Question: Je,Mwai Kibaki alisomea katika chuo kikuu gani?

Mwai Kibaki
Kibaki alisoma uchumi, historia na sayansi ya siasa katika chuo kikuu cha Makerere, Kampala, Uganda. Akiwa mwanafunzi Makerere, Kibaki alikuwa ni mwenyekiti wa chama cha wanafunzi toka Kenya, Kenya Students' Association. Alipomaliza masomo yake mwaka 1955 alipewa tuzo kutokana na kufanya vyema katika mitihani. Tuzo hiyo ilimwezesha kwenda kusoma katika chuo cha London School of Economics. Alipomaliza masomo alikwenda kufundisha katika chuo kikuu cha Makerere. Baadaye aliacha kazi ya kufundisha na kuwa mtendaji mkuu wa chama cha Kenya African National Union.

Dedan Kimathi
Kimathi aliweza kuvutia watu kwa kuonyesha bidii kwa kazi aina zote, alizoweza kufanya. Kimathi alianza siasa za upinduzi mwaka wa 1950. Alianza kuwa mfuasi wa Mau Mau, na baadaye kupanda cheo na kuweza kuwapa wajiunga wapya kiapo cha Mau Mau na kwa hivyo akawa gaidi kulingana na Waingereza. Alijiunga tena na Kikundi ya Arubaini, wakombozi wa Chama cha Kati cha Wakikuyu mwaka wa 1951. Alichaguliwa kama karani kwa chama cha KAU eneo la Ol' Kalou na eneo la Thomson Falls mwaka wa 1952. Alishikwa kwa mmda mwaka huo, lakini akatoroka kwa usaidizi wa polisi wa kijiji. Hii ilileta mwanzo wa Vita vya ukereketwa halisi. Kimathi aliunda baraza la ulinzi wa Kenya, ambayo ilitoa amri kwa wapiganaji wote msituni mwaka wa 1953.

Mwai Kibaki
Katika uchaguzi wa 2002 Kibaki alishinda na kutangazwa kuwa Rais wa Kenya. Alikuwa mgombea wa maungano wa vikundi vingi vya upinzani vilivyoshirikiana kwa jina la "NARC".

Kwame Nkrumah
These evenings were a vital part of Kwame Nkrumah's American education. He was going to a university—the university of the Harlem Streets. This was no ordinary time and these street speakers were no ordinary men.... The streets of Harlem were open forums, presided over [by] master speakers like Arthur Reed and his protege Ira Kemp. The young Carlos Cook, founder of the Garvey oriented African Pioneer Movement was on the scene, also bringing a nightly message to his street followers. Occasionally Suji Abdul Hamid, a champion of Harlem labor, held a night rally and demanded more jobs for blacks in their own community.... This is part of the drama on the Harlem streets as the student, Kwame Nkrumah walked and watched.[12]

Chuo Kikuu cha Kikristo cha Pan Africa
Chuo kikuu cha kikristo cha Pan Africa lilituzwa rasmi katiba tarehe 15 Februari 2008 na Mwai Kibaki,Rais wa Kenya. PAC ikawa tisa chuo kikuu cha kibinafsi cha 9 kupewa katiba nchini Kenya.

Moïse Katumbi
Moïse Katumbi alisomea shule ya Kiwele huko Lubumbashi na misheni ya Kapolowe alipopata stashahada (diploma) ya Jimbo, na kuhitimu katika saikolojia.

Kenneth Matiba
Matiba alipata nyadhifa ya juu katika serikali alipokuwa na umri wa miaka 31. Kabla ya Kenya kupata uhuru Disemba 1963, Matiba alikuwa katibu mkuu wa kwanza wa asili ya Kiafrika (Mei 1963). Matiba alifunzwa na Carey Francis, mwalimu mkuu wa Shule ya Upili ya Alliance. Francis ndiye aliyempigia Matiba debe kupata wadhifa huo. Mwaka 1964, Matiba aliteuliwa kuwa katibu mkuu katika wizara ya biashara, waziri wake akiwa Mwai Kibaki.

Hussein Mkiety
Mkiety ni mtoto wa mwisho wa familia ya watoto watatu wa Ramadhani na Zainabu Mkieti. Alizaliwa tarehe 27 Oktoba, 1985 katika kijiji cha Lusanga, Muheza, Tanga.Alipata elimu ya msingi katika shule ya Lusanga na baadaye kujiunga na sekondari ya Kwabutu alikosoma hadi kidato ya tatu, akaacha shule kutokana na matatizo ya kifamilia. Mwaka 2003 baada ya kuona maisha hayaendi, aliamua kuhamia Kiwalani, Dar es Salaam, kuungana na mama yake ambaye alikuwa mjasiriamali mdogo.Baada ya kufika Dar, alipelekwa kujifunza masuala ya ufundi magari kwenye gereji moja ambako alidumu wiki mbili na baadaye kupelekwa kwenye ufundi mafriji ambako alijifunza kwa wiki tatu, nako hakudumu baada ya kuona kipato hafifu. Kuanzia hapo akaamua kuhamia kwenye biashara ndogo na hasa ilikuwa kuuza magazeti hukohuko Kiwalani.[3]

Mwele Ntuli Malecela
Baada ya kuhitimu shahada ya kwanza katika masuala ya wanyama katika chuo kikuu cha Dar es Salaam alijiunga na taasisi ya tafiti za kiafya (NIMRI) mnamo mwaka 1987. Katika kipindi hicho Mwele alifafanya tafiti za ugonjwa wa homa ya matende katika kituo cha Amani.
Baadavya hapo aliendelea na elimu ya juu katika chuo kiitwacho London School of Hygiene and Tropical Medicine ambako alitunukiwa shahada yake ya pili mwaka 1990 na shahada ya uzamivu mwaka 1995.
Aliendelea na tafiti zake katika taasisi ya NIMRI mpaka kufikia mwaka 1998 ambapo alipewa cheo cha mkurugenzi wa tafiti. Mwaka 2000 Mwele alikua kiongozi wa program ya homa ya matende, ambayo imekua ikifanya kazi katika wilaya takribani 53.
Malecela alijiunga na chama cha Mapinduzi, CCM mnamo mwaka 1981 alipokua Kilakala. Kwa wakati huo alihitajika kupata mafunzo maalumu kwanza kabla ya kujiunga na chama cha mapinduzi. Dokta Malecela alifanya mafunzo hayo mwezi Aprili 1981 na baada ya hapo amekua mwanachama wa kudumu hadi kufikia sasa.

Ieoh Ming Pei
Pei alizaliwa mjini Guangzhou (China). Alipokea masomo katika utamaduni wa Kichina lakini pia kwenye shule ya Kimarekani. 1935 akaenda Marekani kwa masomo ya usanifu majengo. Alisoma vitabu vya Le Corbusier na kuwa masaidizi wa Walter Gropius.

Shibasaburo Kitasato
Alisoma kuhusu dawa katika chuo kikuu cha Tokyo na kumaliza mwaka 1883 baada ya kufanya kazi katika ofisi ya afya ya umma.

Francis Imbuga
Imbuga alisomea swala la "The Techniques of Improvised Drama" kwa shahada yake ya Masters .Kwa udhamini wa UNESCO kati ya miaka za 1974 na 1975 ,alipata kuzuru Idara ya Uigizaji (Drama Department ) ya University College, Cardiff;Taasisi ya Masomo ya Kiafrika (Institute of African Studies) katika Chuo Kikuu cha Ghana, Legon; na Idara ya Sanaa ya Uigizaji (Department of Theatre Arts) katika Chuo Kikuu cha Ibadan, Nigeria. Mwaka wa 1976, Imbuga aliteuliwa kama mkufunzi katika Idara ya Mawasiliano ya Elimu na Teknolijia (Department of Educational Communication and Technology) katika Chuo Kikuu cha Nairobi. Alihamia mwaka wa 1978 Chuo Kikuu cha Kenyatta, na kupanda ngazi hadi kuwa Mkufunzi Mkuu na kuteuliwa Mkuu wa Idara ya Fasihi ya Kingereza (Department of Literature).

Chuo Kikuu cha Kabarak
Kozi zifuatazo zinazopatikana sasa huwa katika Shule tatuChuo hiki kina wanafunzi takriban 1000 kutoka kote nchini Kenya. Wanafunzi hushiriki kikamilifu katika shughuli mtaala mwenza na taasisi hii ina vilabu kadhaa. Mifano ni:Katika michezo, Wanafunzi wa Kabarak hushiriki kikamilifu katika Raga, Mpira wa vikapu (The Royals), Tennis (the scorpions, na wachezaji maarufu kama Michael Wanyiri na Tomas Kivuva), Soka (Jozo Boys-Ina wachezaji bora kama Yakobo Mucheru, Pharis Wamalwa, Thomas Kivuva na Hussein Abdi), Hockey ( Cyclones), Swimming na Chess.

Julius Nyerere
Mwaka 1949 alipata skolashipu ya kwenda kusoma kwenye Chuo Kikuu cha Edinburgh, Uskoti, Ufalme wa Muungano, akapata M.A. ya historia na uchumi (alikuwa Mtanganyika wa kwanza kusoma katika chuo kikuu cha Uingereza na wa pili kupata shahada ya elimu ya juu nje ya Tanganyika).

Shule ya uandishi wa habari na mawasiliano ya umma
Alidokeza kuwa, kutokana na mabadiliko ya kijamii, kisisas na kiuchumi yanayotokea, yataihitaji shule ya Uandishi wa habari ya Tanzania kama taasisi yoyote ya kijamii, kujichunguza kama imekwisha kufikia lengo lauanzishwaji wake. Namnukuu " kama sio, ni wakati wa kubalika"
Katika kuunga mkono , Shirika la Kimataifa la Kidachi (DANIDA) ambalo lilikuwa likijihusisha na shughuli mbalimbali katika kufundisha na na kutoa ushauri katika masuala mbalimbali ya shule hii, waliagiza watu wawili kwa ajili ya kuangalia mambo ya kishule na kitaalamu. Baada ya kupitia mtaala, vifaa vya kufanyia mafunz, wafanyakazi, na baada ya kufanya mahojiano na majadiliano na wahitimu mbalimbali wa shule ya Uandishi wab habari ya Tanzania na wamiliki wa vyombo vya habari pamoja na washika dau. Washauri walipendekeza kuwa shule iwe chini ya Chuo kikuu cha Dar es Salaam.University of Dar es Salaam
Shule ya Uandishi wa habari iliamini kuwa iatapa mafanikio makubwa kama itakuwa sehemu ya taasisi kubwa kama chuo kikuu cha Dae Es Salaam. Shule itapata kuanzia nguvu kazi na vitendea kazi katika chuo cha Dar es Salaam na wakati katika wakati huo huo, kuimarisha nguvu yake katika kufanya tafiti mablimbali
Shule pia ingeweze kusajili wanafunzi katika ushindani wa hali ya juu, ambapo matokeao yake yangesababisha kuongezeka kwa ujuzi wa wahitimu wanaohitimu katika shule hii. Lengo likiwa kuwa sehemu muhimu kwa kwa mafunzo ya uandishi wa habari na kufanya tafiti mbalimbali nchini.
Wazo au ndoto ambayo ingeweza kufikiwa kama tu, shule ingeweza kuwa chini au sehemu ya chuo kikubwa na chenye ufahari kama chuo kiuu cha Dar es Salaam.

George Saitoti
Siku ya 13 Februari 2006 kujiuzulu kwa Saitoti kama Waziri wa Elimu ulitangazwa na Rais Mwai Kibaki katika televisheni, baada ya madai kwamba alikuwa amehusika katika kashfa ya Goldenberg. Mahakama ya juu ya Kenya iliamuru tarehe 31 Julai 2006 kuwa Saitoti haipaswi kushtakiwa juu ya kashfa ya Goldenberg. Tarehe 15 Novemba 2006 alirudishwa kazini kama Waziri wa Elimu na Kibaki.

FORD-Kenya
2002 Ford-K ilijiunga na harakati ya NARC ikawa sehemu ya maungano yaliyompeleka Mwai Kibaki katika ikulu ya Nairobi. Kiongozi wa chama Michawel Wamalwa alikuwa makamu wa rais lakini alikufa 2003 katika ajali ya ndege. Kiongozi mpya akawa Musikari Kombo.

Shinji Mikami
Akiwa kijana alififunza karate na taekwondo, alisomea mambo ya bidhaa chuo kikuu, Mikami alihitimu katika Chuo Kikuu cha Doshisha, ambapo alijitokeza katika utafiti wa bidhaa mbalimbali.

Sun Yat-sen
Alipanga kuwafukuza watawala wa kijeshi wa China ya kaskazini akaanzisha chuo cha kijeshi cha Whampoa alipomfanya Chiang Kai-shek mkuu wa chuo. Wakati ule aliamua kukubali pia wakomunisti Wachina katika chama cha Kuomintang kwa hiyo hata Zhou Enlai alikuwa mwalimu huko baada ya kifo cha Sun.

Beyoncé Knowles
Mnamo 1990, Knowles alijiunga na Parker Elementary School, shule inayofunza muziki huko Houston, ambapo alikuwa akiimba katika kwaya ya shule.[5] Pia alihudhuria shule ya The High School for Performing and Visual Arts katika Houston [10] na baadaye akaenda Alief Elsik High School, iliyo katika eneo la Houston la Alief. [4][11] Knowles alikuwa kiongozi wa nyimbo katika kwaya ya kanisa lake, la St John's United Methodist.[5] Hata hivyo, yeye alikaa katika kwaya kwa miaka miwili kwa sababu alikuwa anashughulikia kazi yake ya muziki.[12]

Chuo Kikuu cha Kabarak
Ni ilianzishwa na Rais wa zamani wa Jamhuri ya Kenya na Chansela wa Chuo hiki, Mheshimiwa Daniel T. arap Moi - ambaye alitaka kuanzisha Chuo Kikuu cha Ukristo, Sanaa, Sayansi na Teknolojia.

Jakaya Kikwete
Miaka 1958 – 1961 akasoma Shule ya Msingi Msoga, halafu 1962 – 1965 Shule ya Kati (Middle School) Lusonga, halafu Shule ya Sekondari Kibaha akiongeza A-level huko Shule ya Sekondari Tanga.

Kimani wa Mbogo
Alihudhuria shule ya msingi ya Gatei (1992-1999) na baadaye shule ya upili ya Mbichi (2000-2003), Gatundu Kaskazini, Kenya. Huko Mbichi ndiko kilichipuka kipawa chake cha utunzi na uandishi. Mara kwa mara alitunga mistari ambayo baadaye ingemwabirisha chombo cha utunzi na hatimaye kuwa malenga. Alijibidiisha kutunga na kutuma mashairi kwenye vyombo vya habari. Hata hivyo, mashairi yake hayakuchapishwa na hakuvunjika moyo kwa jambo hilo.

Mwai Kibaki
Jamii:Wanasiasa wa Kenya Jamii:Marais wa Kenya Jamii:Waliozaliwa 1931 Jamii:Watu walio hai

Yemi Osinbajo
Baada ya kurudi aliajiriwa mwaka 1981 kuwa mwalimu wa sheria kwenye Chuo kikuu cha Lagos akaendelea hadi 1986. 1988 - 1992 alikuwa mshauri wa mwanasheria mkuu wa Nigeria.

Barack Obama
Baada ya kumaliza masomo ya sekondari alisomea masuala ya siasa na sheria katika vyuo vya Occidental huko Los Angeles, Columbia huko New York na baadaye chuo kikuu cha Harvard. Mwaka 1991 alimaliza kwa shahada ya dokta.

Mary Wambui
Mary Wambui ni mfanyibiashara mwanamke wa Kenya na kuna madai kuwa yeye ni mke wa pili wa Rais wa Kenya Mwai Kibaki. Familia ya Wambui inadai kuwa Mwai alimwoa Maria mwaka 1972 chini ya sheria za kimila za Kikuyu na kuwa wana binti, Wangui Mwai.

