Question: Je, sayari ya dunia ina kipenyo cha kilomita ngapi?

Dunia
Lakini si tufe kamili. Ina uvimbe kidogo kwenye sehemu ya ikweta; ilhali umbali kati ya ncha mbili ni kilomita 12,713 lakini umbali kati ya sehemu za kinyume kwenye ikweta ni km 12,756, yaani kipenyo hiki kinazidi takriban kilomita 43 kipenyo kati ya ncha na ncha. Tofauti hii inasababishwa na mzunguko wa dunia. Kani nje inasukuma sehemu za ikweta nje zaidi. Kwa hiyo mahali duniani palipo karibu zaidi na anga la nje si Mlima Everest kwenye Himalaya bali mlima Chimborazo nchini Ekuador.[5]

Proxima Centauri
Proxima Centauri ni nyota kibete nyekundu inayofuata wenzake Alfa Centauri A na B kwa umbali mkubwa unaobadilika kati ya vizio astronomia 5,270 hadi 12,900. Uangavu unaonekana ni mag 11.05 ilitambuliwa mwaka 1915 tu. Kipenyo chake ni kilomita 200,000 na hii sehemu ya saba ya kipenyo cha Jua letu, au mara mbili kipenyo cha sayari Mshtarii. Masi yake ni asilimia 12.3 za masi ya Jua.

Andes
Andes ni safu ya milima kunjamano na safu ndefu kabisa ya milima duniani. Inaendana na urefu wote wa Amerika Kusini upande wa magharibi wa bara hili, ikiongozana na mstari wa pwani ya Pasifiki kutoka Kolombia katika kaskazini hadi Chile katika kusini. Urefu wa safu yote ni takriban km 7,500. Milima ya juu inafikia kimo cha m 6,962 na wastani wa milima yote uko kwenye m 4000. Upana wa milima hii ni kati ya km 200 na 600.

Milima ya Sarakaputa
Kilele kina urefu wa mita 1,132 juu ya usawa wa bahari.

Kilomita ya ujazo
Kwa mfano mjao wa bahari hutajwa kwa kipimo hiki. Bahari zote za dunia huhesabiwa kuwa na kiasi cha 1,385,990,800 km³ za maji.

Haumea
Masi yake ni takriban theluthi moja ya Pluto. Umbo halifanani na tufe; umbo la Haumea limefananishwa na kiazi au sigara. Vipimo vyake vinakadiriwa kuwa kilomita 2,322 × 1,701 × 1,138.

Milima ya Buhamila
Kilele kina urefu wa mita 1,391 juu ya usawa wa bahari.

Kilomita
Kwa umbali mkubwa mno kama kwa vipimo vya astronomia kilomita haifai tena. Hapo kuna vipimo vingine. Kwa mfano umbali kati ya mwezi na dunia inaweza kutajwa kwa kilomita ni lakhi tatu au 300,000 km. Lakini umbali kutoka jua letu hadi nyota ya jirani Alpha Centauri ni mkubwa mno. Hapa kipimo cha mwaka wa nuru hutumiwa.

Asteroidi
Ukubwa wa asteroidi ni kati ya kipenyo cha kilomita 1,000 hadi mita kadhaa. Hakuna tofauti ya kimsingi kati ya asteroidi na kimondo isipokuwa ukubwa na mpaka kati yao unachorwa na watazamaji wa kibinadamu. Ufafanuzi wa mpaka huu haukusanifishwa bado; ukubwa wa takribani mita 10 ulipendekezwa kuwa kipimo cha kutofautisha kimondo (kipenyo chini ya mita 10) na asteroidi (juu ya mita 10).

Milima ya Wansisi
Kilele kina urefu wa mita 1,744 juu ya usawa wa bahari.

Muundo wa dunia
Koti ni tabaka la mwamba lenye unene wa 2,900 km linalofunika kiini cha dunia. Iko chini ya ganda nyembamba la nje la dunia ikianza takriban 30-40 km chini ya uso wa dunia na kufikia kina cha 2,900 km. Mwamba wa koti ya dunia si imara. Kutokana na joto kubwa miamba ya koti imeyeyuka inakaa katika hali ya rojorojo. Sehemu hii ni joto zaidi kuliko ganda la juu. Katika koti ya juu ina halijoto ya sentigredi mamia kadhaa; karibu na kiini halijoto hufikia 3,200 °C hadi 4,000°C.

Jamhuri ya Watu wa China
China ina eneo la kilomita za mraba milioni 9.6 hivyo ni nchi ya tatu au ya nne[1] kwa ukubwa duniani.

Milima ya Uvidunda
Kilele cha juu kiko mita ? juu ya usawa wa bahari.

Nyota kibete nyeupe
Nyota kwenye safu kuu kama Jua huwa na nusukipenyo ya kilomita milioni lakini kibete cheupe kina nusukipenyo ya km 10,000 pekee yaani kama sayari. Hata hivyo kibete cheupe kina masi sawa na nyota katika mjao mdogo na pia graviti kama nyota. Densiti yake ni kubwa sana.

Longitudo
Longitudo (kilatini: longitudo) katika ramani au mchoro wa dunia ,ni njia ya kuonyesha mahali duniani kwa kutaja umbali wake kutoka mstari wa meridiani ya sifuri kwa kipimo cha digrii (°). Kwenye msingi wa digrii 360 za duara digrii hizi za latitudo huehesabiwa hadi +180° (kwenda mashariki) au hadi -180° (kwenda magharibi). Ni kawaida vilevile kutaja tofauti kati ya longitudo za mashariki au magharibi kwa kuongeza herufi za "E" (east) na "W" (west) badala ya +/-. Pamoja na kipimo cha latitudo inataja kamili kila mahali duniani.

Mita
Matumizi ya vipimo ya kale katika maisha ya kila siku si kizuizi kupeleka watu angani. Warusi bado wanapenda kipimo cha "verst" (mita 1066,8), Wamarekani huhesabu "yard" (mita 0,9144) lakini wote walifaulu kurusha makombora angani - pasipo kutumia vipimo vya mita.

Muundo wa dunia
Hili ni ganda la nje na sehemu ya dunia tunayoona kama uso wake. Sisi na viumbehai vyote huishi juu ya ganda la dunia. Unene wake ni km 40 tu; chini ya bahari ni nyembamba zaidi. Ganda hili limevunjika katika vipande mbalimbali vinavyoitwa mabamba ya gandunia. Vipande hivi vinaelea juu ya mwamba moto rojorojo wa chini. Kati yao vinaweza kusuguana na kusababisha mishtuko tunayosikia kama mitetemeko ya ardhi.

Mlima Mzinga
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.

Wingu Kubwa la Magellan
Zamani makadirio ya umbali wake yalitofautiana sana. Tangu mwaka 2013 umbali wa kitovu chake uliweza kupimwa kwa hakika kubwa kuwa parsek 49,970 (49.97 kpc)[2] au miaka ya nuru 162,902.

Kilomita
Kilomita (pia: kilometa) ni kipimo cha urefu. Kinamaanisha urefu wa mita 1,000. Kifupi chake ni km.

Mpira wa kikapu
Mpira unaotumiwa kimataifa ni mpira wa ngozi au mata sintetiki wenye kipenyo cha milimita 749 hadi 780 na uzito wa gramu 567 hadi 650.

Shira (nyota)
Shira - Sirius ina mwangaza unaoonekana wa -1.46 mag na mwangaza halisi ni 1.43. . Ni nyota ya karibu na umbali wake na Dunia ni miaka ya nuru 8.60 .

Paralaksi
Kwa kupima umbali wa nyota nusukipenyo cha obiti ya Dunia ni mstari wa msingi. Paralaksi ni pembe kati ya mstari wa nusukipenyo hii na nyota inayotazamwa. Kama paralaksi hii inalingana na sekunde moja ya tao yaani sehemu ya 1/3600 ya nyuzi moja basi umbali wake ni kilomita bilioni 31 au miaka ya nuru 3.26. Umbali huu huitwa pia kama parsek moja na hiki ni kiwango kinachotumiwa mara nyingi na wanaastronomia kutaja umbali wa nyota za mbali.

Titan (Zohali)
Titan (Gir.: Τῑτάν)[1] ni mmoja ya miezi ya sayari Zohali (Saturnus). Kipenyo chake kwenye ikweta ni kilomita 5,150km[2][3][4] na inatembea kwenye mzingo mwenye umbali wa kilomita 1,221,865km kutoka Zohali. [2] Titan ilitambuliwa mwaka 1655 na mwanaastronomia Christiaan Huygens kwa kutumia noja ya darubini za kwanza iliyoboreshwa. Titan ni mwezi mkubwa wa Zohali na mwezi mkubwa wa pili katika mfumo wa jua letu. Hata ni kubwa kuliko sayari Utaridi. Pamoja na dunia yetu ni mahali pa pekee penye angahewa nzito ya gesi. Lakini haifai kwa binadamu kwa sababu ni baridi sana na gesi zake ni nitrojeni pamoja na hidrokaboni kama methani. Pamoja na dunia yeti ni pia mahali pa pekee katika mfumo wa jua letu penye maziwa na mito lakini hii si ya maji bali na methani kiowevu.[5][6]

Orodha ya milima mirefu duniani
Kwa kutumia kitovu cha Dunia kama marejeo, yaani umbali kati ya nukta ya kitovu cha Dunia na kilele cha mlima, matokeo ni tofauti. Hapo mlima Chimborazo nchini Ekwador inafikia umbali wa kilomita 6,384.557 ikizidi Everest yenye km 6,382.414 kwa kilomita mbili.

Ofisi ya Kimataifa ya Vipimo
Ofisi inatunza kilogramu asilia ambayo ni mfano kwa mizani yote duniani. Inatunza pia mita asilia ingawa siku hizi elezo la mita haifuati teni gimba hili la metali bali fizikia.

Bahari ya Hindi
Kwa hiyo eneo lote la uso wa bahari hii ni kilomita za mraba 70,560,000 km²; kina cha wastani ni mita 3,741 ilhali kina kikubwa kinafikia mita 7,906. Mjao wake ni kilomita za ujazo 264,000,000 km³ inayolingana na asilimia 19.8% ya mjao wa bahari zote duniani.

Bara la Antaktiki
Eneo lake ni zaidi ya kilomita za mraba milioni 14, hivyo ni bara la tano duniani kwa ukubwa.

Mirihi
Mirihi inazunguka jua kwa umbali wa kilomita milioni 206.62 hadi 249,23, ikitumia karibu miaka miwili ya kidunia (mwaka 1 siku 321 na saa 18) kwa obiti (njia mzingo) yake. Mzingo wa kuzunguka jua imeinama 1.85° kutoka ekliptiki. Obiti yake imekaribia umbo la duara ikiwa afeli yake ina umbali wa vizio astronomia 1.666 na periheli ina umbali wa vizio astronomia 1.3814.

Kizio astronomia
Urefu wake ni mita 149,597,870,691 au kwa kifupi takriban kilomita milioni 150. Umbali huu ni sawa na wastani wa umbali kutoka kitovu cha Dunia hadi kitovu cha Jua.

