Question: Je,msitu gani kubwa zaidi duniani?

Msitu wa mvua
Maeneo makubwa yako hasa Brazil katika beseni ya Amazonas, Afrika katika beseni ya mto Kongo, Asia ya Kusini-Mashariki na kaskazini ya Australia.

Ndovu
Tembo ni mamalia wakubwa wa jenasi Elephas na ‘Loxodonta’ za familia ya ‘Elephantidae’. Kuna spishi tatu tu za tembo zinazoishi mapaka leo: Ndovu-nyika au tembo wa vichakani wa Afrika (African Bush Elephant), ambao ni mkubwa kuliko wengine; tembo wa misituni wa Afrika (African Forest Elephant) na tembo wa Asia (Asian Elephant). Wanafanana lakini hawazaliani. Ndovu-misitu alitazamwa muda mrefu kama nususpishi ya Ndovu wa Afrika lakini wataalamu wamethibitisha ni spishi tofauti. Hufikia kimo cha mita 2 tu; anaishi hasa katika misitu ya Kongo. Spishi nyingine zote za tembo zimekoma.

Uoto asilia
Msitu ni mkusanyiko wa miti mirefu na mikubwa ambayo huota sehemu kubwa kwa kukaribiana na vichaka ambavyo ni miti midogomidogo na mifupi iliyokusanyika kwa pamoja sana na mbuga ni uoto wa kisavana ambao ni kama nyasi.

Kilimanjaro (Volkeno)
Mlima Kilimanjaro hujulikana kuwa kuwa ni mlima wa Afrika mwenye kofia ya barafu ya kudumu. Pamoja na Kilimanjaro kuna sehemu mbili nyingine tu barani Afrika, ni Ruwenzori na Mlima Kenya. Lakini kiasi cha barafu imepungua kwa kipindi cha zaidi ya miaka 100. Mwingereza P.C. Spink aliona mwaka 1944 ya kwamba barafu ilipungua sana kulingana na taarifa aliyojua kutoka mpandaji wa kwanza Hans Meyer. Baina 1912 eneo la ngao ya barafu limepungua kutoka kilomita za mraba 12 hadi 1.85 km² kwenye mwaka 2009. Hii inalingana na kupunguzwa asilimia 85%. Sababu kuu ya mabadiliko haya ni kupungukiwa kwa kiwango cha usimbishaji katika mazingira ya mlima tangu mwisho wa karne ya 19.

Dunia
Kwa pamoja maeneo ya maji hufunika 70.7% za uso wa dunia. Nchi kavu huwa na 29.3% na sehemu kubwa ya eneo la nchi kavu ni bara 7 za Asia, Afrika, Amerika Kaskazini, Amerika Kusini, Antarktika, Ulaya na Australia. (Ulaya inaweza kuangaliwa pia kama sehemu ya Asia ikiwa kama rasi yake ya magharibi. Azimio la kutazama Australia kama bara na Greenland kama kisiwa tu ni azimio la hiari si la lazima).

Uswidi
Kebnekaise ni mlima mkubwa wa Uswidi Ziwa la Vänern Delta ya Rapa katika hifadhi ya taifa ya Sarek ni sehemu ya Urithi wa Dunia wa Laponia. Wanyamapori wakubwa wa Uswidi ni mbawala wakubwa Stockholm – mji wa kale Migodi ya Kiruna Midsommar (mchoro wa Anders Zorn, 1897) Mti wa sherehe ya "midsommar“ (majirajoto)

Brazil
Katika mashariki kuna mto Iguaçu wenye maporomoko ya Iguaçu ambayo ndiyo makubwa duniani. Parana (3.998km) ni mto mrefu duniani baada ya Amazonas. Unalisha kituo kikubwa cha nishati ya maji duniani cha Itaipú.

Nepal
Mlima Everest ambao ni mlima mkubwa kuliko yote duniani uko Nepal.

Brazil
Brazil ina mto mkubwa na mrefu wa dunia ambayo ni Amazonas wenye urefu wa takriban kilometa 7000. Tawimito yake muhimu ni Río Purús, Rio Negro na Rio Tapajós.

Msitu
Ndiyo tofauti kati ya misitu ya asili na isiyo ya asili.

Msitu
Husaidia katika mfumo wa mvua Hutumika kama makazi ya wanyama Ni chanzo cha mapato ya nchi Hutupatia dawa na chakula hutupatia mbao kwaajili ya ujenzi

Tabianchi
Hizi kanda tano hugawiwa kwa vikundi vya ngazi ya pili kama vile msitu wa mvua, monsuni, savana, nusutropiki, kibara nyevu, kibahari, kimediteranea, nusuaktiki, tundra, barafu ya nchani, jangwa na kadhalika.
Tabianchi ya tropiki huwa na halijoto ya juu wakati wote kwenye uwiano wa bahari na nyanda za chini. Miezi yote hupatikana na kiwango cha wastani ya halijoto ya 18°C au zaidi. Aina hii hugawiwa kwa vikundi:

Mtini
Mtini ("Ficus carica") ni mti mkubwa, kama kichaka au mdogo wenye asili ya kusini magharibi mwa Asia na pande za mashariki mwa Mediteranea (kutoka Afghanistani mpaka Ugiriki). Huwa na kimo cha mita 6.9 mpaka 10, na shina laini la kijivu. Majani yana urefu wa sm 12-15 kwa urefu na sm 10 -18 kwa upana, yakiwa yamegawanyika katika vipande vitatu au vitano. Matunda yake, matini huwa na urefu wa sm 3-5 na ngozi ya kijani, wakati mwingine huwa na kuwa ya zambarau au kahawia. Majimaji ya tini huwasha ngozi ya binadamu.

Msitu
Kuna makundi matatu pana ya ufafanuzi wa misitu katika matumizi: utawala, matumizi ya ardhi, na kifuniko cha ardhi. Ufafanuzi wa utawala unategemea hasa juu ya maagizo ya kisheria ya ardhi, na huwa na uhusiano mdogo na mimea inayoongezeka juu ya ardhi: ardhi ambayo inajulikana kama msitu inaelezwa kama msitu hata kama hakuna miti inayoongezeka.Maelekezo ya matumizi ya ardhi yanategemea kusudi la msingi ambalo nchi hutumikia. Kwa mfano, misitu inaweza kuelezwa kama ardhi yoyote ambayo hutumiwa hasa kwa ajili ya uzalishaji wa mbao. Chini ya ufafanuzi huo wa matumizi ya ardhi, barabara zilizosafishwa au miundombinu ndani ya eneo la misitu, au maeneo yaliyomo ndani ya eneo ambalo limeondolewa na kuvuna, magonjwa au moto bado huchukuliwa kama misitu hata kama haipo miti. Ufafanuzi wa kifuniko cha ardhi hufafanua misitu kulingana na aina na wiani wa mimea inayoongezeka juu ya ardhi. Vile ufafanuzi kawaida hufafanua msitu kama eneo la kupanda miti zaidi ya kizingiti. Vizingiti hivi ni idadi ya miti kwa kila eneo (wiani), eneo la ardhi chini ya mti wa mto (kifuniko cha mkufu) au sehemu ya ardhi ambayo inashikiwa na sehemu ya mti wa miti (basal eneo).Chini ya ufafanuzi wa kifuniko wa ardhi, na eneo la ardhi linaelezewa kama misitu ikiwa inakua miti. Eneo ambalo linashindwa kufikia ufafanuzi wa kifuniko cha ardhi inaweza kuwa bado ni chini ya wakati miti mingi ni kuanzisha ikiwa wanatarajiwa kufikia ufafanuzi wakati wa kukomaa.

Mlima Kenya
Mfumo wa ekolojia wa Mlima Kenya una aina tofauti za mimea na wanyama.[12] Mteremko hufunikwa na aina tofauti ya misitu. Spishi asilia ni kama vile mianzi, tai na pimbi.[13] Kwa sababu hii, eneo la km2 715 linalozunguka mlima ni hifadhi ya taifa [14] na liliorodheshwa na UNESCO kama urithi wa dunia mwaka 1997.[15] Hifadhi hupokea wageni zaidi ya 15,000 kwa mwaka.[6]

Msitu wa mvua
Kuna namna mbili za misitu hii kutokana na halijoto:

Ziwa Viktoria
Ziwa Viktoria (pia: Viktoria Nyanza, Ziwa Nyanza) ni ziwa kubwa la Afrika ya Mashariki lililopo baina ya Tanzania, Kenya na Uganda. Ni ziwa kubwa kuliko yote barani Afrika, na la pili duniani, baada ya Ziwa Superior ambalo lipo Amerika ya Kaskazini.

Orodha ya milima
Annapurna (m 8,091), Nepal - # 10 duniani Annapurna II (m 7,937), Nepal Cho Oyu (m 8,188), Nepal - Tibet, China - # 6 duniani Chomo Lhari (m 7,314), Bhutan - Tibet, China Dhaulagiri (m 8,167), Nepal - # 7 duniani Kailash (m 6,638), Tibet, China - mlima mtakatifu wa Uhindu, Ubuddha wa Tibet, Bon na Ujain Kamet (m 7,756), Uhindi karibu na Tibet Kangchenjunga (m 8,586), Nepal - Sikkim, Uhindi - # 3 duniani Kula Kangri (m 7,554), Tibet, China - # 47 duniani Nandan Peak (m 5.971), (Rupal Valley), Pakistan Lhotse (m 8,516), Nepal - Tibet, China - # 4 duniani Machapuchare (m 6,993), Nepal - pia hujulikana kama Fishtail, mmoja wa milima ambayo katika ulimwengu wengi wanapenda kuipiga picha Makalu (m 8,462), Nepal - Tibet, China - # 5 duniani Manaslu (m 8,156), Nepal - # 8 duniani Melungtse (m 7,181), Tibet, China Namcha Barwa (m 7,756), Kusini mwa Tibet, China - kilele cha juu kabisa katika mashariki ya Himalaya Nanda Devi (m 7,816), Uhindi Nanga Parbat (m 8,125), Pakistan - # 9 duniani Pumori (m 7,161), Nepal - Tibet, China Rakhiot Peak (m 7,070), Pakistan Shishapangma (m 8,013), Tibet, China - # 14 duniani Shivling (m 6,543), Uhindi Huang Ching (m 7,506) Uchina

Kongo (mto)
Kongo na tawimito yake inapita katika eno kubwa la misitu ya mvua duniani (Amazonas pekee inapita katika msitu wa mvua mskubwa zaidi). Ikipita pande zote za ikweta, upande wa kaskazini na pia kusini, sehemu fulani ya beseni yake huwa na majira ya mvua muda wowote.

Madhara ya ongezeko la joto duniani
Bila kuhesabu kofia za barafu na mabati ya barafu ya Aktiki na Antaktiki, eneo la jumla la theluji Duniani kote imepungua kutoka 50% tangu mwisho wa karne ya 19. Kwa sasa viwango vya kupungua kwa theluji na urari wa hasara ya kiwango umekuwa ukiongezeka katika maeneo ya Andes, Alps, Pyrenees, Himalayas, Milima ya Rocky na Cascades za Kasakazini.

Austria
Milima mikubwa ya Austria inafikia kimo kati ya mita 3000 na 4000. Katika hali ya hewa ya nchi kuna theluji mwaka wote. Mlima mkubwa ni Grossglockner wenye mita 3,798, halafu Wildspitze wenye mita 3,774 juu ya UB.

Ndovu
Spishi nyingine ya ndovu wa Afrika ni ndovu-misitu (Loxodonta cyclotis), ambao ni wadogo na wa mviringo kiasi, pembe zao zikiwa fupi kiasi na zilizonyooka kuliko tembo wa savanna. Tembo wa misituni hufikia mpaka uzito wa kg. 4500 na husikia urefu wa mita 3. Mambo mengi hayafahamiki kuhusu tembo hawa ukivilinganisha na tembo wa savanna, kutokana na mazingira wanamoishi. Mara nyingi huishi katika misitu ya Afrika, ile mizito nay a mvua, ya kati na magharibi mwa Afrika. Japo mara chache husogea mipakanai mwa misitu yao, na kuzaliana na tembo wa savanna.