Medard Matogolo Kalemani
Medard M. Kalemani alianza masomo ya msingi katika Shule ya Msingi Nyambogo mnamo mwaka 1978 na kumaliza darasa la saba mwaka 1984, mwaka 1985 alifanikiwa kujiunga na shule ya sekondari ya Kashororo mpaka mwaka 1988 ambapo alifanikiwa kuendelea na masomo ya juu ya Sekondari kuanzia mwaka 1989 hadi 1991 katika Shule ya Sekondari ya Milambo. Kuanzia mwaka 1993 hadi mwaka 1996 alifanikiwa kupata Shahada ya Awali ya Sheria (LLB) katika Chuo kikuu cha Dar es Salaam, Mwaka 2000 hadi 2002 alijinyakulia cheti cha Shahada ya Uzamili (LLM) kwenye sekta ya Madini na Nishati kutoka Chuo Kikuu cha Dundee, Medard M. Kalemani hakuishia hapo kwani mnamo mwaka 2002 hadi 2006 alisoma tena katika Chuo Kikuu cha Bedford, UK na kutunukiwa Shahada ya Uzamivu (Phd) na kwakuzingatia elimu yake hiyo kwa sasa anaitumikia kama Waziri wa Nishati kwa dhamana aliyopewa na Rais Wa Jamhuri ya Muungano ya Tanzania.

Amos Kimunya
Wakati National Rainbow Coalition (NARC) ilishinda uchaguzi mkuu Desemba 2002, Rais Mwai Kibaki alimteua Kimunya kama Waziri wa Ardhi na Makazi. Alikuwa kuchaguliwa Mbunge wa Jimbo la Kipipiri. Tarehe 14 Februari 2006 aliteuliwa kama Waziri wa Fedha na Rais Kibaki kufuatia kujiuzulu kwa David Mwiraria, ambaye alikuwa amejiuzulu ili uchunguzi wa kashfa ya Anglo leasing uweze kuendelea.

Wilbrod Peter Slaa
Alipomaliza kidato cha sita katika seminari ya Itaga alikuwa ameshafanya maamuzi ya kuwa mtumishi wa Kanisa Katoliki. Alijiunga na seminari kuu ya Kibosho miaka 1972-1973 na kupata stashahada ya falsafa iliyompa sifa ya kuhadiliwa na seminari kuu ya Kipalapala iliyopo Tabora kati ya mwaka 1974 na 1977 na alipata fursa ya kubobea zaidi masomo ya falsafa na teolojia huku pia akisoma stashahada ya teolojia katika chuo kikuu cha Makerere nchini Uganda.

Wole Soyinka
Katika maandishi yake alilenga mara nyingi kwa "buti inayokandamiza bila kujali rangi ya mguu ndani yake". Hasa wakati wa udikteta wa jenerali Sani Abacha (1993-1998) Soyinka alijikuta hatarini. Akaondoka Nigeria akaishi nje alipopata nafasi ya profesa ya fasihi kwenye Chuo Kikuu cha Emory (Atlanta - Marekani).

Kwame Nkrumah
Nkrumah alfika London mwezi wa Mei 1945 akajiandikisha kwenye chuo cha London School of Economics kama mwanafunzi wa PhD katika anthropolojia. Aliacha baada ya mhula mmoja, akajiandikisha kwenye chuo kikuu kwa shabaha ya kufuata PhD ya falsafa lakini hakuendelea. Mwishoni alijaribu masomo ya sheria. Profesa wa falsafa Alfred Ayer hakumwona Nkrumah kuwa mwanafalsafa bora. Alisema juu yake: "Nilimpenda nikafurahi kujadili naye. Lakini kwangu hakuonekana kuwa na akili ya mchambuzi. Alitafuta majibu ya harakaharaka. Labda sehemu ya matatizo yake ilikuwa ya kwamba hajajikazia kuendeleza thesis yake. Kwake ilikuwa njia tu ya kupita muda hadi aliweza kurudi Ghana" [17]

Vicensia Fuko
Mwaka wa 2017 alichaguliwa kuwa mshirika wa Mandela Washington kuwekwa Chuo Kikuu cha Delaware huko Newark. Baada ya kumaliza mafunzo katika Chuo Kikuu cha Delaware, Vicensia alikuwa na mipango ya kuendelea kusimamia maabara na ushirika na miradi ya ushirikiano wa kimkakati ili kukuza uhuru wa kujieleza, upatikanaji wa habari, na uhuru wa vyombo vya habari nchini Tanzania. [2][3]

Yemi Osinbajo
Yemi Osinbajo alisoma ngazi ya msingi kwake Lagos na 1969–1975 alikuwa kwenye shule ya sekondari ya Igbobi College Yaba, Lagos, Nigeria. 1975–1978 alianza masomo ya sheria kwenye Chuo Kikuu cha Lagos hadi kufikia digrii ya kwanza. Halafu akashiriki katika utumishi wa vijana kwa umma (kama JKT ya Tanzania) kulingana na sheria ya Nigeria alipokuwa mshauri wa kisheria katika mkoa wa Bondel. Kutoka hapo aliendelea kusoma Uingereza kwenye London School of Economics alipopata digrii ya pili ya sheria mwaka 1981.

Omari Kungubaya
Historia yake kimuziki inaanzia mwaka wa 1955 akiwa shuleni Msamvu, ambapo wakati huo alikuwa na umri wa miaka 16 tu, na aliweza kuchaguliwa kuwa kiongozi wa bendi ya shule na mara baada ya kumaliza shule akajiunga rasmi na bendi ya Cuban Marimba iliyokuwa chini ya Salum Abdallah Yazidu ("Say").
Itakumbukwa kwamba, bendi hiyo iliyokuwa na maskani yake Nunge Welfare (sasa eneo hilo linajulikana kama Mji Mpya), Morogoro ilikuwa tishio kwa bendi nyingi za Dar es Salaam na ndiyo iliyoibua vipaji vya wanamuziki wengi. Kwa sasa bendi hiyo imetoweka katika ulimwengu wa muziki.

Sylvia Bahame
Mwaka 2001 alirudi nchini Tanzania na familia yake ambapo alifanya kazi ya kufundisha katika shule moja hivi ya jijini Dar es Salaam maarufu kama "Dar es Salam Independent" ambapo alikuwa akifundisha darasa la pili na la tatu. Mwaka wa 2002 akajiunga na Chuo Kikuu cha Dar es Salaam ambako alisomea masomo ya sheria. Mpaka anakuwa Mrembo wa Tanzania alikuwa ana mwaka wa pili toka aanze Chuo Kikuu cha Dar es Salaam.

Kimani wa Mbogo
Aliomba dua tungo zake zichapiswe kutwa moja kwenye majarida, magazeti, vitabu na redioni, jambo ambalo limetimia kwa sasa licha ya kujaribu jambo hili kwa muda mrefu tangu alipokuwa mwanafunzi shuleni Mbichi. Kwa sasa amechangia kwenye redio (zikiwemo QFM, KBC na Sauti ya Amerika) , majarida na magazeti mbalimbali(ikiwema Taifa Leo)kwa utunzi na uandishi wake.

Mwamvita Makamba
Baadae aliweza kujiunga na Chuo Kikuu cha Dar es Salaam ambapo alisomea shahada ya Sayansi ya Siasa na Utawala wa Umma na baadae masters katika Siasa na Mahusihanoya Kimataifa. [2]

Mwai Kibaki
Mwaka 1991 Kibaki aliondoka chama cha KANU na kuanzisha chama cha Democratic Party. Katika uchaguzi wa Urais wa mwaka 1991, Kibaki alikuwa wa tatu na mwaka 1997 alikuwa wa pili.

Mae Jemison
Jemison alihitimu kutoka shule ya sekondari akiwa na umri wa miaka 16. Alijifunza Chuo Kikuu cha Stanford juu ya usomi. Hapo alipata Bachelor of science katika uhandisi wa kemikali mwaka 1977. Wakati wa elimu yake, Jemison alijihusisha na shughuli nje ya madarasa yake. Hizi ni pamoja na ngoma, michezo ya ukumbini, na kazi ya kujitolea. Pia alikuwa mkuu wa Umoja wa wanafunzi weusi. Wakati wa Cornell, Jemison aliwasaidia watu ambao walikuwa wameondoka nchini mwao kwa sababu haikuwa salama kuishi huko. Alisaidia kuendesha masomo ya afya nchini Kenya pia. Alijifunza jinsi viumbe vinaweza kuathiriwa na kani ya mvuto.

Mkazivae Unit
Mkazivae Unit amesomea uandishi wa habari katika taasisi ya mawasiliano ya Kenya KIMC mjini Nairobi South B na kuhitimu kwa stashahada - diploma ya "Broadcast Journalist" mwaka 2016

Mbeya (mji)
Chuo Kikuu Teofilo Kisanji ambacho ni chuo kikuu cha Kanisa la Moravian Tanzania kinachotoa kozi za ualimu na teolojia tangu mwaka 2005. Kilitanguliwa na chuo cha Motheco. Chuo Kikuu cha Sayansi na Teknolojia Mbeya (MUST) ambacho zamani kilijulikana kama Mbeya Technical College (MTC) kilichopo eneo la Iyunga, Mbeya Chuo cha Kilimo Uyole (Agricultural Research Institute -ARI- Uyole) ambacho ni taasisi ya uchunguzi wa kisayansi pamoja na chuo. Chuo Kikuu cha Mzumbe, Chuo cha Kampasi ya Mbeya ambacho ni tawi la Chuo Kikuu Mzumbe kilichopo Morogoro

Mwai Kibaki
Kibaki ameweka historia mwezi Novemba 2005 baada ya kuwa Rais wa kwanza nchini Kenya kuondoa baraza lote la mawaziri kufuatia kura ya maoni ambayo ilikuwa inahusu katiba mpya ya Kenya. Kibaki alikuwa upande wa kundi lililokuwa likiunga mkono katiba hiyo kambi ya ndizi. Kundi lililokuwa likiipinga katiba hiyo kambi ya machungwa lilipata ushindi.

Koigi Wamwere
Hivi sasa Koigi ni mbunge wa jimbo la Subukia na waziri msaidizi wa Habari katika serikali ya Mwai Kibaki. Koigi, ambaye huko nyuma alikuwa na nywele msokoto (dreadlocks), alinyoa nywele zake baada ya kuangushwa kwa serikali ya chama cha KANU kutimiza ahadi yake kuwa atanyoa nywele baada ya ushindi dhidi ya chama hicho kupatikana.

Shule ya uandishi wa habari na mawasiliano ya umma
Katika kupata ujuzi wenye uhalisia, shule inamiliki vyombo vya habari kama vile , redio, yeeni Mlimani Redio inayotangaza kupitia 106.5 fm, ambayo ina uwezo kufika umabli wa kilometa 300. Redio hiyo ilizinduliwa rasmi tarehe 25 Novemba 2001.
Pia kuna televisheni ya Shule, yaani Mlimani televisheniambyo kwa mara ya kwenza ilienda hewani mwezi wa pili mwaka 2009, na kuanza kutangaza rasmi tarehe 1 Juni 009
Pia, shule inamiki gazeti, linaloitwa The Hill Observer. ambalo nalo pia lilinatumia kwa ajili ya mafuzo kwa wanafunzi ili kuweza kupata ujuzi.
Marejeo
shule ya uandishi wa habari na mawasilino ya umma, Chuo kikuu cha Dar es Saam

Henry Rono
Rono alizaliwa katika sehemu ya Milima ya Nandi nchini Kenya na kabila yake ni Kinandi. Alianza mbio akiwa angali katika shule ya msingi. Kuanzia mwaka wa 1977 alihudhuria Chuo Kikuu cha Washington State, pamoja mkimbiaji mwenzake Samson Kimobwa, ambaye alivunja rekodi ya dunia ya mita 10,000 mwaka wa 1977. Mkufunzi wake katika chuo kikuu alikuwa John Chaplin. Wakimbiaji zaidi kutoka nchi ya Kenya baadaye walijiandikisha katika chuo kikuu cha Washington State, pamoja na Bernard Lagat, Mike Kosgei, na Patrick Muturi. Akiwa angali bado katika chuo kikuu cha Washington State, Rono akawa mtu wa tatu tu katika historia (baada ya Gerry Lindgren na Steve Prefontaine) kushinda mchuano wa Cross Country wa wanaume wa NCAA mara tatu, katika miaka ya 1976, 1977, na 1979. Muda wake wa ushindi ulikuwa 28:07 mwaka wa 1976 na muda wake umebakia wa kasi zaidi katika mita 10,000 ya cross-country katika historia ya NCAA (ingawa mwaka wa 2008 Galen Rupp alikimbia kwa muda wa 27:41 katika mkutano wa mkoa wa NCAA katika kozi ambayo ilisemekana kuwa mita 80 fupi kuliko mpimo wa kawaida ). Pia alikuwa bingwa mtetezi wa steeplechase ya NCAA miaka ya 1978 na 1979 na bingwa wa mchuano wa ndani (yaani indoor kwa lugha ya kimombo) wa NCAA katika mita 3000 mnamo mwaka wa 1977.

John Njoroge Michuki
Michuki ni mwenyeji wa wilaya ya Muranga alikozaliwa katika familia ya Wakikuyu. Alisoma A-levels huko Mangu High School pamoja na Mwai Kibaki halafu uchumi kwenye chuo kikuu cha Oxford (Uingereza).

Alinikisa Cheyo
Mwaka 1994 mwishoni alikuwa nchini Ujerumani akichukua kozi ya lugha ya Kijerumani katika Taasisi ya Goethe Schwaebisch Hall ambako alihitimu mwaka 1995 na kutunukiwa cheti. Mwaka huohuo 1995 alijiunga na Chuo Cha Diakonia - Martin-Luther-Kolleg nchini Austria katika mji wa Feldkirchen karibu na Klagenfurt. Alimaliza masomo yake ya diakonia mwaka 1997 na kurudi Tanzania. Mwaka 2003 alijiunga na Chuo Kikuu Cha St. Paul Limuru Kenya na Kutunukiwa Shahada ya Kwanza ya Theologia (BD) mwaka 2006. Mwaka 2007 alijiunga na Catholic University of Eastern Africa na kutunukiwa shahada ya Uzamili katika Theologia (Master's in Theology) mwaka 2010. Mwaka huohuo 2010, aliendelea na masomo ya shahada ya uzamivu (doctorate) hapohapo Catholic University.

Mwai Kibaki
Media related to Mwai Kibaki at Wikimedia Commons

Robert Ouko
Mnamo 1955 aliangukia ajira kama ofisa wa ushuru katika Wilaya ya Kisii. Mnamo 1958 alijiunga na Chuo Kikuu cha Haile Selassie]] Jijini Addis Ababa, Ethiopia, hukuu akifuzu kutoka huko mnamo 1963 na shahada katika kitengo cha ‘’Publlic Administration’’, Uchumi na Sayansi ya Siasa. Hatimaye alijiunga na Chuo Kikuu cha Makerere nvhini Uganda ambapo alisomea Diploma katika Kitengo cha in International Relations and Diplomacy [2] Kufikia wakati wa kifo chake alikuwa karibu kumaliza Thesis ya shahada ya tatu ambayo alikuwa akisomea katika Chuo Kikuu cha Nairobi. Licha ya kujulikana kuwa Dk. Ouko, alikuwa tu na shahada ya honorary ambayo aliipokea mnamo 1971 kutoka Chuo Kikuu cha Kilutheri cha Pacific

Eneo Bunge la Othaya
Othaya ndio mji mkuu katika eneo bunge hili. Mwai Kibaki, rais wa sasa wa Kenya,amekuwa mbunge wa Othaya tangu mwaka wa 1974. Kabla ya hapo,alikuwa mbunge wa Eneo Bunge la Doonholm (kwa sasa ni Makadara).

FORD-Asili
Katika uchaguzi wa 2007 Ford-A ilijiunga na ushirikiano wa PNU wa Mwai Kibaki na kumrudisha mbunge 1 bungeni.