Suheli
Miaka mingi ilikuwa vigumu kukadiria umbali wa Suheli na tabia nyingine. Tangu kupatikana kwa vipimo vya darubini ya angani Hipparcos umbali wake ulipimwa kuwa miaka ya nuru 309-310 kutoka Jua letu. Ni kubwa kuliko Jua letu, kipenyo chake ni mara 70 cha Jua na kama ingekuwepo katika mfumo wa Jua letu ingefikia karibu hadi obiti ya sayari Utaridi. Mwangaza halisi ni mara 13,000 kushinda Jua.

Pikomita
Kipimo hiki hutumiwa kwa kutaja vipimo katika fizikia ya atomi na chembe zake, kemia na elimu ya sauti. Kipenyo cha atomi ni kati ya pikomita 62 hadi 520.

Antara
Antara iko kwa umbali na Dunia wa miaka ya nuru 550 – 600. Masi yake ni takriban M☉ 15 na nusukipenyo chake R☉ 680 (vizio vya kulinganisha na Jua letu) . ).

Milima ya Meri
Kilele kina urefu wa mita 1,865 juu ya usawa wa bahari.

Milima ya Rwabigaga
Kilele kina urefu wa mita 1,679 juu ya usawa wa bahari.

Ukanda wa asteroidi
Masi ya ukanda wote huhesabiwa kuwa takriban asilimia 5 ya masi ya mwezi wa dunia yetu. Zaidi ya nusu ya masi hii ya asteroidi za ukanda ni magimba 4 makubwa ambayo ni sayari kibete Ceres na asteroidi kubwa za 4 Vesta, 2 Pallas na 10 Hygiea. Zote 4 huwa na kipenyo kinachozidi kilomita 400. Yote mengine ni madogo zaidi hadi kuwa punje za vumbi tu. Lakini densiti ya masi ya ukanda si kubwa na vyombo vya angani kadhaa vimeshapita ukanda bila kugongana na vipande vyake.

Bara la Antaktiki
Umbali kutoka pwani hadi pwani uko baina ya kilomita 4,500 na 5,600.[3] Pwani ina urefu wa kilomita 17,968.

Milima ya Lelatema
Kilele kina urefu wa mita 1,625 juu ya usawa wa bahari.

Daman na Diu
Eneo lote ni la kilometa mraba 102.

Ncha ya kusini
Ncha ya kusini ya kijiografia iko katikati ya bara la Antaktiki. Ni mahali ambako mhimili wa kuzunguka kwa dunia unagusa uso wa dunia. Mahali hapa papo kwa anwani ya kijiografia ya 90°S na 0°W takriban 2,800 m juu ya UB. Uso wa dunia umefunikwa hapa na ganda nene la barafu lenya upana wa mita 2,700 kwa hiyo uso wa dunia mwenyewe uko kidogo tu juu ya UB.
Mazingira ya ncha ni baridi sana. Antaktika yote hakuna wakazi wa kudumu bali wanasayansi wa mataifa mbalimbali katika vituo vya utafiti. Papo hapo nchani kuna kituo cha Kimarekani kinachoitwa "Amundsen-Scott South Pole Station" penye wanasayansi pamoja na wataalamu 100 - 200. Idadi inategeea na majira, ni wengi wakati wa mchana na wachache wakati wa usiku.

Kimondo
Hatari ni kubwa kweli pale ambako magimba makubwa zaidi yaani asteroidi yanagonga dunia. Pigo la asteroidi linaachisha nishati sawa na mabomu ya nyuklia na mgongano na asteroidi kubwa chenye kipenyo cha km 180 unaaminiwa kulisababisha vifo vya viumbehai wengi duniani miaka milioni 65 iliyopita. Soma zaidi hapa Hatari kutokana na violwa vya kukaribia dunia.

Milima ya Kidero
Kilele kina urefu wa mita 1,422 juu ya usawa wa bahari.

Tetemeko la ardhi
Ili kufahamu sababu hiyo ya matetemeko ya ardhi, inabidi kufahamu mambo yanayoendelea chini ya ardhi.  Kwanza ni lazima kufikiria muundo wa dunia.  Dunia ina umbo la tufe kubwa.  Umbali uliopo baina ya pande mbili tofauti kinyume za dunia ni kilomita elfu kumi na tatu. Katika sehemu ya nje ya dunia, ardhi ni thabiti (ngumu).  Kwa nje dunia ina gamba la mwamba ngumu. Gamba hilo lina unene ya baina kilomita kumi na kilomita hamsini.

M/s
Kitu chenye kasi ya 1 m/s kinatembea mita moja katika muda wa sekunde moja. Kipimo hiki ni sehemu ya vipimo sanifu vya kimataifa (SI) kwa kasi. Katika maisha ya kila siku hakitumiki sana kwa sababu watu hawataki kujua mwendo wao kwa kila sekunde. Badala yake kipimo cha kilomita kwa saa kimekuwa kawaida zaidi. Lakini msingi wake ni m/s.

Bara
Eneo la dunia yote kwa jumla ni [510,066,000 kilomita mraba], ikiwa nchi kavu imechukuwa eneo la [148,647,000 kilomita mraba] na maji yamechukuwa eneo la [361,419,000 kilomita mraba]. Eneo la maji kulingana na eneo la nchi kavu ni asilimia 70.9, na nchi kavu [148,647,000 kilomita mraba] ni asilimia 29.1. Maji ya bahari yamechukuwa eneo la [335,258,000 kilomita mraba]ambalo ni asilimia 97, na maji yaliyobakia matamu ni asilimia 3 tu.

Milima ya Elgeri
Kilele kina urefu wa mita 1,433 juu ya usawa wa bahari.

Sayari kibete
Tofauti nyingine muhimu ni no. 4: kuna magimba makubwa kushinda Pluto yanayolingana na masharti ya 1-3 lakini huzunguka sayari za Mshtarii na Zohali kama miezi yake. Kwa mfano Ceres, mwezi wa Zohali, ina kipenyo cha km 5,150. Io ina kipenyo cha km 5,200 (karibu sawa na Utaridi) lakini ni mwezi wa Mshtarii, haifai kuitwa sayari wala sayari kibete.

Sayari ya Tisa
Katika hesabu yao Sayari ya Tisa ingekuwa sayari jito ya gesi yenye masi takriban mara kumi kuliko dunia. Brown anawaza ya kwamba sayari itagunduliwa katika miaka mitano ijayo. [15] Kama ina masi hii na kama muundo wake unafanana na Uranus na Neptun, ni lazima sayari hii iwe na kipenyo mara 3.7 za dunia (km 46,600) na halijoto usoni ya K 47 (−226°C). [16]

Paralaksi
Paralaksi ya sayari kama Zuhura itakuwa ndogo zaidi kwa sababu sayari hii iko mbali zaidi kuliko Mwezi hivyo tofauti mbele za nyota za mandharinyuma ni kiasi tu ikitazamwa kutoka sehemu tofauti za Dunia. Mpito wa Zuhura mbele ya uso wa Jua ulileta nafasi ya kupima paralaksi linganifu na ukingo wa Jua na hivyo kuwa msingi kwa makadirio ya kwanza kwa ajili ya kujua kizio astronomia. Hapa kipenyo cha Dunia kinachojulikana kilikuwa ni kipimo cha mstari wa msingi.

Milima ya Nyakagando
Kilele kina urefu wa mita 1,386 juu ya usawa wa bahari.

Sayari ya Tisa
Mwaka 2004: kutambuliwa kwa asteroidi au sayari kibete inayoitwa Sedna inayotembea nje ya Ukanda wa Kuiper kwenye umbali wa vizio astronomia 76 - 936 kutoka jua. Umbo la obiti yake lilistaajabisha watazamaji. Walitafuta sababu za Sedna kuwa na njia hii nje ya Ukanda wa Kuiper; sababu zilizotajwa zilikuwa nyota nyingine iliyowahi kupita karibu na jua letu au sayari nyingine huko nje isiyojulikana bado. [1][2][3] Mwaka 2008: Hadi mwaka huo obiti nyingine za magimba ya ng'ambo ya Neptun zilitambuliwa zilizotembea nje ya obiti za kawaida. Mwanaastronomia wa Japani Tadashi Mukai na wenzake waliwaza kuwepo kwa sayari yenye ukubwa wa Dunia au Mirihi kwenye umbali wa vizio astronomia 100 hadi 200 .[4][5][6][7] Mwaka 2012: Rodney Gomez wa Brazil alichungulia obiti za magimba nje ya Neptun akaona kundi lenye obiti zisizo za kawaida; akaunda kielelezo cha hesabu iliyoonyesha ya kwamba kuwepo kwa sayari yenye masi kati ya Mirihi na Neptun ikitembea mbali sana na jua kunaeleza umbo la obiti zisizo za kawaida.[8][9] Wataalamu wengine walisema ya kwamba alishindwa kuonyesha uthibitisho wa kuwepo kwa sayari huko nje.[10] Mwaka 2014: Magimba mengine yanayofanana na Sedna na obiti yake yalitambuliwa. Ugunduzi huo uliongeza uwezekano wa kuwepo kwa sayari kubwa katika umbali ya nje.[11] 2014 tena: Uchunguzi wa obiti 12 za mbali nje ya Neptun, na hasa kulinganisha kwa afeli na periheli zake, uliofanywa na Trujillo na Sheppard ulileta tokeo ya kwamba usumbufu wa obiti zao hauwezi kuelezwa na nguvu za graviti zilizopo ndani ya mfumo wa jua jinsi unavyoonekana hadi sasa, sharti kuwe na kitu nje. [12][13]

Milima ya Mugongo
Kilele kina urefu wa mita 1,325 juu ya usawa wa bahari.

Ghuba ya Uajemi
Urefu wake ni takriban 1,000km na upana wake kati ya 200 hadi 300km. Kina hakizidi 100 m.

Neptun
Nusukipenyo chake ni kilomita 24,765 hivyo mara nne ya Dunia.

Nusukipenyo cha Jua
Kipenyo na nusukipenyo cha Jua hubadilika kidogo kufuatana na sehemu ya kukipima kwa sababu Jua si tufe kamili. Kwa sababu hiyo kuna ufafanuzi wa Umoja wa Kimataifa wa Astronomia wa kuhesabu nusukipenyo cha Jua kuwa na mita 6.957×10 au kilomita 695.700 .

Google Earth
Kipengele cha kupima kinaonyesha kwamba urefu wa ikweta ni karibu kilomita 40,030.24, inakosea kwa aslimia -0.112 ikilinganishwa na kipimo halisi cha kilomita 40,075.02 duniani; kwa mduara wa meridian, inaonyesha urefu wa juu wa kilomita 39,963.13, pia inakosea kwa asilimia -0.112 ikilinganishwa na thamani halisi ya kilomita 40,007.86.
Mnamo 16 Desemba 2007, sehemu kubwa ya Antaktika ilirekebishwa kufikia uangavu wa mita 15 kwa kutumia picha kutoka Landsat Image Mosaic ya Australia; (Picha za uangavu wa mita 1 za Antarctica ziliongezwa Juni 2007); hata hivyo, ncha ya barafu ya Arctic, haimo kabisa katika toleo la sasa la Google Earth, kama vile mawimbi ya bahari. Ncha ya kaskazini ya kijiografia hupatikana ikielea juu ya Bahari ya Arctic, mfumo wa kutengeza tofali unatoa vitu vilivyobuniwa /0} karibu na ncha huku tofali zikiwa ndogo zaidi na makosa ya kutokana na kupeleka kwenye mfumo wa juu kulimbikizwa.