Ukuta wa China
Ukuta mkubwa wa China ni kati ya majengo makubwa kabisa yaliyowahi kujengwa duniani. Ni mfululizo wa kuta na ngome unaofuata mpaka kati ya China na mbuga baridi za Asia ya Kaskazini na Asia ya Kati. Ulijengwa kwa shabaha ya kulinda China dhidi ya mashambulio ya makabila ya wahamiaji wa sehemu hizo.

Msitu wa Mau
Katika msimu wa joto wa 2008 kulikuwa na mvutano wa kisiasa kuhusu swala la makazi ya watu, ambayo yalikuwa yametengwa katika uongozi wa KANU katika miaka ya 80 na 90. Baadhi ya walowezi ni wanasiasa mashuhuri, kama Franklin Bett na Zakayo Cheruiyot. Katika mwaka wa 2004 Paul Ndung'u alitoa "Ndungu Report", ambayo ilitaja kugawa ardhi hizi, kuwa haramu na ilipendekeza ugawavi huu utupiliwe mbali.[2] Baadhi ya uhamisho ulitekelezwa kati ya mwaka wa 2004 na 2006, bila ya mfuko wa makazi [3]

Msitu wa Mau
Miti asilia katika msitu wa mau ni pamoja na Pouteria adolfi-friedericii, Strombosia scheffleri na Polyscias kikuyuensis. Olea capensis, Prunus africana, gummifera na Albizia Podocarpus latifolius pia hupatikana huko [1]

Upandaji miti
Ulaya imekata miti ya misitu katika maeneo mengi ya kihistoria. Umoja wa Ulaya (EU) imekuwa ikiwalipa wakulima kupanda miti tangu mwaka wa 1990, kutoa misaada ya kubadilisha makonde au mashamba ukipenda ziwe misitu tena na malipo kwa ajili ya usimamizi wa misitu. Kati ya miaka ya 1993 na 1997, sera za EU za upandaji miti ziliwezesha upandaji miti katika ardhi yenye mraba wa kilomita 5,000 ambayo misitu yake ilikuwa imekatwa. Mpango wa pili uliyofanyika kati ya miaka ya 2000 na 2006, ulisaidia upandaji miti zaidi katika ardhi yenye mraba wa kilomita 1000 (takwimu sahihi hazipatikani kwa sasa). Mpango wa tatu ulianza mwaka wa 2007.

Andes
Andes zina volkeno nyingi kwa sababu ziko sehemu ya "mviringo wa moto" unaozunguka Pasifiki yote. Bamba la Nazca linajisukuma chini ya bamba la Amerika Kusini na kusababisha kukunjwa juu kwa safu za Andes. Magma hupanda juu kwenye mstari wa kuzama kwa bamba la Nazca hulisha volkeno. Andes ni mahali pa volkeno za kimo kikubwa duniani.

Orodha ya milima mirefu duniani
Kwa kutumia kitovu cha Dunia kama marejeo, yaani umbali kati ya nukta ya kitovu cha Dunia na kilele cha mlima, matokeo ni tofauti. Hapo mlima Chimborazo nchini Ekwador inafikia umbali wa kilomita 6,384.557 ikizidi Everest yenye km 6,382.414 kwa kilomita mbili.

Hawaii
Visiwa vyote vina asili ya kivolkeno. Mlima Mauna Kea ni volkeno ndefu kabisa duniani yenye kimo cha mita 4201 juu ya UB lakini inaanza chini ya bahari katika kina cha mita 5,000, hivyo kimo cha jumla ni zaidi ya mita 9,000. Volkeno ya pili ni Mauna Loa yenye masi kubwa zaidi. Mauna Loa ni volkeno hai kwenye kisiwa kikuu cha Hawaii, pamoja na mlima Kilauea.

Madhara ya ongezeko la joto duniani
Kuyeyuka kwa theluji ya maeneo ya Hindu Kush na Himalaya ambayo ni chanzo cha maji cha mito mikuu ya Kati, Kusini, Mashariki na Asia ya Kusini Mashariki wakati wa ukame. Kuongezeka kwa uyeyushaji kungesababisha mitiririko mingi zaidi kwa kipindi cha miongo mingi zaidi, ambapo "baadhi ya maeneo yenye watu wengi zaidi Duniani yataishiwa na maji'" kadiri theluji ambayo ni vyanzo vya mito inayeyushwa. Muinuko wa Kitibeti una hifadhi ya ukubwa wa tatu zaidi Duniani. Vipimo vya joto pale vinaongezeka mara nne haraka kuliko katika eneo lingine nchini Uchina, na kurudi nyuma kwa theluji unafanyika kwa kasi ikilinganishwa na mahali pengine Duniani.

Marekani
Mlima Baker - Cascades, Washington Mlima Baxter - California Mlima Big Bear - California Mlima Bona (futi 16,550) - Milima Saint Elias , Alaska Mlima Borah - Idaho Mlima Daraja - Red Rock Canyon National Conservation Area, Nevada Mlima Blue Ayubu - New Hampshire Blue Knob (Pennsylvania) Mlima Bristol (NY)

Msitu wa mvua
Hii ni sababu ya kwamba maeneo ya misitu ya mvua hayafai kwa kilimo. Kama miti inakatwa mvua nyingi huondoa minerali za ardhi na kuzipeleka mtoni. Ardhi yenyewe inachoka haraka na baada miaka michache mavuno hupungua kabisa. Hii imeonekana mahali pengi ambako maeneo ya misitu hii yaligeuzwa kuwa mashamba; baada ya miaka michache ya mavono mazuri wakulima waliopata shida ya kudumisha maisha yao. Kwa bahati mbaya mara nyingi wakulima wale wameendelea kukata miti zaidi wakiacha nyuma kanda la nusu-jangwa.

Orodha ya milima
Ararat (m 5,137), volikano zimwe ya Uturuki - kadiri ya Biblia ndipo ilipotua safina ya Nuhu Belukha (m 4,506), Urusi - kilele cha juu katika Milima ya Altai Damavand (m 5,604), Iran Gongga Shan (Minya Konka; m 7,556), wa juu katika Sichuan, Uchina na katika Shan Hengduan Ranges Milima Huangshan (Lian Hua Feng - "Lotus Kilimanjaro" m 1,864), "Yellow Mountain" Anhui Uchina Uhuru Peak (m 7,134), Tajikistan - Kyrgyzstan (Pamir) Samani Ismail (m 7,496), Tajikistan - wa juu katika Pamir Mlima Kazbek (m 5,047), Georgia katika Kaukazi Kawagarbo (Kagebo, m 6,740), mlima wa juu wa Yunnan, China - ni mtakatifu kwa Ubuddha wa Tibeti na haujapandwa Klyuchevskaya Sopka (m 4,750), Urusi, volkano Kongur (m 7,719), Xinjiang, China - mlima wa juu kabisa katika Kunlun Range Muztagh Ata (m 7,546), Xinjiang, China - katika Kunlun Range, mmoja wa milima rahisi zaidi kupandwa juu ya m 7500 Jengish Chokusu (Tomur Feng) (m 7,439), Kirgizia - China - wa juu katika Tian Shan Qurnat as Sawda' (m 3,088), wa juu nchini Lebanon Annabi So'aib Jabal (m 3,760), Yemen Naqil Yasleh Peak (m 2,727), Yemen Mlima Hermoni (m 2,814), Lebanon - Syria Mlima Sannine (m 2,628), Lebanon

Msitu wa mvua
Jamii:Jiografia Jamii:Ekolojia Jamii:Misitu

Msitu
Hivyo ni muhimu kushauri watu watunze sana vyanzo vya asili kama misitu: hii ni kwa faida yetu wenyewe, inatusaidia hata kupata mvua kwa wingi.

Sahara
Katikati yake Sahara ni yabisi sana, uoto ni haba mno. Katika sehemu za kaskazini na kusini kuna maeneo yenye kiwango cha nyasi na vichaka vidogo kadhaa. Kama unyevu unaweza kudumu kwa muda katika mabonde, vichaka vinakuwa vikubwa zaidi na huko na huko kuna pia miti. Sehemu za milima ya juu ambako joto si kama vile kuna kiwango kidogo cha usimbishaji na hapo mabaki ya misitu ya zamani yapo.

Kifaru
Hawa ndio mamalia wakubwa walio hatarini kutoweka. Mpaka mwaka 2002, walikuwa wamebaki faru 60, huko Java Indonesia na Vietnam. Hii ndio spishi ndogo kuliko wote. Wanyama hawa wanapenda kukaa kwenye misitu ya mvua, nyasi ndefu na maeneo yenye mafuriko ya hapa na pale na matope.

Jangwa la Namib
Baada ya kustaahimili hali ya ujangwa au nusu jangwa kwa zaidi ya miaka milioni 55[2], inadhaniwa kuwa jangwa kongwe zaidi duniani. Hali ya ukame ya Namib unasababishwa na hewa kavu ya Hadley Cell, inaposhuka na kupoeshwa na hewa ya baridi ya Benguela kando ya pwani. Ina chini ya milimita 10 (nchi 0.4 ) ya mvua kila mwaka na ardhi yake iko karibu tasa.

Nyati-maji wa mwitu
Nyati-maji wa mwitu wategemea sana maji, na watumia muda mwingi wao wakivingirika mitoni au matopeni. Kwa hiyo makazi ya nyati-maji wa mwitu ni makazi manyevu kwa msitu-mtoni, mapori, vinamasi na mabwawa - kwa kawaida katika maeneo ya tambarare, lakini hadi mwinuko wa mita 2800 katika Nepal.

Kasoko ya Chicxulub
Kasoko hii ina kipenyo cha zaidi ya km 180 hivyo ni kasoko kubwa ya tatu duniani iliyosababishwa na pigo la asteroidi ("") Asteroidi iliyopiga hapa ilikuwa na kipenyo cha angalau km 10. Pigo hili lilisababisha tsunami, kuwaka kwa moto katika sehemu nyingi za Dunia, mitetemeko ya ardhi na kulipuka kwa volkeno nyingi. Kutokana na vumbi na majivu yaliyorushwa angani nuru ya jua ilizuiliwa na hivyo kilitokea kipindi kirefu cha giza na baridi kali kote duniani.

Msitu
Msitu ni mkusanyiko wa uoto asilia unaojumuisha miti mingi ya aina mbalimbali (kwa mfano: mipingo, mikoko n.k.) mimea na nyasi ambazo huweza kuwa fupi au ndefu.

Madhara ya ongezeko la joto duniani
Ijapokuwa ya kuwa karibu na umuhimu wao kwa Idadi ya watu, theluji za milima na mabonde za latititudi zenye joto jingi zinchangia kiwango kidogo cha barafu ya theluji Duniani. Takriban 99% inapatikana katika mabati makuu ya barafu ya maeneo ya Kipola na chini ya kipola ya Antaktika na Greenland. Mabati haya yanayoendelea mfululizo huwa katika eneo la kilomita 3 (maili 1.9) au zaidi kwa upana, hufunika maeneo ya kipola na chini ya kipola ya ardhi. Kama mito inayotoka katika mito mikubwa, theluji nyingi za kutoka hubeba barafu kutoka sehemu za mwisho za bati la barafu hadi baharini.

Msitu wa Kakamega
Msitu wa Kakamega oko katika Mkoa wa Magharibi, Kenya, kaskazini-magharibi mwa mji mkuu wa Nairobi, na karibu na mpaka na Uganda. Inasemekana kuwa mojawapo wa mabakio ya mwisho ya Kenya ya msitu wa mvua wa kale wa Guineo-Congolian uliozingira wakati mmoja bara la Africa

Brazil
Misitu mipana ya dunia inapatikana Brazil katika beseni ya mto Amazonas. Misitu hii inafunika takriban 40% ya eneo la nchi.