Michael Wamalwa Kijana
Alirejea Kenya mwaka huohuo na kuanza kufundisha sheria katika Chuo Kikuu cha Nairobi. Baadhi ya wanafunzi aliofundisha walikuja wakawa washirika na wapinzani wake wa kisiasa baadaye. Katika kipindi hiki, alisimamia mashamba ya familia katika eneo la Kitale na vilevile kushikilia nyadhifa kadhaa maarufu serikalini ikiwa ni pamoja na meneja mkuu wa Kenya Stone Mining Company na mkurugenzi wa Kenya-Japan Association.

John Sibi-Okumu
John Sibi-Okumu [www.johnsibiokumu.com] ni mwigizaji Mkenya na mwandishi wa habari anayejulikana kimataifa kwa jukumu lake la uigizaji katika The Constant Gardener Sibi-Okumu alianza kuigiza mwaka 1968 pindi alipokuwa mwanafunzi katika shule ya Lenana, na kuendelea kuchukua hatua mbalimbali katika uigizaji. Ameigiza katika sinema kadhaa, kama vile Born Free (1975), We are the children (1987) na Metamo (1997).[1] Kama mwandishi wa habari, alianzisha kipindi maarufu cha Summit iliyokuwa ikionyeshwa kwa Kenya Television Network (KTN), ambapo yeye aliwahoji wanasiasa wa Kenya. John Sibi-Okumu alizaliwa nchini Kenya. Yeye alianza kusoma nchini Uingereza, (katika shule ya William Pattern School, London) kisha nchini Kenya, (Shule ya msingi ya Muthaiga na Duke York / Shule ya Upili ya Lenana) na hatimaye akaenda Ufaransa (Chuo Kikuu cha Toulouse, "Le Mirail "). Kwa muda mrefu wa maisha yake ya kikazi, alifunza Kifaransa katika shule ya msingi, kati na sekondari, na alikuwa Mkuu wa Idara ya Lugha za Kisasa katika hatua mbalimbali katika kazi ya muda mrefu. Mwaka wa 2002, alipewa taji la kuheshinika la Chevalier des Palmes Académiques, kwa huduma ya Kifaransa na utamaduni nchini Kenya. Mbali na mafanikio yake kama mwalimu, yeye ana sifa ya kuwa mtu wa Sanaa. Kwa miaka mingi iliyopita, amekuwa akijulikana na wasikilizaji na watazamaji nchini Kenya kama mtangazaji wa televisheni na redio. Kwa mfano, kutoka mwaka wa 1997 hadi 2002 kupitia "The Summit," aliwahoji watu maarufu kama Daniel arap Moi, Mwai Kibaki, Robert Mugabe, Ellen Johnson-Sirleaf, Richard Leakey na Wangari Maathai. Hivi karibuni, amekuwa akiuliza maswali katika kipindi cha chemsha bongo "The Celtel Africa Challenge," inayochukua nusu saa nusu saa na inahusu mashindano kati ya wanafunzi wa vyuo vikuu mbalimbali. Msimu wa pili, ulionyeshwa mnamo mwaka 2008 nchini Kenya, Uganda, Tanzania, Malawi na Zambia. Mwaka wa 2009, ilibadilishwa kuwa "The Zain Afrika Challenge," na nchi za Nigeria, Ghana na Sierra Leone ziliongezwa katika orodha ya nchi zinazososhindana. Kuna matarajio ya nchi zingine kuongezeka katika miaka ijayo. Yeye amewahi kusimulia maonyesho mbalimbali zilizoshinda tuzo kwa lugha ya Kiingereza na Kifaransa na ameigiza katika filamu kadhaa, miongoni mwao kwenye tamthiliya kama Waziri wa Afya Dr Yoshua Ngaba katika "The Constant Gardener" iliyoshinda tuzo la Oscar na kwenya maisha halisi kama mwanadiplomasia wa Shirika la Umoja wa Mataifa, Jacques Roger Boh-Boh, katika "Shake Hands with the Devil," hadithi ya mauaji ya kimbari ya Rwanda kupitia kwa Romeo Dallaire, ambaye ans asili ya Kifaransa na Canada. Katika miaka iliyopita, ameigiza katika majukumu ya kustaajabisha kama Mfalme Oedipus; Romeo, Oberon and Shylock (Shakespeare); Anouilh Creon katika "Antigone," Beckett Vladimir katika "Waiting for Godot and Mtwa / Ngema' s Percy katika" Woza, Albert! " Yeye mwenyewe ameanzisha "In Search of the Drum Major" na "Like Ripples On a Pond," zote juu ya haki za binadamu (American Civil Rights Movement), na pia "Milestones," '

Eric Wainaina
Wakati kundi lilipotengana mwaka 1997, Wainaina alijiunga Chuo cha Muziki cha Berklee huko Boston-USA, ambapo alihitimu shahada katika Muziki, akizingatia hasa utunzi wa nyimbo na uhandisi wa kurekodi. Yeye kufuzu kwa mamlaka.

Kenya
Chini ya uongozi wa Rais Mwai Kibaki, muungano wa vyama tawala ulihahidi kushughulikia ukuaji wa kiuchumi, kumaliza ufisadi, kuimarisha elimu na kuandika katiba mpya. Baadhi ya ahadi hizi zimeshatimizwa. Kuna elimu ya msingi ya bure. Mwaka wa 2007 serikali ilitangaza kuwa, kuanzia mwaka 2008 gharama ya masomo ya shule za upili itapunguzwa huku serikali ikilipia gharama zote za mafundisho.

Halima James Mdee
Mwaka 1996 hadi 1998 alisoma kidato cha tano na sita katika Shule ya Sekondari ya Wasichana Kilakala mkoani Morogoro na 1999 alijiunga na Chuo Kikuu cha Dar es Salaam ambako alisomea sheria na kuhitimu mwaka 2003.

Nakuru
Nakuru pia ni kituo muhimu ya kielimu. Ni nyumba ya Chuo Kikuu cha Egerton, chuo kikuu kubwa cha umma, na Kabarak University, chuo kikuu cha binafsi zinazohusiana na biashara na maslahi ya kidini ya Rais mstaafu Moi. Taasisi ya TeknolojiaBonde la Ufa pia ina makao hapa, kama vilevile Mafunzo ya Viwanda ya Kenya Institute (KITI). Taasisi ya Kenya Institute of Management (KIM) ina tawi katika Nakuru. Nakuru sasa kituo kikuu cha kielimu na ina vituo kama Taasisi ya Sayansi na Teknolojia ya Kenya Biomedical (KIBSAT) na Nakuru Counseling & Training Institute (NCTI), ambayo ni mradi wa chama cha wataalamu na wakristo wa Nakuru. Inashirikiana na Nakuru Lapset ry (Finland) miongoni mwa wengine.

Chuo Kikuu cha Nairobi
Chuo Kikuu cha Nairobi (UoN) ni chuo kikuu kikubwa zaidi nchini Kenya. Ingawa historia yake kama taasisi ya elimu ilianza 1956, hakikufanya kuwa chuo kikuu huria mpaka 1970 wakati Chuo Kikuu cha Afrika Mashariki kiligawanywa katika vyuo vikuu huria: Chuo Kikuu cha Makerere nchini Uganda, Chuo Kikuu cha Dar es Salaam nchini Tanzania, na Chuo Kikuu cha Nairobi.

Anthony Banzi
Mwaka 1968-1969 alijiunga na Seminari Kuu ya Kibosho kwa masomo ya Falsafa na baadaye Seminari kuu ya Kipalapala kwa masomo ya Teolojia kuanzia mwaka 1970 hadi 1973.

Lucy Kibaki
Alikutana na Mwai Kibaki mwaka wa 1960, na walifunga ndoa mwaka wa 1962. Wanandoa wana watoto wanne: Judy Wanjiku, Jimmy Kibaki, David Kagai, na Tony Githinji. Bi. Kibaki ni mlezi wa Shirika la Chama cha Viongozi Wasichana.[1]

Jokate Mwegelo
Alihitimu katika Chuo Kikuu cha Dar Es Salaam, ambapo alipata shahada ya sayansi ya siasa na falsafa.

Khalila Mbowe
Alisoma "Saint Mary’s Secondary School", Dar es Salaam kwa elimu ya kidato cha tano na sita. Anashikilia Diploma ya juu ya Habari za mawasiliano, alipata katika chuo kikuu cha Taylor, Singapore, mwaka 2010. Mwanzoni alijihusisha Chuo kikuu cha watu, anashikiliaUtawala wa Utawala wa Biashara (BBA) digiri.

Yvonne Cherrie
Akabahatika kufaulu na kuendelea na masomo ya sekondari katika shule ya serikali ya Zanaki Girls hadi mwaka 1998. Baada ya hapo alisoma katika chuo cha Uhazili Magogoni (ukatibu muhtasi-secretary). Mwaka wa 2002 alijiunga na British Council Tanzania ili kusomea zaidi lugha ya Kiingereza (Pre-Advanced Level) Mwaka wa 2003-2005 alijiunga na Wilnag Media Taining College huko mjini Nairobi, Kenya na kusomea masuala ya vyombo vya habari na kupata stashahada (Diploma in Mass Communication).

Idi Amin
Aliingia jeshini huko Jinja akifanya kazi ya msaidizi jikoni akiendelea kupokea mafunzo ya kijeshi.[11] Baadaye Amin alidai ya kwamba alilazimishwa kuhudumia huko Burma katika Vita Kuu ya Pili ya Dunia.[2][12][13] Mwaka 1947 alihamishiwa Gilgil, Kenya. Mwaka 1949 alitumwa kaskazini kwa kupigania waasi Wasomalia huko. Tangu mwaka 1952 kikosi chake kilihudhuria katika juhudi za kupambana na wanamgambo wa Maumau karibu na Mlima Kenya.

Kwame Nkrumah
Mnamo 1925 alikuwa Mkristo aliyebatizwa akafundisha katika shule yake kama mwalimu msaidizi. Kutoka hapo alikaribishwa na mchungaji Alec Garden Fraser, mkuu wa chuo cha ualimu cha serikali mjini Accra kujiunga na masomo huko.[4] [5] Huko makamu wa mkuu Kwegyir Aggrey aliyewahi kusoma Marekani alimweleza mafundisho ya Marcus Garvey na W. E. B. Du Bois. Aggrey, Fraser na walimu wengine wa chuo walifundisha ya kwamba ushirikiano wa watu wa rangi zote ni shabaha kwa maendeleo ya Gold Coast. Lakini Nkrumah alifuata mwelekeo wa Marcus Garvey akiamini ya kwamba ni lazima nchi yake itawaliwe na Waafrika wenyewe.[6] [7]

Wilfred Moriasi Ombui
Alisoma katika Shule ya Msingi ya ELCK Kenyoro kabla ya kujiunga na Shule ya Upili ya Kisii.

Ngugi wa Thiongo
Tangu mwaka 1982 ameishi nje ya Kenya akifundisha kwenye vyuo vikuu mbalimbali kama Yale, New York na Irvine/California.

Ayi Kwei Armah
Kati ya mwaka wa 1968 na 1970, Armah alisoma katika Chuo Kikuu cha Colombia, huku akipata shahada nyingine ya uandishi bunifu. Katika miaka ya 1970, alifanya kazi kama mwalimu katika eneo la Afrika Mashariki, katika taasisi ya Elimu ya Kitaifa, Chang'ombe, Tanzania, na katika Chuo Kikuu cha Kimataifa cha Lesotho.

John Michuki
Michuki alizaliwa 1932 katika kitongoji cha Iyego jimbo la Kangema, katika Wilaya ya Muranga. Aliwacha shule ya msingi mwaka 1943 na akahamia Nairobi ambapo alifanya kazi ya mikono katika duka la kushona, akishonelea vifungo na, pengine, kupiga pasi. Ilikuwa ni hapa kwamba kijana huyu mwenye miaka 12 alichanga fedha kurudi shule mwaka wa 1944 lakini zikaisha tena mwaka 1945 na ilimbidi kubadili shule kwend a kwa Kiangunyi Primary School, ambapo alijitahidi kupita Kenya African Primary Education ( KAPE). Hatimaye alimaliza 'A' Levels katika Mang'u High School, ambako pia alikutana na rais, Mwai Kibaki. Baadaye Michuki alisoma utawala na fedha katika Chuo cha Worcester, mmoja wa vyuo patanishi vya Chuo Kikuu cha Oxford, Uingereza.

Pol Pot
Baada ya kuhamia shule ya ufundi katika Russey Keo, kaskazini ya Phnom Penh, Saloth Sar wenye sifa kwa ajili ya udhamini kwa ajili ya masomo ya kiufundi katika Ufaransa. Yeye alisoma radio umeme katika EFR katika Paris kutoka 1949 hadi 1953. Yeye pia alishiriki kimataifa kazi brigade ya ujenzi wa barabara katika Zagreb katika Ujamaa Shirikisho la Jamhuri ya Yugoslavia katika miaka ya 1950. Baada ya Umoja wa Kisovyeti kutambuliwa Viet Minh kama serikali ya Vietnam katika miaka ya 1950, kifaransa Wakomunisti (PCF) akachukua sababu ya Vietnam uhuru. Ya PCF ya kupambana na ukoloni maoni kuwavutia vijana wengi Cambodians, ikiwa ni pamoja na Sar.

Mwai Kibaki
Uchaguzi wa 28 Desemba 2007 ulimrudisha Kibaki kwa kipindi cha pili kama rais. Uchaguzi huu ulipingwa na chama cha upinzani,ODM , na watazamaji wa kimataifa kuwa matokeo hayo hayakuwakilisha matakwa ya Wakenya. Mpinzani wake mkuu, Raila Odinga alikuwa mbele katika hesabu za kura hadi Kamati ya Uchaguzi iliposimamisha kuhesabu; baada ya kuendelea na matanganzo Kibaki alionekana kuwa mbele. Kulikuwa na hofu ya kwamba matokeo ya majimbo ya uchaguzi kadhaa yalibadilishwa yakiegemea upande wake kwa kumwongezea kura. Hisia hizi zilisababisha ghasia kuibuka Nairobi, Kisumu, Eldoret, Kericho, Mombasa na sehemu zinginezo nchini. Kibaki aliapishwa upya kuwa rais wa Kenya masaa machache tu baada ya kutangazwa kuwa mshindi; hafla ilifanywa katika Bustani ya Ikulu ya Nairobi mbele ya waalikwa wachache walioruhusiwa kushuhudia.

Raila Odinga
Raila baada ya kumaliza shule nchini Kenya alikwenda kusoma uhandisi katika Chuo cha Ufundi Magdeburg (Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kijerumani) kati ya 1965 hadi 1970. Alipata digrii ya MSc kama mhandisi. Alijiunga na Chuo Kikuu cha Nairobi kama mwalimu hadi 1974 alipokuwa naibu mkurugenzi katika Shirika la Viwango Kenya (Kenya Bureau of Standards).

Paul Ngei
Paul Ngei alihudhuria shule ya msingi katika sehemu ya DEB Kangundo kuanzia mwaka wa 1932, shule ya kati katika sehemu ya Kwa Mating'i mjini Machakos kuanzia mwaka wa 1936 na Shule ya Upili ya Alliance wilayani Kiambu. Kisha alijiunga na jeshi ya King's African Rifles (KAR) kwa muda wa miaka minne. Baada ya miaka hiyo minne alijiunga na Chuo Kikuu cha Makerere nchini Uganda kama mwanafunzi wa Uandishi kuanzia mwaka wa 1948 hadi mwaka wa 1950.

Michael Wamalwa Kijana
Alitunukiwa udhamini wa masomo wa Jumuiya za Kimadola kusomea sheria King's College, Cambridge mwaka wa 1965,na kufuzu mwaka wa 1968 kabla ya kwenda kwenye London School of Economics. Aliitimu kwenye sheria katika Lincoln's Inn, mwaka wa 1970.