Milima ya Ndaleta
Kilele kina urefu wa mita 1,595 juu ya usawa wa bahari.

Kilomita
Kilomita ni kipimo cha kawaida katika maisha ya kila siku cha kupimia umbali usio karibu. Umbali kati ya miji hupimwa kwa kilomita.

Milima ya Nsasi
Kilele kina urefu wa mita 1,930 juu ya usawa wa bahari.

Dunia
Umri wa dunia hukadiriwa kuwa miaka bilioni 4.5[1][2].

Mirihi
Ncha za kaskazini na kusini zina vilele vya barafu. Sehemu kubwa ya barafu hii ni daioksaidi ya kaboni iliyoganda, sehemu ndogo ni barafu ya maji. Kilele cha barafu cha kaskazini kina kipenyo cha km 1000 wakati wa majira ya joto; unene wa barafu hukadiriwa kuwa km 5. Kilele cha barafu cha kusini ni kidogo: kipenyo chake ni km 350 tu, unene wake takriban km 1.5.

Kiribati
Kiribati ina eneo pana sana; umbali kati ya kisiwa cha magharibi kabisa cha Banaba hadi kisiwa cha mashariki kabisa cha Millenium ni kilomita 4,835; umbali wa kaskazini-kusini ni km. 1,973.

Geji sanifu
Geji sanifu (kwa Kiingereza standard gauge [1]) ni geji (yaani kipimo cha umbali kati ya pau mbili za njia ya reli) inayotumika zaidi duniani. Takriban asilimia 55 za njia zote za reli duniani zinatumia geji hii yenye upana wa milimita 1,435.[2]

Kiolwa cha kukaribia dunia
Asteroidi na vimondo vingi vinaanguka juu ya maeneo pasipo na watu wengi kama baharini (bahari hufunika zaidi ya 2/3 ya uso wa dunia) au porini.
Lakini asteroidi kubwa ni hatari hata kwa bindamu na maisha yote duniani. Asteroidi kubwa inayojulikana kuwa njiani ya kukaribia dunia ni (29075) 1950 DA yenye kipenyo cha kilomita 1.1 ambayo itakaribia Dunia kiasi kisichojulikana bado kikamilifu kwenye mwaka 2280.

Dunia
Masafa baina yake na jua ni kilomita milioni 150 au kizio astronomia 1. Dunia huchukua siku 365.256 kulizunguka jua, na masaa 23.9345 kuuzunguka mhimili wake na upana wake ni kilomita 12,756.

Mlima
Mlima mrefu unaojulikana kabisa uko nje ya dunia kwenye sayari Mirihi: unaitwa Olympus Mons na kuwa na urefu wa kilomita 27.

Uwanja wa ndege
Nyanja za ndege nyingi ni ndogo zikiwa na barabara ya kutua na kuruka 1 pekee yenye urefu hadi 1 km. Kama zinahudumiwa na ndege ndogo pekee mara nyingi huwa na barabara ya nyasi tu.
Nyanja kubwa zinazohudumiwa na makampuni mbalimbali ya ndege huwa na barabara za lami au saruji zaidi ya moja zenye urefu wa 2 – 4 km. Kadri eropleni ni kubwa na nzito inahitaji barabara ndefu zaidi. Barabara ya ndege ndefu duniani iko China yenye kilomita 5.5. Kwenye nyanja za wastani barabara ileile hutumiwa kwa kutua na kuruka lakini kwenye nyanja zenye ndege nyingi sana barabara hizi zimetengwa.

Nusukipenyo cha Jua
Nusukipenyo cha Jua (ing. "") ni nusu ya kipenyo cha Jua letu na hivyo sawa na umbali wa kilomita 696.342 au mara 109 nusukipenyo cha Dunia.

Principe
Kisiwa kina urefu wa km 16 na upana wa km 6. Milima yake hufikia mita 927 juu ya UB na ni vilele cha safu za volkeno zilizokua kuanzia sakafu ya bahari hadi kufikia usoni pake. Volkeno hizi ni zimwe, si hai tena.

Milima ya Lubwe
Kilele kina urefu wa mita 1,017 juu ya usawa wa bahari.

Milima ya Omuchwekano
Kilele kina urefu wa mita 1,543 juu ya usawa wa bahari.

Milima ya Soui
Kilele kina urefu wa mita 1,438 juu ya usawa wa bahari.

Dunia
Umbo la dunia linafanana na tufe au mpira unaozunguka kwenye mhimili wake. "Mhimili wa dunia" ni mstari kati ya ncha zake.

Dunia
Sura ya dunia ni kilomita mraba 510,000,000, ikiwa nchi kavu imechukua eneo la kilomita mraba 149,430,000 na maji yamechukua eneo la kilomita mraba 360,570,000.

Ceres (sayari kibete)
Ina kipenyo cha kilomita 950 hivyo ni gimba kubwa kabisa ndani ya ukanda wa asteroidi. Sababu ya kuihamisha katika kundi la sayari kibete ni ya kwamba inaonyesha umbo la tufe kama sayari. Hii inasababishwa na Tungamo yake inayosababisha graviti yake kutosha kusawazisha umbo lake kuelekea tufe, tofauti na magimba madogo yanayoonekana kwa maumbo mbalimbali yasiyofuata muundo maalumu.

Muundo wa dunia
Muundo wa dunia unafanana na tufe kubwa yenye rediasi ya 6370 km kwa wastani. Tufe la dunia yetu imeundwa kwa tabaka mbalimbali. Sayansi ina njia kuzitofautisha kufuatana na tabia zao.

Mwakanuru
Msingi wa kipimo hiki ni kasi ya nuru. Nuru inatembea takriban kilomita 300,000 kwa sekunde. Idadi kamili ni mita 299,792,458 kwa sekunde moja. Mwezi wa dunia yetu una umbali na dunia yetu kama sekunde moja ya nuru au kilomita lakhi tatu na dunia.

Zuhura
Ukubwa wake na pia kemia yake zinafanana sana na dunia ikiwa kipenyo chake ni km 12,103.6 kwenye ikweta.

Milima ya Milungu
Kilele kina urefu wa mita 1,685 juu ya usawa wa bahari.

Milima ya Karambi
Kilele kina urefu wa mita 1,477 juu ya usawa wa bahari.

Milima ya Gologolo
Kilele kina urefu wa mita 1,252 juu ya usawa wa bahari.

Milima ya Munguru
Kilele kina urefu wa mita 1,267 juu ya usawa wa bahari.

Nanomita
Kipimo hiki hutumiwa kwa kutaja vipimo katika fizikia ya atomi na molekuli, pia katika biolojia kwa vipimo vya kiini cha seli na jenetikia. Kipenyo cha atomi ya heli ni takriban 0.1 nm; virusi nyingi vina kipenyo cha baina 20 nm na 300 nm.

Kilogramu
Kilogramu ilikuwa kati ya vipimo vipya vilivyoanzishwa baada ya mapinduzi ya kifaransa pamoja na kipimo cha mita. Kiasili kilielezwa kuwa sawa na lita moja ya maji kwenye halijoto ya sentigredi 4 (kamili 3,98 °C). Lakini elezo hili halikuridhika wataalamu wa kimataifa wa vipimo wakaendelea kutengeneza mfano wake wa metali ya platini-iridi.

Visiwa vya Karibi
Eneo lote linachukua kilometa mraba 2,754,000, lakini nchi kavu ni km2 239,681 tu.

Mirihi
Kipenyo cha Mirihi ni km 6.794 (takriban nusu kipenyo cha dunia); eneo la uso wake ni nusu ya eneo la uso wa dunia; masi yake ni sehemu ya kumi tu ya masi ya dunia.

Zuhura
Zuhura ina umbali wa kati ya kilomita milioni 107.5-108.9 kutoka jua. Umbali kutoka dunia yetu hutegemea na mahali pa dunia na Zuhura kwenye mizingo yao ya kuzunguka jua: uko kati ya kilomita milioni 38.3-260.9.

Orodha ya nchi za Afrika
Jina la nchi au eneo, benderaEneo (km²)Wakazi (mnamo Julai 2015)Wakazi kwa km²Mji Mkuu Algeria2,381,74039,903,000Algiers Misri (2)1,001,45088,523,000Cairo Libya1,759,5406,278,000Tripoli Moroko446,55033,680,000Rabat Sudan1,861,48430,894,00017Khartoum Tunisia163,61011,118,000TunisMaeneo ya Hispania na Ureno katika Afrika ya Kaskazini: Visiwa vya Kanari(Hispania) (3)7,4921,694,477226.2Las Palmas de Gran Canaria, Santa Cruz de Tenerife Ceuta (Hispania) (4)2071,5053,575.2— Visiwa vya Madeira (Ureno)(5)797245,000307.4Funchal Melilla (Hispania) (6)1266,4115,534.2

Troposfia
Troposfia ni sehemu ya chini ya anga ya Dunia. Inasheheni asilimia 75 ya wingi wa anga na 99% ya mvuke wake wa maji na erososi. Urefu wake ni karibu kilomita 15. Ni ndefu zaidi katika tropiki (kilomita 20) na fupi kwenye ncha (kilomita 7).

Milima ya Buliguru
Kilele kina urefu wa mita 1,609 juu ya usawa wa bahari.

Zuhura
Uso wa sayari umefanyiwa utafiti kwa msaada wa rada kutoka vipimaanga Magellan na Pioneer-Venus. Kutokana na matokeo yake ramani ya kwanza ilitokea. Sehemu kubwa ya sayari ni tambarare yenye vilima na mabonde yasiyo marefu. Kutokana na joto kubwa (mnamo 500°C) hakuna maji wala bahari. Kuna sehemu mbili ambako nyanda za juu zinapanda juu ya uwiano wa kawaida na hizi zilifananishwa na kontinenti za Dunia. Karibu na ikweta ya Zuhura iko sehemu inayoitwa "Aphrodite Terra" yenye ukubwa kama Amerika Kusini. Kwenye upande wa mashariki kuna safu za milima na mabonde makubwa pamoja na volkeno. Sehemu ya pili huitwa "Ishtar Terra" yenye ukubwa sawa na Australia kwenye Dunia. Hapa kuna milima ya Maxwell yenye urefu wa mita 10.800 juu ya uwiano wa wastani.

Milima ya Maweni
Kilele kina urefu wa mita 1,139 juu ya usawa wa bahari.

Milima ya Tupande
Kilele kina urefu wa mita 1,615 juu ya usawa wa bahari.

Longitudo
Digrii za longitudo hugawiwa katika umbali wa 60 dakika au minuti; dakika hugawiwa katika nukta au sekondi. Umbali huu hauna kipimo kamili cha urefu kwa sabau ya umbo la dunia. Kwenye ikweta umbali kati ya longitudo ni 111 km, katika ncha penyewe ni sifuri kwa sababu longitudo zote hukutana hapa.

Milima ya Kabwiko
Kilele kina urefu wa mita 1,499 juu ya usawa wa bahari.