Ziwa Nakuru
Hifadhi hii ya wanyama sasa (2009) ina zaidi ya vifaru weusi 25, moja ya viwango vya ukubwa nchini, pamoja na takriban vifaru weupe 70. Pia kuna idadi fulani ya twiga aina ya Rothschild, ambazo ziliamishwa kwa usalama kutoka magharibi mwa Kenya mwanzo wa mwaka 1977. Waterbuck ni ya k Kati ya wanyama wanaokula wenzao ni simba na chui, lakini ni chui ambayo imekuwa ikionekana sana hivi karibuni. Hifadhi hii pia ina nyoka wakubwa ambao wanaishi ndani ya msitu na uonekana ya kivuka barabara ama kurukaruka mitini.

Msitu wa mvua
Msitu wa mvua ni msitu unaopokea mvua nyingi yaani usimbishaji wa zaidi ya milimita 2,000 kwa mwaka. Kwa hiyo msitu unastawi vizuri kuna aina nyingi za mimea na wanyama kushinda misitu mingine.

Orodha ya milima mirefu duniani
Kwa kutumia marejeo hayo Mlima Everest una nafasi ya sita tu kati ya milima ya Dunia, ilhali milima kadhaa iliyopo karibu na ikweta inasogea mbele, kama milima katika Andes na mlima Kilimanjaro nchini Tanzania.

Msitu wa mvua
Misitu ya mvua ya kitropiki katika nchi za joto Msitu wa mvua penye tabianchi ya wastani.

Milima Aberdare
Mazingira kuu ndani ya milima hii ya Aberdare ni pamoja na Msitu ya mvua ambayo ina misitu ya mianzi na kisha moorland.
Pembe za magharibi ya mwinuko wa kilima haina wanyamapori wengi ikilinganishwa na miteremko wa misitu upande wa mashariki ambayo ni makazi kwa wanyamapori mbalimbali kwa upana. Kuna umati wa tembo, nyati, Nguruwe wa msitu na vilevile kifaru ambaye yuko hatarini. Aina za paka wanaweza kuonekana pamoja kama vile chui na paka wa dhahabu wa Kiafrika ambaye ni nadra . Wanyamapori wengine ambao wako hatarini ni pamoja na nguchiro wa aina ya Jackson. Tumbili wa rangi Nyeusi na nyeupe ambaye anajulikana sana kama Colobus na tumbili wa aina ya Sykes ni wengi katika sehemu hii, na vilevile ni ndogoro, forhi, mindi, paka wa aina ya serval na pongo.
Aberdares ina mimea mbalimbali tajiri. Kuna spishi za mimea 778i, spishi zingine ambazo zinapatikana katika Mbuga ya Kitaifa ya Aberdare, kutokana na mvua na kimo cha mbuga hii. Aina ya miti ni pamoja na mkulo, mtarakwa, mpodo na mlozilozi.

Utalii nchini Kenya
Mbuga ya taifa ya Mlima Kenya , iliyoanzisha mwaka wa 1949, hulinda kanda inayozunguka Mlima Kenya. Awali ilikuwa ni hifadhi ya misitu kabla ya kutangazwa kama mbuga ya kitaifa. Hivi sasa ni mbuga ya taifa ndani ya hifadhi ya misitu ambayo imeizunguka.[7]Mnamo Aprili mwaka wa 1978 eneo hilo lilifanywa hifadhi la Biosphere la UNESCO. [8] Mbuga ya taifa na hifadhi ya misitu ziliunganishwa zikawa katika orodha ya Urithi wa Dunia wa UNESCO mwaka wa 1997.[9]

Andes
Andes ni safu ya milima kunjamano na safu ndefu kabisa ya milima duniani. Inaendana na urefu wote wa Amerika Kusini upande wa magharibi wa bara hili, ikiongozana na mstari wa pwani ya Pasifiki kutoka Kolombia katika kaskazini hadi Chile katika kusini. Urefu wa safu yote ni takriban km 7,500. Milima ya juu inafikia kimo cha m 6,962 na wastani wa milima yote uko kwenye m 4000. Upana wa milima hii ni kati ya km 200 na 600.

Msitu wa Mau
Maeneo ya misitu yana baadhi ya viwango vya juu kabisa ya mvua nchini Kenya [1] Misitu ya Mau ni eneo kubwa ya vyanzo vya maji nchini Kenya [2] Mito kadhaa huanza kutoka misitu hii, ikiwemo mto wa Ewaso Ng'iro (kusini), mto Sondu, Mto Mara na Mto Njoro. Mito hizi hulisha Ziwa Victoria, Ziwa Nakuru na Ziwa Natron [1] Miteremko ya mashariki ya bonde la Mau imejazwa msitu wa Mau [1]

Madhara ya ongezeko la joto duniani
Mbali na matokeo wazi ya kiikolojia na kiuchumi, misitu mikubwa iliyokufa huleta hatari ya moto. Hata misitu mingi inayoonekana kuwa yenye afya inaonekana kuwa katika hatari ya mioto ya misitu kwa sababu ya ongezeko la joto. Miaka kumi ya wastani ya misitu iliyochemeka katika eneo la Marekani kasakazini, baada ya miongo mingi ya karibu 10,000 km² (ekari milioni 2.5), imeongezeka polepole tangu 1970 hadi zaidi ya 28,000 km² (kari milioni 7) kila mwaka.. Ingawa mbadiliko katika mbinu za usimamizi wa misitu huenda ukawa umechangia mabadiliko haya, katika eneo la magharibi la Marekani, tangu mwaka wa 1986, majira marefu zaidi ya kiangazi yamesababisha mioto mikubwa ya misituni kuongezeka mara nne na maeneo yanayochomwa kuongezeka mara sita, ikilinganishwa na kipindi kati ya 1970 na 1986. Ongezeko sawa la mioto ya misituni imeripotiwa nchini Kanada kati ya mwaka wa 1920 na 1999.

Msitu wa mvua
Misitu hii imepungua sana kutokana na kukatwa kwa miti na upanuzi wa kilimo.

Pasifiki
Pasifiki ni bahari kubwa kuliko zote duniani.

Msitu
Misitu ya asili ni misitu ambayo huota yenyewe bila kupandwa na mwanadamu. Kwa mfano, msitu wa Udzungwa (Mkoa wa Morogoro, Tanzania) ni kivutio kikubwa cha watalii, hivyo kupitia msitu huu nchi inajipatia fedha za kigeni.

Matumizi ya ardhi
Matumizi ya Ardhi ni mabadiliko yanayofanywa na binadamu kwa mazingira ya asili au jangwani na kuwa mazingira yaliyojengwa (yasiyo asilia) kama vile mashamba, malisho, na makazi. Athari kubwa ya matumizi ya ardhi katika uwanda wa ardhi tangu mwaka wa 1750 imekuwa ni ukataji miti katika maeneo yenye hali ya joto " gtc:prefix="" gtc:mediawiki-xid="0" gtc:temp>[0] Athari muhimu zaidi za hivi karibuni za matumizi ya ardhi ni pamoja nakuenea kwa miji, mmomonyoko wa udongo, uharibifu wa udongo, kiwango cha chumvi ardhini, na ukame/jangwa. " gtc:prefix="" gtc:mediawiki-xid="1" gtc:temp>[1] Mabadiliko ya matumizi ya ardhi, pamoja na matumizi ya visukuku vya mafuta ni vyanzo vikuu vinavyotoa kabonidioksidi, na gesi inayotawala vyumba vya kukuza chalula. " gtc:prefix="" gtc:mediawiki-xid="2" gtc:temp>[2] Pia imefafanuliwa kama "jumla ya mipangilio, shughuli, na pembejeo ambazo watu hufanya katika aina fulani ya uwanda wa ardhi" (Shirika la chakula na kilimo, 1997a; Shirika la chakula na kilimo/ Programu ya mazingira ya umoja wa mataifa , 1999).

Sahel
Ni kilometa 5,400 kwa 450-1,000 hivi kusini kwa jangwa la Sahara na kaskazini kwa eneo la misitu, ikienea kwa kiasi tofauti katika nchi zifuatazo (kutoka magharibi kwenda mashariki): Senegal, Mauritania, Mali, Burkina Faso, Aljeria, Niger, Nijeria, Chad, Sudan, Sudan Kusini, Eritrea, Kamerun, Jamhuri ya Afrika ya Kati na Ethiopia.

Msitu
Hata hivyo maisha ya binadamu hutegemea mazingira yake yanayomzunguka katika kujikimu kwani kupitia misitu mvua hunyesha na hivyo kusababisha ustawi na ongezeko la chakula.na kuepusha baa la njaa

Great Barrier Reef
Ni safu ya mwamba tumbawe kubwa kabisa duniani ikiwa na miamba tumbawe 2,900 ya pekee na visiwa 900 katika eneo la km² 344,400. Safu hii ya mwamba tumbawe inaonekana kutoka anga la nje upande wa mashariki-kaskazini wa Australia mbele ya pwani ya Queensland.

Mkalatusi
Mikalatusi za msituni huwa na shina moja ndefu na kilele cha matawi kisicho kirefu sana. Mkalatusi jitu (Eucalyptus regnans) ni mti wa majani mrefu kabisa; mmoja ulipatikana huko Tasmania mwenye urefu wa mita 97 na mzingo wa mita 20.

Msitu
Hivyo katika kutimiza upatikanaji wa chakula kwa wingi ni lazima misitu ilindwe kwa nguvu zote katika ukuaji na ustawi wa jamii, la sivyo maisha ya viumbe vyote yatakuwa hatarini.

Mirihi
Katika kizio cha kusini ndipo milima mikubwa inayojulikana ulimwenguni hadi leo. Mlima mkubwa kabisa, wenye kimo cha km 26 (zaidi ya mara nne urefu wa Kilimanjaro), ndio Olympus Mons (Mlima wa Olimpiki), volkeno , ambayo ni kubwa kuliko zote za mfumo wa jua. Mazingira yake mengine yenye milima mikubwa huitwa Tharsis kuna pia volkeno.

Wakisii
Kitambo, Kisii ilikuwa na misitu mikubwa, pamoja na miti iliyozeekana yenye matawi pana. Ilikuwa ni sehemu ya msitu wa Bonde la Kongo. Mabaki ya pekee ya msitu huu Kenya ni msitu Kakamega, ambao ni pembe magharibi zaidi ya msitu wa Equator.Maeneo mawili ya misitu huo yalikuwa yanaunganishwa kupitia Nandi na Kericho, kabla ya maeneo ya Nandi na Kericho kukatwa miti ili chai ipandwe na matu wakae pale.

Mnanasi
Vijidudu vinavyomelea mnanasi huchangia kuleta hasara kubwa kote duniani katika uzalishaji wa mananasi[1]. Spishi zaidi ya mia moja za nematodi zimeripotiwa kuingia mizizi ya mnanasi[1] na kutatiza matumizi ya madini na maji kwa mmea na kusababisha mimea kudumaa. Aina za vijidudu hivi ambavyo huadhiri mavuno ya mananasi sana ni spishi za nematodi kama vile Meloidogyne javanica, M. incognita, Rotylenchulus reniformis na Pratylenchus brachyurus[2][1].