Jabir Johnson
Februari 2009 Chuo Kikuu cha Dar es Salaam kilifungwa ghafla kutokana na wanafunzi wa chuo hicho kugomea Bodi ya Mikopo (HELSB). Masharti ya kurudi yakawa magumu kwa baadhi ya wanafunzi akiwamo Jabir hali iliyomfanya ashindwe kuhitimu mwaka wa tatu. Alijitupa mtaani kuendelea na shughuli za kimaisha, ndipo mwaka 2010 alipojiunga na Chuo cha Uandishi wa Habari mkoani Mbeya (MIJO) alipochukua masomo ya Uandishi wa Habari na Utangazaji hadi mwaka 2011.

Kisii
Chuo Kikuu cha Nairobi Chuo Kikuu cha Masinde Muliro Chuo Kikuu cha Egerton[3] Chuo Kikuu cha Moi

Mwai Kibaki
Mwai Kibaki ni rais wa tatu wa Jamhuri ya Kenya akiwa ametanguliwa na Rais wa Kwanza wa Kenya,Mzee Jomo Kenyatta, na Daniel Arap Moi. Jina lake la kubatizwa ni Emilio Stanley .

Maximilien Robespierre
Tayari kusoma na umri wa miaka 8, Maximilien alianza kuhudhuria chuo kikuu (shule ya kati) ya Arras. [10] Mnamo Oktoba 1769, juu ya mapendekezo ya askofu, alipata ushindi katika Chuo Kikuu cha Paris huko Paris, Collège Louis-le-Grand. Robespierre alisoma huko mpaka umri wa miaka 23, akipokea mafunzo yake kama mwanasheria. Baada ya kuhitimu, alipata tuzo maalum ya pesa 600 kwa miaka kumi na miwili ya mafanikio ya kitaaluma na tabia nzuri ya kibinafsi. [13]

John Garang
Kutoka kabila la Dinka Garang alizaliwa katika familia maskini katika kijiji cha Wanglei huko Bor, Sudan, katika ukanda wa upper Nile ya Sudan (kwa sasa Jonglei State). Kwa kuachwa yatima akiwa na umri wa miaka kumi, alilipiwa karo ya shule na mmoja wa jamaa zake, na kwenda shule Wau na kisha Rumbek. Mwaka wa 1962 alijiunga na vita vya kwanza vya wenyewe kwa wenyewe Sudan lakini kwa sababu alikuwa mchanga sana, viongozi walimshauri yeye na wenzake kutafutilia elimu. Kwa sababu ya mapigano yaliyokuwa yakiendelea, Garang alilazimishwa kuhudhuria elimu yake ya Sekondari nchini Tanzania. Baada ya kushinda udhamini, aliendelea na kuweza kupata shahada ya BA katika uchumi mwaka wa 1969 kutoka Grinnell College, Iowa, USA. Huko alijulikana sana kwa kupenda vitabu kwake. Alipewa udhamini mwingine kufanyaa masomo hitimu katika Chuo Kikuu cha California, Berkeley, lakini akachagua kurudi Tanzania na kusomea Uchumi wa kilimo katika Afrika Mashariki kama Thomas J. Watson Fellow katika Chuo Kikuu cha Dar es Salaam (UDSM). Akiwa UDSM, alikuwa mwanachama wa University Students' African Revolutionary Front. Hata hivyo, punde Garang aliamua kurejea Sudan na kujiunga na waasi. Kuna ripoti nyingi za makosa zinazodai kwamba Garang alikutana na kufanya urafiki na Yoweri Museveni, rais wa baadaye wa Uganda, wakati huu; ingawaje Garang na Museveni walikuwa wanafunzi wa UDSM katika miaka ya 1960, hawakuhudhuria wakati mmoja[1].

Jakaya Kikwete
Jakaya aliposoma Shule ya Sekondari ya Kibaha alikuwa mwenyekiti wa wanafunzi na pia wa Vijana wa TANU. Katika Shule ya Sekondari Tanga alikuwa Kiranja Mkuu na pia kiongozi wa timu ya mpira. Katika UDS alichaguliwa kuwa mwenyekiti wa halmashauri ya wanafunzi.

Sheikh Ilunga Hassan
Mzee Waikela alimsomesha vyema Ilunga kuhusu fitna na chuki ya Nyerere kwa Uislamu na Waislam na mbinu zinazotumika kuudhalilisha Uislam. Bilali Rehani Waikela alikuwa mmoja wa waasisi wa TANU Western Province mwaka wa 1955 na ni yeye na wenzake ndio waliomleta Nyerere na Bi. Titi Mohamed kuja kuitia nguvu TANU Western Province. Ilunga akasomeshwa na Mzee Waikela historia ya kweli ya uhuru wa Tanganyika. Mzee Waikela vilevile alikuwa Katibu wa EAMWS Western Province. Mzee Waikela alikuwa mfano na kigezo kikubwa kwa Ilunga katika maisha yake ya kuwatumikia Waislam na kwa upande wake Ilunga alikuwa mwanafunzi hodari.

Idd Mwimbe
Alipata elimu yake ya msingi katika shule ya Msingi Majengo iliyopo wilayani Bagamoyo na kumaliza mwaka 2003.
Baadae alichaguliwa kujiunga na kidato cha 5 katika Shule ya Sekondari ya wavulana Kwiro iliyopo wilaya ya Mahenge mkoani Morogoro .
Mwaka 2012 alijiunga na Chuo Kikuu cha Dodoma (UDOM) ambapo alichukua Shahada ya Sanaa na Elimu na kumaliza mwaka 2015.

Euphrase Kezilahabi
1971 alirudi chuoni Dar es Salaam akawa mhadhiri msaidizi wa chuo alipoandika pia tasinifu ya M.A. kuhusu riwaya za Shaaban Robert, tangu 1974 mhadhiri kamili na 1978 mhadhiri mwandamizi. Akaendelea na masomo ya Ph.D. huko Marekani kwenye Chuo Kikuu cha Wisconsin Madison alipotoa tasinifu yake mwaka 1985 kuhusu "African Philosophy and the Problem of Literary Interpretation". Sasa (mwaka 2012) ni profesa wa lugha za Kiafrika kwenye Chuo Kikuu cha Botswana.

Ayi Kwei Armah
Aliishi katika mji wa Dakar, Senegal, katika miaka ya 1980 na alifunza katika Taasisi ya Amherst na Chuo Kikuu cha Wisconsin–Madison.

Zamaradi Mketema
Alijiunga na masomo ya Elimu ya Juu katika Chuo Kikuu cha Mt. Augustino tawi la Mwanza. Akiwa chuoni aliweza kushiriki mashindano ya kumtafuta Miss Mwanza mwaka 2007 na kuweza kushika nafasi ya Kwanza [2].

Pius Msekwa
Pius Msekwa alipata Shahada ya Uzamili katika Sayansi ya Siasa kutoka Chuo Kikuu cha Dar es Salaam kati ya mwaka 1973-1974, pia Shahada ya Sanaa katika Historia kutoka Chuo Kikuu cha Makerere, Uganda kati ya mwaka 1955-1960 na Shahada ya Sheria kutoka Chuo Kikuu Huria cha Tanzania.

Kristie Lu Stout
Stout alisoma katika Shule ya Upili ya Lynbrook mjini San Jose, California, ambako alikuwa mwanachama mwanzilishi wa Lynbrook Speech and Debate Club, na vilevile alikuwa kielelezo bora kati ya vijana wenziwe. Yeye alipata shahada ya kwanza na ya pili katika Uanahabari kutoka Chuo Kikuu cha Stanford, na akasomea Kichina katika Chuo Kikuu cha Tsinghua mjini Beijing.

Mwai Kibaki
Baada ya kutangazwa kuwa rais mpya Kibaki aliteua mawaziri 17 kama awamu ya kwanza ya serikali akiacha nafasi nyingine serikalini kando kwa muda.[1]

Philip Emeagwali
Emeagwali alisomea shahada ya Ph.D. katika Chuo Kikuu cha Michigan kutoka mwaka wa 1987 hadi 1991. Hoja zake hazikukubaliwa na kamati ya watahini wa ndani na nje na hivyo hakupata shahada. Emeagwali alianzisha kesi mahakamani, na kusema kuwa uamuzi huo ulikuwa ukiukaji wa haki za kiraia na kwamba chuo hiki kikuu kilikuwa na ubaguzi kwa sababu ya rangi yake. Kesi hiyo ilifutiliwa mbali, kama ilivyokuwa rufaa katika ya Mahakama ya Michigan ya Rufaa.[12]

Kenya
Wale wanaojiunga na shule ya upili hufanya mtihani wa taifa mwishoni mwa kidato cha nne - Mtihani wa Cheti cha Kuhitimu Masomo ya Shule ya Upili Kenya (KCSE), ambao huamua watakaojiunga na vyuo vikuu, vyuo vya taatuma nyinginezo au kuajiriwa. Baraza Kuu la Usajili (JAB) ndilo lenye jukumu la kuwachagua wanafunzi watakaojiunga na vyuo vikuu vya umma. Mbali na shule za umma, kuna shule nyingi za binafsi nchini, hasa katika sehemu za miji. Vilevile, kuna shule kadhaa za kimataifa zinazofundisha mifumo mbalimbali ya elimu ya ng'ambo.

Ngugi wa Thiongo
Mwaka uleule baada ya kuchukua digrii ya pili alirudi Kenya akifundisha Chuo Kikuu cha Nairobi 1967-1969. Aliondoka kwa sababu alipinga kuingia kwa siasa ya serikali katika mambo ya chuo. Baada ya mwaka moja huko Makerere alipata nafasi ya kufundisha Marekani kwenye Chuo Kikuu cha Evanston (1970-71). Mwaka 2013 akatunukiwa Shahada ya Heshima ya Uzamivu na Chuo Kikuu Cha Dar es Salaam (UDSM) nchini Tanzania.

Moody Awori
Awori aliachana na chama tawala, KANU, mwaka 2002 na kujiunga na chama cha upinzani cha National Rainbow Coalition na ni mwenyekiti wa kiungo cha juu cha maamuzi cha NARC. Wakati Moi alifanikiwa na Mwai Kibaki, Awori alifanywa Waziri wa 'Home Affairs' Januari 2003 na kisha Makamu wa Rais (kama bado ni waziri) mwezi Septemba 2003, kufuatia kifo cha aliyetangulia Makamu wa Rais, Michael Wamalwa Kijana jijini London.

Chuo Kikuu cha Kyambogo
Kampasi ya chuo hiki kikuu iko katika kilima cha Kyambogo , takriban [1] kwa barabara, mashariki mwa eneo la kati la biashara la Kampala, mji mkuu na mji mkubwa zaidi Uganda, pamoja wa Barabara kuu ya Kampala-Jinja Uratibu wa kampasi ya chuo hiki kikuu ni: 00 21 00N, 32 37 48E (Latitude: 0.3500; Longitude: 32,6300).

Aung San Suu Kyi
Alisoma chuo kikuu huko Uingereza, akaolewa na Mwingereza Michael Aris mwaka 1972 na akazaa wana wawili.

Sheikh Ilunga Hassan
Sheikh Ilunga Hassan Kapungu ailianza kusikika sifa zake katika miaka ya 1980. Wakati ule Sheikh Ilunga alikuwa kijana mdogo sana. Umaarufu wake ulianza pale Chuo Kikuu Cha Dar es Salaam Ilunga katika msikiti wa Muslim Students Association of the University of Dar es Salaam (MSAUD) kiasi unaweza ukadhani kuwa na yeye ni mwanafunzi.

John Michuki
Katika uchaguzi wa Desemba 2002 alijiunga na National Rainbow Coalition na kubakia na kiti cha Kangema. Aliteuliwa kuwa Waziri wa Usafiri na Mawasiliano chini ya Rais Mwai Kibaki, ambaye alikuwa ameshinda uchaguzi wa Rais. Umiliki wake kama Waziri wa Usafiri na Mawasiliano hukumbukwa vyema kwa kanuni zake kali; "Michuki Rules" ambayo ilisema kwamba matatu na mabasi yote nchini Kenya yawe na vifaa vya kuzuia mwendo wa kasi na kila abiria ajifunge mishipi ya usalama. Wakati sheria hizi zilitekelezwa mwezi Februari 2004, Kenya ilikuwa inakabiliwa na matatizo ya usafiri kwa muda mfupi kutokana na kukosekana kwa magari iliyoridhi.

Ali Muhsin al-Barwani
Mwaka 1974 Sheikh Ali Muhsin alifunguliwa nakuachiwa huru, akaamua kuondoka nakuelekea Kenya nakuomba ukimbizi na wakati alipopata ukimbizi aliamua kuelekea Misri, Kairo, Alikaa muda mrefu huko Kairokiasi cha myaka 10 na huko alisoma katika Chuo Kikuu cha Al-Azhar nchini Misri, yeye alikua rafiki mzuri wa raisi wa Misri Gamal Abdel Nasser. Baada ya kukaa muda mrefu huko Misri aliamua kurejea Kenya, na baadae aliamua kuelekea Falme za Kiarabu,Dubai na huko huko ndio alifasiri Qurani kwa Lugha ya Kiswahili ambayo inaumashuhuri mwingi kwa wale Waislamu wazungumzao Lugha ya Kiswahili ulimwenguni haswa Afrika ya Mashariki na ya Kati pia na ya Kusini na Visiwa vya bahari Hindi

John Magufuli
Ana Shahada ya Uzamivu ya Kemia (2006 – 2009) kutoka Chuo Kikuu cha Dar es Salaam. Pia miaka 1991 – 1994 alisomea Shahada ya Uzamili (Kemia) katika Chuo Kikuu cha Dar es Salaam, na baadaye Chuo Kikuu cha Salford nchini Uingereza na miaka 1985 – 1988, alisoma Shahada ya Kwanza ya Elimu katika Chuo Kikuu cha Dar es Salaam akichukua masomo ya Kemia na Hisabati. Kabla ya hapo Magufuli alisoma diploma katika Chuo cha Mkwawa akichukua masomo ya Kemia na Hisabati, hiyo ilikuwa miaka 1981 – 1982.

Japhet Ngailonga Hasunga
Japhet Ngailonga Hasunga mapema mwaka 1976 mpaka 1982 ndio mwaka ambao pengine ulitengeneza njia ya kusaka elimu, kwani mwaka huo ndio alipata nafasi ya kusonga mbele kwa kuwa na alama za juu zilizo mpekea kujiunga na Shule ya Sekondari ya Sangu iliyopo Mbozi, Mbeya kwa wakati huo sasa ni Songwe na huo ulikuwa ni mwaka 1982 hadi 1986 alipofanikiwa kupata cheti cha Elimu ya kawaida ya Sekondari (CSEE). Kuanzia mwaka 1987 mpaka 1989 ambapo alijiunga na Shule ya Sekondari ya Mzumbe na kuhitimu elimu ya juu ya Secondari kwa kuzawadiwa cheti cha (ACSEE), kati ya mwaka 1992 mpaka 1995 alijiunga na chuo cha Maendeleo ya manajimenti Mzumbe (IDM) na kupata Stashahada ya Juu ya Uhasibu na Ukaguzi wa Hesabu. Mwaka 1998 alihitimu Shahada ya juu ya Uhasibu na Ukaguzi wa Mahesabu (CPA) kutoka NBAA na kusajiliwa kama Mhasibu kamili Mwaka 2001. Mnamo mwaka 2006 hadi 2007 Hasunga alisoma katika chuo cha Manejimenti cha Maastrichs nchini Uholanzi na kutunukiwa Shahada ya udhamili katika masuala ya Biashara, sera za Uchumi na mikakati. (MBA)

Njenga Karume
Karume alisita kujiunga na kikosi kilichokuwa kinaongoza cha upinzani Forum for the Restauration of Democracy (FORD), kwani alikuwa amekiona chama hiki kikivunjika. Badala yake, alianzisha chama cha Democratic Party (DP) pamoja na Mwai Kibaki na John Keen mnamo 31 Desemba 1991. Katika uchaguzi mkuu wa mwaka wa 1992 Karume alisimama kwa tiketi ya DP, lakini alipoteza kiti chake kwa Kamau Icharia wa FORD-Asili, ambaye mgombea wake wa urais Kenneth Matiba alikuwa na umaarufu mkuu katika eneo bunge lake.

