambo hili limepelekea kuwepo kwa wakazi wa maeneo yasiyotengwa wananchi, maarufu kama 'slums' kwa Kimombo. Eneo kubwa zaidi jijini Nairobi ni Kibera. Eneo hili lina ukubwa wa kilomita 2 kwa 2 na wakazi takribani milioni moja. Eneo hili halina mipango yoyote ya kuruhusu binadamu kuishi lakini umaskini umewavutia wengi kuishi kule.

Khartoum
Khartoum (الخرطوم al-Khartūm) ni mji mkuu wa Sudan na pia mki mkuu wa dola la shirikisho la Khartoum. Mji uko mahali mito ya Nile nyeupe na Nile ya buluu inapokutana. Kisheria "Khartoum" ni eneo tu mashariki ya Nile nyeupe na kusini ya Nile ya buluu lakini hali halisi Khartoum pamoja na miji ya Omdurman na Bahri ni kama mji mmoja mkubwa sana unaounganishwa kwa madaraja kadhaa.

Pietermaritzburg
Pietermaritzburg ni mji mkuu wa jimbo la KwaZulu-Natal katika Afrika Kusini. Wenyeji huuita mji mara nyingi kwa kifupi "Maritzburg" au "PMB" (tamka:pi-em-bi).

Nairobi
Kitovu cha Nairobi kiko zipatao m 1624 juu ya UB. Sehemu za mashariki za jiji ziko bado kwenye tambarare, na sehemu za magharibi ziko kwenye mtelemko unaopanda hadi mita 1800 kwenye mpaka wa jiji na mita 2000 juu ya UB kwenye nje ya jiji huko Limuru.[3]

Nouméa
Noumea (pia: Numea) ni mji mkuu wa Kaledonia Mpya (Kifaransa: Nouvelle-Calédonie - "nuvel kaledoni") ambayo ni eneo la ng'ambo la Ufaransa katika bahari ya Pasifiki.

Mocímboa da Praia
Mocímboa da Praia ni mji mkuu wa Wilaya ya Mocímboa da Praia nchini Msumbiji. Idadi ya wakazi wake ni takriban 29,761.

Enugu
Hapo wali Enugu ilikuwa mji mkuu wa Mkoa wa Mashariki wakati Nigeria ilipata uhuru mwaka wa 1960. Tarehe 27 Mei 1967, serikali ya Nigeria iligawanya mikoa hii tatu katika majimbo 12. Mkoa wa Mashariki ulivunjwa na Enugu ilifanywa mji mkuu wa Jimbo Kuu ya Mashariki. Tarehe 30 Mei 1967, ilitangazwa kama mji mkuu wa taifa ya wa Jamhuri ya Biafra; tarehe 28 Septemba 1967, wakati Enugu ilitekwa na askari wa Nigeria,mji mkuu wa Biafran ulihamia Umuahia.
Mwishonim wa Vita vya Nigeria mwaka wa 1970, Enugu tena ikawa mji mkuu wa Jimbo Kuu ya Mashariki. Tarehe 3 Februari 1976, Jimbo Kuu Mashariki lilivunjwa katika majimbo mawili mapyaAnambra naIMO{/ 0} . Enugu ikawa mji mkuu wa jimbo laAnambra.
Mwaka wa 1991, udikteta wa kijeshi wa Ibrahim Babangida uligawanya jimbo la Anambra katika majimbo mawili mapya, jimbo la Enugu na jimbo la Anambra . Enugu alibakia kama mji mkuu wa jimbo lipya la Enugu, wakati huoAwka ikawa mji mkuu wa Anambra .
Wazawa kuu ya mji huu ni Ogui Nike ambao wanaishi katika maeneo yanayozunguka Hotel Rais na Obiagu na Ama-Igbo maeneo, kama vile Onu-Ihewuzi na maeneo ya Asata. Vikundi vingine ni pamoja na watu wa Awkunanaw , ambao wanaishi hasa katika eneo la Achara na maeneo ya Uwani;watu wa Enugwu Ngwo , ambao wanaishi juu ya vilima na mashamba yao yameenea kote bonde. Ugunduzi wa makaa ya mawe katika ardhi yao ilisababisha kuongezeka kwa makazi katika viini vya milima na wakazi walivyoongezeka, mji ulipanika katika maeneo mengine. Mji huu uliitwa Enugwu Ngwo kabla ya kubadilishwa na kuitwa Enugu . Wakazi wa Nike hasa huishi katika Abakpa, Iji-Nike, na Emene maeneo ya mji mkuu wa jimbo.

Eenhana
Eenhana ni mji mkuu wa Mkoa wa Ohangwena nchini Namibia. Idadi ya wakazi wake ni takriban 3,660.

Kishoroba cha Caprivi
Kiutawala kishoroba imegawanyika kati ya mikoa ya Caprivi and Okavango ya Jamhuri ya Namibia. Mji mkubwa ni Katima Mulilo ambao ni makao makuu ya mkoa wa Caprivi.

Kishoroba cha Caprivi
Wakati ule Ujerumani ulitaka njia ya mawasiliano kati ya Namibia na mto Zambezi. Ilidhaniwa ya kwamba kuna uwezekano kutumia mto Zambezi kwa ajili ya usafiri na kupata njia ya maji kati ya Namibia na Bahari Hindi. Dhana hili lilikuwa kosa na kwa muda mrefu eneo la Caprivi ilikuwa na mawasiliano tu kupitia Zambia. Siku hizi kuna barabara ya lami hadi Katima Mulilo.

Lüderitz
Lüderitz ni mji wa Namibia katika Mkoa wa Karas. Idadi ya wakazi wake ni takriban 18,000.

Kikhwe
Kikhwe (pia Kikxoe) ni lugha ya Khoisan nchini Namibia, Afrika Kusini, Angola, Zambia na Botswana inayozungumzwa na Wakhwe. Mwaka wa 2010 idadi ya wasemaji wa Kikhwe nchini Namibia imehesabiwa kuwa watu 2900. Pia kuna wasemaji 1200 nchini Afrika Kusini (2010), wasemaji 1600 nchini Botswana (2010), wasemaji 790 nchini Angola (2000) na wasemaji 300 tu nchini Zambia (2006). Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikhwe kiko katika kundi la “Kalahari Khoe”.

Namibia
Wakati wa Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia ilivamiwa na Uingereza na Afrika Kusini. Tangu mwaka 1919 ilikuwa eneo la kudhaminiwa kwa niaba ya Shirikisho la Mataifa chini ya serikali ya Afrika Kusini.

Afrika ya Kusini-Magharibi
Baada ya mapatano ya kumpumzisha silaha mwaka 1988, majadiliano kati ya pande mbalimbali yalianzishwa rasmi na mwaka 1990 nchi ilipata uhuru wake kwa jina la Namibia.

Mkoa wa Oshikoto
Mkoa wa Oshikoto ni moja ya mikoa 13 ya kujitawala ya Namibia lenye wakazi 160,788 kwenye eneo la 26,607 km². Mji mkuu ni Omuthiya.

Wilaya ya Nangade
Wilaya ya Nangade ni wilaya moja ya Mkoa wa Cabo Delgado, Msumbiji. Idadi ya wakazi wake ni takriban 63,739. Mji wake mkuu ni Nangade.

Nambambo
Nambambo ni kata ya Wilaya ya Nachingwea katika Mkoa wa Lindi, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 16,592 walioishi humo. Msimbo wa Posta kwa Nambambo ni 65302.

Air Namibia
Air Namibia ni ndege ya kitaifa ncini Namibia, iliyo na makao yake kwenye jumba la Trans Namib mjini Windhoek. Inahudumu safari za nchini Namibia na za ng'ambo. Makao ya ndege zake ni kwenye Uwanja wa ndege wa Kimataifa wa Windhoek Kosea Kutako.