Madhara ya ongezeko la joto duniani
Misitu ya Paini katika eneo la Pine British Columbia imeharibiwa na uvamizi wa mdudu wa paini, uvamizi huu umeenea bila kukoma tangu mwaka wa 1998 angalau kwa sababu ya ukosefu wa majira ya bairi kali tangu wakati huo; siku chache za baridi kali zinaweza kuwauwa wengi wa wadudu hao waharibifu na hapo zamani siku kama hizo ziliweza kufanya uharibifu huo usienee. Uvamizi huo wa wadudu, ambao (kufikia Novemba mwaka wa 2008) ulikuwa umeuwa karibu nusu ya miti ya aina hiyo katika jombo (ekari milioni 33 au 135,000 km²) ni idadi ambayo haijawahi kubwa ambayo haijawahi kufikiwa tena na iliisha kupitia upepo mkali ambao haukuwa wa kawaida mnamo mwaka wa 2007 kati mgawanyo wa kibara kuelekea Alberta. Ugonjwa katika eneo kubwa, pia ulianza, lakini wa kiwango cha chini, mnamo mwaka w 1999 katika maeneo la Colorado, Wyoming na MOntana. Shirika la Huduma ya Misitu la Marekani linakadiria ya kuwa kati ya mwaka 2011 na 2013 karibu miti yote ya paini ya aina ya lodgepole iliyo zaidi ya inchi tano kwa upana (milimita 127) itapotea.

Nyumbanitu
Nyumbanitu si nyumba, kama lilivyo neno lenyewe, bali ni msitu mdogo, wenye ukubwa wa hekta mbili na nusu (2.5) tu, lakini una mambo ya kustaajabisha. Kuna watu ambao huenda Nyumbanitu kuomba mizimu iwape baraka katika mambo yao. Kuna ambao huenda kuchuma dawa, wengine huenda kujifunza mila na desturi za mahali hapo ambazo pengine zinahusiana na ushirikina n.k.

Madhara ya ongezeko la joto duniani
Ripoti ya Kitathmini ya Nne ya IPCC inatabiri ya kuwa maeneo mengi ya latitiudu za kati, kama vile Ulaya ya Kimeditereani, kitakuwa na upungufu wa mvua na ongezeko la ukavu, ambalo litaruhusu mioto mengi zaidi kutokea katika maeneo makubwa na kwa wingi. Kufanya hivi kunatoa kaboni zaidi kuingia katika anga kuliko kiwango ambacho mzunguko wa kaboni unaweza kuchukua ndani, na pia kupunguza eneo la jumla la msitu Duniani, hivyo kufanya mzunguko wa hasi. Sehemu ya mzunguko huo ni ni kukuwa zaidi kwa misitu na kuhama kuelekea eneo la kaskazini kwa misitu kadiri latitiudi za kasakazini zinavyokuwa na hali ya anga inayoweza kusaidia ukuaji wa misitu. Kuna swali kuhusu ikiwa uchomaji wa kuni mbadala kama vile misitu, kunafaa kuhesabiwa kama kuchangia ongezeko la joto Duniani. Cook na Vizy pia walipata kuwa mioto ya misitu ilikuwa na uwezo wa kutokea katika eneo la msitu wa mvuawa Amazon, hatimaye kusababisha mpito kuelekea mimea ya Caatinga katika eneo la Mashariki la Amazon.

Mlima
Afrika: Mlima Kilimanjaro (mita 5,963) nchini Tanzania Amerika ya Kaskazini: Mount McKinley (mita 6,194) jimboni Alaska (USA) Amerika ya Kusini: Aconcagua (mita 6,962) nchini Argentina Australia na Pasifiki: Puncak Jaya (mita 5,030) mpakani mwa nchi za Papua New Guinea na Indonesia Ulaya: Elbrus (mita 5,633) nchini Russia Bara la Antaktiki: Vinson Massif (mita 5,140)

Kilimanjaro (Volkeno)
Kama barafu juu ya Kilimanjaro ingepotea kabisa hii isingekuwa tatizo kubwa kwa maji yanayopatikana katika maeneo yanayozunguka mlima. Kiasi cha barafu juu ya mlima ni kidogo sana kuliko kiasi cha maji yanayohifadhiwa na misitu kwenye mitelemko ya mlima chini zaidi. Misitu hii ni chanzo cha maji yanayotiririke chini katika mito na vijito vya mlima mkubwa.[38]

Msitu wa mvua
Wenyeji asilia waliolima katika misitu hii walitumia maeneo madogo madogo tu wakihamahama hivyo mashamba yao yalifunikwa kirahisi tena na miti ya karibu iliyozuia uharibifu wa ardhi.

Asia
Ziwa kubwa kabisa ulimwenguni, bahari ya Kazwini (Caspian Sea) lenye eneo la kilomita za mraba 394,299 (maili za mraba 152,239) vile vile liko Asia kati ya ya nchi hizi: Azerbaijan, Urusi, Kazakhstan, Turkmenistan, na Uajemi.

Tumbaku
Kilimo cha tumbaku ni tawi muhimu la uchumi kwa nchi mbalimbali. Kilwa mavuno ya duniani ni takriban tani milioni 6.7. Wazalishaji wakuu ni China (39.6%), Uhindi (8.3%), Brazil (7.0%) na Marekani (4.6%). [1] Tanzania ni kati ya nchi kumi za kwanza zinazolima tumbaku inavuna asilimia 1.6 ya tumbaku ya dunia.[2]

Msitu wa mvua
Misitu ya mvua huonyesha rutba kubwa lakini ardhi yenyewe mara nyingi inakosa rutba.

Orodha ya milima
Mawson Peak (m 2,745) - kilele cha juu Australia, kusini mwa Bahari ya Hindi Mlima Kosciuszko (m 2,228) - New South Wales - mlima mrefu zaidi katika bara la Australia Mlima Bogong (m 1,986) katika Alpi za Viktoria - mlima wa juu katika Viktoria Mlima Feathertop (m 1,922) - Viktoria Mlima Hotham (m 1,861) - Viktoria Falls Creek (m 1,842) - Viktoria Mlima Buller (m 1,804) - Viktoria Mount Buffalo (m 1,695) - Viktoria Mlima Ossa (m 1,614) - mlima wa juu katika Tasmania Mlima Dandenong (m 633) - karibu Melbourne - Viktoria Mlima Wellington (m 1,271) - Tasmania Bluff Knoll (m 1,095) - Western Australia Milima ya Buluu (m 1,189) - New South Wales Ayers Rock (m 863) - Northern Territory

Madhara ya ongezeko la joto duniani
Katika kipindi cha karne ya 20th, viwango vywa uvukizi vimepungua duniani kote ; hili linadhaniwa na wengi kuweza kuelezewa kupitia kufifia Duniani. Kadiri hali ya anga inavyozidi kuwa moto na sababu za kufifia Duniani kunapunguzwa, uvukizi utazidi kwa sababu ya bahari yenye joto zaidi. Kwa sababu Dunia ni mfumo uliofungwa hili litasababisha viwangi vingi zaidi vya mvua, pamoja na mmomonyoko. Mmomonyoko huu, kwa upande mwingine, unaweza katika maeneo ya kitropiki ambao yamo hatarini (hasa Barani Afrika) kusababisha kuenea kwa majangwa. Kwa upande mwingine, katika maeneo mengine, ongezeko la mvua litasababisha kukuwa kwa misitu katika maeneo kavu yenye majangwa.

Swala pala
Swala pala au swalapala (Aepyceros melampus Kigiriki αιπος, aipos "juu" κερος, ceros "pembe" + melas "nyeusi" pous "mguu") ni swala ambaye si mkubwa sana kutoka Afrika. Jina Impala ambalo ni jina la swala pala kwa Kiingereza linatoka kutoka lugha ya Kizulu na linamaanisha "Swara". Wao hupatikana katika savana misitu nene nchini Kenya, Tanzania, Swaziland, Msumbiji, Namibia ya kaskazini, Botswana, Zambia, Zimbabwe, kusini mwa Angola, kaskazini mashariki mwa Afrika Kusini na Uganda. Swala pala wa kawaida wanaweza kupatikana katika idadi ya hadi 1,600,000 barani Afrika.[1]

Jiografia ya Jibuti
Milima iliyopo katikati ya nchi hugawa tambarare za Pwani kutoka plateau. Eneo la chini zaidi ni Ziwa Assal -155m na la juu zaidi ni Moussa Ali 2028m.Hakuna shamba la ukulima, unyunyizaji maji, mimea iliyojimeza huko au msitu. (msitu upo tu katika milima ya Goda, hasa mbuga ya Day Forest). Takribani asilimia 9 ya nchi ni malisho yeliyojimeza (1993 mashariki). Kwa hivyo Jibuti inahesabiwa kuwa sehemu ya nyasi ya Ethiopia, isipokuwa kijisehemu kinachopakana na Red Sea ambacho ni baadhi ya Jangwa la Pwani ya Eritrea amayo inajulikana kuwa njia nzuri ya uhamiaji a ndege ambao wanaweza kuwindwa.

Marekani
Mlima Mammoth - California Mlima Mansfield - Milima Green, Vermont Mlima Marathon - Milima Kenai, Alaska Maroon Kengele - Colorado Mlima Marcus Baker - Chugach Range, Alaska Mlima Marcy (futi 5,344) - Milima Adirondack. kilele cha juu cha New York State Mlima Massive - Sawatch Range, Colorado Mauna Loa - Hawaii taz. Oceania. Mlima McKinley au Denali - Alaska (m 6194; futi 20,320) mlima mkubwa katika Amerika ya Kaskazini Mlima Mitchell (futi 6,684) - mlima wa juu wa Appalachians Mlima Monadnock - New Hampshire

Msitu wa Kakamega
Ikiwa ni pamoja na hifadhi ya wanyama pori, misitu huu umezingira takribani kilomita 230 za mraba, ambapo ni chini ya nusu ambayo kwa sasa inabakia kama misitu ya asili. Kuna maeneo mengi nyasi ilikokatwa na maeneo yaliyo bure Utajiri wa msitu huu kwa aina tofauti za ndege, wadudu na wanyama wa aina ya reptiles huifanya kuwa kivutio kikuu cha watalii wanaopenda kutazama ndege wapiga picha za wanyamapori. Hakuna shughuli kuu za kiutalii na Msitu Kakamega siyo kivutio kikuu cha watalii. Wanyama wakubwa ni nadra. Sehemu ya msitu pia ina makaazi ya wanyama ya kipekee ya aina ya nyanda za juu, lakini kwa ujumla, mimea na wanyama kwenye Msitu huu hazichapta kuchambuliwa kwa upana na sayansi. Hali ya hewa ni ya mvua sana kukiweko za zaidi ya mita mbili za mvua kwa mwaka. Misimu za mvua ni Aprili hadi Mei na Agosti hadi Septemba.

Hifadhi ya Serengeti
Eneo hilo pia ni nyumbani kwa eneo lililohifadhiwa la Ngorongoro ambalo lina "Olduvai Gorge", ambapo baadhi ya "hominid fossils" kongwe hupatikana, vilevile pia "Ngorongoro Crater", caldera ya volkeno kubwa zaidi ulimwenguni.

Nchi kavu
Nchi kavu ya dunia yetu huwa na eneo la milioni 149.4 km² ambayo ni sawa na asilimia 29.3 % za uso wa dunia. Eneo hili ni hasa mabara ya Ulaya na Asia, Amerika ya Kaskazini na Amerika ya Kusini, Afrika, Antaktiki na Australia. Sehemu ndogo zaidi za nchi kavu ndani ya magimba ya maji huitwa kisiwa.

Msitu
Maeneo fulani yanayofunikwa kwenye miti yanatajwa kisheria kama maeneo ya kilimo, k.m. Norway mashamba spruce katika sheria ya misitu Austrian.

Msitu
Chini ya ufafanuzi wa matumizi ya ardhi, kuna tofauti kubwa juu ya mahali ambapo cutoff pointi ni kati ya msitu, kuni, na savanna. Chini ya ufafanuzi fulani, misitu yanahitaji viwango vya juu sana vya kifuniko cha miti, kutoka 60% hadi 100%, ukiondoa savanna na misitu ambayo miti ina chini ya kifuniko. Maelekezo mengine yanaona savanna kuwa aina ya misitu, na ni pamoja na maeneo yote yenye mti wa juu ya 10%.

Baikal
Ziwa la Baikal (Kirusi: Озеро Байкал = Osero Baykal) ni ziwa kubwa katika Siberia kwenye sehemu ya Kiasia ya Urusi. Baikal ni gimba kubwa la maji matamu duniani.