Instruction: Given a question, retrieve Wikipedia passages that answer the question.


Question: Meli ya kwanza ya kivita ilitengenezwa mwaka gani?

Manowari
Manowari ya pekee imejulikana kwa jeshi la Wamisri, Wababiloni au Wachina tangu milenia ya kwanza KK. Ziliendeshwa pia kwa makafi pamoja na tanga. Katika bahari isiyo na dhoruba kali makafi yalitumiwa kwenye manowari hadi karne ya 18 BK.

Mashindano ya magari
Kuna mashindano ya motokaa za pekee zinazotegenezwa kwa mashindano tu, lakini pia mashindano mengine ya motokaa ya kawaida. Mashindano haya mara nyingi yanagharamiwa kwa kiasi kikubwa na makampuni yanayotumia nafasi hii kwa majaribio ya teknolojia za injini, matairi, breki au vipuli vingine.
Mashindano ya kwanza ya magari yalifanywa mwaka 1894 huko Ufaransa kati ya miji ya Paris na Rouen kwa umbali wa kilomita 126. Yalitangazwa kama "mashindano ya magari bila farasi". Kati ya magari zaidi ya 100 ya mashindano yalikuwepo 39 zenye injini ya mvuke, 38 zenye injini ya petroli, 5 zenye injini ya umeme na 5 zilizoendeshwa kwa hewa iliyokandamizwa. Magari 15 tu yalifikia mwisho, mengine yalikwama njiani. Gari la kwanza likawa gari la mvuke la Albert Jules Comte de Dion lililofikia mbio wa 19 km/h kwa wastani.

Meli
Katika mazingira ya Mediteranea meli hizi za kwanza zilisogezwa kwa kasia pamoja na tanga. Meli kubwa za Kiroma zilikuwa na kasia kubwa zilizopigwa na watumwa wawili au watatu kwa kila kasia.

Meli
Mnamo 1200 KK watu wa Finisia na Ugiriki ya Kale walijenga jahazi kubwa zaidi yenye urefu wa mita 30. Waroma wa Kale walitengeneza meli iliyobeba watu 1,000.

Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia
Mwaka 1918 iliona mwisho wa vita. Jeshi la Uturuki lilishindwa hadi serikali ya milki kuomba kusimamishwa kwa vita. Mataifa ya ushirikiano yalikaribia mipaka ya Ujerumani na hapo mgomo wa wanamaji ilifuatwa na migomo ya wafanyakazi katika viwanda vikubwa iliyosababisha mapinduzi yaliyoangusha serikali ya Kaisari Wilhelm II. Migomo ya wanajeshi ililazimisha Austria-Hungaria kuomba kusimamisha vita.

Mlango wa Hormuz
Marekani yategemea mafuta ambayo hupita humo hivyo huwa na meli za kivita katika mazingira yake. Mwaka 1988 palikuwa na mapigano kati ya manowari za Uajemi na Marekani baada ya Wajemi kufichia mitego ya bahari na kudhurisha meli ya Marekani.

Sofala
Wareno walitwaa Sofala na mwaka 1505 walijenga boma muhimu kama kituo cha kijeshi alipokaa gavana wa kwanza wa Wareno katika Msumbiji. Bandari yake iliweza kutunza jahazi 100. Tangu kuhamishwa kwa makao makuu kwende Msumbiji kisiwani umuhimu wa mji ulipungua na baada ya kuundwa kwa Beira mwaka 1871 ulipotea kabisa.

Mapinduzi ya Viwandani
Abraham Darby alifuata na kufanya maendeleo makubwa kwa kutumia koki kama kuni ya tanuri za kulipua katika mji wa Coalbrookdale mnamo mwaka wa 1709. Hata hivyo, chuma ya nguruwe aliyotengeneza na koki ilitumika hasa kwa utengenezaji wa vifaa vigumu vya chuma kama vile masufuria na mabirika. Alikuwa amewashinda washirika wake kwani sufuria zake, zilizoundwa na mchakato wa patenti, zilikuwa konde zaidi na za bei rahisi kuliko zingine. Chuma ya nguruwe ya koki ilitumika nadra sana kutengeneza vipande vya chuma kwa kuchomelea hadi miaka ya kati ya 1750, mwanawe Abraham Darby II alipojenga tanuri za “Horsehay” na Ketley (karibu na Coalbrookdale). Kufikia wakati huo, chuma ya koki ya nguruwe ilikuwa ikiuzwa kwa bei rahisi kuliko chuma ya nguruwe ya makaa.

Chelyabinsk
Jina la mji lilitajwa mara ya kwanza mwaka 1736 wakati ule kulikuwa na boma la kirusi katika pori tu. Likanendelea kuwa mji mdogo lakini baada ya kuungwa na reli tangu karne ya 20 ilikua. Vita Kuu ya Pili ya Duni ilileta kuhamishwa kwa viwanda vya kijeshi hapa kwa sababu magharibi ya Urusi ilitekwa na Ujerumani wakati wa vita.

Farasi
Wanyama hawa walibadilisha pia uso wa vita. Picha kwenye majengo ya Babeli, Mesopotamia na Misri ya Kale zinaonyesha jinsi gani magari yaliyovutwa na farasi yalivyobeba wanajeshi wawili au watatu. Magari haya yalihofiwa sana. Baadaye maendeleo ya teknolojia ya viti ya farasi yalisababisha kutokea kwa wanajeshi wa kupanda walioweza kushambulia kwa vikosi vikubwa.

Vigae vya mwandiko wa kikabari
Mifano ya kale kabisa iliyohifadhiwa ilitengenezwa mnamo mwaka 3000 KK[1].

Shirika la Msalaba Mwekundu
Mwaka wa 1906, Mkataba wa Geneva wa 1864 uliundwa upya kwa mara ya kwanza. Miaka moja baadaye, Mkataba wa Hague X, ulioratibishwa katika Mkutano wa Pili wa Kimataifa wa Amani mjini Hague, uliupanua Mkataba wa Geneva kujumuisha pia Vita vya majini. Muda mfupi kabla ya Vita Kuu vya Kwanza vya Dunia kuanza mwaka wa 1914, na miaka 50 baada ya kuanzishwa kwa ICRC na kupitishwa kwa Mkataba wa Geneva, tayari kulikuwa na Vya vya kitaifa 45 duniani kote. Vuguvugu hili lilikuwa limeenea hadi nje ya Ulaya na Amerika ya Kaskazini hadi ya Amerika ya Kati na Kusini (Argentina, Brazil, Chile, Cuba, Mexico, Peru, El Salvador, Urugwai, Venezuela), Asia (Jamhuri ya China, Japan, Korea, Siam), na Afrika (Jamhuri ya Afrika Kusini).

Dola la Roma
Vita ya pili dhidi ya Wapuni (218 KK - 201 KK) ilianzishwa na Karthago. Jemadari Hanibal alitaka kulipiza kisasi akavuka milima ya Alpi kwa tembo zake wa kivita. Alishinda mara kadhaa jeshi la Waroma lakini Waitalia wengine walisimama imara upande wa Roma. Mwishowe Roma ilishinda mara ya pili na Karthago ilipaswa kuwaachia Waroma pwani yote ya kaskazini-magharibi ya Mediteranea pamoja na Gallia (leo Ufaransa) ya kusini, Hispania na visiwa vya Mediteranea. Karthago ilibaki upande wa Afrika tu.

Kaswende
Mwanzo halisi wa kaswende haijulikani [4] Kuna nadharia tete mbili za kimsingi:. Moja inapendekeza kuwa kaswende ililetwa Ulaya na wafanyikazi wa meli kutoka Christopher Columbus safari kuelekea Marikani, na nyingine inapendekeza kwamba kaswende ilikuwepo Ulaya hapo awali, lakini haikuwa imetambuliwa. nadharia hizi hujulikana kama nadharia "Columbian" na "kabla ya Columbian", mtawalio.[15] Nadharia ya Columbia inathibitiswa na ushahidi uliopo.[37] Taarifa ya kwanza iliyoandikwa kuhusu mlipuko wa kaswende katika Ulaya iliyotokea katika mwaka wa 1494/1495 katikaNaples, Italia, wakati waliingiliwa na Ufaransa.[13][15] Kutokana na kuenezwa na kundi la wapiganaji wafaransa waliporudi, hapo awali ilijulikana kama "ugonjwa wa Kifaransa". Mwaka wa 1530, jina "kaswende" lilitumiwa kwanza na daktari Mwitaliano na mshairi GirolamoFracastoro kama kichwa chaKilatini shairi lake kuelezea ongezeko la ugonjwa huo Italia.[38] Kaswende pia ilijulikana kihistoria kama "Poksi Kuu".[39][40]

Manowari
Kwa muda mrefu manowari makubwa yalijengwa kwa muundo wa jahazi. Mataifa yaliyofaulu hasa walikuwa kwanza Wachina baadaye Wareno.

Meli ya abiria
Meli za abiria zilizofuata ratiba baina ya mabandari maalumu zilikuwa njia kuu ya usafiri kati ya mabara kuanzia katikati ya karne ya 19 hadi katikati ya karne ya 20. Baadaye nafasi yao ilichukuliwa na eropleni na katika karne 21 ni chache sana zilizobaki.

Pembetatu ya Bermuda
Meli kubwa ya milingoti mitano iliyojengwa katika 1919, "Carroll A. Deering" ilipatikana imeachwa kwenye ukingo mngumu wa bahari katika Diamond Shoals, karibu na Cape Hatteras, Carolina ya Kaskazini tarehe 31 Januari 1921. Fununu na zaidi za wakati huo zilionyesha "Deering" ilikuwa mwathiriwa wa uharamia, ulio na uwezekano wa kuhusiana na biashara haramu wakati wa Vikwazo, na uwezekano wa kushirikisha meli nyingine, SS "Hewitt," ambayo ilitoweka wakati sawa na huo. Masaa machache tu baadaye, meli inayotumia mvuke isiyojulikana ilipita karibu na mwangaza wa meli kando ya njia ya "Deering," na kupuuza ishara zote kutoka kwa mwangaza huu wa meli. Inakusudiwa kuwa huenda "Hewitt" ndiyo ilikuwa meli hii ya kilinge, na kuna uwezekano ilihusika katika kutoweka kwa mabaharia wa "Deering" .

Meli kubwa duniani
Meli kubwa duniani siku hizi ni meli za mizigo hasa zinazobeba mafuta ya petroli au kontena, lakini pia meli za abiria zinazobeba watalii kwa burudani. Kuna pia meli chache zenye kusudi maalumu kama MS Pioneering Spirit ambayo ni meli kubwa ya winchi kwa ujenzi baharini. Meli kubwa kabisa iliyojengwa hadi sasa ilikuwa Seawise Giant yenye tani GT 564,763 na urefu wa mita 458. Ilitengenezwa mwaka 1974-1979 nchini Japani kwa kampuni ya Kigiriki na kurefushwa baadaye hadi kufikia mita 458. Kutokana na ukubwa wake haukuweza kupita wala katika Mfereji wa Suez wala katika Mfereji wa Kiingereza. Miaka yake ya mwisho ilitumiwa kama tangi ya mafuta tu bila kusafiri tena. Mwaka 2009 ilivunjika.

Manowari
Tabia muhimu za manowari ni kasi na kinga pamoja na uwezo wa kubeba silaha. Hasa tabia za kasi na kinga zimeshindana mara nyingi katika historia ya ujenzi ya meli hizi.

Pembetatu ya Bermuda
"SS Marine Sulphur Queen," meli ya tanki ya T2 iliyobandilishwa kutoka kwa meli ya kubeba mafuta hadi kuwa ya kubeba sulfuri ,iliyosikika mara ya mwisho kutoka tarehe 4 Februari 1963 ikiwa na mabaharia 39 karibu na Florida . "Marine Sulphur Queen" kilikuwa chombo cha kwanza kilichotajwa katika jalida la Vincent Gaddi '1964 kwenye makala ya "Argosy" , lakini alihitimisha kuwa "ilienda mahali pasipojulikana", licha ya ripoti ya Coast Guard ambayo licha ya kutoa kumbukumbu ya historia ya kudumishwa kubaya kwa meli, lakini pia ilitangaza kwamba kilikuwa ni chombo kisichofaa kutumika kamwe baharini na kuwa kamwe hangestahili kwenda baharini.

Wagermanik
Caesar aliwakuta kando ya mto Rhine mnamo mwaka 50 KK. Mwandishi Mroma Tacitus aliwajua wengine waliokaa kaskazini na mashariki zaidi. Waroma waliandika ya kwamba walipenda vita, walikuwa na wafalme waliochaguliwa katika mkutano wa wanaume huru waliovaa silaha, walikula nyama ya kuchoma na kunywa bia au divai. Waroma walijaribu kupanua utawala wao ndani ya Germania lakini baada ya kushindwa na Wagermanik mnamo mwaka 9 BK walijenga maboma mengi na ukuta mkubwa kando ya mito Rhine na Danubi kama mpaka wa kudumu dhidi yao.

Kingamwili
Ulaya, kusimika kwa kinga tendi kulijitokeza katika jaribio la kudhibiti ndui. Chanjo, hata hivyo, ilikuwepo katika aina mbalimbali kwa angalau miaka elfu moja. [1] Matumizi ya kwanza ya chanjo hayajulikani, hata hivyo mnamo 1000 BK Wachina walianza kufanya majaribio ya aina hiyo kwa kukausha na kuvuta poda inayotokana na maganda ya vidonda vya ndui. [1]

Titanic
Titanic ilikuwa meli kutoka Uingereza iliyojengwa kati ya 1909 na 1912 huko Belfast. Wakati ule ilikuwa meli kubwa duniani pamoja na mwenzake "Olympic".

Florence Nightingale
Mwaka uleule wa 1853 magazeti ya Uingereza yalitoa taarifa juu ya hali ya askari waliojeruhiwa kwenye vita vya Krimea vilivyopigwa kati ya jeshi la Urusi kwa upande mmoja na jeshi la Milki ya Osmani, Uingereza na Ufaransa kwa upande mwingine. Ilikuwa vita vya kwanza vilivyoripotiwa na magazeti ya kisasa na taarifa juu ya mateso ya wajeruhiwa zilishtusha wasomaji huko Uingereza hasa kwa kwa sababu jeshi la Uingereza halikuwa na madaktari wala wauguzi wa kijeshi. Askari Wafaransa tu walipata msaada kutoka watawa wa shirika la Masista wa Huruma.

Mashindano ya magari
Mashindano ya kwanza kwa umbali mkubwa ulitokea mwaka 1907 kati ya Beijing (China) na Paris kwa umbali wa takriban kilomita 15,000 na sehemu kubwa ya njia hii ilikuwa bila barabara. Motokaa 5 zilishiriki.

Pikipiki
Pikipiki ya kwanza iliyotumia petroli na mfumo wa internal combustion iliitwa Daimler Raitwagen na ilitengenezwa na Wajerumani wawili kwa jina Gottlieb Daimler na Wilhelm Maybach mwaka 1885 nchini Ujerumani.

Ndegeputo
Leo hii kampuni ya Zeppelin imeanza tena kujenga ndegeputo kwa mfumo ulioboreshwa wa "NT" ("neue Technologie/new technology" - "teknolojia mpya") .
Huduma za kwanza za usafiri wa angani zilitekelezwa na ndegeputo. Tangu vita kuu ya kwanza ya dunia ndege ziliendelea zikaonekana ya kwamba zilikuwa usafiri wa haraka zaidi lakini hazikufika mbali bado. Ndege zilihitaji kushuka na kuongeza petroli kila baada ya masaa kadhaa lakini ndegeputo kubwa ziliweza kukaa hewani kwa siku mfululizo. Kabla ya vita kuu ya pili ya dunia ndegeputo za Zeppelin zilikuwa vyomboanga vya pekee vilivyosafirisha abiria mara kwa kati ya Ulaya na nchi za Amerika.