Automation
^ a b Central Bureau of Statistics — Population Projections by Province 2. ^ Pulse Africa. "Not to be Missed: Nairobi 'Green City in the Sun'". pulseafrica.com. http://www.pulseafrica.com/Highlights_1110000000_1_Nairobi+Green+City+In+The+Sun.htm. Ilitolewa 2007-06-14. 3. ^ City-Data.com. "Nairobi History". http://www.city-data.com/. http://www.city-data.com/world-cities/Nairobi-History.html. Ilitolewa 2008-08-25. 4. ^ http://www.city-data.com/world-cities/Nairobi-History.html 5. ^ AlNinga. "Attractions of Nairobi". alninga.com. http://alninga.com/articles-directory/relationships/dating/attractions-of-nairobi.html. Ilitolewa 2007-06-14. 6. ^ "Population distribution by province/district and sex: 1979-199 censuses". Kenya Central Bureau of Statistics. http://www.cbs.go.ke/sectoral/population/census1999.html. Ilitolewa 2009-03-20. 7. ^ Bauk. "Håvar Bauck's city guide to Nairobi". bauck.com. http://www.bauck.com/places/nairobi.asp#The_business_hub_of_Africa. Ilitolewa 2007-06-17. 8. ^ http://www.millenniumit.com/esp/news_7.php 9. ^ United Nations University. "Nairobi: National capital and regional hub". unu.edu. http://www.unu.edu/unupress/unupbooks/uu26ue/uu26ue0o.htm. Ilitolewa 2007-06-17. 10. ^ RCBowen Kenya. "Attractions of Nairobi". kenya.rcbowen.com. http://kenya.rcbowen.com/cities/nairobi.html. Ilitolewa 2007-06-18. 11. ^ Merriam-Webster, Inc (1997). Merriam-Webster's Geographical Dictionary. Merriam-Webster. pp. 786. ISBN 0877795460. http://books.google.com/books?id=GN9UQMuNQNkC&pg=PA786&d. 12. ^ Dutton, E.A.T. (1929). "1". Kenya Mountain. Introduction by Hilaire Belloc (1 ed.). London: Jonathan Cape. pp. 1–2. 13. ^ United States Embassy. "Quiet Memorials Mark Fourth Anniversary of Embassy Bombing". usembassy.gov. http://www.usembassy.gov/nairobi/wwwhrann.html. Ilitolewa 2007-06-17. 14. ^ Perceptive Travel. "Nairobi by Degrees". perceptivetravel.com. http://www.perceptivetravel.com/issues/0506/hein.htm. Ilitolewa 2007-06-14. 15. ^ The East African (1998-11-02). "Karura: Are We Missing the Trees for the Forest?". nationmedia.com. http://www.nationaudio.com/News/EastAfrican/0211/Opinion/Opinion3.html. Ilitolewa 2007-06-14. 16. ^ World Travels. "Nairobi Climate and Weather". wordtravels.com. http://www.wordtravels.com/Cities/Kenya/Nairobi/Climate. Ilitolewa 2007-06-14. 17. ^ United Nations. "Travel and Visa Information". unhabitat.org. http://www.unhabitat.org/content.asp?typeid=19&catid=546&cid=4939. Ilitolewa 2007-06-20. 18. ^ Gaisma. "Nairobi, Kenya - Sunrise, sunset, dawn and dusk times, table". gaisma.com. http://www.gaisma.com/en/location/nairobi.html. Ilitolewa 2007-06-22. 19. ^ "Average Conditions Nairobi, Kenya". BBC Weather. http://www.bbc.co.uk/weather/world/city_guides/results.shtml?tt=TT000300. Ilitolewa 18 Agosti 2009. 20. ^ Nairobi City Council. "Councillors, Wards & Constituencies". nairobicity.org. http://www.nairobicity.org/departments/councillors.asp?search=%25&page=1. Ilitolewa 2007-06-20. 21. ^ See: Nairobi Province 22. ^ Nairobi City Council. "Living in Nairobi". nairobicity.org. http://www.nairobicity.org/articles/default.asp?search=living. Ilitolewa 2007-06-20. 23. ^ Monsters and Critics. "Urban Somali refugees call Nairobi's "Little Mogadishu" home". news.monstersandcritics.com. http://news.monstersandcritics.com/africa/features/article_1233394.php/Urban_Somali_refugees_call_Nairobis_little_Mogadishu_home. Ilitolewa 2007-06-20. 24. ^ Travel Blackboard. "Nairobi". etravelblackboard.com. http://www.etravelblackboard.com/index.asp?nav=65&id=58431. Ilitolewa 2007-06-25. 25. ^ The Standard. "Kenyans must have a sustained campaign against land grabbing". eastandard.net. http://www.eastandard.net/archives/cl/hm_news/news_s.php?articleid=4451&date=30/10/2004. Ilitolewa 2007-06-25. 26. ^ See: Nobel Peace Prize 27. ^ Millennium IT. "Live Trading commences at Nairobi Stock Exchange". millenniumit.com. http://www.millenniumit.com/esp/news_7.php. Ilitolewa 2007-06-28. 28. ^ Business Daily. "General Electric moves Africa's hub to Nairobi". bdafrica.com. http://www.bdafrica.com/index.php?option=com_content&task=view&id=1291&Itemid=4744. Ilitolewa 2007-06-18. 29. ^ Press Media Wire. "Cisco Inaugurates East African Headquarters in Nairobi". pressmediawire.com. http://www.pressmediawire.com/article.cfm?articleID=4153. Ilitolewa 2008-07-20. 30. ^ "KenGen Heads Index of Africa's Top 40 Stocks". nationmedia.com. http://www.nationmedia.com/dailynation/nmgcontententry.asp?category_id=3&newsid=82743. Ilitolewa 15 Oktoba 2006. 31. ^ Nairobi City Council. "The Beautification of Nairobi City Project". nairobicity.org. http://www.nairobicity.org/projects/projects_full_story.asp?search=beautif. Retrieved 2007-06-28. 32. ^ Kenya Broadcasting Corporation. "Vice president Moody Awori urges investors to market the country". kbc.co.ke. http://www.kbc.co.ke/story.asp?ID=43359. Ilitolewa 2007-06-28. 33. ^ Emporis Buildings. "Nairobi High Rise Buildings". emporis.com. http://www.emporis.com/en/wm/ci/bu/sk/li/?id=100051&bt=2&ht=2&sro=1. Ilitolewa 2007-06-25. 34. ^ United Nations Office at Nairobi. "The "Green City in the Sun"". unon.org. http://www.unon.org/karibukenya/chap2.php?page=1. Ilitolewa 2007-07-02. 35. ^ Serena Hotels. "About Nairobi, Green City in the Sun". serenahotels.com. http://www.serenahotels.com/kenya/nairobi/areamap.asp. Ilitolewa 2007-07-02. 36. ^ "Orchestra Super Mazembe". National Geographic. http://worldmusic.nationalgeographic.com/worldmusic/view/page.basic/artist/content.artist/orchestra_super_mazembe_28113. Ilitolewa 2007-11-04. 37. ^ "Moi International Sports Centre". Stadia. http://www.stadiumskenya.co.ke/default2.asp?active_page_id=835. Ilitolewa 2007-11-04. 38. ^ "Nyayo National Stadium renamed in $1.5M". variouse. http://www.kenyafootball.com/index.php?doc=story&id=3426&categ=1&PHPSESSID=881b3f89f8675c3afa5aac040f1a08bd. Ilitolewa 2009-02-04. 39. ^ "Nyayo National Stadium Facilities". Stadia. http://www.stadiumskenya.co.ke/default2.asp?active_page_id=836. Ilitolewa 2007-11-04. 40. ^ "Golf in Kenya with Tobs Kenya Golf Safaris". kenya-golf-safaris.com. http://www.kenya-golf-safaris.com/html/golf_in_kenya.html. Ilitolewa 2007-11-04. 41. ^ "PGA Golf Tournament Begins in Nairobi". Kenya Tourist Board. http://www.magicalkenya.com/default.nsf/0/69906EA06BF9725243256B6F002E18AD?opendocument&l=1&p=y. Ilitolewa 2007-11-04. 42. ^ The Standard, 3 Aprili 2009: Kenya Derby is main Jockey Club of Kenya event 43. ^ "Kenya Wildlife Service - Nairobi NP". kws.org. http://www.kws.org/nairobi.html. Ilitolewa 18 Oktoba 2006. 44. ^ BBC NEWS | World | Africa | East Africa's ice skating first 45. ^ Kenya Airports Authority. "Welcome to Jomo Kenyatta Intl. Airport". kenyaairports.com. http://www.kenyaairports.com/jkia/IndexJkia.php. Ilitolewa 2007-06-25. 46. ^ Airport Technology. "Jomo Kenyatta Intl. Airport Expansion". airport-technology.com. http://www.airport-technology.com/projects/jomo-kenyatta/. Retrieved 2007-06-25. 47. ^ United Nations Offices Nairobi Interns. "How to get around Nairobi". interns.unon.org. http://interns.unon.org/index%206.1.html. Ilitolewa 2007-07-05. 48. ^ "Crackdown hits Kenyan commuters". BBC. 2004-02-02. http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/africa/3450777.stm. Ilitolewa 2006-07-03. 49. ^ http://www.globalurban.org/Issue1PIMag05/Sheehan%20article.htm 50. ^ BBC News. "Living amidst the rubbish of Kenya's slum". http://news.bbc.co.uk/. http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/4261846.stm. Ilitolewa 2008-08-25. 51. ^ http://www.irinnews.org/Report.aspx?ReportId=62409 52. ^ CSG Kibera. "What is Kibera?". http://www.csgkibera.org/. http://www.csgkibera.org/. Ilitolewa 2008-08-25. 53. ^ High Beam Encyclopedia. "The slums of Nairobi: explaining urban misery". encyclopedia.com. http://www.encyclopedia.com/doc/1G1-150852093.html. Ilitolewa 2007-07-02. 54. ^ Kenya Engineer. "Housing estate being developed at Stoney Athi". kenyaengineer.com. http://www.kenyaengineer.com/newsdetails.php?NewsID=314&AuthorID=45&CountryID=7&NewsTypeID=16&IssueID=36. Ilitolewa 2007-07-02. 55. ^ Nairobi - Ethos International 56. ^ Build cities to contain population explosion 57. ^ http://www.amnesty.org/en/news-and-updates/video-and-audio/video-women-kibera-kenya-20090306 58. ^ http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C05E5DE143DF93AA15752C1A9679C8B63 59. ^ Xinhua News. "U.N. Starts Crime Study in Kenya's Capital". http://www.xinhuanet.com/. http://news.xinhuanet.com/english/20010428/402881.htm. Ilitolewa 2008-08-25. 60. ^ Kenya Police. "Comparative Crime Figures for the Year 2005 and 2006" (PDF). http://www.kenyapolice.go.ke/. http://www.kenyapolice.go.ke/resources/com_2.pdf. Ilitolewa 2008-08-25. 61. ^ https://www.osac.gov/Reports/report.cfm?contentID=64215 62. ^ "University of Nairobi". www.uonbi.ac.ke. http://www.uonbi.ac.ke/governance/history.php. Ilitolewa 2007-01-13.==

Mkoa wa Omusati
Mkoa wa Omusati ni moja ya mikoa 13 ya kujitawala ya Namibia lenye wakazi 228,364 kwenye eneo la 13,638 km². Mji mkuu ni Outapi.

Kikuhane
Kikuhane (pia Kisubiya) ni lugha ya Kibantu nchini Namibia, Botswana na Zambia inayozungumzwa na Wakuhane. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kikuhane nchini Namibia imehesabiwa kuwa watu 26,600. Pia kuna wasemaji 3000 nchini Botswana (2006) na wasemaji 1350 nchini Zambia (2010). Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kikuhane iko katika kundi la K40.

Zambia
Republic of Zambia Jamhuri ya Zambia Neno Kuu: “One Zambia, one nation” Kiing. „Zambia moja, Taifa moja“Lugha rasmiKiingerezaMji MkuuLusakaSerikaliJamhuriRais(Edgar Lungu)Eneo752.614 km²Idadi ya Wakazi14,309,466 (Julai 2012)Wakazi kwa km²17,2UhuruKutoka Uingereza 24 Oktoba 1964PesaKwacha ya Zambia = 100 NgweeWakatiUTC+2Wimbo wa TaifaLumbanyeni Zambia (Stand and sing of Zambia)

Namibia
Mikoa ya Namibia Afrika ya Kusini-Magharibi ya Kijerumani Afrika ya Kusini-Magharibi (chini ya Afrika Kusini) Orodha ya nchi kufuatana na wakazi Orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu Orodha ya nchi za Afrika kulingana na msongamano wa watu Orodha ya nchi za Afrika kulingana na pato la taifa Demografia ya Afrika

Nairobi
Nairobi imeibuka kuwa mojawapo kati ya miji mikubwa katika bara la Afrika. Mashirika mengi makubwa duniani yamefungua ofisi zao zinazoshuhudia eneo la Afrika ya Mashariki na Afrika ya Kati. Mojawapo ya mashirika haya ni ofisi za tawi la Umoja wa Mataifa (United Nations), UNEP. Kunazo pia ofisi za mabalozi wa nchi mbalimbali duniani.

Ogopa Deejays
Studio zao ziko katika mtaa wa South B mjini Nairobi. Wao pia wameanzisha studio nyingine katika nchi za Namibia na Afrika Kusini, inayojulikana kama Ogopa Butterfly. Wao wamewatengenezea muziki kundi la vipusa wawili wenye makao mjini Windhoek, Namibia wanaojulikana kama Gal Level na mwanamuziki Faizel MC ambaye anaasili ya Kikenya na Kinamibia.

Afrika ya Kusini-Magharibi
Afrika ya Kusini-Magharibi (au kwa Kiingereza South-West Africa) ilikuwa jina la eneo la Namibia ya leo kuanzia mwaka 1922 hadi uhuru wa nchi ya Namibia mwaka 1990.

Uislamu nchini Namibia
Uislamu nchini Namibia ni dini ya tatu kwa ukubwa baada ya Ukristo na dini za jadi za wenyeji.

Mikoa ya Namibia
Hii ni orodhya ya mikoa ya Namibia.

Namibia
Jamii:Nchi za Afrika Jamii:Umoja wa Afrika Jamii:Jumuiya ya Madola

Afrika ya Kusini-Magharibi
Azimio la Mkutano Mkuu wa UM la mwaka 1968 lilibadilisha jina la eneo kuwa Namibia.

Monrovia
Monrovia ni mji mkuu wa Liberia. Eneo uliko mji huu mwanzoni liliitwa Cape Mesurado na Wareno katika miaka ya 1560. Eneo hili lilianzwa kujenga mji mwaka 1822 na chama cha
American Colonization Society ikiwa ni makazi ya watu waliokombolewa toka utumwani nchini Marekani. Jina Monrovia lilitokana na jina la Rais wa Marekani James Monroe. Kwa mujibu wa sensa ya mwaka 2003, Mji huu una wakazi wapatao 572,000.

Lugha za Khoisan
Ile inayotumiwa na watu wengi zaidi (250,000 hivi) inaitwa Khoekhoe ("Nàmá") na inapatikana nchini Namibia. Inafuatwa na Kisandawe nchini Tanzania (40,000-80,000).