Mpira wa miguu
Uwanja una umbo la mstatili. Hakuna kipimo kamili, ila kanuni zinasema urefu ni baina ya mita 90 na 120, upana baina ya mita 45 na 90. Kwa michezo ya kimataifa urefu uwe baina ya mita 100 - 110 na upana baina ya mita 64 na 75.

Milima ya Siga
Kilele kina urefu wa mita 1,464 juu ya usawa wa bahari.

Kituo cha Anga cha Kimataifa
Kituo cha Anga cha Kimataifa (kwa Kiingereza International Space Station, ISS) ni satelaiti inayozunguka Dunia katika anga la nje kwenye umbali wa takriban kilomita 400. ISS ilianzishwa kutokana na mapatano baina ya mamlaka za usafiri wa angani za NASA (Marekani), Roskosmos (Urusi), ESA (Umoja wa Ulaya), Japani na Kanada.

Milima ya Lindi
Kilele kina urefu wa mita 1,877 juu ya usawa wa bahari.

Instruction: Given a question, retrieve Wikipedia passages that answer the question.


Question: Haile Mariam Desalegne  alijiunga na siasa mwaka gani?

Haile Mariam Desalegne
Haile Mariam hakushiriki katika shughuli za mapinduzi yaliyopindua udikteta wa kikomunisti wa Mengistu mwaka 1991 maana wakati ule alikuwa masomoni huko Ufini. Lakini baada ya ya kujiunga na EPRDF aliteuliwa mwaka 2000 kuwa makamu wa rais la jimbo la Mataifa ya Kusini na tangu mwaka 2001 hadi 2006 pia raisi yake.

Ufaransa
Baada ya vita vikuu vya pili ambako nchi ilitekwa na Ujerumani kwa kiasi kikubwa, Ufaransa ulipata katiba mpya na kujiunga na NATO (1949) na mwanzo wa Umoja wa Ulaya (tangu 1951). Ilihesabiwa kati ya washindi wa vita na kupata kiti cha kudumu kwenye Baraza la Usalama la UM.

Masinde Muliro
Mwaka wa 1989, Muliro aliungana na Kenneth Matiba, Charles Rubia, Martin Shikuku, Phillip Gachoka na Oginga Odinga kuunda FORD (Forum for Restoration of Democracy), ni kundi shinikizo lililotaka kurejeshwa kwa siasa ya vyama vingi. Baada ya mapigano ya vurugu kati ya wafuasi wa FORD polisi na wafuasi wa serikali na polisi, serikali ya KANU lilikubali siasa ya vyama vingi mwaka wa 1991. FORD ikawa chama huku Muliro akiwa Makamu wa Mwenyekiti.

Victor Hipolito Martínez
Aliapishwa hapo 10 Desemba, jukumu lake Martinez kama Rais wa Seneti ya Argentina likawa muhimu sana kwa kuwa Justicialista walikuwa na Seneti 21 na UCR walikuwa na 18. Hata hivyo,alishindwa kuzuia kushindwa kwa Sheria ya Leba ya Alfonsin wa 1984 ama ile ya kusongezwa kwa jiji kuu hadi Viedna(masuala muhimu kwa Rais). Martínez alifanya ziara za udiplomasia mbalimbali za nje ya nchi akiwa Naibu wa Rais.Alipewa hadhi ya Mzalendo Mteule wa California na Gavana George Deukmejian katika mwaka wa 1985 na Mwanachama Mteule wa Muungano wa Inter American Bar Association katika mwaka wa 1986. Hatimaye, hata hivyo, mgogoro mkali wa pesa na maandamano ya ghafla yalimlazimisha Alfonsin kuharakishakwa miezi mitano uzinduzi wa rais mpya,Carlos Menem. Martinez alijiuzulu katika mwezi wa Juni (ilianza tangu 8 Julai Menem alipochukua uongozi).

Jennifer J. Kayombo
Alianza safari ya harakati akiwa bado yuko shule ya sekondari, kwa kujitolea katika tasisi isiyo ya kiserikali iitwayo Railegh Tanzania na Fema Klabu kama mwenye kiti waklabu hiyo nabadae alikuwa alikuwa mwanachama wa Fema National Youth Advisory Board (YAB). Katika harakati za uelezi wa mambo ya Afya ya uzazi na Haki amekuwa akisaidia katika majukumu ya Fema amesaidia katikakutengeza jarida la Fema la mwaka 2016.

Mario Das Neves
Das Neves alizaliwa katika Avellaneda, katika eneo la Gran Buenos Aires na kukulia katika Santa Fe lakini alihamia Chubut akiwa umri wa miaka 20 ili kujaribu kuwa mwanakandanda wa Huracán de Trelew bila mafankio. Alihusika sana katika kikundi cha vijana wa Kiperonisti na ilipofika mwaka wa 1987 alikuwa amepata jukumu muhimu katika utawala wa Trelew akiwa chini ya Nestor Perl.

Doris Mollel
Mwaka 2008 alihitimu kidato cha nne katika sekondari ya Umoja na baadaye kidato cha sita katika shule ya sekondari ya wasichana ya tabora na Mwaka, 2012 alijiunga na chuo kikuu cha Mwalimu Nyerere ambapo alikuwa akisomea shahada ya Siasa na Usimamizi wa Maendeleo ya Jamii.[4]

Desperate Housewives
Ilianza 30 Septemba 1997, na mada yake kuu ni kuhusu Katherine Mayfair na familia yake. Hata hivyo, Lynette anakabiliana na saratani; Gabrielle, aliyeolewa na Meya, anaanza mpango wa kando na mtalaka wake Carlos; Susan na Mike wanafurahia maisha yao kama maharusi. Mashoga wawili wanaguria Wisteria Lane - Lee na Bob. Upepo mkali unakuja na kuvunja nyumba zote kwenye barabara ya Wisteria Lane.

Kurt Georg Kiesinger
Mnamo mwaka wa 1946, alianza rasmi shughuli za kisiasa kwa kupitia chama cha CDU.
Kuanzia mwaka 1958 hadi 1966, alikuwa Rais Waziri wa Baden-Württemberg, kuanzia mwaka 1967 hadi 1971 alikuwa mwenyekiti wa chama cha CDU.

Eritrea
Vita vya Uhuru wa Eritrea vilitambakaa mwaka 1974 baada ya ufalme kupinduliwa na Umakisti kuingia na rundo la Jeshi lililoitwa Derg kuchukuwa mamlaka, na baadaye kuvamia Eritrea. Ukorofi wa serikali ya Mengistu Haile Mariam ilifanya mengi kuongeza waliotumaini uhuru wa Eritrea katika miaka ya 1980.

Mariah Carey
Carey alihitimu katika shule ya Harborfields High School iliyopo Greenlawn, New York. Akiwa shuleni, amekuwa akishindwa kuhudhuria darasani mara kadhaa kutokana na kuwa mwimbaji katika studio zinazotengeneza muziki wa demo. hii ikapelekea wanafunzi wenzake kumtungia jina la utani la Mirage [20] Carey aliganikiwa kufanya kazi katika kisiwa cha Long,mbapo Kufanya kazi katika kisiwa cha Long, kulimpa Carey nafasi za kufanya kazi na wanamuziki maarufu kama vile Gavin Christopher na Ben Margulies, ambao akiwa nao aliweza kushiriki katika kuandika nyimbo mbalimbali. Baadae alirejea tena katika jiji la New York, ambapo Carey aliweza kufanya kazi na kulipa kodi ya nyumba ikiwa ni pamoja kufanya kazi katika duka la urembo.[21] Hatimaye aliweza kuimba kama mwimbaji wa nyuma katika single ya Puerto Rico ulioimbwa na Brenda K. Starr.

Adolf Hitler
Aliteuliwa kuwa katibu mwenezi wa DAP na chama kilianza kupokea zawadi kutoka matajiri waliomwona Hiler kama mhubiri mwenye kipaji kikubwa aliyepinga usoshalisti na ukomunisti. Mwezi Februari DAP ilibadilisha jina lake kuwa "Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei" (Chama cha Kizalendo - Kisoshialisti cha Wafanyakazi Wajerumani) kifupi NSDAP.

Mwele Ntuli Malecela
Baada ya kuhitimu shahada ya kwanza katika masuala ya wanyama katika chuo kikuu cha Dar es Salaam alijiunga na taasisi ya tafiti za kiafya (NIMRI) mnamo mwaka 1987. Katika kipindi hicho Mwele alifafanya tafiti za ugonjwa wa homa ya matende katika kituo cha Amani.
Baadavya hapo aliendelea na elimu ya juu katika chuo kiitwacho London School of Hygiene and Tropical Medicine ambako alitunukiwa shahada yake ya pili mwaka 1990 na shahada ya uzamivu mwaka 1995.
Aliendelea na tafiti zake katika taasisi ya NIMRI mpaka kufikia mwaka 1998 ambapo alipewa cheo cha mkurugenzi wa tafiti. Mwaka 2000 Mwele alikua kiongozi wa program ya homa ya matende, ambayo imekua ikifanya kazi katika wilaya takribani 53.
Malecela alijiunga na chama cha Mapinduzi, CCM mnamo mwaka 1981 alipokua Kilakala. Kwa wakati huo alihitajika kupata mafunzo maalumu kwanza kabla ya kujiunga na chama cha mapinduzi. Dokta Malecela alifanya mafunzo hayo mwezi Aprili 1981 na baada ya hapo amekua mwanachama wa kudumu hadi kufikia sasa.

Emmanuel Macron
Mwaka 2016 Macron aliunda chama kipya cha La République En Marche na baada ya kukusolewa kwa hatua hii na rais Hollande alijiuzulu katika serikali akatangaza kuwa atagombea urais katika uchaguzi wa 2017[1] [2].

Hillary Rodham Clinton
Mnamo mwaka wa 1969, Rodham alielekea Chuo cha Sheria, kilichokuwa kinamilikiwa na Yale. Baada ya hapo akapata digrii yake ya ualimu wa sheria katika Chuo Kikuu cha Yale mnamo mwaka wa 1973. Kisha akawa anafanya kazi ya kujitolea katika Kutuo cha Kufundishia Watoto cha Yale, kilichokuwa kinajulikana kwa jina la Yale Child Study Center.

Historia ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Mwaka 1958 vyama vya kisiasa vilikubaliwa. Harakati mbili muhimu kati ya hivi zilikuwa Abako (Alliance de Bakongo) chini ya Joseph Kasavubu na MNC (Mouvement National Congolais) chini ya Patrice Lumumba.