Msitu wa mvua
Misitu hii iko kwenye kanda ya ikweta duniani kati digrii za longitudo 10° kusini na kaskazini.

Madhara ya ongezeko la joto duniani
Kwa sababu misitu ya kaskazini ni eneo ambapo gesi ya kaboni huingia, huku misitu iliyokauka ikiwa chanzo kikubwa cha kaboni, kupota kwa kiasi kikubwa kama hicho cha msitu kinazidisha uvamizi wa wadudu katika misitu ya Biritish Columbia pekee inakaribia ya mwaka wa kawaida wa mioto ya misituni katika eneo lote la Kanada au kutolewa kwa miaka tano kutoka vyanzo vya usafiri vya nchi hiyo.

Msitu
Msitu ni eneo kubwa linaloongozwa na miti. Maana ya ufafanuzi sahihi zaidi wa msitu hutumiwa duniani kote, kuhusisha mambo kama vile mti wa wiani, urefu wa mti, matumizi ya ardhi, usimamaji wa kisheria na kazi ya mazingira. Kwa mujibu wa ufafanuzi wa Chakula na Kilimo uliotumiwa sana , misitu ilifunika hekta bilioni 4 (ekari 9.9 × 109) (kilomita za mraba milioni 15) au asilimia 30 ya eneo la ardhi duniani mwaka 2006.

Msitu
Misitu inaweza kuwa za aina mbili:

Madhara ya ongezeko la joto duniani
Milima huchukua takriban asilimia 215 ya eneo la Dunia na huwa makao ya zaidi ya idadi moja kwa kumi ya idadi ya binadamu Duniani. Mabadiliko katika hali ya anga yanasababisha idadi nyingi ya hatari kwa wakazi wa milima. Watafiti wanatarajia kuwa baada ya kipindi kirefu, hali ya anga litaathiri mifumo ya kiikoloji ya milima na maeneo tambarare, iadadi na nguvu ya mioto ya misitu, utofauti wa wanyamapori, na usambazaji wa maji.

Msitu wa mvua
Nje ya kanda ya tropiki kuna misitu ya mvua kwenye pwani la magharibi ya Amerika Kaskazini, Chile, Tasmania, New Zealand, Japani na kwenye magharibi ya Kaukazi.

Msitu mweusi
Safu za Milima Mweusi zaelekea sambamba na bonde la Rhine kuanzia mpaka wa nchi tatu za Uswisi, Ufaransa na Ujerumani kwenda kaskazini kwa kilomita 160.

Orodha ya milima mirefu duniani
Tofauti inasababishwa na umbo la Dunia ambalo si tufe kamili. Maana kuzunguka kwa Dunia kwenye mhimili wake unasababisha kani kitovu (kwa Kiingereza centripetal force) inayofanya umbo la Dunia kufanana kidogo na duaradufu. Hivyo umbali kutoka kitovu cha Dunia hadi ikweta ni mkubwa kiasi cha kilometa 43 kuliko umbali baina ya kitovu na ncha za Dunia.

Kiazi kikuu
Viazi vikuu au mitubwi ni mimea ya chakula iliyoainishwa katika familia Dioscoreaceae. Chakula ni sehemu nene za mizizi yake (kiazi) yenye wanga. Kiazi kikuu ni kubwa sana kuliko kiazi cha kizungu na hata kiazi kitamu. Mimea yake inapanda juu ya mimea au miti ingine na hupandwa mahali pengi pa Afrika, Asia, Amerika ya Kusini, Visiwa vya Karibi na Visiwa vya Pasifiki.

Msitu
Msitu wa mvua wa Amazoni ni msitu mkubwa zaidi na wa asili zaidi duniani. Msitu wa koniferi katika Alpi za Uswisi (Hifadhi ya Taifa) Milima ya Adirondack ya New York Kaskazini hufanya sehemu ya kusini ya mpito wa misitu ya mashariki ya Mashariki. Misitu juu ya Mlima Dajt, Albania

Msitu
Misitu isiyo ya asili ni misitu ambayo hupandwa na mwanadamu kwa malengo mbalimbali.

Msitu wa Mau
Msitu wa Mau ni misitu tata katika Bonde la Ufanchini Kenya. Ni msitu asili wa milimani ulio mkubwa zaidi katika Afrika Mashariki. Msitu tata wa Mau una eneo wa hektari 273300 [0]

Uoto asilia
Uoto wa asili ni matokeo ya athari za hali ya hewa, ambayo nayo huhusiana na kuathiriwa na sura ya nchi. Kwa mfano misitu minene hustawi katika sehemu za milima zenye mvua nyingi.

Mlima Kenya
Mlima Kenya hushuhudia misimu miwili tofauti, misimu ya joto na misimu ya mvua, kama maeneo mengine ya Kenya.[40] Miteremko ya mashariki kaskazini hupata mvua kubwa zaidi kwa kuwa uko katika upande wa pepo za kusi ambazo huleta mvua kutoka Bahari Hindi. Mvua hii huwezesha msitu uliosongamana katika upande huo. Katika miinuko ya juu, usimbishaji hufanyika kama theluji na kutengeneza barafuto.[41]

Mekong (mto)
Mto Mekong ni kati ya mito mikubwa ya dunia na mto mkubwa wa tatu wa bara la Asia. Mkondo wake ni mkondo mkubwa wa kumi duniani.

Sadd
Sadd kwa jumla ni eneo lenye rutba kubwa. Mimea asilia ni pamoja na mafunjo, tete, na mimea mengi mengine. Kuna pia mabaki ya misitu ya mvua penye miti ya mbambakofi kando yake. Penye maji mengi na ya kudumu kuna mimea inayoelea juu ya maji ikishikwa na mizizi mirefu hadi tako la bwawa; kama maji yanapanda juu vipande vikubwa vya mimea hii vinasukumwa na kukata mizizi yao vikifuata mwendo wa maji kama visiwa vya kuelea vyenye urefu hadi 30 km. Visiwa hivi vya kuelea kwa karne nyingi vilikuwa kizuizi kikali cha usafiri kwa mashua na maboti kwenye Nile vikaipa eneo hili jina la "sadd" yaani kizuizi vikizuia usafiri mtoni.

Instruction: Given a question, retrieve Wikipedia passages that answer the question.


Question: Ethiopia ina ukubwa gani?

Ethiopia
የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ ye-Ityopp'ya Federalawi Dimokrasiyawi Ripeblik Shirikisho la Jamhuri ya Kidemokrasia ya Ethiopia (Bendera ya Ethiopia)(Coat of Arms of Ethiopia) Kaulimbiu ya Taifa: nara-pengine kwa historia (Pengine pia utamaduni wa Kanisa la ethiopia: Wimbo wa TaifaWodefit Gesgeshi, Widd Innat Ityopp'ya (Songa mbele, Ewe mama Ethiopia)Lugha za TaifaKiamhara Mji MkuuAddis AbabaRais Waziri MkuuSahlework Zewde Abiy Ahmed AliEneo - Jumla - 0.7% MajiKadiriwa 27 duniani 1,127,127 km² AchaWatu - Kadiriwa ( 37 duniani ) - Jumla (85,237,338) - Umma kugawa na Eneo 167.9Kadiriwa 14 duni 85,237,338 85,237,338 38/km² (103 duniani)GDP (PPP) - Jumla - kwa kipimo cha umma 72 kadir $59,930,000,000 (223) $800 (223)Uhuru - Kadirifu - BarabaraMadaraka) siku kuu Siku ya Ukombozi FedhaBirrSaa za EneoUTC +3Intaneti TLD.etkodi za simu251

Turkmenistan
Nchi ina eneo la km² 488,100, karibu sawa na Kamerun.

Ethiopia
Kanisa la Kiorthodoksi la Ethiopia Uislamu nchini Ethiopia Muziki wa Ethiopia Vyakula vya Ethiopia Orodha ya kampuni za Ethiopia Jeshi la Ethiopia Orodhya ya Wafalme wa Ethiopia Hifadhi za Taifa Ethiopia Mawasiliano nchini Ethiopia Uchukuzi nchini Ethiopia Chama cha skauti Ethiopia Vyuo vikuu vya Ethiopia Orodha ya nchi kufuatana na wakazi Orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu Orodha ya nchi za Afrika kulingana na msongamano wa watu Orodha ya nchi za Afrika kulingana na pato la taifa Demografia ya Afrika

Chama cha Mapinduzi cha Kidemokrasi cha Watu wa Ethiopia
Chama cha Mapinduzi cha Kidemokrasi cha Watu wa Ethiopia (Kiamhari: የኢትዮጵያ ሕዝቦች አብዮታዊ ዲሞክራሲያዊ ግንባር "Yä-Ityopya Həzbočč Abyotawi Demokrasiyawi Gənbar", kifupi "Ih'adeg", Ethiopian People's Revolutionary Democratic Front; EPRDF) ni chama cha kisiasa ambacho ni chama tawala cha Ethiopia tangu mapinduzi ya 1991.

Eritrea
Hadi karne ya 19 maeneo ya Eritrea yalikuwa sehemu ya Ethiopia.

Jiografia ya Jibuti
Kilomita 13 za mpaka wa Jibuti zinapakana na Eritrea, huku kukiwa na urefu wa kilomita 337 za mpaka kati ya Jibuti na Ethiopia, na mpaka wa 58km na Somalia
Kwa ujumla ina mpaka wa {506km. Pia ina pwani ya urefu wa 314km. JIbuti inakaa kaika eneo la kufana, ikiwa karibu na leni zenye shughuli nyingi zaidi duniani la meli na pia karibu na mahali pa uchimbaji mafuta nchini Saudi Arabia
Jibuti pia ni ni kituo cha reli katika barabaa ya reli ya Ethiopia Jibuti.

Ethiopia
Mnamo 5 Septemba 2005, Kamisheni ya Uchaguzi Ethiopia, ilitoa matokeo na kusema kwamba (EPRDF) kashinda uchaguzi na kwa hiyo iongoze serikali. Lakini vyama vya upinzani viliongezea viti bungeni kutoka 12 mpaka 176. Muungano wa umoja na demokrasia ulishinda viti vyote vya Addis Ababa, kwa Bunge la Taifa na Baraza la mtaala.

Jimbo la Mataifa ya Kusini, Ethiopia
Tofauti na majimbo mengine ya Ethiopia yenye kabila au kundi 1 hasa hapa kuna vikundi vingi vidogo-vidogo kwa jumla 45. Wakazi wengi huishi mashambani ama vijijini au kama wahamiaji katika makambi yao ya kuhama.

Zimbabwe
Jamhuri ya Zimbabwe Republic of Zimbabwe, Africa (Bendera ya Zimbabwe)(Nembo ya Zimbabwe)Kaulimbiu ya Taifa Unity, Freedom, Work (Kiingereza: Umoja, Uhuru, Kazi) " | Wimbo wa TaifaLugha rasmiKiingereza na 15 nyingineMji MkuuHarareMji mkubwaHarareRaisEmmerson MnangagwaEneo - Jumla -Maji -Eneo kadiriwakm² 390,757 1% ya 60 dunianiUmma - Kadiriwa - Sensa, - Msongamano wa watu13,061,239 ya 66 duniani (2012) ; 32/km² ; ya dunianiChumo cha uchumi - Jumla - kwa kipimo cha umma$24.99 billion (Orotha ya nchi GDP (kidogo)) $2,100 (Orodha ya nchi kulingana na GDP kwa umma)Uhuru - Kadirifu - Barabara(kama Rhodesia) 11 Novemba 1965 (kama Zimbabwe) 18 Aprili 1980FedhaDolar ya Marekani|Saa za EneoUTC +2Intaneti TLD.zwkodi za simu263

Ghuba ya Aden
Guba ya Aden ni mkono pana wa Bahari Hindi kati ya Somalia upande wa kusini na Rasi ya Uarabuni upande wa kaskazini. Inaanza kwenye sehemu ya Bahari Hindi iitwayo pia Bahari Arabu na kuelekea kwa mlango wa bahari wa Bab el Mandeb unaoiunganisha na Bahari ya Shamu.
Ghuba hii ina urefu wa kilomita 1,000 na upana wake ni kati ya 150 km hadi 440 km. Kimo cha maji hufikia urefu wa mita 3,748. Imepakana na nchi za Yemen, Somalia (au Somaliland) na Jibuti.