Namibe (mkoa)
Mkoa wa Namibe ni kati ya mikoa nane ya Angola lenye wakazi 107.300 kwenye eneo la 58.137 km². Makao makuu ya mkoa yapo Namibie.

Lusaka
Mji wa Lusaka ulianzishwa mwaka wa 1905 na wakoloni Wazungu kwenye mahali pa kijiji ambacho mwenyekiti wake aliitwa Lusaaka. Kwa vile Lusaka iko katikati ya nchi, mwaka wa 1935 wakoloni Waingereza walihamishia mji mkuu wao wa Rhodesia ya Kaskazini huko kutoka mji wa Livingstone. Baada ya kupata uhuru, Lusaka ikaendelea kama mji mkuu wa Zambia hadi hivi sasa.

Nigeria
Abia Abuja Federal Capital Territory Adamawa Akwa Ibom Anambra Bauchi Bayelsa Benue Borno Cross River Delta Ebonyi Edo Ekiti Enugu Gombe Imo Jigawa Kaduna Kano Katsina Kebbi Kogi Kwara Lagos Nassarawa Niger Ogun Ondo Osun Oyo Plateau Rivers Sokoto Taraba Yobe Zamfara

Mkoa wa Nam Định
Nam Định ni mkoa wa Vietnam. Mji mkuu ni Nam Định. Eneo lake ni 1,669 km². Mwaka 2009 wakazi 1,828,111 walihesabiwa.

Jangwa la Namib
Usafiri ni wa anga kwa kutumia ndege kutoka Windhoek (mji mkuu wa Namibia, karibu kilomita 480 kaskazini-mashariki mwa kituvo cha jangwa), Swakopmund na Walvis Bay kaskazini mwa jangwa, kwa kutumia barabara. Barabara kubwa ya lami kutoka Windhoek kuelekea Swakopmund na nyingine kuelekea Lüderitz zinapita jangwani pamoja na barabara za udongo amabazo zinatunzwa vizuri sana.

Msumbiji (kisiwa)
Leo hii mji umepanuka kote kisiwani. Kuna wakazi 60,000 wanoishi katika mji mwenye sehemu mbili: mji wa mawe upande wa kaskazini na mji wa makuti upande wa kusini. Kisiwa kilikuwa mji mkuu wa Msumbiji wakati wa ukoloni wa Ureno hadi mwaka 1898 BK.

Kikwangali
Kikwangali ni lugha ya Kibantu nchini Namibia na Angola inayozungumzwa na Wakwangali. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kikwangali imehesabiwa kuwa watu 73,100 nchini Namibia na watu 10,900 nchini Angola. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kikwangali iko katika kundi la K30.

Niger
Mji mkuu ni Niamey, kusini mwa nchi.

Pietermaritzburg
Baada ya uchaguzi huru wa mwaka 1994 Pietermaritzburg na Ulundi zilikuwa zote mbili miji mikuu ya KwaZulu-Natal. Baada ya ushindi wa ANC (African National Congress) jimboni mwaka 2004 Pietermaritzburg umekuwa mji mkuu pekee.

Kikhoekhoe
Kikhoekhoe (au Kinama) ni lugha ya Khoisan nchini Namibia, Afrika Kusini na Botswana inayozungumzwa na Wanama, Wadamara na Wahaiǁom. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kikhoekhoe nchini Namibia imehesabiwa kuwa watu 200,000. Pia kuna wasemaji 50,900 nchini Afrika Kusini (2006) na wasemaji 200 tu nchini Botswana (2006). Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikhoekhoe kiko katika kundi la Kinama.

Mkoa wa Niassa
Niassa ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Msumbiji. Mji mkuu wake ni Lichinga.Na miji ya:

Hifadhi ya Taifa ya Nairobi
Hifadhi ya Taifa ya Nairobi ilikuwa mbuga ya kwanza nchini Kenya ilipoanzishwa mwaka wa 1946. Iko takriban kilomita 7 kusini mwa katikati ya Nairobi, mji mkuu wa Kenya, na ni ndogo ikilinganishwa na mbuga nyingine za wanyama barani Afrika. Majumba marefu jijini Nairobi yaweza kuonekana kutoka kwenye mbuga.

Lilongwe
Mji huu ulianza kama kijiji kwa ufuo wa Mto Malawi na kuwa Kituo cha amri ya wakoloni Waingereza kwa mwanzo wa karne 1900. Yasemekana kwamba, Lilongwe ilisaidia sana kama kituo cha serikali ya wakoloni kwa sababu Lilongwe ilikuwa kwa ruti ya kusini na kaskazini ambayo iliwezesha utawala wa Rhodesia ya kaskazini inayojulikana sasa kama Zambia. Mji wa Lilongwe baadaye ukawa mji wa pili kwa ukubwa Malawi. Mwaka wa 1974, Mji mkuu wa nchi ulihamishwa kutoka Zomba (mji ambao sasa ni wa tatu kwa ukubwa nchini Malawi), hadi kwa mji namba mbili kwa ukubwa, Lilongwe.

Shirikisho la Mataifa
Halafu koloni za Ujerumani hazikukabidhiwa tu kwa Uingereza (Tanganyika, sehemu za Kamerun na Togo), Ufaransa (sehemu kubwa za Kamerun na Togo), Ubelgiji (Rwanda, Burundi) na Afrika Kusini (Namibia) hivi lakini kama maeneo ya kukabidhiwa chini ya uangalizi wa Shirikisho la Mataifa. Utaratibu huu ulikuwa muhimu baadaye wakati wa uhuru. Namibia ilikuwa sehemu ya Afrika Kusini chini ya sheria za nchi ile lakini jumuiya ya kimataifa haikukubali kwa sababu Namibia ilikuwa kati ya maeneo ya kukabidhiwa - mwishoni Afrika Kusini iliiacha Namibia iwe huru mwaka 1990 miaka 44 baada ya mwisho wa shirikisho lenyewe.

Namibia
Upande wa dini, 80-90% za wakazi ni Wakristo (hasa Walutheri, Wakatoliki ni 13.7%). Waliobaki kwa kawaida wanafuata dini asilia za Kiafrika.

Furukombe wa Afrika
Picha za ndege katika nembo ya Namibia.

Namibia
Imepata uhuru wake kutoka Afrika Kusini mwaka 1990.

Msumbiji
Miji mikubwa zaidi ni Maputo (wakazi 1.191.613), Matola (wakazi 543.907) na Beira (wakazi 530.706).

Quelimane
Quelimane ni mji mkuu wa mkoa wa Zambezia nchini Msumbiji. Idadi ya wakazi wake ni takriban 188.964.

Niamey
Kilimo katika mazingira yya mji kina karanga kama mazao ya sokoni; kuna viwanda vya matofali, saruji na nguo.
Niamey ilikuwa kijiji kikaanza kukua tangu Ufaransa ulijenga hapa kituo cha kijeshi tangu miaka ya 1890 BK. Mwaka 1926 ikawa mji mkuu wa koloni ya Niger. Mwaka 1930 ilikuwa na wakazi 3,000, wakati wa uhuru mwaka 1960 na wakazi 30,000 na mnamo 1980 na wakazi 250,000.

Instruction: Given a question, retrieve Wikipedia passages that answer the question.


Question: Mto mkubwa zaidi barani Afrika unaitwaje?

Mito mirefu ya Afrika
Mara nyingi mto wa Nile unahesabiwa kuwa mtu mrefu kuliko yote ya Afrika pia duniani. Kadirio la urefu wa mto hutegemea jinsi ya kuhesabu tawimito yake. Orodha inayofuata ina tofauti na orodha inayokadiria kwa namna nyingine.

Amazonas (mto)
Upana wa mto ni wa kilomita kadhaa kufika hadi 100km wakati wa mafuriko ya kila mwaka. Delta ya Amazonas ina upana wa mamia ya kilomita; ndani yake kuna kisiwa cha Marajó chenye eneo la 49,000km² ambalo ni kubwa kushinda nchi kama Rwanda au Burundi.

Delta ya barani
Kimsingi kuna aina mbili za delta ya barani:
Mto wa Okavango unakwisha baada ya kuvuka Afrika ya kusini magharibi kwa 1600 km katika jangwa la Kalahari (Botswana). Mikono ya delta na maziwa yamejenga mazingira yenye mimea na wanyama wengi katikati ya jangwa kubwa. Delta inavuta watalii wengi kila mwaka.

Mto Kamogoro
Maji yake yanaishia katika ziwa la magadi linaloitwa Turkana na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la jangwani lililo kubwa kuliko yote duniani.

Paraguay (mto)
Mto wa Paraguay ni tawimto mkubwa wa Rio Paraná. Jina laandikwa katika Brazil kwa Kireno "Rio Paraguai", baadaye nchini Paraguay kwa Kihispania "Río Paraguay".

Oranje (mto)
Pale inapokaribia mpaka wa Nambibia Oranje imechimba mfereji mrefu katika miamba ina maporomoko yake makubwa ya Augrabies. Kwa 500 km mwendo wa mto ni mpaka kati ya Afrika Kusini na Namibia. Mjini Oranjemund Oranje inaingia bahari ya Atlantiki.

Nile
Beseni ya Nile hukusanya maji ya eneo linalojumlisha 10% za eneo la Afrika yote au km² 3,349,000. Takriban watu milioni 250 hukalia beseni hiyo.

Mto Kaichom
Maji yake yanaishia katika ziwa la magadi linaloitwa Turkana na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la jangwani lililo kubwa kuliko yote duniani.

Mto Kambogo (Embu)
Maji yake yanaishia katika mto Tana ambao ndio mrefu kuliko yote nchini na unaishia katika Bahari ya Hindi.

Mto Wegele
Maji yake yanatiririkia Ziwa Tanganyika, mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.

Mto
Kuna pia uzoefu ambako jina la mto mdogo linaendelea kutumika. Mto Ruvuma unatoka Songea na kufuata mpaka wa Tanzania na Msumbiji. Unakutana na mto Lujenda ambao ni mkubwa zaidi; inawezekana kusema ya kwamba Ruvuma inaingia Lujenda lakini jina la Ruvuma linatumika hadi mdomoni.

Orodha ya mito nchini Tanzania
Beseni la Mto Umba Beseni la Mto Sigi Beseni la Mto Pangani Mto Kolungazao Mto Saunyi Mto Luengera Mto Mkomazi Lambo la Nyumba ya Mungu Mto Kikuletwa Mto Mwanga Mto Sanya Mto Weruweru Mto Kikafu Mto Waramu Mto Usa Mto Themi Mto Ngarenaro Mto Jipe Ruvu Mto Deho Mto Rau Ziwa Jipe Mto Lumi beseni la Mto Msangasi beseni la Mto Migasi beseni la Mto Wami Mto Lukigura Mto Kiseru Mto Mkundi Mto Tani Mto Mkata Mto Mkondoa Mto Miyombo beseni la Ruvu (Pwani) Mto Mkombezi Mto Mbiki Mto Musa Mto Ngerengere Mto Mgeta beseni la Mto Rufiji Mto Lungonya Ruaha Mkuu Mto Lukosi Mto Mbungu Mto Kizigo Mto Njombe Ruaha Mdogo Mto Kimbi Mto Mbarali Mto Mlomboji Mto Kimani Mto Ipera Mto Luwegu Mto Ulanga (Kilombero) Kihansi Mto Luhombero Mto Msolwa Mto Ruipa Mto Mnyera Mto Ruhudji beseni la Mto Matandu beseni la Mto Mavuji beseni la Mto Mbwemburu beseni la Mto Lukuledi beseni la Mto Ruvuma Mto Lukwika Mto Muhuwezi Mto Msinejewe Mto Lukumbule Mto Msangesi Mto Njuga

Kinshasa
Jamii:Kinshasa Jamii:Miji Mikuu Afrika Jamii:Miji ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo Jamii:Mto Kongo Jamii:Mkoa wa Kinshasa

Kongo (mto)
Urefu wake ni kilomita 4,700 ukipimwa kuanzia chanzo cha tawimto wa mbali zaidi ambayo ni mto Chambeshi wenye chanzo nchini Zambia. Mara nyingi urefu hutajwa kuanzia chanzo cha Lualaba halafu ni kilomita 4,374.