Patrice Lumumba
Patrice Lumumba alizaliwa na François Tolenga Otetshima, na Julienne Wamato Lomendja, ambao walikuwa wafugaji katika kijiji cha Katakokombe katika mkoa wa Mkoa wa Kasai katka jimbo la Kanyalwaunga.[1] alikuwa mwanachama wa Kikundi cha nidhamu jina halisi la Patrice Lumumba lilikuwa Élias Okit'Asombo. Jina hili likiwa na maana "heir of the cursed"ambalo lilitokana na neno la Tetela ambayo ni miongoni mwa makabila ya congo okitá/okitɔ́ ('Mrithi')[2] na asombó ('cursed or bewitched people who will die quickly').[3] Alikuwa na kaka za watatu ambao ni (Charles Lokolonga, Émile Kalema, and Louis Onema Pene Lumumba) na ndugu yao wa karibu (Tolenga Jean).[1]Alilelewa katika makuzi ya familia ya Kikatoliki, alisoma katika shule ya msingi ya Shule ya kiprotestanti , Shule ambayo ilikuwa inamilikiwa na wamisionari wa Kanisa Katoliki, na baadaye alipata mafunzo katika chuo kimoja cha serikali , alijishindia kozi mbalimbali na kisha kuajiriwa, alipata kazi katika mji wa Léopoldville ambao kwa sasa unajulikana kwa jina la Kinshasa) na baadaye katika mji wa Stanleyville ambao nao kwa sasa unajulikana kwa jina la Kisangani ambapo alifanya kazi kama karani wa posta na pia alikuwa akifanya kazi ya uuzaji wa bia kwa wasafiri. Mnamo mwaka 1951 alimuoa Pauline Opangu . Mwaka 1955 Lumumba alipanda cheo na kuwa Cercles wa mji wa Stanleyville na baadaye alijiunga na chama cha Liberal Party of Belgium, ambapo alifanya kazi ya uhariri na usambazaji wa kijarida cha chama cha Chama cha Kiliberali cha Ubeljiji. Na baadaye alifanya ziara ya mafunzo ya wiki tatu nchini Ubeljiji,mwaka 1956 alikamatwa na kushitakiwa kosa la ubadhilifu na kuhukumiwa kifungo cha mwaka mmoja jela kwa kifungo cha nje na kisha baadaye wakili wa kibelgiji kuthibitisha kwamba Lumumba amesharejesha zile fedha aliachiliwa huru mnamo mapema mwaka 1956. Na baada ya kuachiliwa kwake alisaidiwa na kuanzisha chama chama w:Mouvement national congolais (MNC) mnamo. Mwaka 1958, alichaguliwa kuwa Rais wa chama hicho. Mnamo mwaka 1958 mwezi wa Desemba Lumumba na wenzake walikiwakilisha chama chao katika mkutano wa w:All-African Peoples' ConferenceBaraza la watu wote wa Africa mjini Accra, Ghana, katika mkutano huo wa Desemba wa Pan-African uliokuwa chini ya Rais wa Ghana hayati Kwame Nkrumah , Ndg Lumumba ambaye alionekana kuongea lugha nyingi zikiwemo za Tetela, French, Lingala, kiswahili, na Tshiluba alijitambulisha ziai dhidi ya imani yake kwa bara la afrika .[1]

Hali ya hatari
Hali ya hatari katika nchi ya Uhabeshi ilitangazwa Oktoba mwaka 2016 na aliyekuwa waziri mkuu, Hailemariam Desalegn, baada ya Waoromo kuandamana. Sheria ya hali ya hatari iliwataka wanadiplomasia kutosafiri zaidi ya km 40 kutoka Addis Ababa, na kutokuwa na mawasiliano na vikundi vilivyosemwa kuwa magaidi. Pia, sheria hiyo ilipiga marufuku mikutano ya hadhara na kuwapa majeshi ya usalama nguvu za kuwatia ndani waliokiuka sheria hiyo bila idhini ya mahakama. Ilikatizwa Agosti mwaka 2017.

Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Mwaka 1958 vyama vya kisiasa vilikubaliwa. Harakati mbili muhimu kati ya hivi zilikuwa Abako (Alliance de Bakongo) chini ya Joseph Kasavubu na MNC (Mouvement National Congolais) chini ya Patrice Lumumba.

Catherine Ruge
Alisoma Shule ya Sekondari Msalato mkoani Dodoma kuanzia mwaka 2001 hadi 2003. Baadaye alisoma Jangwani kuanzia Juni 2001 hadi Mei 2003 na kuhitimu elimu ya juu ya sekondari. Alijiunga na Chuo Kikuu cha Dar es Salaam (UDSM) mwaka 2004 hadi 2007 akisomea Shahada ya Biashara na Uhasibu. Mwaka 2011 – 2015 alisoma Shahada ya Uzamili katika Usimamizi wa Biashara katika chuo cha ESAMI (Eastern and Southern Africa Management Institute). Kwa sasa anachukua masomo ya udaktari (PHD) Chuo Kikuu cha Dar es Salaam kwenye masuala ya jinsia katika fani ya uhasibu.

Njenga Karume
Karume alisita kujiunga na kikosi kilichokuwa kinaongoza cha upinzani Forum for the Restauration of Democracy (FORD), kwani alikuwa amekiona chama hiki kikivunjika. Badala yake, alianzisha chama cha Democratic Party (DP) pamoja na Mwai Kibaki na John Keen mnamo 31 Desemba 1991. Katika uchaguzi mkuu wa mwaka wa 1992 Karume alisimama kwa tiketi ya DP, lakini alipoteza kiti chake kwa Kamau Icharia wa FORD-Asili, ambaye mgombea wake wa urais Kenneth Matiba alikuwa na umaarufu mkuu katika eneo bunge lake.

Haile Mariam Desalegne
Haile Mariam alizaliwa mwaka 1965 katika wilaya ya Boloso Sore kwenye kanda la Wolayita lililopo katika kusini ya Ethiopia. Familia yake ni sehemu ya kundi la Wawolayta na wakristo; tofauti na asilimia kubwa ya Wawolayta Haile Mariam anafuata aina ya ukristo wa kipentekoste katika kanisa la Hawariyat (Kanisa la kimitume la Ethiopia)[1]

Angela Merkel
1990 chama chake kiliamua kujiunganisha na chama cha magharibi CDU (Chama cha Kikristo cha Kidemokrasia cha Ujerumani) kilichokuwa chama cha chansela Helmut Kohl aliyeendelea kumwangalia na kumsadia katika siasa maana wanasiasa wa magharibi walitafuta wananchi wa mashariki ambao hawakuwa wanachama wa chama cha kikomunisti jinsi walivyokuwa karibu wote wenye madaraka kabla ya kuporomoka kwa utawala wake katika mwaka 1989. Mwisho wa 1990 Merkel aligombea kwenye uchaguzi wa bunge kwa niaba ya CDU katika jimbo la Mecklenburg-Pomerini Magharibi akachaguliwa. Baada ya uchaguzi chanselor Kohl alimpa wizara ndogo kwa wanawake na vijana. Mwaka uleule alichaguliwa kuwa makamu wa mwenyekiti wa chama cha CDU kama mwakilishi mmojawapo wa mashariki ya Ujerumani. 1994 alichaguliwa tena kuwa mbunga akapewa wizara ya Ujenzi na Mipango ya Miji.

Adolf Hitler
Mwaka 1921 hatimaye aliweza kushinda viongozi wa awali katika chama na kuwa kiongozi mkuu wa NSDAP ambao hadi wakati ule bado ilikuwa moja ya vyama vingi vidogo vilivyotangaza siasa ya kizalendo dhidi ya ukomunisti na pia dhidi ya demokrasia.

Joseph Mbilinyi
Joseph Osmund Mbilinyi (amezaliwa 1 Mei 1972) ni rapa, mwanaharakati wa haki za binadamu na mwanasiasa kutoka nchini Tanzania. Anajulikana sana kwa jina lake la kisanii kama Mr. II na Sugu au 2-proud. Huyu ni miongoni mwa waanzilishi wa mwanzo kabisa wa hip hop ya Tanzania. Kwanza akiwa na Da Young Mob, ambao alishirikiana nao katika kinyang'anyiro cha Yo Rap Bonanza iliyokuwa inaandaliwa na akina Kim the Boyz na Ibony Moalim katika miaka ya 1990 kabla ya kwenda kuwa rapa wa kujitegemea na kutoka albamu ya kwanz iliyokwenda kwa jina la Ni Mimi mnamo mwaka wa 1995. Vivile Sugu ni mwanasiasa wa Chama cha kisiasa cha Chama cha Demokrasia na Maendeleo (CHADEMA). Amechaguliwa kuwa mbunge wa  Mbeya Mjini kwa miaka 2015 – 2020.

Maria Magdalena Postel
Mwaka 1774 huko Barfleur Julie Postel alifungua shule ya wasichana ambayo wakati wa mapinduzi ya Ufaransa ilitumika kwa shughuli za kidini za siri za Wakatoliki waliokataa masharti ya serikali yaliyo.

David Mathayo David
Mwanzo wa siasa
Siasa alizianza rasmi mwaka 1995 alitumia TV yake kwenda kuonyesha vijijini madhara ya vyama vingi, alitumia mapigano ya Rwanda na Burundi kama kutishia wananchi wasikubali upinzani na kipindi kile wananchi walikuwa wepesi kuelewa kumbuka TV hazikuwa nyingi Tanzania kipindi kile. Alijijengea umaarufu sana ndani ya chama mkoani Morogoro na kitaifa. Aligombea ujumbe wa NEC mkoa wa Morogoro kundi la vijana alishinda. Mathayo alimaliza SUA 1997 na kupata kazi ya kufundisha chuo kimoja huko Serowe Botswana. Kwa kuwa mjumbe wa NEC alikuwa karibu na akina Lowasa, JK na vingunge wengine aliweza kuwa anaonana na akina Makamba na akawa ni mwanamtandao. Wakati huo Matayo alikuwa akirudi Tanzania kufanya shughuli zake za kisiasa wakati bado ni mwajiriwa wa serikali ya Botswana. Kwa mfano wakati mmoja alirudi Tanzania na kuwahamasisha wanafunzi wa SUA (kama 200 hivi) na kuwapeleka Dodoma kupokea kadi za CCM chini ya mwenyekiti wa CCM Mkapa. Wanafunzi walahidiwa wangepatiwa ajira kwa kufanya hivyo. Hii ilimjenga sana Matayo ambaye aliisha kuwa maarufu kwenye ofisi za chama Dodoma, kama mjumbe wa NEC na mkutano mkuu. Mwaka 2000 aligombea Ubunge Same Magharibi na kushinda na kuteuliwa kuwa waziri mdogo. Wakti huu aliisha tamka kwamba amesomea Afrika Kusini digrii ya falsafa (PhD). Prof Msolla wakati aliyekuwa waziri wa elimu ya juu na sayansi ambaye aliwahi kufundisha SUA alimjua sana Matayo na alimwita Matayo na kumuuliza kuwa PhD alifanya lini na wapi na pia aletee PhD thesis yake. Prof Msolla alisema "Matayo aliogopa sana na alikili mbele yangu, kuwa Prof mimi nimetumia hii title kisiasa zaidi, sina MSc wala PhD”.