Bikini (atolli)
Mwisho wa vita kuu ya pili ya dunia jeshi la Marekani lilizamisha manowari zilizoharibika na kutohitajiwa tena kwenye hori la ndani la atolli.

Ukristo barani Afrika
Mwanzoni Wareno walisaidia Ethiopia kujitetea dhidi ya mashambulio ya Waarabu wa pwani. Waarabu walisaidiana na askari Waturuki walioleta bunduki kwa mara ya kwanza katika nchi hiyo. Walipoanza kushinda, msaada wa Wareno ulifika na Wahabeshi walipata pia bunduki. Mwaka 1543 Wahabeshi na wasaidizi wao Wareno wakawashinda Waarabu na Waturuki katika mapingano ya ziwa Tana.

Mapinduzi ya Viwandani
Wakati aliposafiri kwenda Uingereza mnamo mwaka wa 1810, Mfanyibiashara Francis Cabot Lowell wa Newburyport aliruhusiwa kutembelea viwanda vya nguo vya Uingereza, lakini bila ya kuandika chochcote. Alipogundua kuwa Vita vya mwaka 1812 vilkuwa vimeharibu biashara yake ya uagizaji bidhaa kuttoka nchi geni lakini soko la vitambaa vilivyokamilika vya nyumbani lilikuwa likiibuka nchini Marekani, alikumbuka muundo wa mashine za nguo, na aliporudi nchini Marekani, alianzisha Kampuni ya Utengenezaji bidhaa. Lowell na wenziwe walijenga kiwanda cha pili cha kinu cha Marekani cha kubadilisha pamaba iwe kitambaa katika eneo la Waltham, Massachusetts, ikija nafasi ya pili baada ya Kiwanda cha Utengenezaji Pamba cha Beverly. Baada ya kifo chake mnamo mwaka wa 1817, wenzake wa kibiashara walijenga mji wa kwanza Marekani wa viwanda vya utengenezaji bidhaa vua kupangwa, ambao waliupa jina lake. Biashara hii ilipata mtaji wake kutoka Utoaji Hisa kwa Umma, mojawapo ya matumizi yake ya awali nchini Marekani. Lowell, Massachusetts, ikitumia maili 5.6 (kilomita 9) za mifereji na nguvu za farasi elfu kumi iliyosafirishwa na Mto Merrimack, hutazamwa kuwa kama is considered the 'Mwanzo wa Mapinduzi ya Viwandani nchini Marekani'. Mfumo wa Lowell uliofanana Yutopia na uliokaa kwa kipindi muda mchache ulitengeneza, kama jibu la moja kwa moja la hali duni za kikazi za Uingereza. Hata hivyo, kufikia mwaka wa 1850, hasa kufuatia Ukame wa Viazi wa nchi ya Ireland, mfumo huo ulikuwa umebadilishwa na ajira ya wahamiaji maskini.

Mto Marne
Mto Marne ulikuwa eneo la vita viwili wakati wa Vita vya Kwanza vya Dunia. Vita ya kwanza vilikuwa mgeuko wa Vita vya Kwanza vya Dunia World katika mwaka wa 1914. Vita vya pili vilipiganwa miaka minne baadaye, katika mwaka wa 1918.
Katika karne ya 19 na 20, Marne ulipendeza wachoraji wasanii wengi miongoni mwao ni:

Mapinduzi ya Viwandani
Mapinduzi ya Viwanda ya Kwanza, ambayo yalianza katika karne ya 18, yaliingia katika Mapinduzi ya Pili ya Viwanda mnamo mwaka wa 1850, ambapo maendeleo ya kiteknolojia na kiuchumi yalizidi kuendelea huku meli zinazotumia mvuke, reli, na baadaye katika karne ya 19 injini ya mwako ya ndani na uzalishaji wa nguvu za umeme. Urefu wa Mapinduzi ya Viwanda unatofautiana na wanahistoria mbalimbali. Eric Hobsbawm anasisitiza kwamba 'yalianza' nchini Uingereza katika miaka ya 1780 na hayakuonekana kikamilifu hadi miaka ya 1830 au 1840, ilhali T. S. Ashton anaamini kwamba ilifanyika, kwa kukadiria, kati ya mwaka wa 1760 na 1830.

Mapinduzi ya Viwandani
Mbali na lethi za maduka ya kiufundi zilizotumika na mafundi, zana ya kwanza ya mashine ilikuwa mashine ya mtungi ya kutoboa mashimo iliyotumika kutoboa mashimo makubwa katika mitungi ya awali ya injini za mvuke. Mashine ya randa, mashine ya kutoboa mashimo na mashine ya kutengeneza maumbo zilivumbuliwa katika miongo ya kwanza ya karne ya 19. Ingawa mashine ya kusaga ilivumbuliwa wakati huu, haikutengenezwa kama zana ya maana Katika maduka ya kiufundi hadi Mapinduzi ya Pili ya Viwandani.

Msumbiji (kisiwa)
Mwaka 1507 Wareno walijenga kituo cha kijeshi. Jengo la kale kisiwani ni kanisa dogo la Nossa Senhora de Baluarte lililojengwa mwaka 1522 BK. Tangu mwaka 1558 hadi 1620 Wareno walijenga boma kubwa la Mtakatifu Sebastiano kwa gharama kubwa. Mawe yote yalichukuliwa kwa meli kutoka Ureno, Goa (Uhindi) na pia pwani la Msumbiji penyewe. Umuhimu wa Msumbiji machoni pa Wareno ulikuwa nafasi ya kituo chenye usalama cha safari nedu kati ya Ureno na Bara Hindi.

Meli ya abiria
Meli ya abiria ni chombo kikubwa cha majini kilichotengenezwa kwa kusudi la kubeba watu hasa, mara nyingi pamoja na magari au kiasi cha mizigo.

Mapinduzi ya Viwandani
Hadi mwaka wa 1800, muundo wa kawaida sana wa injini ya mvuke ulikuwa injini ya boriti, iliyojengwa kama sehemu muhimu ya nyumba ya mawe au matofari injini, lakini baada ya muda mfupi miundo mbalimbali ya injini ambazo zilizokuwa za kijitegemea za kusongezwa (zilizoweza kutolewa kwa urahisi lakini ambazo hazikuwa na magurudumu) ziliundwa, kama vile injini ya meza. Kuelekea mwisho wa karne ya 19, mhandishi wa Kikorni Richard Trevithick, na Mumarekani, Oliver Evans walianza kujenga injini zenye shinikizo nyingi ambazo hazikubadilisha maji kuwa mvuke, na kutoa mvuke kinyume na anga. Kufanya hivi kuliruhusu injini na mtungi wa kuchemsha kujumuishwa pamoja katika kitengo kimoja kilichokuwa kidogo kiasi cha kutumika katika garimoshi zilizotumia reli na barabara na meli za mvuke.

Liemba (meli)
Kwa sababu ya vita iliongezwa mizinga kutoka manowari SMS Koenigsberg ikawa meli kubwa yenye silaha ziwani. Mwaka 1916 Waingereza na Wabelgiji walishambulia koloni ya Kijerumani kwa nguvu wakafaulu kuzunguka ziwa kwa njia ya nchi kavu na kukata njia ya reli kutoka Kigoma kwenda Tabora. Hapa Wajerumani waliamua kujiondoa ziwani na kuungana na jeshi lao ndani ya nchi.

Bombomu
Vita hii iliona bombomu nyepesi zaidi zilizohitaji askari wawili, mmoja wa kulenga na kupiga, mwenzake wa kushughulikia ramia. Iliona pia modeli za kwanza za bunduki ya nusu mtombo.

Cherehani
Cherahani ya kwanza ilitengenezwa mwaka 1790 na mwingereza Thomas Saint na baadaye ikaendelea kuboreshwa ili iwe ya kufana Zaidi na kufanya kazi kwa haraka zaidi.

Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia
Lakini kwa kweli haikuwa vita ya kwanza ya "dunia" maana vita ya miaka saba (1756-1762) ilipigwa pia kwenye mabara yote ya dunia baina ya nchi zenye makoloni hasa Uingereza, Ufaransa na Hispania.

SMS Königsberg
Bunduki kubwa 10 zilibadilishwa kuwa bunduki za nchi kavu kwa kuzifunga juu ya magurudumu zikawa bunduki kubwa katika vita iliyofuata. Mara kadhaa zilipigana na bunduki kutoka HMS Pegasus zilizookolewa kutoka manowari ile iliyozamishwa na Königsberg huko Zanzibar na kutumiwa pia kwa vita ya nchi kavu.

Meli
meli za kibiashara 34,882 zenye ukubwa wa tani GT zaidi ya 1,000; jumla ya meli hizi ni tani bilioni 1.04. (mwaka 2007) meli hizi zilibeba jumla ya shehena (mzigo) tani bilioni 7.4 (mwaka 2006) na kiasi hiki kimekua asilimia 8 kila mwaka. 37.5% za meli hizi zilibeba shehena ya mafuta 35.8% za meli hizi zilibeba shehena zilizofunguka kama vile madini, makaa mawe, nafaka au simiti 10% zilikuwa meli za kontena 10% ni meli zinazochanganya kila aina ya mizigo manowari 1,240 bila kuhesabu maboti madogo ya kijeshi (mwaka 2002) Marekani ilikuwa na tani milioni 3 za manowari, Urusi tani milioni 1.35, Uingereza tani milioni 0.5 na China tani milioni 0.4. meli za kuvua samaki ni nyingi lakini ziko za kila ukubwa, si rahisi kuzipanga. Kuna vyombo 38,400 zenye tani zaidi ya 100. Nyingi zaidi ni ndogo sana; meli kubwa ya kuvua samaki zafikia tani 3,000 halafu kuna meli za viwanda ambako kundi la meli zinapeleka windo la samaki nao wanakatwa mara moja na kufungwa tayari kwa kuuzwa madukani zikitunzwa katika barafu.

Meli
Kuanzia mwaka 4000 KK hivi watu wa Misri ya Kale walianza kutengeneza jahazi ndogo.

SMS Möwe
Mwaka 1889 wakati wa Vita ya Abushiri SMS Möwe ilikaa miezi kadhaa katika bandari ya Dar es Salaam ambako wanamaji wake walisaidia kutetea majengo yaliyoimarishwa (pamoja na Boma la Kale) dhidi ya mashambulio ya wenyeji waliopinga utawala wa Wajerumani.

Bombomu
Bombomu nyingi zilifuata muundo wa Maxim iliyopatikana tangu 1885 na iliyotumia nishati ya marejeo nyuma baada ya kila pigo kuondoa ganda la ramia na kuweka ramia mpya katika silaha. Ilikuwa na kasiba moja tu. Ramia zilipangwa kwa ukanda uliopita katika silaha. Silaha ya Maxim ilikuwa bombomu ya kwanza iliyofaulu kijeshi ikawa chombo muhimu katika upanuzi wa ukoloni wa mataifa ya Ulaya huko Afrika na Asia pasipokuwa na teknolojia hiyo. Wakati wa vita ya Matebele nchini Zimbabwe (1893-1894) kikosi cha Waingereza 50 kilishinda askari 5,000 Wamatabele kwa kutumia bombomu za Maxim 4. Mshairi Mwingereza Hilaire Belloc alitunga shairi kuhusu vita za kikoloni akisema:

Liuli
Uingereza iliwahi kuingia katika vita hii tarehe 4 Agosti 1914. Siku chache baadaye nahodha Mwingereza Edmund Rhoades katika Nkhata Bay (Nyassaland - leo Malawi) alipokea amri ya kushika au kuzamisha meli Hermann von Wissmann iliyokuwa meli ya pekee ya Wajerumani kwenye ziwa hili. Meli hii ilikuwa chini ya nahodha Berndt.

Manowari
Asili ya neno "manowari" ni kiing. "man-of-war" au kifupi chake "man-o'-war" (mtu wa vita) ambacho ni Kiingereza cha karne za 16 hadi 19 BK kinachotaja hasa jahazi kubwa ya kivita lakini pia jahazi au meli yoyote ya kivita.

Shirika za msalaba mwekundu na hilali nyekundu
Msalaba Mwekundu ulianzishwa na mfanyabiashara Mswisi Henry Dunant baada ya mapigano ya Solferino wakati wa vita ya Austria dhidi Italia na Ufaransa 1859. Siku ile wanajeshi 6000 walikufa na 25,000 walijeruhiwa. Dunant alishangaa na kusikitika mateso ya wanajeshi walioachwa mara nyingi mahali pa mapigano akaacha biashara zake kwa siku kadhaa akawasaidia wajeruhiwa. Baadaye alianzisha kempeni ya kuunda na kukubali shirika litakalotunza wajeruhiwa wakati wa vita lisilosimama upande wote na litakalokubaliwa na nchi zote.

HMS Antelope (H36)
Katika 5 Februari 1940, "Antelope" ilizamisha U-41 katika Mikabalaya Magharibi Kusini. Mashau-U ilikuwa imshambulia kundi la nje tarehe 5 Februari na kuzamisha"Beaverburn." Ilikuwa mashau-U pekee katika baharini wakati huo katika eneo hilo na ilikuwa ya kwanza kuzamishwa na Mwangamizi moja. Afisa mkuu wa "Antelope", Luteni Cdr. RT White RN (baadaye Kapteni RT White DSO **, mwana wa pili wa Bwana Archibald Vivian White, Bt. wa Wallingwells alipatiwa DSO tarehe 11 Julai 1940 wa kundi hili. White alikuwa kamanda wa "Antelope" kuanzia 24 Septemba 1938 hadi 26 Februari 1941.
Katika Aprili 1940, Mwangamizi huyu alizindikisha meli ya Kifaransa "Emile Bertin", Derrien, hadi Scapa baada ya kuharibiwa katika mbali na Namsos, Norway. Tarehe 13 Juni 1940, "Antelope" iligongana na "Electra" Trondheim, Norwei, na ilibidi k kurudi katika Tyne ilikukarabatiwa . Kisha ilirudi katika makao yake Harwich. Katika Agosti 1940, "Antelope" ilisafiri kushiriki katika operesheni, mashambulizi katika Dakar, lakini mara baada HMS "Fiji" iliharibiwa tarehe 1 Septemba 1940, iliizindikisha hadi Clyde, Uskoti. Tarehe 31 Oktoba 1940, "Antelope" ilizamisha U-31 kaskazini magharibi ya Ireland. ilinusuru 43 walionusurika na kuwarejesha kwao katika Clyde. Luteni Cdr. White ilipatiwa ngazi yake ya kwanza ya DSO yake baada ya kuzama huko.
Mwezi Mei 1941, katika ukimbizaji wa meli ya vita ya Kijerumani "Bismarck" baada ya vita ya Mlango wa Denmark, "Antelope" ilitafuta wanusirika kutoka HMS iliyozama na baadaye kusindikiza hadi Washindi wa HMS. Mwezi Agosti 1941, "Antelope" walishiriki katika operesheni Gauntlet, oparesheni iliyofanikiwa katika kuangamiza vifaa makaa ya mawe katika Spitsbergen, hivyo kukazia makaa ya mawe kwa adui.

Saa ya mkononi
Mwaka wa 1775 saa ilipatikana yenye uwezo wa kukaza kamani yake kwa nishati ya msuko suko wa mkono mtu akitembea na mpaka wa leo inatumika na watu wengi. Saa ya mkono ya zamani kabisa iliyopo hadi hivi sasa (iliyokuwa ikiitwa saa ya bangili) ilitengenezwa mwaka 1806. Mwanzoni saa za mkono zilikuwa zikivaliwa na wanawake tu, wakati wanaume walikuwa wakitumia saa za mfukoni hadi karne ya 20.