Mto Mowe
Mto Mowe ni kati ya mito ya mkoa wa Rukwa (Tanzania Magharibi). Maji yake yanafikia bahari ya Atlantiki kupitia ziwa Tanganyika na mto Kongo.

Niger (mto)
Niger ni mto mkubwa kabisa wa Afrika ya Magharibi na mto mrefu wa tatu barani Afrika ukiwa na mwendo wa km 4.374. Njia yake ni kama upinde ikianza Guinea katika nyanda za juu za Futa Djallon kuelekea kaskazini-mashariki kupitia Mali hadi Niger. Karibu na mji wa Timbuktu inageukia kuelekea mashariki, halafu mashariki-kusini kupitia Benin na Nigeria hadi kufika mdomo wa delta yake kwenye Ghuba ya Guinea ya bahari ya Atlantiki.

Uganda
Upande wa kusini nchi imepakana na Ziwa Nyanza Viktoria ambalo ndili ziwa kubwa kuliko yote ya Afrika. Maziwa makubwa mengine upande wa magharibi ni Ziwa Albert na Ziwa Edward.

Geba
Geba ni mto katika Afrika ya Magharibi inayoanza Guinea ikipita Senegal na kufufikia Bahari ya Atlantiki katika Guinea Bisau. Ina urefu wa 540 km.

Okavango
Takriban 70 km ndani ya Botswana mwendo wa mto unapanuka na kugawanyika kuwa delta ya barani yenye zaidi ya 16,000 km². en: Okavango Basin (Watersheds of Africa)

Mto Nairobi
Mkondo mkuu, Mto Nairobi, umeweka mpaka wa kaskazini mwa jiji. Mto huu umefanywa kanali katika sehemu nyingine.

Mto Ruvuvu
Mto Ruvuvu (pia Ruvubu au Rurubu) ni mto ambao unaanzia nchini Burundi na kuishia Tanzania ambapo unaungana na mto Nyabarongo kutoka Rwanda kuunda mto Kagera ambao unaishia katika Ziwa Viktoria.

Yangtze (mto)
Mto Yangtze ("pia:" Changjiang) ni mto mkubwa nchini China na pia mto mrefu wa Asia yote. Duniani huhesabiwa kama mto mrefu wa tatu baada ya Amazonas na Naili).

Kongo (mto)
Inkisi Nzadi Nsele Bombo Kwa-Kassai (kushoto) - 2150km - 881,900km2, 9,900m3/s Fimi Lukenie Kwango Sankuru Lefini (kulia) Sangha (kulia) - 1,400km, 213,400km2, 750m3/s Kadéï Ubangi (kulia) - 2,270km, 772,800km2, 4,000m3/s Mbomou Uele Tshuapa (mto) (kushoto) - 1,000km Lomami (mto) (kushoto) - 1,400km

Mto Meketu
Maji yake yanatiririkia Ziwa Tanganyika, mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.

Kongo (mto)
Mto wa Kongo (kati ya miaka 1971 na 1997 uliitwa zaidi "Zaire") ni mto mkubwa wa Afrika ya kati. Ni mto mrefu wa pili katika Afrika baada ya Nile.

Afrika ya Kati
Afrika ya Kati kwa maana ya mpangilio ya UM ni nchi kusini ya jangwa Sahara, mashariki ya Afrika ya Magharibi na upande wa magharibi wa Bonde la Ufa la Afrika ya Mashariki.
Mto mkubwa wa kanda ni mto Kongo.

Madhara ya ongezeko la joto duniani
Kulingana na ripoti ya Reuters, theluji za Himalaya ambazo ndizo vyanzo vya mito mikubwa zaidi Barani Asia, mito Ganges, Indus, Brahmaputra, Yangtze, Mekong, Salween na Manjano – inaweza kupungua kadiri vipimo vya joto vinavyoongezeka. Takriban watu bilioni 2.4 wanaishi katika bonde la mifereji wa mito ya Himalaya Uhindi, Uchina, Pakistan, Bangladesh, Nepal na Myanmar huenda zikawa na mafuriko yakifuatiwa na ukame katika miongo ijayo. Nchini Uhindi pekee, mto wa Ganges unatoa maji ya kunywa na kilimo kwa zaidi ya watu milioni 500 million. Imekubalika, hata hivyo, kuwa ongezeko la maji kutoka theluji za Himalaya kila msimu ulisababisha ongezeko la uzalishaji wa kilimo katika eneo la Uhindi ya kasakazini katika kipindi chote cha karne ya 20.

Rufiji (mto)
Rufiji ni mto mkubwa wa Tanzania. Chanzo kiko Tanzania ya kusini-magharibi katika maungano ya tawimito ya mto Kilombero na mto Luwegu.

Mto Mugwisi
Maji yake yanaelekea Ziwa Tanganyika, mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.

Mto Kagera
Unaanzia Burundi inapounganika mito ya Nyawarongo na Ruvuvu ikiendela km 400 hadi kuingia ziwa Viktoria.

Gambia (mto)
Gambia ni mto unaoanza katika milima ya Futa Djalon huko Guinea. Unafuata njia ya kunyoka hadi Atlantiki. Mdomo wake ni pana sana.

Juba (mto)
Juba (pia: Jubba, Giuba, Ganane au Genale; kwa Kisomali "Wabiga Jubba") ni mto mkubwa wa Somalia wenye maji mwaka wote. Chanzo chake ni katika nyanda za juu za Ethiopia. Unaanzia karibu na mpaka wa Ethiopia, ambao Mto Dawa na mto Ganale Dorya inaungana, halafu unatiririkia kusini moja kwa moja hadi Bahari ya Hindi karibu na mji wa Kismayu, Somalia Kusini.

Mto
Wakati mwingine ni swali la uzoefu tu jinsi ya kutaja mto; Kongo inaitwa Lualaba hadi mji wa Kisangani. Wataalamu wengine wanasema ya kwamba mto Kagera ingestahili kuitwa "Nile" kwa sababu ni mto uleule unaopita tu kwenye ziwa Viktoria Nyanza.

Brazil
Katika mashariki kuna mto Iguaçu wenye maporomoko ya Iguaçu ambayo ndiyo makubwa duniani. Parana (3.998km) ni mto mrefu duniani baada ya Amazonas. Unalisha kituo kikubwa cha nishati ya maji duniani cha Itaipú.

Ziwa Albert (Afrika)
Ziwa Albert liko katikati ya bara, juu ya mpaka kati ya Uganda na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (zamani Zaire). Liko kaskazini katika mlolongo wa maziwa wa Bonde la Ufa la Afrika ya Mashariki.

Kongo (mto)
1837: Silence– A Fable is a short story by Edgar Allan Poe, written in 1837. "The region of which I speak is a dreary region in Libya, by the borders of the river Zaire." 1878: Henry Morton Stanley documented his journey down the Congo River in Through the Dark Continent, first published in 1878.. Open Library. Retrieved on 2011-11-29. 1899: Joseph Conrad's Heart of Darkness is a short novel about Charles Marlow's life as an ivory transporter down the Congo River in Central Africa. The river is "a mighty big river, that you could see on the map, resembling an immense snake uncoiled, with its head in the sea, its body at rest curving afar over a vast country, and its tail lost in the depths of the land". 1914: American poet Vachel Lindsay portrays a dark and savage society around the Congo River in his 1914 poem The Congo: A Study of the Negro Race. 1921: The Congo is mentioned in Langston Hughes's poem "The Negro Speaks of Rivers". 1930: Both Congo River and basin form the setting of Hoity Toity, the Soviet science fiction novel by Alexander Belyayev. 1980: The Congo River is featured in a chapter of Michael Crichton's novel Congo (published in 1980), as well as in the 1995 film based on the book. 1995: The Congo River is featured in the action film Congo, by director Frank Marshall, although it is not mentioned by name in the film. The film is based on the 1980 novel of the same name by Michael Crichton. 1996: British author Redmond O'Hanlon has a travelogue published by Penguin Books under the title of Congo Journey (1996). 1998: The river's history is discussed in the 1998 book King Leopold's Ghost (by Adam Hochschild). 2006: The river's history is discussed in the book Brazza, A Life for Africa (by Maria Petringa, Bloomington, IN: AuthorHouse, 2006). 2007: The Congo River and the Democratic Republic of Congo are the scenario for the 2007 book Blood River by journalist Tim Butcher, based on his intrepid travels up and down Africa's second longest river. Blood River was an attempt to retrace Henry Morton Stanley's trip down the Congo River, documented in Through the Dark Continent (first published, 1878), and was shortlisted for the 2008 British Book Awards. 2010: The Congo River is a central element in the 2010 novel by Mario Vargas Llosa, El sueño del celta (The Dream of the Celt), a fictionalisation of episodes in the life of the Irishman Roger Casement. The book is to be published in English in 2012. 2012: Phil Harwood's book "Canoeing the Congo" , Harwood, P. (2012). Canoeing the Congo: First Source to Sea Descent of the Congo River. Matador. ISBN 978-1780880075,

Kwando
Kwando (au: Cuando; kabla ya mdomo pia Linyanti halafu Chobe) ni mto wa Afrika ya Kusini na tawimto wa Zambezi. Chanzo chake iko nyanda za juu za Bié (Angola) inapoelekea kusini-mashariki. Inakuwa mpaka kati ya Angola na Zambia kwa 140 km halafu inapita Kishoroba cha Caprivi na kuwa mpaka kati ya Namibia na Botswana.

Mto Baoulé
Mto Baoulé ni tawimto la mto Bani ambao tena unaingia katika mto Niger ukiwa tawimto kubwa zaidi nchini Mali.

Mto
Chanzo cha mto mara nyingi ni chemchemi au ziwa au maungano ya vijito vidogo. Mto hufuata mwendo wake kwa mtelemko hadi mwisho wake baharini au ziwani au kwa mto mwingine. Kama mto ni mdogo huitwa kijito. Mto mkubwa sana kama Kongo au Nile unaweza kuitwa mto mkubwa au jito.

Mto Kiama
Mto Kiama unapatikana Kenya. Ni tawimto la mto Thika, ambao tena ni tawimto la mto Tana ambao ndio mrefu kuliko yote nchini na unaishia katika Bahari ya Hindi.

Mto Mlowezi
Maji yake yanatiririkia Ziwa Tanganyika, mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.

Mto Kaetako
Maji yake yanaishia katika ziwa la magadi linaloitwa Turkana na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la jangwani lililo kubwa kuliko yote duniani.

Entebbe
Entebbe iko 00.04N, 320.280E. Ipo katika wilaya ya Wakiso, kusini magharibi ya Kampala, mji mkubwa na mji mkuu wa Uganda. Entebbe ipo kaskazini mwa fuo za Ziwa Victoria, ziwa lenye ukubwa zaidi Afrika.

Missouri (mto)
Mto Missouri ni mto mkubwa wa Marekani na tawimto muhimu zaidi la Mississippi. Ni mto mrefu kushinda ule wa Missisippi na ni mto mrefu katika Amerika ya Kaskazini.