Beyoncé Knowles
Knowles pia alipata sifa za kushiriki katika utayarishaji wa nyingi za rekodi ambazo amehusika, hasa wakati wa juhudi zake pekee. Hata hivyo, yeye huwa habuni mapigo ya mdundo, lakini kwa kawaida yeye huandika nyimbo na kutoa mawazo mapya wakati wa utayarishaji, na kuyapitisha kwa watayarishaji.[94] Knowles alitambuliwa kama mtunzi wa nyimbo wakati wa uimbaji wa kikundi cha Destiny's Child katika miaka ya 1990 na nyakati za mapema hadi kati ya-2000. Yeye alishinda tuzo ya Mtunzi wa Mwaka 2001 katika mashindano ya Tuzo za Muziki wa Pop wa Chama cha Watunzi Waamerika, Waandishi, na Wachapishaji(American Society of Composers, Authors, na Publishers Pop Music Awards),[17] na kuwa mwanamke kwanza wa Marekani mwenye asili ya Kiafrika na mwanamke wa pili kutambuliwa kwa kutunga nyimbo.[4][93] Knowles alipokea tuzo tatu katika mwaka mmoja, za uandishi wa nyimbo kutokana na kushiriki katika kuandika nyimbo za "Irreplaceable", "Grillz" ( sampuli ya wimbo wa "Soldier" ) na "Check on It", hivyo kuwa mwanamke pekee kufika hapo tangu Carole King katika mwaka wa 1971 na Mariah Carey mwaka 1991. Katika suala la tuzo, yeye ameshikana na Diane Warren katika nafasi ya tatu kwa kuwa na nyimbo tisa zilizowahi kuwa namba moja.[95]

Errol Barnett
Kazi ya Barnett ya uandishi ilianza mwaka 2001 alipokuwa na umri wa miaka 18 na yeye alikuwa mwanahabari mdogo zaidi wa Channel One News. Katika miaka yake mitano aliyofanyia Channel One, Barnett alitangaza taarifa mbalimbali kama "Democratic National Convention" ya 2004; mashambulizi ya 11 Septemba 2001; dhoruba za Ivan na Lily; uzinduzi wa pili wa Rais Bush; ; na [[moto mkali uliyotokea mjini California.]] Barnett pia alitoa taarifa kuhusu matumizi ya dawa ya kulevya ya heroin katika vitongoji vya Marekani.

Linah Kilimo
Katika uchaguzi mkuu wa mwaka wa 2002 alichaguliwa kuwakilisha eneo bunge la Marakwet Mashariki kwa tiketi ya NARC. Wapinzani wake wa kisiasa walikuwa wamepinga kukimbilia kwake kwa kiti cha ubunge kwani msingi wao ulikuwa kwamba Linah hakuwa amepashwa tohara na hivyo basi hakuwa katika hali mwafaka ya kukimbilia ofisi ya umma.
Hata hivyo amefanya kazi kwa ufanisi pamoja na mashirika ya Kiserikali na yasiyo ya Kiserikali (NGO) huku lengo lao kuu likiwa kutokomeza ukeketaji. Pia amefanya kazi kwa ufanisi katika kuleta amani ya kudumu kati ya jamii ya Wapokot na jamii ya Wamarakwet. Jamii ya Wamarakwet na hasa wale wanaotoka katika eneo bunge ya Marakwet Mashariki walikuwa wamevamiwa na kuteswa vibaya sana na mashujaa wa Kipokot ambao walikuwa wezi wa kimabavu na ambao Serikali ya KANU ilikuwa imeshindwa kuwasimamisha licha ya kuwepo kwa Jeshi, Polisi na kijeshi cha polisi katika eneo hilo. Amani hii ilipatikana tu baada ya Serikali ya NARC kuchaguliwa mnamo Desemba mwaka wa 2002. Kama matokeo jamii hizi mbili sasa zinaishi kwa amani na utulivu.
Lina Kilimo pia amefanikiwa katika kuendeleza eneo bunge la Marakwet Mashariki, kwa kutoa ufadhili kwa shule za mitaa kwa njia ya vitabu, walimu zaidi, mipango ya chakula na hata nguo. Jebii amefanya kazi pamoja na Serikali kuboresha barabara ya kuingia katika eneo bunge hilo kupitia ujenzi wa barabara ya hali ya hewa zote ("all-weather road" kwa lugha ya kimombo) huku nia na lengo kuu likiwa kuweka lami katika barabara hiyo kwa muda usiyokuwa mrefu.
Kilimo Linah ameolewa kwa mhandisi anayehudumu katika Serikali na walijaliwa kuwa na wana watano.

Eduardo Duhalde
Duhalde alifuatiwa na Néstor Kirchner mnamo 25 Mei 2003. Usaidizi wa kisiasa wa Duhalde kwake Kirchner dhidi ya Carlos Menem ulionekana kama mpango wa Duhalde kuendelea kuongoza kinyumanyuma. Baada ya muda mdogo, hata hivyo, Kirchner aliendelea kuachana na Duhalde. Mke wa Duhalde,Hilda Chiche Duhalde,aliendesha kampeni kali ya Seneti ya kuwakilisha Buenos Aires dhidi ya mke wa Kirchner, Cristina Kirchner, katika uchaguzi wa bunge wa 23 Oktoba 2003. González alishindwa kwa kura nyingi,kulingana na uchambuzi na wanasiasa huu ndio uliokuwa mwisho wa utawala wa Duhalde katika jimbo hilo.

Japhet Ngailonga Hasunga
Japhet Ngailonga Hasunga alianza harakati za kisiasa mnamo mwaka aipojunga na chma cha NCCR–Mageuzi na kuajiliwa kama mtendaji wa shughuli za chama, wakati huo chama kilikuwa katika hatua za kujiimalisha na hivyo kubahatika kuwa miongoni mwa wanachama waanzilishi wa NCCR–Mageuzi, hiyo ikiwa ni mwaka 1992 hapo bado chamaa kilikuwa hakijasajiliwa na hakika unapotaja mafanikio ya NCCR–Mageuzi ni lazima pia uzungumzie utumishi wa Japhet Ngailonga Hasunga kama mwanamageuzi harisi. Katika kipindi hicho yeye alikuwa ni Afisa Utawala wa chama, mwaka huohuo (1992) akawa miongoni mwa wanachama waanzilishi. Kwa hiyo wakati NCCR–Mageuzi ikipata usaji wake Tarehe 21 March 1993 yeye alikuwa ni mtu muhimu katka ukuzi wa chama. Mwaka 1994 alichaguliwa kuwa mjumbe wa Baraza Kuu, Mwaka 1995 alichaguwa kuwa Naibu Mkurugenzi idara ya sera na nyaraka, pia katika mwaka huohuo wa 1995 alibahatika kuwa Kaimu Naibu Katibu wa Cham. kiu yake yakuwa katika Chama kikubwa cha siasa ilitimia mwaka 2001 alipojiunga na Chama cha Mapinduzi ambacho ni chama tawala na utaona mara baada ya kujiunga na CCM aliendelea na harakati zake za kujiongezea elimu. Na viongozi wa chama katika kumuona kwamba anatosha kuwa miongoni mwa wawakilishi wa wananchi kupitia Chama cha Mapinduzi akapewa dhamana ya kupeperusha bendera ya Chama katika uchaguzi mkuu wa 2015 kwa nafasi ya ubunge akiwakilisha Jimbo la Uchaguzi a Vwawa katika Wilaya ya Mbozi, Mkoa wa Mbeya kwa wakati huo, sasa hivi Wilaya ya Mbozi ipo katika Mkoa wa Songwe katika mgawanyo wa kawaida wa maeneo ya kiutawala. Hasunga katika uchaguzi huo aliibuka kidedea kwa kumshinda mpinzani wake kwa zaidi ya kura 36,705 dhidi ya kura 35,400 za mpinzani wake kwa hiyo ilikuwa ni tofauti ya kura 1305 hii ni kwa mujibu wa mkurugenzi wa uchaguzi jimbo la Mbozi.Japhet Ngailonga Hasunga anabainisha kwamba wananchi kwa sasa wamebaini kwamba kumbe hawakufanya makosa kwa kumpa kura kwani mnamo tarehe 9 october 2017 Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania alimwamini na kumpa dhamana ya kuwa Naibu Waziri katika Wizara ya Maliasili na Utalii ambayo anaitumikia hadi leo. Lakini jingine ambalo limpa nafasi ya kurudi kwa wananchi ni namna ambavyo serikali ya awamu ya tano inatekeleza ahadi ilizotoa kwa wananchi wakati wakijinadi kuomba kura mwaka 2015 na kwamba wananchi leo hii wanazungumza lugha moja ya kuiletea maendelo nchi yao. Aidha jambo linguine linalo wafurahisha wananchi wa Tanzania wakiwemo wa jimbo la Vwawa ni mapambano dhidi ya rushwa, ubadhilifu wa mali za umma, mapambano ya ufisadi na uinzi wa mali asili za Tanzania ni kigezo tosha wananchi wa jimbo la Vwawa kuendelea kuipa dhamana CCM ili kuharakisha maendeleo yao.Mwaka 2015 aliteuliwa na bunge kuwa mjumbe kwenye kamati ya hesabu za umma. Lakini pia ni mjumbe wa kamati ya siasa ya Wilaya kwa nafasi yake ya uwakilishi wa jimbo lake hadi sasa.

John Njoroge Michuki
1983 alijiunga na siasa akiwa mbunge wa KANU kwa Kangema na kupewa vyeo mbalimbali serikalini.

Haile Mariam Desalegne
Baada ya kumaliza shule ya sekondari alihamia Addis Ababa aliposoma uhandisi hadi digrii ya kwanza. Alirudi katika kusini ya nchi akafanya kazi kwenye taasisi ya teknolojia ya maji huko Arba Minch. 1990 alitumwa kwa masomo ya juu kwenda Tampere, Ufini aliposoma hadi digrii ya pili akarudi kama master in sanitation engineering. Akaendelea kufanya kazi ya taasisi ya teknolojia ya maji hadi kuwa mkuu wake. Wakati wa kupanda ngazi katika taasisi alijiunga na chama tawala cha Ethiopia EPRDF.

Damian de Veuster
Padri Damian mwaka 1865 alimuomba askofu Luigi Maigret, ruhusa ya kuhamia Molokai.

Orodha ya Waandishi katika nchi za Afrika
Abdullatif Abdalla Sayyid Aidarusi Joseph R. Alila Karen Blixen aka Isak Dinesen (1885-1962) Rocha Chimera Yusuf Dawood Anne Gathuo Mwangi Gicheru Moraa Gitaa Muyaka bin Haji al-Ghassany Elspeth Huxley (1907-1997) Francis Imbuga Billy Kahora Parselelo Kantai Petro Kareithi Jomo Kenyatta (1892? -1978) Leonard Kibera Bella McFarland Marjorie McGoye Charles Mangua Sam Mbure Mwana Kupona binti Msham Micere Mugo (1942 -) Henry Muoria Wahome Muthahi (-2003) Joseph Muthee Meja Mwangi (1948 -) Ahmad Nassir (Malenga wa Mvita) Hilary Ngweno Rebeka Njau (1930 -) Chacha Nyaigotti-Chacha (1952 -) Asenath Bole Odaga Atieno Odhiambo (1945 -) Margaret Ogola Grace Ogot (1930 -) Henry Ole Kulet (1946 -) Yvonne Adhiambo Owuor mshindi Caine Prize 2003 Mwangi Ruheni Wanda Simon (jina halisi Nichola Muraguri) Halejoetse Tsehlana MG Vassanji (1950 -) Ngugi wa Mirii (1951 -) Thiong'o wa Ngugi (1938 -) Koigi Wamwere (1949 -) Daniel Wabala Binyavanga Wainaina mshindi Caine Prize 2002 (1971 -) Ken Walibora Kyallo W. Wamitila (1966 - ), mshindi wa Tuzo Jomo Kenyatta (2001), (2005) na (2007) Gakaara Wanjau Omar Babu "Abu Marjan" - mshindi wa Pili wa tuzo la Jomo Kenyatta (Kiswahili Adult Fiction 2009) Elijah Kaberia (1983 - ) Mwenda Mbatiah Kithaka Wa Mberia Bitugi Matundura Stanley Gazemba Kinyanjui Kombani Jason Kap Kirwok John Kobia Timothy Kinoti M'ngaruthi

Mario Das Neves
Katika mwaka wa 2001, katika urais mfupi wa Adolfo Rodríguez Saá,Das Neves aliteuliwa kama Waziri wa Forodha na hivyo basi akajiuzulu kutoka Congress. Siku chache baadaye baada ya Eduardo Duhalde kuwa rais, aliendelea kuwa na Das Neves kama Waziri wa Forodha. Hata hivyo,alipingana na Roberto Lavagna na akaanza kutafuta pahali pengine pa kuendeleza kazi yake.