Guinea Mpya
Eneo lote la kisiwa ni 829,200 km² na jumla ya wakazi ni milioni 5.2 (2004).

Afrika ya Mashariki
Tanzania, Kenya na Uganda zina ukubwa wa eneo la maili za mraba; Tanzania 360,000 ikifuatiwa na Kenya 224,960 na Uganda 93,980 upande wa mashariki nchi hizi zimepakana na bahari ya Hindi na upande wa kaskazini mashariki zimepakana na Somalia, upande wa kaskazini zimepakana na Ethiopia na Sudan Kusini upande wa magharibi ni Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na jamuhuri ya Rwanda na Burundi, kusini ni Zambia, Malawi na Msumbiji.

Historia ya Ethiopia
Mnamo 14 Novemba, Bunge la Ethiopia lilipitisha mkataba kuimarisha Kamisheni huru na kuchunguza visa vya 8 Juni na tarehe 1 na tarehe 2 Novemba. Februari 2006 Waziri mkuu wa Uingereza Tony Blair, alitamka kwamba, EPRDF kashinda kura, lakini angetaka kuona Ethipia ikitatua shida zake yenyewe na iendelee katika njia ya demokrasia. .

Msumbiji
Umbo la eneo la nchi ni refu sana: ni kilomita 2000 kutoka mpaka wa Tanzania upande wa kaskazini hadi Maputo iliyoko karibu na Uswazi na Afrika Kusini.

Milima Entoto
Milima Entoto ni safu ya milima ya Ethiopia (Afrika Mashariki).

Eritrea
Mwaka huo Umoja wa Mataifa ulikabidhi Eritrea kwa Ethiopia kama eneo la pekee lenye serikali na bunge lake katika shirikisho.

Historia ya Ethiopia
Miaka ya 1880 ilikuwa miaka ya Ulaya kung’ang’ania ukoloni Afrika ambapo Waitalia na Waingereza walitafuta kutawala eneo la Assab, bandari iliyoko karibu na mdomo wa bahari ya Shamu. Bedari ya Kusini, karibu na kiingilio cha bahari ya Shamu, ilinunuliwa na Waitalia kutoka sultani mwenyeji Machi 1870 ambayo mwaka 1882 ilizaa koloni la Eritrea.

Ethiopia
Mwaka 1977 Somalia ilivamia eneo la Ogaden (Vita vya Ogaden), lakini Ethiopia iliweza kuwafukuza Wasomali kwa msaada wa vifaa vya kijeshi vya Urusi, na majeshi ya Kuba, Ujerumani wa mashariki na Yemeni. Usaidizi mwingi kutoka Nchi za Kikomunisti uliwezesha Ethiopia kudumisha mojawapo ya majeshi kubwa Afrika.

Axum
Hatimaye mwaka 2005, Nchi ya Italia iliamua kurudisha nguzo hizo nchini Ethiopia na kupokelewa na umati wa watu wakiwa na furaha, pia itali ililipa gharama zote za usafiri zilizogharimu kiais cha dola milioni nne. UNESCO ikabeba jukumu la kuzisimamisha nguzo hizo na kufikia mwezi Julai mwaka 2008, nguzo zote zilikuwa tayari zimesimama katika eneo la Axum.

Eritrea
ሃግሬ ኤርትራ Hagärä Ertra (Bendera ya Eritrea)(Coat of Arms of Eritrea) Kaulimbiu ya Taifa: Nie nieWimbo wa TaifaErtra, Ertra, ErtraLugha za TaifaTigrinya, Kiarabu na KiingerezaMji MkuuAsmaraRaisIsaias AfwerkiEneo - Total - % MajiKadiriwa 101th 117,600 km² AchaIdadi ya Watu - Makadirio (2014) - Jumla (2002) - Chumo cha Umma kugawa na EneoKadiriwa 107th 6,380,803 4,298,269 51.8/km² (154th)GDP (PPP) - Jumla - Kwa Kila Raia (Per capita) 2005 estimate 4,250 (155th) 917 (177th)Uhuru - Kadirifu - BarabaraKutoka Ethiopia (Uhebeshi) Mai 29, 1991 Mai 24, 1993FedhaNakfaSaa za EneoUTC +3Intaneti TLD.erKodi ya simu291

Kuba
Kuba yote ina eneo la kilomita za mraba 110,860 pamoja na sehemu za bahari, nchi kavu peke yake ni km² 109,884.

Somalia
Kijiografia, imezungukwa upande wa kaskazini-mashariki na Ethiopia na Jibuti, na upande wa magharibi ya kati na Kenya; Ghuba ya Aden nayo iko mashariki.

Bonde la Ufa la Afrika ya Mashariki
Bonde la Ufa la Afrika ya Mashariki lina urefu wa kilomita 6,000 kuanzia chanzo chake katika Syria hadi mwisho wake upande wa kusini katika Msumbiji. Upana wake ni kati ya kilomita 30 na zaidi ya 100; kina chake ni kati ya mita mia kadhaa hadi maelfu.

Ethiopia
Mambo hayo yote yalifanya Ethiopia itengwe miaka ya 1700. Wafalme wakawa kama wakurugenzi, ambao waliamriwa na masharifu kama Ras Mikael Sehul wa Tigrinya. Ethiopia ilitoka kutoka utengo kwa kufuatia misheni ya Uingereza kufika Ethiopia na kukamilisha muungano kati ya nchi hizi mbili; lakini, hadi milki ya Tewodros II ndipo Ethiopia ilipoanza tena shauri za Duni.

Ethiopia
Aksum ilistawi hasa kutokana na biashara kati ya Mediteranea na Bara Hindi iliyopita kwenye mlangobahari wa Bab el Mandeb ikatumia bandari ya Adulis (karibu na Massawa ya leo nchini Eritrea).

Ethiopia
Karne ya 20 miaka ya kwanzakwanza ilimilikiwa na Mfalme Haile Selassie, aliyechukua nafasi ya kuendeleza Ethiopia mpaka uongozi wake ulipokatizwa kwa Vita vya pili vya Uhabeshi na Waitalia (1936).

Vyakula vya Ethiopia
Chakula kingine cha Kiethiopia ni "kitfo" (mara nyingi huorodheshwa kama "ketfo" ), ambacho kina nyama mbichi (au nadra) ya ng’ombe iliyomarinateiwa katika "mitmita" (Ge'ez: ሚጥሚጣ "mīṭmīṭā" , poda ya pilipili iliyo na manukato nyingi) na "niter kibbeh" . "Gored gored" ni sawa na "kitfo" sana, lakini hutumia nyama uliokatwakatwa katika vipande vya boksi badala nyama uliosagwa.

Historia ya Ethiopia
Lakini hii haikuzuia ukereketwa wa jimbo la Eritrea na Tigray, ambapo ukame wa mwaka 1985 na mapinduzi ya siasa hasa kwa Kambi za Ujamaa, zilileta uongozi wa Derg 1991 kukoma. Chama cha kukomboa Eritrea (EPLF) na Chama cha Mapinduzi cha Kidemokrasi Ethiopia (EPRDF), ziliungana kukomboa Ethiopia, wengi wa wanamgambo wakiwa wakombozi wa Eritrea.

Historia ya Ethiopia
Biblia ina taarifa juu ya ziara ya malkia wa Sheba aliyemtembelea mfalme Suleimani wa Yerusalemu. Milki ya Sheba imedaiwa kuwepo ama Ethiopia ama Yemen na wengine huamini ya kwamba ilikuwa dola la pande zote mbili za mlangobahari wa Bab el Mandeb unaotenganisha Eritrea ya leo na Uarabuni Kusini.

Iceland
Eneo lake ni km² 103,000 lakini idadi ya watu ni laki tatu pekee.

Tanzania
Eneo lina kilometa za mraba 947,303 (nchi ya 31 duniani); maji ya ndani yanachukua asilimia 6.2.

Ethiopia
Ethiopia ina eneo la kilometa mraba 1,127,127 (435,071mraba - mili). Nchi yenyewe ni mojawapo ya nchi za Pembe ya Afrika upande wa mashariki.

Historia ya Ethiopia
Mwaka 1993, jimbo la Eritrea ukawa huru kutoka Ethiopia, kufuatia kura ya maoni iliyofanywa ili kumaliza vita hii iliyodumu miaka 20, mojawapo kati ya migogoro ya muda mrefu zaidi Afrika.

Afrika ya Mashariki ya Kijerumani
Eneo la koloni lilikuwa na kilomita za mraba 997,000 pamoja na sehemu za maziwa makubwa kama Ziwa Tanganyika na Ziwa Viktoria. Eneo hili lilikuwa karibu mara mbili kuliko eneo la Ujerumani wenyewe kabla ya mwaka 1914.

Ethiopia
Machi 2006, Waethiopia wawili walitamalaki mbio za masafa marefu, kwa jina wakiwa: Haile Gebreselassie (Bingwa wa Dunia na Olimpiki) aliyevunja rekodi ya kilometa 10 na sasa pia kilomita 20, NusuMarathoni, na rekodi ya kilomita 25, na kijana Kenenisa Bekele (bingwa wa dunia, mbio za majira (bara), na pia bingwa wa olimpiki), anayeshikilia Rekodi za Dunia za mita 5,000 na 10,000.

Kisoli (ukoo)
Katika kipindi kikubwa cha kuwepo kwa nasaba, eneo lake la ufanisi lilikuwa kaskazini magharibi mwa quadrant ya Ethiopia ya sasa, [[Misri ya Ethiopia). Dola imeongezeka na kuambukizwa zaidi ya karne, wakati mwingine kuingiza maeneo ya Sudan ya kisasa na Sudan Kusini, na maeneo ya pwani ya [[Sson Leul Ras Hailu Tekle Haimanot, who was the most senior Ethiopian noble who submitted to the Italian occupation of 1936–1941; and his nephew Ras Hailu Belew who was a noted figure in the resistance against the Italian occupation.

Orodha ya nchi za Afrika
Jina la nchi au eneo, benderaEneo (km²)Wakazi (mnamo Julai 2015)Wakazi kwa km²Mji Mkuu Benin112,62010,782,000Porto-Novo Burkina Faso274,20018,450,000Ouagadougou Cabo Verde4,033525,000Praia Côte d'Ivoire (8)322,46023,326,000Abidjan, Yamoussoukro Gambia11,3002,022,000Banjul Ghana239,46027,714,000Accra Guinea245,85710,935,000Conakry Guinea-Bissau36,1201,788,000Bissau Liberia111,3704,046,000Monrovia Mali1,240,00017,796,000Bamako Mauritania1,030,7003,632,000Nouakchott Niger1,267,00018,880,000Niamey Nigeria923,768184,000,000Abuja Saint Helena (Uingereza)4104,000Jamestown Senegal196,19014,150,000Dakar Sierra Leone71,7406,513,000Freetown Togo56,7857,065,000Lomé Sahara ya Magharibi (Moroko) (9)266,000509,000El AaiúnTotal30,368,6091,153,308,000

Timor ya Mashariki
Eneo lote la nchi ni km² 14,609.

Vyakula vya Ethiopia
"Gorsha" ni tendo la urafiki. Kama ilivyosemwa hapo awali (juu), mtu hutumia mkono wake wa kulia kulirarua kipande cha "Injera" , kulibingirisha katika "wat" au "kitfo" , kisha kukiweka kipande hicho cha Injera kilichobingirishwa mdomoni. Katika mlo na marafiki, mtu anaweza kukirarua kipande cha Injera, kukibingirisha katika mchuzi, kisha kuweka kipande hicho cha Injera kinywani mwa rafikiye. Hii inaitwa "gorsha" , na ukubwa wa gorsha, huonyesha nguvu ya urafiki.