Mapinduzi ya Viwandani
Kituo cha kwanza salama ambacho kilizalisha nguvu kutokana na mvuke kilianzishwa na Thomas Newcomen kabla ya mwaka wa 1712. Newcomen inaonekana aliunda Injini ya mvuke ya Newcomen bila kumtegemea Savery, lakini kwa sababu Savery alikuwa na patenti pana sana, ilimbidi Newcomen na na washirika wake kufanya mpango naye, wakiitafutia soko injini hiyo pamoja hadi mwaka wa 1733 chini ya patenti moja. Injini ya Newcomen inaonekana ni kana kwamba iliundwa kwa kuyafuata majaribio ya Papin yaliyokuwa yamefanywa miaka 30 hapo awali, na ilitumia pistoni na mtungi, sehemu moja ya mwisho ikiwa imewachwa wazi na anga juu ya pistoni. Mvuke ambao ulikuwa juu ya shinikizo la anga (ambalo ndilo kiasi pekee ambacho mtungi wa kuchemshia maji ungeweza kuhimili) uliingizwa chini nusu ndani ya mtungi ikilaliwa na pistoni wakati wa kusonga kwenda juu kuliowezeshwa na mvuto; mvuke hapo ulikuwa baridi na maji baridi yaliyoingizwa katika nafasi ya mvuke ili kutengeneza nafasi tupi; tofauti ya shinikizo kati ya anga na nafasi tupu katika pande mbili za pistoni ziliifanya pistoni kusonga chini na kuingia katika mtungi, hivyo basi kuinua sehemu ya mwisho ya kifaa kilichokuwa kikisonga juu na chini ambacho kilikuwa kimeunganishwa na pampu nyingi za nguvu zilizotumia mvuto zilizokuwa ndani ya kifaa maalum. Kusonga chini kwa kifaa fulani cha nguvu ndani ya injini, kuliilanisha na kuitayarisha kwa hatua ya kutengeneza shinikizo. Mwanzoni hatua hizo zilifanywa kwa kutumia mkono, lakini baada ya miaka mikumi eneo la kutorosha lilikuwa limetengezwa na lilitumia "mti wa kuziba" uliosimama wima ukishikiliwa kichuma fulani ambacho kilifanya injini kufanya kazi peke yake.

Bombomu
"Gatling" ya Marekani ilikuwa bombomu ya kwanza: ilikuwa na kasiba sita na kuzungukuwa pia kwa kombo ya mkono. Wakati wa kuzunguka kasiba ya juu ilifyatulia risasi na mtambo ulijaza kasiba nyingine. Muundo huu uliachwa baadaye kwa sababu haikulenga vizuri. Lakini umerudi tena kwa bombomu zinazotumiwa katika ndege za kivita kwa sababu kasiba nyingi zinaruhusu kufyatulia risasi nyingi bila silaha kushika joto mno kwa sababu kila kasiba inapata nafasi ya kupoa tena.

Passat (meli)
Ilizinduliwa katika mwaka wa 1911 kwa kiwanja cha Blohm & Voss, Hamburg, meli hii ilitumika kwa miongo mingi kama meli ya shehena mpaka wakati kulikokuwa na meli zilizotumia mvuke. Katika mwaka wa 1932, iliuzwa kwa Gustaf Erikson wa Finland. Meli hii ilishiriki katika "Mashindano ya Meli Za Kitambo" iliyohusu kushindana karibu na Cape Horn na meli zingine za kitambo. Miongoni mwa watu waliofanya kazi kwa meli hiyo ni Niels Jannasch aliyefanikiwa na kuwa mkurugenzi wa Jumba la Kumbukumbu la Usafiri kwa Atlantiki, Canada. Katika mwaka wa 1951, "Passat" na "Pamir"(meli isiyofanana na "Passat") zilifanywa meli saidizi katika shule ya meli za umarina zakibiashara za Kijerumani. Miaka sita baadaye,1957,"Passat" iliachishwa kufanya kazi shule hiyo ya umarina baada ya "Pamir" kuzama katika dhoruba kali. "Passat", pia, karibu izame na kuwa na hatima moja na "Pamir" wakati shehena yake ilifunguka na kusongasonga.

Pembetatu ya Bermuda
Matendo ya makusudi ya uharibifu yanaweza kuwa katika makundi mawili: matendo yatakanayo na vita, na vitendo vya uharamia. Rekodi katika faili za adui zimeangaliwa dhidi ya kutoweka kwingi; wakati kuzama kwingi kumekuwa kukihusishwa na washabulizi wa baharini au monawari za kivita wakati wa Vita vya Dunia na kumbukumbu yake kuwekwa katika logi ya vitabu vya amri mbalimbali , kuzama kwingine kwingi ambako kumetuhumiwa kuwa katika kitengo hiki hakujathibitishwa Inatuhumiwa kuwa kutoweka kwa USS "Cyclops" katika 1918, vile vile meli za aina moja nayo "Proteus" na "Nerea" wakati wa Vita vya Pili vya Dunia, kulihusishwa na monawari za kivita, lakini hakuna kiungo kama hicho kilichopatikana kwenye rekodi ya Kijerumani.

Mapinduzi ya Viwandani
Uzalishaji mkubwa wa kemikali ulikuwa mojawapo ya maendelo muhimu wakati wa Mapinduzi ya Viwandani. Ya kwanza kati yao ikiwemo uzalishaji wa asidi sulfuriki kupitia mchakato wa chumba cha risasi iliyovumbuliwa na Muingereza John Roebuck (mwenziwe wa kwanza wa James Watt) mnamo mwaka wa 1746. Aliweza kuongeza pakubwa kiwango cha utengenezaji kwa kuondoa mitungi ghali ya vioo iliyotumika hapo awali na vyumba vikubwa, na ambavyo havikuwa ghali vilivyoundwa na vipande vya risasi. Badala ya kutengeneza kiasi kidogo kila wakati, aliweza kutengeneza karibu paundi 100 (kilo 50) katika kila chumba, ongezeko la angalau mara kumi.

Manowari
Zamani manowari zilibeba hasa wanajeshi wenye silaha kama pinde na mishale na pia vifaa vya kurusha mawe au vyombo vya moto kwa jahazi nyingine.

Redio
Hapo zamani, redio zilitumika na mabaharia kwa kutuma jumbe toka chombo majini hadi nchi kavu kwa kutumia kodi za Morsi (Morse code). Wakati chombo kilichojulikana kama Titanic kilikuwa kinazama mwaka 1912, jumbe zilitumwa kutoka kwa mabaharia waliokuwa kwenye chombo hicho kwa vyombo vilivyokuwa karibu.

Mapinduzi ya Viwandani
Kitoboaji mbegu cha Jethro Tull kilichovumbuliwa mnamo mwaka wa 1731 kilikuwa kifaa cha kupanda mbegu ambacho kilizisambaza mbegu vizuri katika ardhi. Jembe ya Rotherham ya Joseph Foljambe ya mnamo mwaka wa 1730, ndiyo iliyokuwa jembe ya chuma ya kwanza kufanikiwa kibiashara. mashine ya kupura ya Andrew Meikle ya 1784 ilikuwa ndiyo mwisho kwa wafanyikazi wengi wa mashamba, na ilisababisha uasi wa kilimo wa Maandamano ya Swing ya mnamo mwaka 1830.
Katika miaka ya 1850 na 1860 John Fowler, aliyekuwa mhandisi na mvumbuzi, alianza kutafuta uwezekano wa kutumia injini za mvuke kwa kulima na kuchimba mifereji ya kupitishia maji. Mfumo aliovumbua ulihusisha injini moja ambayo haikusonga katika sehemu moja ya shamba ikivuta majembe kwa kutumia kamba au injini mbili ziliwekwa katika pande mbili za mwisho za shamba zinazovuta jembe mbele na nyuma. Mfumo wa kulima wa Fowler ulipunguza gharama ya kulima mashamba pakubwa ikilinganishwa na majembe yaliyovutwa na farasi. Pia, mbinu yake ya kilimo , ilipotumika kuchimba mifereji ya kupitishia maji, ilifanya ardhi yenye maji mengi ambayo haingeweza kutumika hapo awali iweze kutumika. Injini ya kuvutwa baadaye ilikuwa inaonekana kwa wingi ikitumika pamoja na mashine za kupura wakati wa kutengeneza nyasi ya mifugo na wakati wa kuyalima mashamba.

Meli
Hadi karne ya 19 meli zilijengwa kwa kutumia mbao zikasongezwa hasa kwa nguvu ya upepo kwa kutumia tanga. Jahazi ziko hadi leo.

Carl Ross
Ross alipokuwa akijenga biashara ya uuzaji wa samaki,alitambua kuwa mustakabali ya sekta iliyohusu samaki ilikuwa katika kuunganisha michakato ya uvuvi , usindikaji na uuzaji wa samaki.Hivyo basi,akaunda mashua ya mafuta ya dizeli ya kwanza katika miaka ya 1930. Yeye alinunua mashua tisa katika mwaka wa 1943 na kununua hisa nyingi kabisa katika kampuni ya kuunda mashua ya Trawlers Grimsby Ltd,katika mwaka wa 1944. Hii ilikuwa msingi wa lile lilichokuja likawa Kundi la Ross.

Vita
Katika karne ya 20 mataifa mengi yalipatana mikataba ya kimataifa juu ya kanuni za vita. Chanzo ilikuwa Mapatano ya Geneva baada ya kuundwa kwa Kamati ya Kimataifa ya Msalaba Mwekundu mwaka 1863.

Meli
Katika karne ya 19 injini ya mvuke ilipatikana hata kwa meli. Meli zikawa kubwa zikaendelea kukua wakati injini ya diseli imepatikana katika karne ya 20.

Ndege ya kijeshi
Mwaka 1915 Ufaransa ilitangulia kutengeneza ndege ya kwanza yenye bombomu.

Penisilini
Changamoto ya kutengeneza dawa hii kwa uwingi ilikuwa ngumu. Mwezi wa 14 Machi,1942,mgonjwa wa kwanza alitibiwa kwa streptococcal septisemia kwa kutumia Penisilini iliyotengenezwa Marekani na Merck & Co. Nusu ya jumla ya usambazaji iliyotengenezwa wakati huo ilitumika kwa mgonjwa huyo mmoja. Kufikia mwezi wa Juni 1942,kulikuwa na Penisilini ya marekani ya kutosha kuweza kupatikana kutibu wagonjwa kumi. Cantaloupe iliyokuwa na mould katika soko la peoria,Illinois mwaka wa 1943 ilipatikana kuwa na hali bora kabisa na ya juu ya Penisilini baada ya kutafutwa kote duniani. Ugunduzi huu wa cantaloupe,na matokeo ya utafiti ya fermentation kwa pombe steep iliyokuwa ya mahindi katika maabara ya utafiti ya Northern Regional,ya Peoria,Illinois,ilikubalisha Marekani kutengeneza milioi 2.3 ya maagizo ya dawa kwa wakati mzuri kwa ajili ya uvamizi wa Normandy wakati wa spring mwaka wa 1944. Uzalishaji kwa ukubwa ulisababishwa kutokana na maendeleo ya deep-tank fermentation ya mhandisi wa kemikali Margaret Hutchinson Rousseau.
G. Raymond Rettew alitoa mchango muhimu katika vita ya Marekani kwa njia zake za kutengenezaa bidhaa ya kibiashara ya penisilini.
Wakati wa Vita vikuu vya pili duniani, Penisilini ilileta tofauti kuu kwa nambari za vifo na kukatwa watu kukatwa na kutolewa viungo vya mwili vilivyosababishwa na vidonda vilivyoambukizwa kati ya wanajeshi,kwa hiyo kusaidia maisha ya watu karibu asilimia 12,]] Penisilini akafanya tofauti kubwa katika idadi ya vifo na amputations unasababishwa na majeraha kuambukizwa kati ya majeshi ya Allied, kuokoa wastani wa 12% -15% ya maisha. Upatikanaji ulikuwa wa kiasi cha chini mno,ijapokuwa,kwa ugumu wa kutengeneza nambari kumbwa za Penisilini na kwa upitishaji wa haraka kwenye figo ya dawa hii,kwa hiyo kuleta upeanaji wa dawa hii mara kwa mara. Penisilini inatolewa mwilini bila kukosa,na karibu asilimia 80 ya dawa ya Penisilini iliyopewa mtu inamalizwa mwilini kwa masaa matatu au manne kutoka wakati wa kuchukuliwa. Kwa kweli, nyakati za mapema za Penisilini,dawa hii ilikuwa kwa upingufu mno na kuwekwa bei ya juu mpaka ikawa kawaida kuokota mkojo ya wagonjwa wanaotibiwa,ili Penisilini iliyokuwa kwa mkojo huo inngetengwa na kutumiwa tena.

Manowari
Tangu karne ya 19 BK injini mpya za mvuke ziliruhusu kuongeza kinga kwa kutumia maganda ya metali juu ya ubao. Baadaye meli yote ilijengwa kwa chuma. Manowari aina ya "Dreadnought" ilipatikana tangu 1906 ikikingwa kwa chuma nene na kuwa pia na bunduki kubwa.

Cherehani
Cherahani ya kwanza ilitengenezwa wakati dunia ilipokuwa ikipata mfumo mpya wa kiufundi (industrial revolution). Ushonaji huu wa cherahani ulianznshwa ili kupunguza kazi za kushona zilizokuwa zikifanywa kwa mikono.

Meli ya abiria
Baada ya kukosa abiria kwa safari baina ya mabara makampuni ya meli zilianza kukazia safari za burudani, kwa mfano katika Mediteranea au katika Bahari ya Karibi. Polepole meli za zamani zilitolewa kwenye huduma na meli zilitengenezwa kwa kusudi ya burudani pekee[1] .

Ndege ya kijeshi
Mara baada ya kupatikana kwa ndege za akina Wright mnamo mwaka 1903 wanajeshi waliona faida ya kutumia mitambo hiyo kwa makusudi yao. Walileta uwezo wa kufikia mahali haraka zaidi na kwa uhakika zaidi kuliko puto.

Darubini
Darubini ya kwanza inayojulikana ilitengenezwa mwaka 1608 na Mholanzi Hans Lipperhey aliyekuwa fundi miwani akaunganisha lenzi mbili katika bomba.

Chombo cha angani
Chombo cha angani cha kwanza kilikuwa Sputnik 1 kilichorushwa na Umoja wa Kisovyeti mwaka 1957 na kuzunguka dunia kwa miezi 3. Kilifuatwa na chombo cha Marekani "Explorer 1" mwaka 1958.

Kundi la Ross
Walianza na meli nne za kuvua samaki katika miaka ya 1930s,Kundi la Ross lilipanua mipango yao na kununua meli kubwa zaidi za uvuvi. Upataji wa hisa kubwa katika Trawlers Grimsby katika mwaka wa 1944 ikifuatiwa na ununuzi wa vikundi kadhaa vya mashua ya uvuvi kama "Kampuni ya Queen Steam Fishing". Carl Ross,katika mwaka wa 1956,walinunua kampuni ya G F Sleight,iliyoajiri nahodha 20 bora nchin Uingereza, na kundi lao likaanza kuunda meli katika kampuni yao ya "Cochrane Shipyards" ya Selby. Waliunda aina mbili maarufu zilizojulikana kama daraja la "Cat" na la "Bird". Katika mwaka wa 1960 / 1, kundi la Ross lilinunua kampuni ya Rinovia Steam,Walipokuwa wamefanikiwa sana,kundi hili lilikuwa na mkusanyiko mkubwa kabisa wa mashua ya uvuvi katika Bara Uropa. Kampuni ilinunua pahala pa kuunda meli, na ikaanza kuunda meli zao wenyewe.

Kayaki
Kayaki ya kwanza ilitengenezwa na makabila ya Inuit, Yupik na Aleut. Walizitumia maboti hayo kwa kuvua samaki katika bahari za Aktiki, Atlantiki ya Kaskazini, Bahari ya Bering na Pasifiki ya Kaskazini.