Goodluck Jonathan
Jonathan alijiunga na chama cha People's Democratic Party (PDP) mwaka 1998.
1999 aliteuliwa kuwa makamu wa gavana. Gavana Diepreye Alamieyeseigha aliondolewa madarakani mwaka 2005 kutokana na mashtaka ya rushwa Jonathan alimfuata akawa gavana wa Bayelsa.

Charles de Gaulle
Katika Novemba 1958 De Gaulle alishinda uchaguzi akachaguliwa na bunge kuwa rais. Alirudishwa mara ya pili 1965 akipigiwa kura na wanachi wote.

Maximilien Robespierre
Maximilien François Marie Isidore de Robespierre (Kifaransa: [mak.si.mi.ljɛ fʁɑ.swa ma.ʁi i.zi.dɔʁ də ʁɔ.bɛs.pjɛʁ]; 6 Mei 1758 - 28 Julai 1794) alikuwa mwanasheria wa Kifaransa na mwanasiasa , Mojawapo ya takwimu zilizojulikana na zenye ushawishi mkubwa zinazohusishwa na Mapinduzi ya Kifaransa na Utawala wa Ugaidi.
Kama mwanachama wa Waziri Mkuu, Bunge la Kimbunge na Klabu Ya Jacobin, Robespierre alikuwa ni mtetezi wa maskini na taasisi za kidemokrasia. Alitoa kampeni kwa wanaume wote nchini Ufaransa, udhibiti wa bei juu ya bidhaa za msingi za chakula na kukomesha utumwa katika makoloni ya Kifaransa. Alikuwa mpinzani mkali wa adhabu ya kifo, lakini alifanya jukumu muhimu katika kupanga utekelezaji wa Mfalme Louis XVI, uliosababisha kuanzishwa kwa Jamhuri ya Kifaransa.
Huenda anajulikana zaidi kwa jukumu lake katika Ufalme wa Ugaidi wa Mapinduzi ya Kifaransa. Aliitwa kama mwanachama wa Kamati ya Nguvu ya Usalama wa Umma iliyozinduliwa na mshirika wake wa kisiasa Georges Danton na alifanya ushawishi wake wa kuzuia Waheberists wa mrengo wa kushoto. Kama sehemu ya majaribio yake ya kutumia hatua kali za kudhibiti shughuli za kisiasa nchini Ufaransa, Robespierre baadaye alihamia dhidi ya Danton zaidi ya wastani, ambaye alishtakiwa na rushwa na kufariki mwezi Aprili 1794. Ugaidi ulikamilisha miezi michache baadaye na kukamatwa kwa Robespierre Julai , Matukio ambayo yalianzisha kipindi cha historia ya Kifaransa inayojulikana kama Reaction ya Thermidorian(en:Thermidorian Reaction). [1] Wajibu wa Robespierre binafsi kwa ziada ya Ugaidi bado ni suala la mjadala mkali kati ya wanahistoria wa Mapinduzi ya Kifaransa. [2] [3]

James Orengo
Orengo aligombea kiti cha urais mwaka wa 2002 kwa tikiti ya chama cha Social Democratic Party, lakini alimaliza katika nafasi ya nne na asilimia 0,4 tu ya kura. Chama chake kilipoteza viti vyote vya ubunge kwani wanachama wengi wenye majina kubwakubwa ambao walikuwa wanachama wa SDP walikuwa wameliondoka chama hicho na kujiunga na chama cha muungano cha NARC. Orengo amewahi kuwa mbunge wa eneo bunge la Ugenya kwa tikiti ya FORD-Kenya. Yeye ni mwanachama mwanzilishi wa Muungano wa Mageuzi, kundi lililokuwa linajaribu kutekeleza sera lenye wanachama kutoka chama tofauti za kisiasa.

Muhammad Ali
Awali alijulikana kama Cassius Clay, lakini alibadilisha jina lake baada ya kujiunga na jumuia ya Kiislamu ya Nation of Islam mnamo mwaka wa 1964. Baadaye akabadilisha dini na kuwa Mwislamu kunako mwaka wa 1975.

Mwele Ntuli Malecela
Mwele Ntuli Malecela (alizaliwa tarehe 26 Machi 1963) alikuwa mkurugenzi wa taasisi ya tafiti za kiafya Tanzania (NIMRI) ) . Aliwania nafasi ya mgombea wa uraisi kupitia Chama Cha Mapinduzi (CCM) katika uchaguzi mkuu wa mwaka 2015.Kuanzia Aprili 2017 Mwele Malecela amekua akifanya kazi na shirika la chakula duniani (WHO) upande wa Africa kama msimamizi wa maswala ya utawala, sera na ushauri wa kidiplomasia.

Tawasifu ya Malcolm X
Mwaka wa 1992, mwanasheria Gregory Reed alinunua muswada halisi wa Tawasifu ya MalcolmX kwa kiasi cha dola za Kimarekani zipatazo $100,000 katika mauzo ya Haley Estate.[18] Muswada una sura tatu ambazo hazikuingizwa kwenye kitabu, zinaitwa "The Negro", "The End of Christianity", na "Twenty Million Black Muslims", sura hizo zote ziliondolewa kutoka katika matini halisi ya kitabu.[31][32] Mwaka wa 1964, barua kwenda kwa mchapishaji wake, Haley ameelezea ya kwamba sura hizo kuwa zenye mgongano au hisia kali sana kutoka katika kitabu, baadhi yake zipo kama lava vile moto unawaka".[18] Tofauti kabisa na mawazo ya mwanatawasifu Manning Marable, anaandika ya kwamba, kurasa zilizotolewa zilifanyiwa udikteta kutolewa kwake lakini zilitimia kwa kila hali hasa ukifuatia ziliandikwa kipindi cha miezi ya mwisho-mwisho kabisa ambayo MalcolmX anaondoka katika jumuia ya Nation of Islam.[18]Kwa wao, Marable anasema, MalcolmX alipendekeza kuanzishwa kwa umoja na mshikamano wa Wamarekani Weusi na asasi za kisiasa. Marable anashangazwa na mpango huu huenda ikawa ndio sababu iliyopelekea Nation of Islam na Federal Bureau of Investigation kumnyamazisha MalcolmX.[33] Mwezi wa Aprili 2010, gazeti la New York Post liliripoti ya kwamba kurasa zilizokosekana kwenye kitabu zitachapishwa mbele kabisa na binti wa MalcolmX, Ilyasah Shabazz.[34]

Haile Mariam Desalegne
Jamii:Waliozaliwa 1965 Jamii:Wanasiasa wa Ethiopia

Uhuru Kenyatta
Mwaka 1997 alijaribu kuingia mara ya kwanza katika siasa lakini alishindwa katika uchaguzi wa bunge.

Bebeto
Aliingia katika siasa katika uchaguzi mkuu wa 2010 wa Brazili na alichaguliwa kwa Bunge la Sheria la Rio de Janeiro akiwakilisha Chama cha Kazi cha Kidemokrasia.

Aliko Dangote
Aliko Dangote (aliyezaliwa 10 Aprili 1957) ni mfanyabiashara nchini Nigeria. Yeye ni mmiliki wa Dangote Group, ambayo ina shughuli katika Nigeria na nchi nyingine kadhaa za Afrika Magharibi. Msaidizi tajiri wa Rais wa kitambo, Olusegun Obasanjo na chama tawala cha People's Democratic Party (PDP), Dangote huendesha biashara ya bidhaa ya Nigeria kupitia kampuni yake na kujuana na wanasiasa. Akiwa na wastani wa thamani wa karibu dola bilioni 2.5, alihesabiwa na Forbes kama mmoja wa watu wenye asili ya kiafrica tajiri kabisa, nyuma ya Mohammed Al Amoudi (bilioni $ 9,0 ) na Oprah Winfrey (bilioni $ 2,7).[1]

Ethiopia
Milki ya Haile Selassie ilikoma mwaka 1974, ambapo Wakomunisti wa "Derg" walimpindua na kuanzisha serikali ya kikomunisti.

AIESEC
Wazo kuu kuhusu AIESEC lilianza katika miaka ya 1930, wakati wawakilishi kutoka shule za Ulaya walipokuwa wakibadilishana habari kuhusu mipango tofauti na shule maalumu katika biashara na uchumi. Wanafunzi walikuwa wakifanya tarajali katika nchi zingine, lakini hasa kwa juhudi zao wenyewe, na yote hii ikasimama baada kuanza kwa Vita ya Pili ya dunia Mwaka 1944, ingawa nchi zilizokuwa hazifungamani na upande wowote za Skandinavia zilikuwa bado zinabadilishana wanafunzi: Stockholm, Bertil Hedberg (Ofisa katika Shule ya Uchumi ya Stockholm) na wanafunzi wawili Jaroslav Zich wa Chekoslovakia na Stanislas Callens wa Ubeligiji walianzisha "AIESE", iliyoitangulia AIESEC.
Shughuli rasmi za "kusaidia kuendeleza 'mahusiano ya kirafiki' kati ya nchi wanachama" yalianza mwaka 1946, na AIESEC kwa mara ya kwanza ilianzishwa rasmi mwaka 1948. Wakati huo, misheni ilikuwa "kupanua uelewa wa taifa n kupanua uelewa wa watu binafsi, kubadilisha ulimwengu kwa mtu mmoja kwa wakati." Mwaka 1949, wanafunzi 89 walishiriki katika iliyoitwa "Stockholm Congress ", iliyokuwa ya kwanza kati ya "Programu za Kubadilishana wanafunzi" nyingi. Ndani ya mda mfupi, AIESEC ikawa maarufu: mnamo mwisho wa mwaka 1960, mabadilishano 2467 yaliripotiwa na mabadilishano 4232 ilipofika mwisho wa mwaka 1970. Hatua kubwa katika historia ya AIESEC ilikuja wakati "Dhima ya programu ya kimataifa" ilipoanzisha rasmi semina za kimataifa, kikanda, na mitaa kuhusu mada maalumu, ambayo baada ya mda ilikuwa na kuwa mwongozo wa AIESEC kwa vizazi vilivofuata baadaye. Katika miongo iliyofuata, mada za majadiliano zilikuwa Biashara za Kimataifa, Elimu ya Manejimenti, maendeleo endelevu, Ujasiliamali na Majukumu ya Ushirika, na katika miaka ya 1990, mtandao wa ndani ulioitwa Insight ulianzishwa kuwezesha mitandao.