Ethiopia
Mnamo Aprili 2005, Mnara wa Aksum, mojawapo ya dafina za kidini Ethiopia, ulirudishwa na Waitalia ambao waliunyakua mwaka 1937 na kuupeleka Roma. Italia ikakubali kuurudisha mnamo 1947 kulingana na mkataba wa Umoja wa Mataifa.

Rasi ya Sinai
Eneo la Sinai ni takriban km² 60,000, hasa jangwa. Imepakana na Ghuba ya Suez upande wa magharibi na Ghuba ya Aqaba upande wa mashariki. Upande wa magharibi Mfereji wa Suez unaunganisha Bahari ya Shamu na Mediteranea. Kaskazini ya mwisho wa Ghuba ya Aqaba ni mpaka kati ya Misri na Israel.

Historia ya Ethiopia
Uchaguzi wa Ethiopia uliendekeza wanabaraza kwa viti 547 Bungeni. Baraza hilo la bunge lilijumuika Juni 1994 na kupitisha katiba mpya ya Jimbo la Demokrasia ya Jamhuri ya Ethiopia mnamo Desemba 1994. Uchaguzi huu ulikuwa wa kwanza kuchagua wanabaraza wa kitaifa kwa sifa bungeni na wanabaraza wa majimbo mnamo Mei na Juni 1995. Vyama vingi vya upinzani viligoma kushiriki uchaguzi. Ushindi ulichukuliwa na Chama cha Mapinduzi cha Kidemokrasi cha Watu wa Ethiopia (EPRDF). Umoja wa Mataifa ukasema vyama vya upinzani vingeweza kushiriki uchaguzi kama zingetaka.

Mkoa wa Dar es Salaam
Ni km² 1,800 pamoja na visiwa vidogo 8 na eneo la bahari kati ya pwani na visiwa hivi. Eneo la nchi kavu pekee ni km² 1,393.

Pembe la Afrika
Eneo hili linajumuisha nchi za leo za Somalia na Jibuti pamoja na sehemu ya mashariki ya Ethiopia; wakati mwingine Ethiopia yote pamoja na Eritrea huhesabiwa humo.

Jamhuri ya Watu wa China
China ina eneo la kilomita za mraba milioni 9.6 hivyo ni nchi ya tatu au ya nne[1] kwa ukubwa duniani.

Ethiopia
Ethiopia ni nchi ambayo ina ikolojia tambakazi. Ziwa Tana ambalo liko kaskazini mwa nchi ndio mwanzo wa Mto bluu wa Naili barazraki (kwa Kiarabu, bahr al zraq). Eneo la mto huo lina aina ya wanyama wa pekee kama Gelada - nyani, na Walia ibeka na pia Mbwa mwitu.

Jumuiya ya Afrika Mashariki
Eneo la Mtangamano ni km2 1,820,664, likiwa na wakazi 169,519,847[3] (kadirio la mwaka 2015), hivi kwamba ingekuwa nchi moja tu ingekuwa ya tisa duniani.

Ghana
Ghana ni nchi ambayo inapatikana katika Ghuba ya Guinea, nyusi chache kaskazini mwa Ikweta, jambo ambalo linaipa nchi hii hali ya joto. Nchi hii inapatikana katika eneo la kilomita mraba 238,500 (maili mraba 92,085)238,500km2 (92,085sqmi). Eneo hili limezungukwa na Togo kwa upande wa mashariki, Cote d’Ivoire upande wa magharibi, Burkina Faso upande wa kaskazini na Ghuba ya Guinea (Bahari ya Atlantiki) upande wa kusini. Laini ya Greenwich Meridian hupita ndani ya Ghana, katika jiji la viwanda la Tema. Kijiografia Ghana inapatikana karibu zaidi ya sehemu ya “katikati” mwa ulimwengu kuliko nchi yoyote ile ingawa sehemu halisi ya katikati, (0°, 0°) inapatikana katika Bahari ya Atlantiki kwa makadirio kilomita 614 (maili 382) 614km (382mi) kusini mwa Accra, Ghana, katika Ghuba ya Guinea.[12]

Orodha ya nchi za Afrika
Jina la nchi au eneo, benderaEneo (km²)Wakazi (mnamo Julai 2015)Wakazi kwa km²Mji Mkuu Burundi27,8309,824,000Bujumbura Komoro2,170783,000Moroni Jibuti23,000961,000Jibuti Eritrea121,3206,895,000Asmara Ethiopia1,127,12790,076,000Addis Ababa Kenya582,65044,234,000Nairobi Madagaska587,04023,043,000Antananarivo Malawi118,48016,307,000Lilongwe Mauritius2,0401,263,000Port Louis Mayotte (Ufaransa)374229,000Mamoudzou Msumbiji801,59025,728,000Maputo Réunion (Ufaransa)2,512853,000Saint-Denis Rwanda26,33811,324,000Kigali Shelisheli45597,000Victoria Somalia637,65710,972,000Mogadishu Sudan Kusini619,74512,340,00013Juba Tanzania945,08748,829,000Dodoma Uganda236,04035,760,000Kampala Zambia752,61415,474,000Lusaka Zimbabwe390,58013,503,000Harare

Eritrea
Makubaliano mengine ya Algiers yalikuwa kuanzisha usawazisho wa mwisho wa mpaka uliyobishaniwa kati ya Eritrea na Ethiopia. Komisheni iliyokuwa na madaraka kutoka kwa UM, iliyoitwa Komisheni ya Mpaka wa Ethiopia na Eritrea (EEBC), baada ya mashauriano mrefu, ilikata maamuzi ya mwisho mnamo Aprili 2002, lakini maamuzi yao yakakataliwa na Ethiopia.

Ethiopia
Historia ya binadamu katika Ethiopia ilianza mapema kabisa. Mifupa ya kale kabisa ya viumbe jamii ya watu imepatikana katika nchi hii kwa sababu zilihifadhiwa katika mazingira yabisi ya nchi.

Ethiopia
Wakristo, ambao ndio wengi (62.8%, kati yao Waorthodoksi wa mashariki 43.5%), wanaishi hasa kwenye milima, na Waislamu (33.9%) na Wapagani (2.6%) wengi wanaishi kwenye mabonde.

Addis Ababa
Baadaye Waitaliano walipingwa na wazalendo wa Ethiopia na pia kushindwa vitani na Waethiopia kwa usaidizi wa Waingereza kwa kampeni ya Afrika Mashariki na pia ukombozi wa Ethiopia, Mfalme Haile Selassie alirudi Addis Ababa tarehe 5 Mei 1941, baada ya miaka mitano kamili, na kuanza kazi ya kuendeleza Mji Mkuu, Addis Ababa.

Ethiopia
Ethiopia ina makabila zaidi ya 80 yenye utamaduni tofautitofauti. Watu wengi huongea lugha za Kisemiti na lugha za Kikushi.

Ethiopia
Kutoka 1991, Ethiopia imetafuta urafiki zaidi na Marekani na Umoja wa Ulaya, ili kuweza kukopa fedha za kusaidia uchumi wake na pia kutoka Benki ya Dunia.

Historia ya Ethiopia
Ni nchi ambayo ina historia ya pekee Afrika na hata duniani kwa ujumla.

Historia ya Ethiopia
Kutoka 1991, Ethiopia imetafuta urafiki zaidi na Marekani na Umoja wa Ulaya, ili kuweza kukopa pesa za kusaidia uchumi wake na pia kutoka Benki ya Dunia.

Historia ya Ethiopia
Ethiopia ni nchi pekee ya Afrika ambayo haikutawaliwa na wakoloni wakati walipong’ang’ania Afrika. Kabla ya Vita Kuu ya Pili ya Dunia Ethiopia ilivamiwa na Waitalia (1936) lakini ilipata uhuru wake tena baada ya miaka michache.

Bendera ya Ethiopia
Bendera ya Ethiopia mara nyingi inatajwa kuwa bendera ya kwanza ya kiafrika. Rangi zake ni kijani kibichi, njano na nyekundu. Kutokana na sifa za Ethiopia za kuwa nchi ya pekee katika Afrika iliyojitetea dhidi ya uvamizi wa ukoloni. Rangi zake zilikuwa kama alama ya umoja na uhuru wa Afrika zikatumika kama rangi za Umoja wa Afrika katika bendera za nchi nyingi za Kiafrika.

Addis Ababa
Addis Ababa (pia Addis Abeba; kwa Kiamhara አዲስ አበባ, "Ua Jipya"; kwa Kioromo "Finfinne") ni mji mkuu wa Ethiopia na wa Umoja wa Afrika.

Ziwa la Nasser
Ziwa Nasser liko katika eneo la nchi za Misri na Sudan, hasa kati ya miji ya Aswan (Misri) na Wadi Halfa (Sudan). Eneo lake ni zaidi ya km² 5,200, lina urefu wa kilomita 550 na upana hadi km 35. Mjao hufikia hadi km³ 160.

Ethiopia
Nchini Ethiopia kuna milima na milima iliyogawiwa na Bonde la Ufa, ambalo limepasua kutoka kusini - magharibi kwenda kaskazini – mashariki na kuzungukwa na jangwa la mapori maeneo yaliyo chini. Mabonde na milima hasa nchini Ethiopia yanaathiri hali ya hewa, udongo, mimea, na makazi ya watu.

Ethiopia
Ethiopia (kwa Kiamhara ኢትዮጵያ Ityopp'ya; kwa Kiswahili pia "Uhabeshi") ni nchi ya Afrika ya Mashariki iliyoko kwenye Pembe ya Afrika. Nchi zinazopakana na Ethiopia ni Sudani magharibi, Eritrea na Jibuti kaskazini, Somalia mashariki na Kenya kusini.

Kenya
Kenya ni nchi ya 47 kwa ukubwa duniani ikifuata mara Madagaska 580,367km2 (224,081sqmi) [3] ikiwa na eneo la kilomita mraba 580,367 (maili mraba 224,081).

Kalenda ya Ethiopia
Kalenda ya Ethiopia (Kiamhari: የኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር "ye'Ityoṗṗya zemen aḳoṭaṭer") ni kalenda rasmi nchini Ethiopia na pia kalenda inayotumiwa na Wakristo walio wengi nchini Eritrea. Asili yake ni kalenda ya Wakopti kwa sababu kanisa la Ethiopia kwa karne nyingi ilikuwa kama mkono wa kanisa la Kikopti la Misri.

Chuo Kikuu cha Addis Ababa
Ingawa chuo hiki kina kampasi sita kati ya saba ambazo ziko ndani ya Addis Ababa (ya saba iko katika Debre Zeit, takriban kilomita 45 mbali), inao pia matawi katika miji mingi kote Ethiopia, kudaiwa kuwa "chuo kikuu kubwa katika Afrika. " Serikali huwatuma wanafunzi waliohitimu katika vyuo vikuu hivi baada ya kukamilisha sekondari. Wanafunzi pia huhudhuria vyuo binafsi, kama vile Chuo Kikuu cha Umoja. Mwandishi na mnadharia Richard Cummings aliwahi kuwa mwanachama wa Kitivo cha Sheria.

Historia ya Ethiopia
Wataalamu wengi huamini ya kwamba Ethiopia (pamoja na Kenya na Tanzania) inaweza kuwa mahali ambako watu wa aina ya Homo Sapiens walianza kupatikana duniani.

Ethiopia
Ilifuata milki kubwa ya Aksum, iliyoanzishwa wakati wa kuzaliwa Yesu. Ufalme wa Aksum ulikuwa milki ya kwanza kutawala maeneo makubwa ya Ethiopia. Nabii Mwajemi Mani aliuweka Ufalme wa Aksum kwa utukufu sawa na Roma, Uajemii na Uchina kama nchi zilizokuwa na nguvu duniani karne ya 3 BK, wakati yeye alipoishi.