Zambezi (mto)
Mongu Lukulu Katima Mulilo (Namibia), Sesheke (Zambia) Livingstone (Zambia), Victoria Falls (Zimbabwe) Kariba Songo Tete

Orodha ya mito nchini Tanzania
Mto wa Maji Mto Wa'ang Thlati Mto Wago Mto Waja Mto Wakapamba Mto Wakatende Mto Wala Mto Walajulu Mto Walige Mto Wamba Mto Wami Mto Wandare Mto Wangagema Mto Waramu Mto Washi Mto Watuni Mto Waturumani Mto Wegele Mto Wembere Mto Werera Mto Weru Weru Mto West Mto Wiango Mto Wihungu Mto Wimba Mto Wona Mto Wouli Mto Wuku Mto Wulua Mto Wundu Mto Wyi Mto Wysila

Mto Malagarasi
Mto Malagarasi ni mmojawapo kati ya mito mikubwa zaidi ya Tanzania (upande wa magharibi), ukishika nafasi ya pili kwa urefu (km 475), na ya Burundi.

Kongo (mto)
Jina la mto limetokana na Ufalme wa Kongo uliokuwa dola kubwa katika Angola ya Kaskazini na Kongo ya Magharibi wakati wa karne ya 14-17 BK. Jamhuri zote mbili za Kongo zimepata majina yao kutoka kwa mto.

Mto Komoé
Mto Komoé ni mto wa Afrika Magharibi ambao unaanzia Burkina Faso, unaingia katika Ivory Coast na kuishia katika Bahari ya Atlantiki.

Gambia
Gambia (jina rasmi: Republic of The Gambia) ni nchi ndogo kabisa ya Afrika bara. Eneo lake lote linazungukwa na Senegal kwa kufuata mwendo wa mto Gambia hadi Bahari ya Atlantiki.

Mto Bani
Mto Bani ni tawimto la mto Niger ukiwa tawimto kubwa zaidi nchini Mali.

Niger (mto)
Nchi za kisasa za Niger na Nigeria zimepata majina yake kutoka kwa jina la mto huo. Wenyeji wa huko wana majina mbalimbali kwa ajili ya mto huu: Joliba katika lugha za Kimandinga na Isa Ber kwa Kisonghai. Majina yote humaanisha "mto mkubwa". Katika maeneo karibu na mdomo wake ulijulikana pia kama "Kworra" (au Quorra).

Niger (mto)
Njia ya upinde ya mto Niger ilichanganya wataalamu wa Ulaya pamoja na Waarabu kwa karne nyingi. Waroma wa kale walifahamu mto ule mkubwa karibu na Timbuktu wakafikiri ya kwamba unaendelea kujiunga na mto Nile. Mtaalamu Mwarabu Ibn Battuta alifikiri hivyo pia.

Orodha ya mito nchini Tanzania
Mto Ibindi Mto Ibiso Mto Ibulio Mto Ibumbu Mto Ibuti Mto Ibwa Mto Ichuankima Mto Idaho Mto Idete (Dodoma) Mto Idete (Iringa) Mto Idete (Morogoro) Mto Ididi Mto Idinindi Mto Idodi Mto Ifakara Mto Ifuenga Mto Ifume Mto Igalamu Mto Igawa Mto Igogo Mto Igogwe Mto Igole Mto Igombe Mto Igongo Mto Igugu Mto Igulya Mto Iguruh'mo Mto Ihanga Mto Ihelembe Mto Ihimbwa Mto Ihonge Mto Ihongolero Mto Ikaka Mto Ikamba Mto Ikariro Mto Ikonka Mto Ikorta Mto Ikoso Mto Ikuishi Oibor Mto Ikuka Mto Ikulala Mto Ikumbi Mto Ilaso Mto Ildumaro Mto Illongu Mto Ilole (Dodoma) Mto Ilole (Katavi) Mto Ingoisesia Mto Ipande Mto Ipatagwa Mto Ipati Mto Ipera Mto Ipera Mto Ipeta Mto Ipeti Mto Ipigo Mto Ipogoro Mto Ipwaga Mto Irambi Mto Irambokoma Mto Iredet Mto Isaka Mto Isanga Mto Isela Mto Isenga Mto Ishika Mto Ishume Mto Isisi Mto Isomia Mto Issaua Mto Itako Mto Itambo Mto Itare Mto Itela Mto Itembi Mto Iteme Mto Itemera Mto Itete Mto Itimba Mto Itinde Mto Ititi Mto Itoa Mto Itumba Mto Iungwila Mto Ivimbi Mto Iyuyu Mto Izu

Orodha ya mito nchini Tanzania
Mto Gaboti Mto Gaga Mto Gailolet Mto Gambalenga Mto Gandajega Mto Garamashi Mto Gariburijand Mto Gedeyeya Mto Genda Mto Geragua Mto Ghabos Mto Gichami Mto Gidabiyunga Mto Gidamunda Mto Gindigindi Mto Girautja Mto Gobeneko Mto Goma Mto Gombe (Kigoma) Mto Gombe (Singida) Mto Gombo Mto Gonda Mto Gossuwa Mto Gudama Mto Gumba Mto Gurumeti Mto Guya Mto Gwaraid Mto Gwino Mto Gwiri

Indus (mto)
Mto Indus {Kiurdu: سندھ Sindh; Kipunjabi Sindhu; Kihindi na Sanskrit: सिन्धु Sindhu; Kifarsi: حندو Hindu; Kigiriki: Ινδός Indos} ni mto mrefu wa Bara Hindi na mto mkubwa nchini Pakistan.

Mto Kaiemute
Maji yake yanaishia katika ziwa la magadi linaloitwa Turkana na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la jangwani lililo kubwa kuliko yote duniani.

Ziwa Albert (Afrika)
Heritage Oil na Tullow Oil zimetangaza eneo kuu la mafuta katika bonde la Ziwa Albert, pamoja na makadirio ya kwamba eneo hili la mabilioni litakuwa eneo kubwa la mafuta katika Afrika kusini kwa Sahara kwa zaidi ya miaka ishirini.

Mto Kaimo
Maji yake yanaishia katika ziwa la magadi linaloitwa Turkana na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la jangwani lililo kubwa kuliko yote duniani.

Mto Chania (Thika)
Mto Chania (Thika) unapatikana Kenya. Ni tawimto la mto Thika ambao unaingia katika mto Tana ambao ndio mrefu kuliko yote nchini na unaishia katika Bahari ya Hindi.

Afrika ya Mashariki ya Kijerumani
Upande wa Kenya mstari ulichorwa kuanzia Bahari Hindi kwa mdomo wa mto Umba hadi Ziwa Jipe, halafu kufuata mitelemko ya kaskazini ya mlima Kilimanjaro na kutoka hapa hadi Ziwa Viktoria. Mipaka na Uganda ilifuata latitudo ya kwanza ya kusini ya ikweta hadi mpaka na Kongo. Upande wa Kongo mpaka ulifuata sehemu za chini za bonde la Ufa na katikati ya maziwa kama Kivu na Tanganyika.

Afrika
Upande wa kaskazini iko Bahari ya Mediteranea, upande wa mashariki kuna Bahari Hindi pamoja na Bahari ya Shamu na upande wa magharibi iko Bahari Atlantiki.

Oranje (mto)
Oranje (kwa Kiingereza Orange River) ni mto mrefu wa Afrika Kusini.

Mto Akope
Maji yake yanaishia katika ziwa la magadi linaloitwa Turkana na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la jangwani lililo kubwa kuliko yote duniani.

Orodha ya mito nchini Tanzania
Mto Kabagendere Mto Kabahelele Mto Kabale Mto Kabenga Mto Kabesi Mto Kabingo Mto Kaburi Mto Kafisia Mto Kafufu Mto Kafunga Mto Kafunso Mto Kafunzo Mto Kaga Mto Kagaga Mto Kagenda Mto Kagera Mto Kagoji Mto Kagugwe Mto Kahambwe Mto Kahogo Mto Kahumo Mto Kaina Mto Kairezi Mto Kakilo Mto Kakindu Mto Kakutamba Mto Kalambo Mto Kalongwe Mto Kalosi Mto Kalulu Mto Kalungu (Kigoma) Mto Kalungu (Songwe) Mto Kamanga (Arusha) Mto Kamanga (Kigoma) Mto Kamanyere Mto Kamarungu Mto Kamawe Mto Kamba Mto Kambaga Mto Kambala Mto Kamila Mto Kampisa Mto Kamyare Mto Kana Mto Kandasikiri Mto Kandavi Mto Kanengi Mto Kangala Mto Kanki Mto Kansogo Mto Kanyamkochola Mto Kanyinamashenda Mto Kanyonza Mto Kaparamsembe Mto Kapatu Mto Karanga (Kilimanjaro) Mto Karanga (Manyara) Mto Kargo Mto Karuto Mto Kasagwi Mto Kasaka Mto Kasanga (Dodoma) Mto Kasanga (Mbeya) Mto Kasanga Kaskazini Mto Kasangesi Mto Kasango Mto Kaseke Mto Kasenga Mto Kaseria Mto Kashalala Mto Kashambia Mto Kashasha Mto Kashiangu Mto Kasimani Mto Kasinde Mto Kasisa Mto Kasongeye Mto Kassemue Mto Katahoka Mto Katanta Mto Katende Mto Katengera Mto Katimba (Kigoma) Mto Katimba (Rukwa) Mto Katipindi Mto Katobala Mto Katoma Mto Katuma Mto Katumbiki Mto Kausinse Mto Kavahesi Mto Kavuu Mto Kawa Mto Kawandi Mto Kawankara Mto Kawashingiria Mto Kayonza Mto Kazinga Mto Kehengere Mto Kekese Mto Kelema Mto Kendabi Mto Keswa Mto Keta Mto Keyeyeya Mto Khonto Mto Kiabati Mto Kianga Mto Kiassi Mouth Mto Kibedya Mto Kibengi Mto Kiberu Mto Kibirigu Mto Kiboko Mto Kibondo Mto Kibonji Mto Kibubu Mto Kichonda Mto Kidabaga Mto Kidalu Mto Kidete Mto Kidobwe Mto Kiegea Mto Kifinuka Mto Kifomo Mto Kigando Mto Kigarie Mto Kigeri Mto Kigogo Mto Kigosi Mto Kigozi Mto Kigugu Mto Kigwana Mto Kigwe Mto Kihambwe Mto Kihanzi Mto Kihatu Mto Kihete Mto Kihue Mto Kihuhwi Mto Kijenge Mto Kikafu Mto Kikalelwa Mto Kikalo Mto Kikamba Mto Kikandi Mto Kikhando Mto Kikole (Dodoma) Mto Kikole (Singida) Mto Kikolio Mto Kikombo Mto Kikonga Mto Kikongi Mto Kikuletwa Mto Kikuletwa Mto Kikunja Mouth Mto Kikunja Mto Kikusi Mto Kikuyu (Dodoma) Mto Kikuyu (Iringa) Mto Kilagasa Mto Kilakala Mto Kilambanga Mto Kilangila Mto Kilemba Mto Kilimi Mto Kilindi Mto Kilisi Mto Kilombero Mto Kilungwe Mto Kimalawenga Mto Kimamba Mto Kimanga Mto Kimani Mto Kimbawala Mto Kimbi Mto Kimbwe Mto Kinanura Mto Kindamaliga Mto Kinduri Mto Kinekungu Mto Kingori Mto Kinoka Mto Kinswagi Mto Kinungai Mto Kinya Mto Kinyanguku Mto Kinyasungwe Mto Kinyasungwe Mdogo Mto Kiomboni Mouth Mto Kipaka Mto Kipamba Mto Kipanda Mto Kipanga Mto Kipange Mto Kiperere Mto Kipizi Mto Kipoke Mto Kipule Mto Kirama Mto Kirangose Mto Kirenga Mto Kirera Mto Kiriama Mto Kirimeri Mto Kirindi Mto Kironda Mto Kirongo Mto Kirumba Mto Kiruruma Mto Kirurumo Mto Kisaji Mto Kisaki Mto Kisama Mto Kisangara Mto Kisangata Mto Kisaruko Mto Kiseru Mto Kisesse Mto Kishanda Mto Kishuro Mto Kisiaro Mto Kisigo Mto Kisima Mto Kisimani Mto Kisimba Mto Kisimiri Mto Kisisi Mto Kisitu Mto Kisiwani Mto Kisolwa Mto Kisonga Mto Kissere Mto Kisuka Mto Kisukwani Mto Kisutu Mto Kiswaga Mto Kitalawe Mto Kitama Mto Kitandawala Mto Kitapibi Mto Kitauti Mto Kitenden Mto Kitete Mto Kitiangare Mto Kitindua Mto Kitingi Mto Kitiwaka Mto Kitonga Mto Kitopa Mto Kitope Mto Kivishini Mto Kivomila Mto Kiwa Kiwa Mto Kiwanga Mto Kiweya Mto Kiwira Mto Kiyoka Mto Kizigo Mto Kizunguli Mto Kladeta Mto Kokindu Mto Kolongo Mto Koluguzao Mto Kolungazao Mto Komahola Mto Kombe Mto Komboni Mto Kondoa Mto Kongwa Mto Kopeke Mto Kopoli Mto Koreni Mto Kotiantie Mto Kou Mto Krombona Mto Kukiogo Mto Kuku (Rukwa) Mto Kuku (Singida) Mto Kulaa Mto Kuli Mto Kuma Mto Kumuka Mto Kuna Mto Kundugu Mto Kunga Mto Kunganiro Mto Kunilakongi Mto Kunze Mto Kurufa Mto Kwai Mto Kwale (Singida) Mto Kwale (Tanga) Mto Kwalukonge Mto Kwamatumba Mto Kwamtare Mto Kware Magharibi Mto Kware Mashariki Mto Kwawa Mto Kwekuyu Mto Kwisaka Mto Kwukmu Mto Kyabale Mto Kyarano