Kampuni ya Red Wing
Baada ya miaka kumi tu ya kuanzishwa kwake,kampuni ya Red Wing ilikuwa inazalisha zaidi ya jozi 200,000 za viatu kila mwaka na ikawa kampuni ya kimsingi ya kutengeneza viatu vya wanajeshi wa Marekani katika Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia. Kampuni ya Red Wing iliendelea katika mienendo yake ya kutengeneza viatu vya vita ilipotengenezea jeshi la Marekani viatu vya Vita Kuu ya Pili ya Dunia.

Pearl Harbor
Kituo hiki cha kijeshi kipo ndani ya kidaka iliyo bandari asilia ambako meli na manowari zinakaa salama wakati wa dhoruba. Katikati ya kidaka kuna kisiwa kinachoitwa Ford Island ambayo ni kitovu cha kituo cha kijeshi. Tangu Marekani kutwaa Hawaii na vita ya Marekani dhidi Hispania mwaka 1898 bandari hii ilikuwa makao makuu ya kundi la manowari za Marekani katika Bahari Pasifiki.

Hadubini
Uwezo wa lenzi ya kukuza kitu kinachotazamiwa kwake ulijulikana tangu kale. Tangu mwaka 1280 BK hivi mafundi nchini Italia walianza kutengeneza miwani ya kwanza. Ufundi wa lenzi na miwani ulienea polepole katika nchi mbalimbali za Ulaya hadi kupata lenzi bora zaidi. Mnamo mwaka 1600 mafundi nchini Uholanzi walifaulu kuunganisha lenzi mbili katika bomba na hivyo kuunda hadubini na darubini za kwanza; ugunduzi huu ulitumiwa maka michache baadaye na Galileo Galilei aliyefahamisha vifaa hizi kwa jumuiya ya wataalamu. Mwitalia Francesco Stelluti alichora mnamo 1630 mwili na miguu ya nyuki alizotazama katika hadubini yake; mnamo mwaka 1675 Mholanzi Antoni van Leeuwenhoek aliboresha lenzi zaidi akawa mtu wa kwanza aliyeona na kutoa wasifu wa bakteria na protozoa ndani ya tone la maji akitumia kifaa chenye lenzi 1 tu..

Ufundi wa vita
Ufundi wa vita (kwa Kichina 孫子兵法 pinyin Sūnzǐ bīngfǎ "Sunzi kuhusu ufundi wa vita") ni kitabu cha mwandishi Mchina Sunzi kuhusu mikakati ya vita. Hutazamwa kama kitabu cha kwanza kinachojulikana katika fani hii kikisomwa hadi leo hii na wanafunzi na viongozi wa siasa, uchumi na jeshi.

Haramia
Katika historia maharamia wamejulikana tangu habari za kwanza juu ya usafiri kwenye bahari. Kati ya habari za kwanza ni zile kuhusu maharamia kwenye Mediteranea mnamo karne ya 13 KK.

Mfereji wa Suez
Meli ya kwanza ilipita mfereji mpya tar. 17 Februari 1867. Mtungaji muziki Giuseppe Verdi aliandika opera yake Aida hasa kwa nafasi hii.

Sanamu ya Askari
Sanamu inamwonyesha askari Mwafrika katika sare ya kijeshi ya King's African Rifles wakati wa Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia (1914-1918) akishika bunduki yenye kisu cha kando na kutazama upande wa bahari.

SMS Königsberg
SMS Königsberg ilifika tareke 6 Juni 1914 na mwezi uleule katika Ulaya mfalme mteule wa Austria-Hungaria aliuawa na mgaidi Mserbia katika mji wa Sarayevo. Kwa hiyo hali ya siasa ya kimataifa ikawa mbaya ilikuwa wakati wa maandalizi ya vita kuu ya kwanza. Mwisho wa Julai ilipoonekana ya kwamba vita kati ya Austria-Hungaria na Serbia italeta pia mapigano kati ya Ujerumani na mataifa mengine SMS Königsberg ilifuata amri zilizoandaliwa ikaondoka katika bandari ya Daressalaam na kusubiri baharini habari kama Uingereza itaingia vitani dhidi ya Ujerumani na Austria-Hungaria. Königsberg ilikuwa manowari kubwa ya pekee ya Ujerumani katika Bahari Hindi wakati Waingereza walikuwa na manowari mengi huko Afrika Kusini na hasa Uhindi.

Metorolojia
vyombo vya kupima kasi na mwelekeo wa upepo kwa mahali fulani vinajulikana tangu anemomita iliyobuniwa Italia mnamo 1450. Habari hizi ni za kimsingi kwa kuelewa uhusiano kati ya hali ya hewa katima maeneo majirani; ni pia muhimu kwa kupanga kilimo kwa sababu zinatawala sehemu ya uvukizaji na ni habari za lazima kwa mpangilio wa usafiri kwa eropleni na pia meli.

Penisilini
Utengenezaji wa Penisilini ilitokea kama sekta kama matokeo ya moja kwa moja ya Vita Kuu ya II vya dunia.Wakati wa vita, kulikuwa na wingi wa kazi ipatikanayo Marekani mbele ya nyumbani. Bodi ya vita ya utengenezaji ilianzishwa kufuatilia usambazaji wa kazi na utengenezaji. Penisilini ilitengenezwa kwa wingi wakati wa vita na sekta ikafaulu. Mwezi wa Julai 1943, Bodi ya Vita ya utengenezaji ulichora mpango wa usambazaji kwa wingi wa Penisilini kwa wanajeshi waliopigana vita Ulaya. Wakati wa mpango huu, vitengo milioni 425 kwa mwaka zilitangenezwa. Kama matokeo ya moja kwa moja wa vita na bodi ya vita ya utengenezaji,kufikia Juni 1945 zaidi ya vikundi bilioni 646 kwa mwaka zilitengenezwa.

Saa ya mkononi
Saa za mkono zilianza kuvaliwa na wanaume wanajeshi mwisho mwa karne ya 19 kwa ajili ya kupanga vyema vita. Kampuni ya Garstin ya London ilipata hati miliki ya "Watch Wristlet" mwaka 1893, lakini walikuwa wakitengeneza saa miundo kama hiyo tangu miaka ya 1880. Maofisa wa Jeshi la Uingereza walianza kutumia saa za mkonononi wakati wa kampeni ya kijeshi ya kikoloni katika miaka ya 1880, kama vile wakati wa Vita ya Anglo-Burma ya 1885. Wakati wa Vita ya kwanza ya Makaburu, umuhimu wa kuratibu harakati za vikosi na kusawazisha mashambulizi dhidi ya Makaburu ulikuwa muhimu sana, na matumizi ya saa za mkono ulianza kuenea miongoni mwa maofisa wa kijeshi. Kampuni ya Mappin & Webb ilianza uzalishaji wa saa za wanajesho wakati huko Sudan mnamo mwaka 1898 na kuongeza kasi ya uzalishaji wakati wa Vita ya Pili ya Makaburu miaka michache baadaye. Katika bara la Ulaya kampuni ya Girard-Perregaux na kampuni nyingine za Uswisi zilianza kutengeneza saa za mkono za maofisa wa jeshi la Ujerumani mwaka 1880.

Rhodesia ya Kusini
1890 kikosi cha askari 500 wa kampuni kiliingia kutoka Afrika Kusini na kutwaa nchi. 180 kati yao walikuwa walowezi walioapishwa kama askari wa "Pioneer Column" na kupewa ardhi baadaye. 300 walikuwa askari wa Polisi ya Kiingereza kwa Afrika ya Kusini (British South Africa Police) ilikuwa kiini cha polisi na jeshi la koloni ya baadaye. Kwa silaha zao za kisasa hasa bunduki za Maxim walishinda wenyeji. Vita ya Matabele ya 1893-1894 ilikuwa vita ya kwanza iliyoona matumizi ya bunduki ya mtombo ya kisasa duniani. Waingereza 50 waliweza kushinda Wandebele 5,000. Hadi 1897 kampuni iliweza kupambana na upinzani wa kijeshi wa Wandebele na pia Washona ikawashinda.

Vita ya Miaka Saba
Vita ya Miaka Saba ilitokea kati ya 1756 hadi 1763. Ilianza kutokana na mashindano ya nchi za Ulaya ikasambaa pande nyingi za dunia. Hivyo imeitwa "Vita Kuu ya Dunia" ya kwanza hata kama jina hili kwa kawaida latumiwa kwa ajili ya vita kati ya 1914 na 1918.

Umeme
Mwaka 1745 Mholanzi Pieter van Musschenbroek mjini Leiden na mwaka uliofuata Mjerumani Ewald Jürgen Georg von Kleist walibuni chupa cha kuhifadhi volteji. Vyombo hivyo ambavyo vilikuwa kondesa za kwanza vilijulikana kwa majina "Chupa cha Leiden" na "Chupa cha Kleist".

Meli ya abiria
Meli ya abiria ya pekee zilianza kutokea wakati wa karne ya 19, hadi wakati ule jahazi na pia meli zilibeba mizigo pamoja na watu na zilikuwa na vyumba vichache vya abiria wenye pesa ilhali wengine walikaa kwenye sitaha au pamoja na mizigo.

Baruti
Baruti za kisasa ziligunduliwa Ulaya wakati wa karne ya 19. Wanajeshi walizipendelea kwa sababu zililipuka bila moshi. Nguvu ya mlipuko iliongezeka iliyomaanisha ya kwamba kiasi kidogo cha baruti kilitosha; risasi zilifika mbali zaidi na wanajeshi waliweza kubeba ramia nyingi kuliko awali.

Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia
Vita hii ilitwa "Vita ya Dunia" kwa sababu mapigano yalisambaa kote duniani. Sehemu kubwa ya mapigano yalitokea Ulaya na Asia ya Magharibi lakini pia katika makoloni ya Afrika, Asia na Pasifiki. Nchi za Amerika hazikuona mapigano kwenye nchi kavu lakini manowari za Ujerumani zilipigana na mataifa ya ushirikiano mbele ya pwani za Marekani na Amerika Kusini.

Historia ya Sudan
Khalifa Abdullahi alijaribu kutumia teknolojia mbalimbali. Akanunua meli za mvuke za mtoni alizoziona Waingereza walizitumia pia akajenga kiwanda cha kutengenezea bunduki. Akaanzisha nyaya za mawasilaino kwa simu. Lakini kwa ujumla vita na utawala wa mahdiyya zilikuwa ziliharubu uchumi iliyoendelea kuzorota.

Zheng He
Hata hivyo kuna ramani ya dunia ya Mwitalia Fra Mauro ya mwaka 1459 aliyechora meli ya Kichina katika Atlantiki pamoja na maelezo ya kwamba yeye alipata habari kuhusu meli kubwa kutoka mashariki iliyoingia Atlantiki. Maelezo yale hayaeleweki kabisa kwa sababu wakati ule Wareno hawakufika bado kusini ya Afrika wala hawakuingia Bahari Hindi bado na Amerika haikujulikana hivyo Fra Mauro hakuwa na majina kwa yale aliyosikia.

Baruti
Baruti iligunduliwa na Wachina mnamo mwaka 1200. Kuna taarifa kutoka karne ya 13 kuhusu matumizi ya baruti kwa mabomu vitani. Kutoka China teknolojia ya baruti ilienea magharibi kupitia Waarabu na kufika Ulaya katika karne ya 13.

Meli
Wachina wanajulikana walijenga jahazi kuanzia 2000 KK.

Mchezo
Ushahidi wa kwanza wa michezo ni wa mwaka 2600 hivi KK na kwa sasa baadhi yake imeenea duniani kote

Ujiji
Ujiji huaminiwa imeundwa mwanzoni mwa karne ya 19, labda kidogo baada ya mwaka 1821 . Ilikuwapo kwenye mwisho wa njia ya misafara kati ya pwani ya Bahari Hindi na Ziwa Tanganyika. Bidhaa kutoka pwani zilihifadhiwa huko katika ghala na kusambazwa kwa biashara ya kuvukia ziwa kwa mashua.

Mapinduzi ya Viwandani
Uzalishaji wa kijeshi ulikuwa muhimu katika maendeleo ya zana za mashine. Henry Maudslay, ambaye aliipa mafunzo shule ya watengenezaji wa zana za mashine mapema katika karne ya 19, aliajiriwa katika eneo la Royal Arsenal, Woolwich, kama kijana ambapo aliona mashine kubwa za mbao zilizoendeshwa na farasi za kutoboa kanoni zikitengenezwa na Waverbruggans. Baadaye alifanya kazi kwa Joseph Bramah kuunda vifuli vya chuma, na baadaye alianza kufanya kazi peke yake. Alikuwa akijibidiisha kuunda mashine za kujenga vifaa vya meli vya kuvutia vitu vya Wajeshi Wanamaji katika kiwanda cha ufundi cha Portsmouth. Hizi zote zilikuwa chuma na zilikuwa mashine za kwanza kutengenezwa kwa wingi na za kutengeza sehemu zenye uwezo wa kubadilika. Maudslay aliyatumia mafunzo aliyoyapata kuhusu haja ya kuwa na utulivu na umakini kwa kutengeneza zana za mashine, na katika maduka yake ya kiufundi alikipa mafunzo kizazi cha watu wengi kuendeleza kazi yake, kama vile Richard Roberts, Joseph Clement na Joseph Whitworth.

Vita ya uhuru wa Marekani
Jaribio la wanajeshi wa kifalme kukamata tena akiba za baruti kati ya walowezi lilisababisha mapigano ya kwanza ya kijeshi yaliyotokea tarehe 19 Aprili 1775 karibu na mji wa Boston. Wanajeshi Waingereza walikutana na wanamgambo kwenye kijiji cha Lexington na baada ya kipindi cha kutazamana, risasi yalifyatuliwa; wanamgambo 8 waliuawa. Mapigano yalisambaa pia kwenye vijiji vya karibu. Wanamgambo wengi walifika nje ya Boston wakawazuia Waingereza ndani ya mji.

Kufuli
Kufuli ya kwanza ya chuma ilitengenezwa na mvumbuzi Theodoros wa Samos (karne ya 6 KK).

Pikipiki
Vita vya kwanza vya dunia vilichangia pakubwa katika uboreshaji wa pikipiki. Wanajeshi waliona kuwa walikuwa wakitumia muda mrefu sana kusafiri kwa miguu au farasi na kwa hiyo, mahitaji ya pikipiki yakaweza mengi. Kampuni ya Harley-Davidson ilijipata ikitumia takribani asilimia hamsini ya wakati wake katika kutengeneza pikipiki za wanajeshi waliokuwa kwenye vita.

Historia ya teknolojia
Kuna mifano ya ncha za mawe kwa ajili ya mishale ya kuwinda tangu mwaka 64,000 KK lakini pinde za kwanza ambazo ni ubao zilipatikana tu tangu mwaka 8,000 KK.

Injini
Hasa mashine za kusaga kama kinuupepo au kinumaji zilitumiwa kwa karne nyingi.
Chanzo cha injini za kisasa kilikuwa injini ya mvuke tangu karne ya 18.
Injini hizi za kwanza zilitumia joto la moto uliowaka nje ya injini yenyewe kwa kusudi la kupata mvuke yenye shindikizo kubwa. Mvuke ulipelekwa ndani ya mabomba hadi silinda iliposukuma pistoni na kusababisha mwendo wa injini. Injini ya mvuke jinsi ilivyobuniwa na James Watt ilitumiwa mwanzoni kabisa kuendesha pampu ya maji katika migodi ya makaa, baadaye pia kwa ajili ya mashine za viwandani na usafiri kama vile meli na gari la moshi.
Nafasi ya injini ya mvuke ilichukuliwa baadaye na injini za mwako ndani zinazochoma fueli ndani yao hasa petroli, diseli, gesi au alikoholi.

Instruction: Given a question, retrieve Wikipedia passages that answer the question.