Jiografia ya Kenya
Jiografia ya Kenya inahusu nchi hiyo ya Afrika Mashariki ambayo ni ya 47 kwa ukubwa duniani ikifuata mara Madagaska ikiwa na eneo la kilomita mraba 580,367 (maili mraba 224,081).

Ethiopia
Ethiopia imegawiwa katika majimbo 9 ya mamlaka ya kikabila Jimbo (kililoch; umoja: kilil), na maeneo 68.

Chuo Kikuu cha Mekelle
Chuo Kikuu cha Mekelle kiko Kaskazini mwa Ethiopia (Mekelle au Mek'ele, Tigray), katika umbali wa kilomita 783 kutoka mji mkuu wa Ethiopia, Addis Ababa. Chuo hiki kina Kampasi tatu ndani ya mji wa Mek'ele, kampasi ya Endayesus (Kilimo cha Ardhi Kavu na Usimamizi wa Maliasili, Sayansi za kikompyuta Sci, Uhandisi na sayansi ya kompyuta, Sayansi ya Utibabu wa Wanyama),kampasi ya Adi Haki (Sheria na Utawala Bora, Lugha na ubinadamu, Biashara na Uchumi), na kampasi ya Aida (Chuo cha Sayansi ya Afya). Kampasi ya nne iko chini ya ujenzi katika Kelamino kama chuo cha Sayansi ya utibabu wa Wanyama. Chuo Kikuu cha Mekelle kilianzishwa Mei mwaka wa 2000 na Serikali ya Ethiopia (Baraza la Mawaziri, Kanuni No 61/1999 ya Ibara ya 3) kama taasisi elimu yenye ina sheria zake kibinafsi. Shule hili lilimiliki jina lake utoka malkia Mekell. Kuunganisha vyuo viwili ndiko kuliumba chuo hiki kikuu: Chuo cha Mekelle cha Biashara Mekelle na chuo cha Mekelle. Vyuo hivi viwili vina maendeleo ya kihistoria na uhamishaji.

Ethiopia
Serikali ya Majimbo ya Demokrasia ya Jamhuri ya Ethiopia ilichukua mamlaka mnamo Agosti 1995. Rais wa kwanza Negasso Gidada. EPRDF ikaongoza serikali na Waziri Mkuu Meles Zenawi ambaye aliunga mkono majimbo ya kikabila, na kuwapa madaraka viongozi wa kikabila. Ethiopia sasa ina majimbo 9 ambayo yana serikali ya madaraka ya shirika, na hata majimbo haya yanakubaliwa kutoza ushuru na kutumia akiba ya ushuru. Hata hivyo, uhuru wa habari na kisiasa bado umefinywa.

Ethiopia
Ethiopia ina lugha 84 za kienyeji (angalia Orodha ya Lugha za Ethiopia). Mifano fulani ni kama ifuatavyo:

Ghuba ya Uajemi
Urefu wake ni takriban 1,000km na upana wake kati ya 200 hadi 300km. Kina hakizidi 100 m.

Jiografia ya Jibuti
Milima iliyopo katikati ya nchi hugawa tambarare za Pwani kutoka plateau. Eneo la chini zaidi ni Ziwa Assal -155m na la juu zaidi ni Moussa Ali 2028m.Hakuna shamba la ukulima, unyunyizaji maji, mimea iliyojimeza huko au msitu. (msitu upo tu katika milima ya Goda, hasa mbuga ya Day Forest). Takribani asilimia 9 ya nchi ni malisho yeliyojimeza (1993 mashariki). Kwa hivyo Jibuti inahesabiwa kuwa sehemu ya nyasi ya Ethiopia, isipokuwa kijisehemu kinachopakana na Red Sea ambacho ni baadhi ya Jangwa la Pwani ya Eritrea amayo inajulikana kuwa njia nzuri ya uhamiaji a ndege ambao wanaweza kuwindwa.

Njia ya reli
Nchi za Afrika za Mashariki zilirithi njia za geji nyembamba ya mita moja. Ujenzi wa Tazara ulileta geji ya Afrika Kusini hadi Dar es Salaam. Nchi jirani ya Ethiopia ilirithi pia geji ya mita 1, na Eritrea geji ya sentimita 95.

Ethiopia
Mwaka 1994 Ethiopia kaiweka Katiba mpya ambayo ilileta uchaguzi wa kidemokrasia.

Ethiopia
Asili ya jina "Ethiopia" haijulikani. Kuna maelezo mbalimbali lakini yote yanakosa uhakika. Hilo ni sawa pia kwa jina la pili la kihistoria ambalo ni "Habasha" ilikuwa "Uhabeshi".

Historia ya Ethiopia
Karne ya 20 miaka ya kwanzakwanza ilimilikiwa na Mfalme Haile Selassie I, aliyechukua nafasi ya kuendeleza Ethiopia mpaka uongozi wake ulipokatizwa kwa Vita vya pili vya Uhabeshi na Waitalia (1936). Waingereza na wazalendo wa Jeshi la Ethiopia wakakomboa nchi mwaka 1941, na Waingereza kukiri madaraka ya Ethiopia kwa mkataba wa Uingereza na Ethiopia mnamo Desemba 1944.

Lalibela, Ethiopia
Likiwa linapatikana katika ukanda wa Semien Wollo (Semien Wollo Zone) wa kabila la Amhara au Kilil mita 2.500 juu ya usawa wa bahari.

Ogaden
Ogaden ni jina la kimataifa la eneo kubwa la Ethiopia ya mashariki. Zamani ilikuwa jina la jimbo linaloitwa leo mkoa wa Somali la Ethiopia.

Ethiopia
Mwaka 2004, serikali ilianza kuhamisha watu kutoka maeneo ya ukame wakisema hii itazuia njaa. .

Historia ya Ethiopia
Milki ya kwanza ya Ethiopia inayoweza kutajwa kutokana na mabaki ya majengo na maandishi ilikuwa milki ya D'mt (pia: Da'amot) katika Ethiopia ya kaskazini pamoja na Eritrea ya leo. Kuna mabaki ya hekalu la Yeha pamoja na makaburi ambako majina ya wafalme kadhaa yamehifadhiwa kwa maandishi kwenye mawe. Lugha ilikuwa karibu sana na lugha za kale za Uarabuni. Ilikuwa na athira juu ya sehemu za kaskazini ya Ethiopia kwa kipindi kikubwa cha milenia ya 1 KK.

Ufalme wa Aksum
Ufalme wa Aksum (pia: Axum) (kwa Ge'ez: አክሱም), ulikuwa milki muhimu katika karne za kwanza baada ya Kristo. Uliunganisha sehemu za nchi za leo za Ethiopia ya kaskazini, Eritrea, Sudan na Yemen. Mji mkuu Aksum uko katika Ethiopia ya leo. Milki hii ilianzishwa mnamo karne ya 1 KK ikaishia wakati wa karne ya 7 BK.

Ziwa Edward
Ziwa Edward liko katika mwinuko wa mita 920, lina urefu wa km 77 na upana wa km 40, na lina eneo la km² 2,325 (la 15 kwa ukubwa katika bara).

Afghanistan
Afghanistan ni nchi bila pwani kwenye bahari yoyote. Sehemu kubwa ya eneo lake lenye km² 652,090 ni milima. Asilimia 90 za nchi iko mita 600 au zaidi juu ya UB ikiendelea kupanda hadi mita 7,485 kwenye ncha ya mlima Noshak. Safu za milima kubwa ni Hindu Kush na Pamir.

Historia ya Eritrea
Mwaka 1998, vita vya mpaka na Ethiopia vilileta kifo kwa wanajeshi wengi kwa nchi zote mbili, na Eritrea uchumi wake ukafifia na wananchi wakahangaika sana. Umma wa nchi ukanza kuhama na uchumi kukosa maendeleo. Eritrea ni nchi moja ya Afrika ambapo kuna shida ya mabomu ya ardhi. Serikali ya Ethiopia iliwafukuza WaEritrea ambao waiishi Ethiopia ama watu waliokuwa na utamaduni wa Eritrea baada ya vita na Eritrea. Hii iliwaletea Waeritrea shida na uhamaji.

Ethiopia
Biblia ina taarifa juu ya ziara ya malkia wa Sheba aliyemtembelea mfalme Suleimani wa Yerusalemu. Milki ya Sheba imedaiwa kuwepo ama Ethiopia au Yemen na wengine huamini ya kwamba ilikuwa dola la pande zote mbili za mlangobahari wa Bab el Mandeb unaotenganisha Eritrea ya leo na Uarabuni Kusini.

Historia ya Ethiopia
Haya yalizua magombano kati ya Waethiopia na Waitalia na Vita vya Adowa mwaka 1896, ambapo Waethiopia walishtua dunia kwa kupiga nguvu za wakoloni na kulinda madaraka yao kwa uongozi wa Menelik II. Italia na Ethiopia zilisaini mkataba wa amani tarehe 26 Oktoba 1896.

Historia ya Ethiopia
Mwaka 2004, serikali ilianza kuhamisha watu kutoka maeneo ya ukame wakisema hii itazuia njaa. .

Benito Mussolini
Katika siasa ya nje Mussolini alikuwa na ndoto ya kujenga upya Dola la Roma la Kale. Mwaka 1935 alishambulia Ethiopia akitaka kujipatia koloni jipya na pia kulipiza kisasi cha ushindi wa Ethiopia dhidi ya Italia katika mapigano ya Adowa ya mwaka 1896. Italia ikafukuzwa katika Shirikisho la Madola lakini ilifaulu kutawala Ethiopia yote kwa kutumia hata silaha za kikemikali.

Majimbo ya Ethiopia
Kuna majimbo 9 yanayogawiwa kwa msingi wa lugha kuu zinazojadiliwa katika jimbo pamoja na majiji 2 yenye hadhi ya jimbo ("astedader akababiwach, umoja: astedader akabibi") ambayo ni Addis Ababa na Dire Dawa.

Bara
Eneo la dunia yote kwa jumla ni [510,066,000 kilomita mraba], ikiwa nchi kavu imechukuwa eneo la [148,647,000 kilomita mraba] na maji yamechukuwa eneo la [361,419,000 kilomita mraba]. Eneo la maji kulingana na eneo la nchi kavu ni asilimia 70.9, na nchi kavu [148,647,000 kilomita mraba] ni asilimia 29.1. Maji ya bahari yamechukuwa eneo la [335,258,000 kilomita mraba]ambalo ni asilimia 97, na maji yaliyobakia matamu ni asilimia 3 tu.

Historia ya Ethiopia
Mwaka 1994, Ethiopia kaiweka Katiba mpya ambayo ilileta uchaguzi wa kidemokrasia.

Historia ya Eritrea
Mfalme wa Ethiopia, Haile Selassie hakupendezwa na utaratibu huoː alilenga kuunganisha tena Eritrea na Ethiopia na kwa mbinu mbalimbali alipata kura ya bunge la Eritrea ya kujivunja na kuwa jimbo la Ethiopia (1962).

Ethiopia
Zaidi ya hayo kuna maeneo ya miji miwili (astedader akababiwoch; umoja: astedader akababi): Addis Ababa na Dire Dawa.

Ethiopia
Lakini hii haikuzuia ukereketwa wa jimbo la Eritrea na Tigray, ambapo ukame wa mwaka 1985 na mapinduzi ya siasa hasa kwa Kambi za Ujamaa, zilileta uongozi wa Derg 1991 kukoma. Chama cha kukomboa Eritrea (EPLF) na Chama cha Mapinduzi cha Kidemokrasi Ethiopia (EPRDF), ziliungana kukomboa Ethiopia, wengi wa wanamgambo wakiwa wanaharakati wa Eritrea.

Instruction: Given a question, retrieve Wikipedia passages that answer the question.