Mto
6.671 km - Nile: Luvironza-Ruvuvu-Ruvusu-Kagera-Nile Nyeupe-Nile - (Afrika) 6.387 km - Amazonas: Apurimac-Ene-Tambo-Ucayali-Amazonas - (Amerika ya Kusini) 6.380 km - Yangtse (Cháng Jiāng) - (Asia) 6.051 km - Mississippi-Missouri - (Amerika ya Kaskazini) 5.940 km - Yenisei-Angara - (Asia) 5.410 km - Ob-Irtysch - (Asia) 5.052 km - Amur-Argun-Kerulen - (Asia) - (pekee wakati wa mvua nyingi) 4.845 km - Huang He - (Asia) 4.500 km - Mekong - (Asia) 4.374 km - Kongo - (Afrika)

Delta la Nile
Nile Delta () ni delta la mto Nile lililopo upande wa Kaskazini mwa nchini ya Misri ambapo ndipo mto Nile unapoanza kusambaa na hatimaye kuishia katika Bahari ya Mediteranea. Delta hii ni moja kati ya madelta makubwa zaidi duniani. Limeanzia upande wa Magharibi ilipo Alexandria hadi Port Said kwa upande wa Mashariki. Delta hili linachukua kiasi cha kilometa 240 za ufukwe wa bahari ya Mediterania na pia katika eneo hili hufanyika shughuli mbalimbali za kilimo. Kwa kuanzia upande wa Kaskazini hadi Kusini Delta hili linakadiriwa kuwa na urefu wa kilometa 160.Delta hili linaanzia taratibu chini kuanzia katika mji wa Cairo

Orodha ya nchi za Afrika
Jina la nchi au eneo, benderaEneo (km²)Wakazi (mnamo Julai 2015)Wakazi kwa km²Mji Mkuu Algeria2,381,74039,903,000Algiers Misri (2)1,001,45088,523,000Cairo Libya1,759,5406,278,000Tripoli Moroko446,55033,680,000Rabat Sudan1,861,48430,894,00017Khartoum Tunisia163,61011,118,000TunisMaeneo ya Hispania na Ureno katika Afrika ya Kaskazini: Visiwa vya Kanari(Hispania) (3)7,4921,694,477226.2Las Palmas de Gran Canaria, Santa Cruz de Tenerife Ceuta (Hispania) (4)2071,5053,575.2— Visiwa vya Madeira (Ureno)(5)797245,000307.4Funchal Melilla (Hispania) (6)1266,4115,534.2

Nile
Chemchemi za Nile ni mito yote inayopeleka maji kwenda Ziwa Viktoria Nyanza katika nchi za Tanzania, Burundi, Rwanda, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Uganda na Kenya. Chanzo cha mbali kabisa ni mto wa Luvironza huko Burundi unaoingia katika mto wa Kagera na kufika Ziwa Viktoria Nyanza.

Mto Arno
Ukiwa na urefu wa kilomita 241, ndio mto mkubwa zaidi katika kanda hilo. Tawimito yake kuu ni: Sieve (kilomita 60), Bisenzio (kilomita 49), Ombrone, Era, Elsa, Pesa na Pescia. Eneo la kumwagia maji yake ni km² 8,200 na humwaga maji yake katika beseni zifuatazo ndogo:

Nyasa (ziwa)
Ziwa Nyasa (katika Malawi: Lake Malawi; katika Msumbiji: Niassa) ni kati ya maziwa makubwa ya Afrika ya Mashariki likiwa na nafasi ya tatu baada ya Viktoria Nyanza na Ziwa Tanganyika.

Elbe
Elbe ni mto mkubwa nchini Ujerumani na Ucheki.

Mto Mkombe (Rukwa)
Mto Mkombe (Rukwa) ni kati ya mito ya mkoa wa Rukwa (Tanzania Magharibi). Maji yake yanafikia bahari ya Atlantiki kupitia ziwa Tanganyika na mto Kongo.

Mito mirefu ya Afrika
Urefu (km)JinaMdomoBeseni (km²)Kiasi cha maji kinachotolewa (m³/s)6.671Nile pamoja na KageraMediteranea3.071.3062.8324.835Kongo + Luvua pamoja na Luapula na ChambeshiAtlantiki3.692.06239.1604.374KongoAtlantiki3.692.06239.1604.184NigerAtlantiki2.112.7749.5702.574ZambeziBahari ya Hindi1.384.9997.0702.272Ubangi pamoja na UeleKongo613.2027.0002.160OranjeAtlantiki941.4218002.153KasaiKongo925.17210.0001.820ShebeliJuba336.627-1.819Volta pamoja na Volta nyeusiAtlantiki414.2431.2901.800Okavangoinaishia katika delta ya barani ya Okavango721.25801.740Chari pamoja na OuhamZiwa la Chad669.706-1.680LimpopoBahari ya Hindi414.5248001.658JubaBahari ya Hindi803.2125501.500CuandoZambezi--1.450Lomami (mto)Kongo110.0001.7001.430Senegal pamoja na BafingAtlantiki435.9811.5001.416BenueNiger327.000-1.400Luvua pamoja na Luapula na ChambeshiKongo--1.350Nile ya buluu (=Abay)Nile326.400-1.288Shire pamoja na SongweZambezi--1.287AruwimiKongo116.000-1.251VaalOranje189.000-1.160KomoéAtlantiki79.087-1.150SankuruKasai--1.140Volta nyeupeVolta--1.130UeleUbangi--1.127GambiaAtlantiki69.9312.0001.120AtbaraNile100.000-1.100KwangoKasai263.5002.7001.100Sangha pamoja na MambereKongo180.418-1.100Wadi Draa (mto wa muda)Atlantiki114.569-1.094OgoouéAtlantiki221.968-1.083RuvumaBahari ya Hindi165.760-1.060Lukenie pamoja na FimiKasai--1.050Bani pamoja na BaouléNiger--1.020Kunene 975 km?Atlantiki110.024-1.000Kwilu 960 km?Kwango--1.000Molopo (mto wa muda)Oranje (mto)--

Zambezi (mto)
Jamii:Mito ya Afrika Jamii:Mito ya Zambia Jamii:Mito ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo Jamii:Mito ya Angola Jamii:Mito ya Msumbiji Jamii:Mito ya Zimbabwe Jamii:Mito ya Namibia

Sahara
Mito ya Sahara haiendelei mwaka wote ikiwa na maji kwa majira tu au hata kila baada ya miaka kadhaa kama mvua imenyesha. Mfano pekee wa kinyume ni mto Naili unaovuka jangwa lote kutoka vyanzo vyake katika Afrika ya Kati hadi kuishia katika Bahari Mediteranea.

Orodha ya mito nchini Tanzania
Mto Nachihungo Mto Nadare Mto Nadari Mto Nahatu Mto Naiperra Mto Nairobo Mto Naitimitim Mto Nakambalala Mto Nakangi Mto Nakarara Mto Nakaronji Mto Nakarsonde Mto Nakawale (Lindi) Mto Nakawale (Ruvuma) Mto Nakikona Mto Nakiu Mto Nakiwacho Mto Namahoka Mto Namakala Mto Namakonga Mto Namakungu Mto Namamba Mto Namanga Mto Namatete Mto Namawa Mto Namawala Mto Namba Mto Nambala Mto Nambalapi Mto Nambango Mto Nambungu Mto Nambwa Mto Nambwala Mto Namgaru Mto Namigongo Mto Namikoreko Mto Namingunde Mto Namino Mto Namitambo Mto Namkonga Mto Namo Sichu Mto Nampembe Mto Nampunga Mto Nanga (Kilimanjaro) Mto Nanga (Tabora) Mto Nangano Mto Nangira Mto Nangoka Mto Nangongora Mto Nangonondo Mto Nangorombwe Mto Nangura Mto Nanungu Mto Nanyaga Mto Nanyasi Mto Nanyelesia Mto Nanyiki Mto Nanyumbu Mto Nanyungu Mto Nariaroni Mto Narok Mto Naru Muru Mto Narungombe Mto Narusi Mto Nassoro Mto Nayabat Mto Naylwambu Mto Nbuchi Mto Nchiriria Mto Ndala Mto Ndaloteji Mto Ndasho Mto Ndemabolia Mto Ndemba Mto Ndembera Mto Ndembo Mto Ndilila Mto Ndishi Mto Ndoba Mto Ndoha Mto Ndoleleji Mto Ndoyo Mto Nduati Mto Ndudumo Mto Ndumbi Mto Ndunyunyungu Mto Nduruma Mto Ndurumo Mto Ndwagasa Mto Negezi Mto Neroko Mto Ngabora Mto Ngaka Mto Ngalanda Mto Ngamuriagi Mto Ngandi Mto Nganga Mto Ngangata Mto Ngano Mto Nganowe Mto Ngarenaro Mto Ngasamo Mto Ngasara Mto Ngasaro Mto Ngaserai Mto Ngemambili Mto Ngende Mto Ngerengere Mto Nghuru Mto Ngluwa Mto Ngnonghole Mto Ngofi Mto Ngoiyawiawi Mto Ngolai Mto Ngombe Mto Ngombesi Mto Ngongwa Mto Ngono Mto Ngunguta Mto Ngunja Mto Ngurumahiga Mto Nguruo ya Komani Mto Nguye Mto Nhende Mto Nhera Mto Nhumbu Mto Nhungumalo Mto Niagama Mto Niamba Mto Niarawasi Mto Niensi Mto Nikonga Mto Nililirwa Mto Ninolo Mto Niro Mto Njakapembe Mto Njalila Mto Njamkala Mto Njawala Mto Njegea Mto Njenje Mto Njoka Mto Njombe Mto Njombe Mto Njuga Mto Njugilo Mto Njungwe Mto Nkalangali Mto Nkanka Mto Nkanzu Mto Nkima Mto Nkindo Mto Nkiwe Mto Nkole Mto Nkololue Mto Nkolongo Mto Nkonjigwe Mto Nkuku Mto Nkululu Mto Nkumba Mto Nkussa Mto Nkwarani Mto Nongwa Mto Nsalamba Mto Nsanga Mto Nsengesi Mto Nsingula Mto Nsoga Mto Nsolwa Mto Nsunda Mto Ntandamanga Mto Ntangano Mto Ntembwe Mto Ntikangwa Mto Ntoba Mto Ntondo Mto Numba Mto Numbanumba Mto Nuogomo Mto Nyabalegi Mto Nyabangi Mto Nyabikuna Mto Nyabu Mto Nyabujera Mto Nyabulela Mto Nyaburongo Mto Nyabuyumbu Mto Nyahira Mto Nyahua Mto Nyahuma Mto Nyakabindi Mto Nyakabwera Mto Nyakagera Mto Nyakagere Mto Nyakarenzi Mto Nyakasangwe Mto Nyakichabo Mto Nyakihanga Mto Nyakikuku Mto Nyakitambi Mto Nyakukutu Mto Nyakychabo Mto Nyalama Mto Nyalwambu Mto Nyalwe Mto Nyama Mto Nyamabare Mto Nyamagonga Mto Nyamanzi Mto Nyamasenga Mto Nyamazama Mto Nyambeho Mto Nyamburo Mto Nyamguni Mto Nyamilowe Mto Nyamironge Mto Nyamiruma Mto Nyamufaliza Mto Nyamuni Mto Nyamutogota Mto Nyamuzi Mto Nyamwago Mto Nyamweta Mto Nyamzovu Mto Nyanama Mto Nyandiga Mto Nyangalala Mto Nyangao Mto Nyangoma Mto Nyangombe Mto Nyansoni Mto Nyantari Mto Nyanuya Mto Nyanzilwa Mto Nyarambugu Mto Nyarua Mto Nyarukangele Mto Nyarusange Mto Nyasaunga Mto Nyatwambu Mto Nyaviumbu Mto Nyawagaga Mto Nyekwa Mto Nyera Mto Nyilabi Mto Nyonga Mto Nyumbanitu Mto Nyunayungu Mto Nyungue Mto Nzanza Mto Nzasaulu Mto Nzeha Mto Nzingwa Mto Nzubuka

Ukristo barani Afrika
Jangwa kubwa la Sahara lilifanya mawasiliano yote kati ya Afrika Kaskazini na sehemu nyingine za bara kuwa magumu. Lakini tangu zamani mto Nile ulisaidia biashara na athari za kiutamaduni na za kisiasa kuvuka kanda la jangwa. Hivyo upo uhusiano wa pekee kati ya Misri na eneo linaloitwa leo "Sudan" (pamoja na Ethiopia na Eritrea).

Orodha ya mito nchini Tanzania
Mto Ramadi Mto Rambasi Mto Rau Mto Rhududu Mto Ripera Mto River Mto River-Diwani Mto River-Masika Mto River-Mazizini Mto River-Moshibar Mto River-Quarter Mto Roata Mto Robunk Mto Roke Mto Romanyo Mto Rongai (Arusha) Mto Rongai (Kilimanjaro) Mto Ruaha Mdogo Mto Ruaha Mkuu Mto Ruaka Mto Ruako Mto Ruamugango Mto Ruanda (Mbeya) Mto Ruanda (Mtwara) Mto Ruanguyu Mto Rubira Mto Ruboroga Mto Ruboronga Mto Rubumba Mto Ruchenche Mto Ruchugi Mto Rudete Mto Ruembe Mto Ruengu Mto Rufiji Mto Rufiri Mto Rufugu Mto Rufuka Mto Rugalegi Mto Rugufu Mto Ruhanga Mto Ruhita Mto Ruhoi Mto Ruhudji Mto Ruhuhu Mto Ruhuu Mto Ruiga (Iringa) Mto Ruiga (Kagera) Mto Ruipa Mto Ruisenya Mto Ruiza Mto Rukakaine Mto Rukarakare Mto Rukono Mto Rumakali Mto Rumbira Mto Rumpungwe Mto Runga Mto Rungusa Mto Rungwa Mto Runkhana Mto Runone Mto Rusange Mto Rushosho Mto Rushwa Mto Rusuno Mto Rutukira Mto Rutungu Mto Ruvu (Pangani) Mto Ruvu (Pwani) Mto Ruvuma Mto Ruvumo Mto Ruwana Mto Ruwawasi Mto Ruwiti Mto Ruwocha Mto Rwangeni Mto Rwitamanumi

Mto Mukengeria
Maji yake yanaishia katika mto Tana, ambao ndio mrefu kuliko yote nchini, na hatimaye katika Bahari Hindi.

Orodha ya mito nchini Tanzania
Mto Mabere Mto Mabigiri Mto Mabonwe Mto Mabubi Mto Machawa Mto Madaba Mto Madawi Mto Madugure Mto Madukwa Mto Maduma (Dodoma) Mto Maduma (Singida) Mto Mafugusa (Dodoma) Mto Mafugusa (Morogoro) Mto Mafundu Mto Mafunzi Mto Magamba Mto Maganga Mto Magara Mto Magarata Mto Magdireshu Mto Maghang Mto Magogo Mto Magogo Mto Magogo Mto Magole Mto Magome Mto Magungo Mto Mahandasi Mto Mahato Mto Mahenela Mto Maheta Mto Mahiwa Mto Mahuru Mto Majawanga Mto Majenjeula Mto Maji Mekundu Mto Majidengwa Mto Majimahuhu Mto Makagera Mto Makamba Mto Makambe Mto Makare Mto Makasumbi Mto Makawila Mto Makigogo Mto Makinba Mto Makingi Mto Makiwo Mto Makoja Mto Makonda Mto Makongodera Mto Makulamula Mto Makulwa Mto Makunga Mto Makungo Mto Makunguwiro Mto Malagarasi Mto Malala Mto Malale Mto Malambo (Katavi) Mto Malambo (Arusha) Mto Malangali Mto Malangwe Mto Malelya Mto Malembo Mto Malengya Mto Malepeta Mto Malessa Mto Malimba Mto Mambeni Mto Mambi (Mbeya) Mto Mambi (Mtwara) Mto Mambinda Mto Mambo Mto Manchera Mto Manda (Katavi) Mto Manda (Rukwa) Mto Mandahaa Mto Mandima Mto Mandowa Mto Manga Mto Mangali Mto Mangasini Mto Mangata Mto Mango Mto Mangwa Mto Maniere Mto Manje Mto Manonga Mto Manyema Mto Manyo Mto Manyoa Mto Maoungulu Mto Mapembe Mto Mapiringa Mto Mara Mto Marakara Mto Marba Mto Marengamadu Mto Mario Mto Marithi Mto Marue Mto Masala Mto Masamaki Mto Masanwa Mto Masena Mto Mashima Mto Masimba Mto Masinde Mto Masiriwa Mto Masungwe Mto Maswala Mto Mata Mto Matalalu Mto Matandu Mto Matanga Mto Matapua Mto Matapwende Mto Matauka Mto Matembe Mto Matete Mto Matisi Mto Matiuku Mto Matugonewetu Mto Matuli Mto Matumbire Mto Matunda Mto Mavuji Mto Mawa Mto Mawate Mto Mawe Mto Maweli Mto Maweni Mto Mawera Mto Mawina Mto Mayaha Mto Mayaka Mto Mayamasi Mto Mazingara Mto Mbahwa Mto Mbaka Mto Mbakana Mto Mbala Mto Mbalageti Mto Mbalamu Mto Mbalanga Mto Mbalizi Mto Mbalu Mto Mbangala Mto Mbangi Mto Mbanja Mto Mbara Mto Mbarahindi Mto Mbarali Mto Mbarangandu Mto Mbarwa Mto Mbawazi Mto Mbegea Mto Mbele Mto Mbembe Mto Mberewere Mto Mbezi Mto Mbiki Mto Mbilwa Mto Mbinga Mto Mbiriri (Kilimanjaro) Mto Mbiriri (Mbeya) Mto Mbogo Mto Mbondo Mto Mbonja Mto Mbono Mto Mborohadi Mto Mbowu Mto Mbungu Mto Mbunguti Mto Mbuo Mto Mbusi Mto Mbuyajira Mto Mbwemburu Mto Mchanga Mto Mchilipa Mto Mchuchuma Mto Mdanda Mto Mdonja Mto Mdyosi Mto Mehariwa Mto Meketu Mto Melela Mto Merui Mto Merule Mto Meta Mto Mfafia Mto Mfinga Mto Mfukwe Mto Mfulsi Mto Mfumbu Mto Mfuwazi Mto Mfwalsi Mto Mfwiro Mto Mfwisi Mto Mgambira Mto Mgarangara Mto Mgata Mto Mgawile Mto Mgega Mto Mgela Mto Mgera Mto Mgeta Mto Mgigawa Mto Mgimbo Mto Mglumi Mto Mgobe Mto Mgogo Mto Mgomba Mto Mgombani Mto Mgonia Mto Mgonya Mto Mgugudsi Mto Mgulungulu Mto Mgungusi Mto Mgunje Mto Mhala Mto Mhangahanga Mto Mhangasi (Morogoro) Mto Mhangasi (Ruvuma) Mto Mhimbasi Mto Mholo Mto Mhongo Mto Mhuko Mto Mhula Mto Mhungu Mto Mhwala Mto Midaho Mto Midiho Mto Miesi Mto Migasi Mto Migogo Mto Mihangalaya Mto Mihatu Mto Mihindo Mto Mihoga Mto Mihumo Mto Mikwa Mto Mikwale Mto Mikwayuni Mto Milaka Mto Milala Mto Milanda Mto Milango Mto Milembe Mto Milola Mto Mimbi Mto Mingoti Mto Minyanda Mto Minyonyoni Mto Mirahi Mto Miranda Mto Mironge Mto Mironji Mto Misasati Mto Misunga Mto Mitawa Mto Mitesa Mto Mitondo (Lindi) Mto Mitondo (Morogoro) Mto Mitumbati Mto Mituru Mto Miwasi Mto Miyombo Mto Mjembe Mto Mjomwio Mto Mjonga Mto Mjura Mto Mkalamu Mto Mkana Mto Mkanga Mto Mkata Mto Mkata Mto Mkavio Mto Mkingasi Mto Mkingi Mto Mkinke Mto Mkiwa Mto Mkofwe Mto Mkoji Mto Mkoleko Mto Mkolo Mto Mkomazi Mto Mkombe Mto Mkombe Mto Mkombesi Mto Mkombezi Mto Mkomero Mto Mkondadye Mto Mkondoa Mto Mkongoleko Mto Mkongore Mto Mkoo Mto Mkorka Mto Mkowangero Mto Mkuju Mto Mkujuni Mto Mkuku Mto Mkukwe Mto Mkulumusi Mto Mkulumuzi Mto Mkulyo Mto Mkummkum Mto Mkundi (Dodoma) Mto Mkundi (Morogoro) Mto Mkundi (Mtwara) Mto Mkungo Mto Mkupehi Mto Mkurusi (Tabora) Mto Mkurusi (Ruvuma) Mto Mkusa Mto Mkusi Mto Mkusu Mto Mkuu Mto Mkuva Mto Mkuzi Mto Mkwasi Mto Mkwenya Mto Mlaga Mto Mlandasi Mto Mlandizi Mto Mlanga Mto Mlawi Mto Mlemwa Mto Mlera Mto Mligaji Mto Mlinyi Mto Mloa Mto Mloda Mto Mlombea Mto Mlomboje Mto Mlomboji Mto Mlombwe Mto Mlongosi Mto Mloui Mto Mlowa Mto Mlowezi Mto Mlowoka Mto Mlumbi Mto Mlungiro Mto Mlungu Mto Mlungui Mto Mluzu Mto Mmoga Mto Mnero Mto Mngazi Mto Mnguvia Mto Mnyera Mto Mnyongoo Mto Mnyusi Mto Moame Mto Mobokoi Mto Mohambwe Mto Mohazima Mto Mohwazi Mto Moinik Mto Mokumira Mto Mokungwe Mto Molila Mto Momba Mto Mombalazi Mto Mombo Mto Monga Mto Mongo Mto Mongomwankima Mto Monokore Mto Morera Mto Mori Mto Morogoro Mto Mosi Mto Motale Mto Motonto Mto Mowe Mto Moyowosi Mto Mpanda (Katavi) Mto Mpanda (Rukwa) Mto Mpandwe Mto Mpanga (Morogoro) Mto Mpanga (Njombe) Mto Mpangali Mto Mpanyura Mto Mpasa Mto Mpemba Mto Mpembe Mto Mpemvi Mto Mpengere Mto Mpepo Mto Mpera Mto Mpiji Mto Mpingo Mto Mpira Mto Mponde Mto Mporo Mto Mpuma Mto Mpura Mto Mpuruli Mto Mrambo Mto Mrugaruga Mto Msaadya Mto Msagelela Mto Msaginya Mto Msaju Mto Msambia Mto Msana Mto Msanga Mto Msangai Mto Msangasi Mto Msangesi Mto Msango Mto Msanyila Mto Msasi Mto Msauesi Mto Msavesi Mto Msefwe Mto Msega Mto Msegere Mto Msemembo Mto Msenguse Mto Msenguzi Mto Msenjesi Ndogo Mto Msesule Mto Mseta Mto Msima Mto Msimba Mto Msimbazi Mto Msimbazi Mto Msinejewe Mto Msinga Mto Msingazi Mto Msiri Mto Msisi (Dodoma) Mto Msisi (Singida) Mto Mslezy Mto Mslhasi Mto Msobwe Mto Msola Mto Msolwa (Morogoro) Mto Msolwa (Ruvuma) Mto Msoro Mto Msorsa Mto Msowero Mdogo Mto Mssala Mouth Mto Mssingwi Mto Msua (Pwani) Mto Msua (Singida) Mto Msuguluda Mto Msumbiji Mto Msumbisi Mto Mswero Mto Mswiswi Mto Mtaga Mto Mtakuja Mto Mtamba Mto Mtambo Mto Mtandasi Mto Mtega Mto Mtembwa Mto Mteri Mto Mtetesi Mto Mtimbira Mto Mtimbiri Mto Mtindiri Mto Mtiro Mto Mtisi Mto Mtolela Mto Mtonga Mto Mtoni Mto Mtopesi Mto Mtoro Mto Mtozi Mto Mtsatsavi Mto Mtshinyiri Mto Mtshwege Mto Mtua Mto Mtuka Mto Mtukano Mto Mtumbe Mto Mtumbei Mto Mtumbu Mto Mtundu Mto Muakatete Mto Mubulungu Mto Mue Mto Muengo Mto Mugala Mto Mugaye Mto Mugengi Mto Mugera Mto Mugewe Mto Mugoro Mto Mugozi Mto Mugubia Mto Mugunga Mto Muguti Mto Mugwisi Mto Muhama Mto Muhanga Mto Muhangasi Mto Muhesi Mto Muhinje Mto Muhiri Mto Muhongo Mto Muhungutu Mto Muhuwesi Mto Muhuwezi Mto Muipa Mto Muira Mto Muirisha Mto Muisi Mto Mujitu Mto Muka Mto Mukana Mto Mukangazi Mto Mukarasi Mto Mukauka Mto Mu Kidimba Mto Mu Kigogo Mto Mu Kinyangona Mto Mukugwa Mto Mulagia Mto Mulalakuwa Mto Mulale Mto Mulangarasi Mto Mulasi Mto Mulo Mto Mumbara Mto Munanka Mto Munga (Iringa) Mto Munga (Morogoro) Mto Mungako Mto Munga Mawe Mto Mungamkuru Mto Munge Mto Mungu Mto Mungushi Mto Munimbira Mto Munjiti Mto Munkinka Mto Munsu Mto Munya Mto Munyangwa Mto Munyu Mto Mupindi Mto Murembwi Mto Muriani Mto Murishunda Mto Muronzi Mto Mu Ruhamba Mto Murunjoeda Mto Murusenye Mto Musa (Ruvu) Mto Musa (Singida) Mto Musangairo Mto Muse Mto Muse (Rukwa) Mto Musihasi Mto Musipisi Mto Muswima Mto Mutimtali Mto Muttoro Mto Mutumnadi Mto Muvraini Mto Muyawo Mto Muzi Mto Mvavi Mto Mvomero Mto Mvudu Mto Mvuha Mto Mvumi Mto Mvunwa Mto Mwabagange Mto Mwadii Mto Mwahundia Mto Mwajikali Mto Mwakidagemba Mto Mwalisi Mto Mwambalia Mto Mwambesi Mto Mwamhule Mto Mwanakombo Mto Mwandugolinda Mto Mwanga Mto Mwangeke Mto Mwangulu Mto Mwanhoro Mto Mwanikuwa Mto Mwankala Mto Mwanyanganga Mto Mwanyenzi Mto Mware Mto Mwaru Mto Mwashabibiti Mto Mwashagi Mto Mwashigera Mto Mwasis Mto Mwatesi Mto Mwati Mto Mwatisi Mto Mwega Mto Mwelizi Mto Mwenge Mto Mweruzi Mto Mwetsa Mto Mwetsi Mto Mwhigiti Mto Mwigombo Mto Mwigulu Mto Mwili Mto Mwimbi Mto Mwisa Mto Mwiti Mto Mwnyamaji Mto Mwnyinyi Mto Mwunekese Mto Myaani Mto Myavisi Mto Mzambiazi Mto Mzelezi Mto Mziha Mto Mzimui Mto Mzinga Mto Mzingi Mto Mzukune Mto Mzuzuma

Okavango
Okavango (pia: Okovango; katika Angola: Kubango au Cubango) ni mto wa Afrika ya kusini-magharibi. Inaanza nchini Angola katika milima ya Bié inapojulikana kwa jina la Kubango. Mwendo wake wa 1600 km ni kusini tu hadi jangwa la Kalahari inapoishia kwenye delta ya barani. Katika kusini ya Angola ni mpaka na Namibia. Inapita nchi ya Namibia mwanzoni wa kishoroba ya Caprivi na kuendelea Botswana inapoishia jangwani katika delta yake.

Kongo (mto)
Beseni ya Kongo pamoja na tawimito yake ni eneo kubwa la pili duniani la msitu wa mvua. Kwa kiasi cha mshuko wa maji mdomoni ni mto mkubwa wa pili duniani baada ya Amazonas Amerika ya Kusini.[1] Pia ni mto wenye kina kirefu zaidi duniani.

Mto
Jumla ya eneo ambako matawimito yote hadi vijito asilia kabisa vinaanza na kupokea maji yake huitwa beseni. Sehemu kubwa ya Tanzania ya kaskazini-magharibi pamoja na Kenya magharibi ni sehemu ya beseni la Nile kwa sababu matone ya mvua kama yanafika mtoni yote huelekea ziwa Viktoria Nyanza na kuingia mto Nile kwenda bahari ya Mediteranea.

Mto Thiba
Mto Thiba unapatikana nchini Kenya. Ni tawimto la mto Tana ambao ndio mrefu kuliko yote nchini na unaishia katika Bahari ya Hindi.

Mto Kaeri Akak
Maji yake yanaishia katika ziwa la magadi linaloitwa Turkana na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la jangwani lililo kubwa kuliko yote duniani.

Limpopo (mto)
Limpopo ni mto wa kusini mwa Afrika unaoishia katika Bahari Hindi.

Mto Kabwangederr
Maji yake yanaishia katika ziwa la magadi linaloitwa Turkana na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la jangwani lililo kubwa kuliko yote duniani.

Zambezi (mto)
Zambezi ni chanzo cha umeme kwa ajili ya sehemu kubwa ya Afrika ya Kusini. Umeme unatengenezwa kwa nishati ya maji huko lambo la Kariba (Zambia) na lambo la Cabora-Bassa (Msumbiji).

Afrika
Nchi kubwa ya Afrika ni Algeria na nchi ndogo ni funguvisiwa la Shelisheli katika Bahari Hindi.[7] Nchi ndogo Afrika bara ni Gambia.

Luangwa (mto)
Mto Luangwa ni mto mkubwa wa Zambia ya mashariki.

Mto Gombe
Unatiririka hadi kuingia katika mto Malagarasi, ambao ni wa pili kwa urefu nchini na hatimaye unamwaga maji yake mengi katika ziwa Tanganyika.
Kutoka huko maji yanachangia mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.

Pangani (mto)
Mto Pangani ni kati ya mito mikubwa ya Tanzania. Unabeba maji ya Milima ya Meru, Kilimanjaro, Pare na Usambara kwenda Bahari ya Hindi. Mdomo wake uko mjini Pangani.

Tana (mto)
Tana ni jina la mto mrefu kuliko yote ya Kenya ukiwa na urefu wa takriban km 650.

Victoria Falls
Mto wa Zambezi mwenye upana wa mita 1170 unafika penye ngazi ya mwamba na maji yote yaanguka kimo cha takriban mita 110 yanapoendelea katika kanali ya mwamba mwenye upana wa 120 m pekee. Maporomoko haya ni makubwa katika Afrika.

Uruguay (mto)
Uruguay ni mto katika Amerika Kusini. Pamoja na mto Parana unaishia Rio de la Plata.
Jina la Uruguay lamaanisha "mto wa ndege ya rangi nyingi".

Niger (mto)
Wengine waliona utaishia kwenye mto Senegal au mto Kongo. Kuchanganyikiwa huku kulisababisha kwa karne nyingi ramani zisizoonyesha mwendo halisi wa mto. Wasafiri na wataalamu wa nje hawakuelewa ya kwamba mto mkubwa ulio karibu na Timbuktu na mto mkubwa unaoingia Atlantiki kwenye Ghuba ya Guinea huko Nigeria ni mto uleule.

Gambia (mto)
Mto una visiwa mbalimbali ndani yake, vikubwa zaidi ni kisiwa cha Tembo na kisiwa cha MacCarthy. Kisiwa cha James Island mdomoni kabisa kilikuwa kituo muhimu cha biashara ya watumwa na kimeandikishwa katika orodha ya UNESCO ya Urithi wa Dunia.

Mto Nkumba
Maji yake yanatiririkia Ziwa Tanganyika, mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.

Mto Mgonia
Maji yake yanaelekea Ziwa Tanganyika, mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.

Mto Nkima
Mto Nkima ni kati ya mito ya mkoa wa Rukwa (Tanzania Magharibi). Maji yake yanafikia bahari ya Atlantiki kupitia ziwa Tanganyika na mto Kongo.

Instruction: Given a question, retrieve Wikipedia passages that answer the question.