Ufaransa
Vyama mbalimbali vilivyoendelea kutetea itikadi ya de Gaulle hata baada ya kifo chake vinaendelea kuwa mkondo muhimu katika siasa ya Ufaransa na marais walichaguliwa ama kutoka mkondo huo (Jaques Chirac, Nicolas Sarkozy) au kutoka Chama cha Kisoshalisti (Francois Mitterand, Francois Hollande).

Historia ya Ufaransa
Tangu miaka ya 1980 chama kipya cha Front National kilianza kupata kura kikipinga uhusiano wa karibu na Umoja wa Ulaya na wahamiaji Waislamu kutoka nchi za Afrika ya Kaskazini.

Mkimbizi
Ushindi wa vikosi vilivyoongozwa na Fidel Castro katika Mapinduzi ya Cuba ulisababisha msafara mkubwa wa Wakiuba kutoka nchini humo kati ya mwaka wa 1959 na 1980. Wakiuba wengi kila mwaka huendelea kuyahatarisha maisha yao kuvuka hadi eneo la pwani ya Florida wakitafuta maisha bora ya kiuchumi na kisiasa nchini Marekani. Mnamo mwaka wa 1999 kesi iliyoangaziwa sana habarini ya mvulana wenye umri wa miaka sita, Elián González, iliupa uhamiaji wa kisiri kipaumbele kimataifa. Hatua za serikali zote mbili zimejaribu kushughulikia suala hilo; Marekani ilianzisha sera ya miguu yenye maji na, miguu mikavu kuruhusu kimbilio kwa wale wasafiri ambao wanafaulu kukamilisha safari yao, na serikali ya Cuba imeruhusu mara kwa mara uhamiaji uliopangwa. Maarufu zaidi kati ya uhamiaji wa aina hii ni ule wa safari ya meli ya Mariel ya 1980.

Adolf Hitler
Mwaka 1932 chama cha NSDAP kilipata 33% za kura na kuwa chama chenye kura nyingi zaidi nchini na chama kikubwa katika bunge la Reichstag. Katika hali hiyo viongozi wa Dola la Ujerumani waliamua kumwingiza Hitler katika serikali mwaka 1933.

Mengistu Haile Mariam
Mengistu alizaliwa tar. 27 Mei 1937 katika mji wa Addis Ababa. Babake Haile Mariam alikuwa mtumishi wa mkabaila na gavana wa sehemu ya jimbo la Shoa. Wazazi wake walitoka katika kusini ya Ethiopia (leo: Jimbo la Mataifa ya Kusini). Mamake Mengistu alikufa alipokuwa mdogo wa miaka 8 kwa hiyo aliishi kwa bibi yake pamoja na wadogo zake. Baadaye akarudi akaishi pamoja na babake na kuingia jeshini. Alipanda ngazi ya vyeo hadi kuwa meja.

Monique Séka
Séka alianza kuonesha kuwa na shauku ya kupenda muziki tangu akiwa mtoto. Anawakilisha kizazi cha tatu cha ya muziki nasaba ya Ivory Coast. Monique Seka ni binti wa Seka Okoi - mwimbaji wa Kivory Coast ambaye alikuwa maarufu katika miaka ya 1970. Monique Seka alifundishwa na baba yake kabla ya kujiunga na bendi ya RTI Orchestra. Wakati huo alikuwa anajaribu kuchanganya midundo miwili tofauti ili kuunda Afro Zouk, mchanganyiko ambao ulileta mshangao na kuwavutia wapenzi wengi wa muziki wa wakati huo huo. Katika miaka ya 1980, muziki wa Kikaribi ulivamia masoko ya dunia. Monique alijiingiza katika mzunguko huu na kuthubutu kutoa albamu yake ya kwanza iliyootwa "Tantie Affoué" mnamo mwaka wa 1985. Katika mwaka wa 1989, alisaini mkataba na mpigaji kinanda na mtayarishaji maarufu wa kutoka Cape Verde Manu Lima na kutoa albamu yake ya "Missounwa". Hii mchanganyiko wa zouk na midundo ya Afrika alisafiri nje ya mipaka ya Afrika kwa lengo kujitangaza katika vyombo vya habari vya ndani na nje. Wakati wa mwisho wa mwaka 1992, likutana Dominique Richard, mwanachama mwanzilishi wa Radio Sun, redio ya kwanza ywa watu weusi wa Kikaribi iliyoanzishwa mwezi Julai 1993. Dominique akawa mtayarishaji na msimamizi wake. Mnamo tarehe 31 Machi, 1995, wawili hawa wamefunga ndoa na baada ya kufanikiwa kutoa albamu kadhaa hatimaye wakapata binti aitwaye Carolyn Richard, alizaliwa Februari 9, 1998. Mwaka wa 1994, anamwendea hewani tena Manu Lima kwa ajili ya mipango ya albamu yake mpya na kurudi nchini kwao kwa ajili ya albamu ya "Okaman". Albamu zake za baadaye "Adéba" mwaka 1997, "Yélélé" mwaka 1999 na nyengine kibao zilizokuja na majina mapya: "Anthology" mwaka 1999, mwaka 2003 katoa "15 Years of Success", 2005 katoa "Obligada", na nyengine nyingi tu. Mafanikio yake yamempatia kuungwa mkono na wasanii wengine wa muziki mmoja wapo ni "Yaye Demin", walifanya ote wimbo wa Meiway.[3][4]

Marlene Dietrich
Katika msafara wake wa usanii, alianza kama mwimbaji wa kawaida na mwitikiaji katika nyimbo na mwigizaji huko mjini Berlin kunako miaka ya 1920 na vilevile katika filamu za Hollywood mnamo miaka ya 1930.

Catherine Ruge
Alijiunga na Chadema mwaka 2010 na ilipofika mwaka 2013 mwishoni alianza rasmi harakati za siasa.Alianza kwa kugombea nafasi ya katibu wa rasilimali fedha Kanda ya Serengeti na kushinda.

Hillary Rodham Clinton
Ameanza kufanya kazi kama Seneta mnamo tarehe 3 Januari ya mwaka wa 2001. Hillary Clinton alikuwa mwanamke wa kwanza kuwa seneta wa New York. Aliendelea kuwania tena kiti hicho cha Useneta katika uchaguzi wa mwaka 2006, ambapo pia aliibuka mshindi.

Haile Mariam Desalegne
Zenawi alimfanya makamu wake na waziri wa mambo ya nje mwaka 2010. Baada ya kifo cha Zenawi alikuwa waziri mkuu mtendaji.

Tawasifu ya Malcolm X
Haley aliandika kitabu hiki kwa ushirkiano mkubwa kabisa na MalcolmX',[6] ameandika, kapanga, na kukihariri.[7] Tawasifu inatoka na mahojiano mazito zaidi ya 50 yaliyofanywa kati ya MalcolmX baina ya 1963 hadi kifo chake mwaka 1965.[8] Wawili hawa walikutana kwa mara ya kwanza mwaka 1959, wakati huo Haley aliandika makal kuhusu Nation of Islam kwa ajili ya jarida la Reader's Digest, na vilevile mara ya pili pale Haley alipomuhoji MalcolmX kwa ajili ya jarida la Playboy mnamo mwaka wa 1962.[9]

Fatima Massaquoi
Mwaka 1933 siasa ya Ujerumani ilibadilika, na chama cha Nazi chini ya Adolf Hitler kilianzisha udikteta wake. Ubaguzi wa kimbari ulienea, hasa dhidi ya Wayahudi, lakini hali kwa Waafrika ilianza kuwa vigumu pia.

Alliance for Change and Transparency
Kimenuia kurudisha sera za "Ujamaa". Mbunge wa zamani wa upinzani Ndugu Zitto Kabwe amejiunga na chama hiki mnamo mwezi Machi 2015 baada kufuatia kufukuzwa kwake katika chama cha Chadema.

Anna Margareth Abdallah
Abdallah ni mwanachama wa chama tawala CCM.Aliwahi kuwa mbunge kwa mara yake ya kwanza mnamo mwaka 1975,ambapo kwa wakati huo kulikuwa na wabunge wanawake wa tano (5) tu katika bunge zima la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania.[4] A qualified nurse,[5]

Dedan Kimathi
Kimathi aliweza kuvutia watu kwa kuonyesha bidii kwa kazi aina zote, alizoweza kufanya. Kimathi alianza siasa za upinduzi mwaka wa 1950. Alianza kuwa mfuasi wa Mau Mau, na baadaye kupanda cheo na kuweza kuwapa wajiunga wapya kiapo cha Mau Mau na kwa hivyo akawa gaidi kulingana na Waingereza. Alijiunga tena na Kikundi ya Arubaini, wakombozi wa Chama cha Kati cha Wakikuyu mwaka wa 1951. Alichaguliwa kama karani kwa chama cha KAU eneo la Ol' Kalou na eneo la Thomson Falls mwaka wa 1952. Alishikwa kwa mmda mwaka huo, lakini akatoroka kwa usaidizi wa polisi wa kijiji. Hii ilileta mwanzo wa Vita vya ukereketwa halisi. Kimathi aliunda baraza la ulinzi wa Kenya, ambayo ilitoa amri kwa wapiganaji wote msituni mwaka wa 1953.

Historia ya Ufaransa
Berstein, Serge, and Peter Morris. The Republic of de Gaulle 1958–1969 (The Cambridge History of Modern France) (2006) Berstein, Serge, Jean-Pierre Rioux, and Christopher Woodall. The Pompidou Years, 1969–1974 (The Cambridge History of Modern France) (2000) Bourg, Julian ed. After the Deluge: New Perspectives on the Intellectual and Cultural History of Postwar France (2004) 426 pp.ISBN978-0-7391-0792-8. Cerny, Philip G. The Politics of Grandeur: Ideological Aspects of de Gaulle's Foreign Policy. (1980). 319 pp. Chabal, Emile, ed. France since the 1970s: History, Politics and Memory in an Age of Uncertainty (2015) Fenby, Jonathan The General: Charles de Gaulle and the France He Saved (2010) Hauss, Charles. Politics in Gaullist France: Coping with Chaos (1991) Kedward, Rod. France and the French: A Modern History (2007) pp 310–648 Kolodziej, Edward A. French International Policy under de Gaulle and Pompidou: The Politics of Grandeur (1974) Lacouture, Jean. De Gaulle: The Ruler 1945–1970 (1993) McMillan, James F. Twentieth-Century France: Politics and Society in France 1898–1991 (1992) Northcutt, Wayne. Historical Dictionary of the French Fourth and Fifth Republics, 1946–1991 (1992) Rioux, Jean-Pierre, and Godfrey Rogers. The Fourth Republic, 1944–1958 (1989) (The Cambridge History of Modern France) Sowerwine, Charles. France since 1870: Culture, Society and the Making of the Republic (2009) Williams, Charles. The Last Great Frenchman: A Life of General De Gaulle (1997) Williams, Philip M. and Martin Harrison. De Gaulle's Republic (1965)

Historia ya Ureno
Ureno ikajiunga na Umoja wa Ulaya mwaka 1986 ikaona tena maendeleo ya kiuchumi na kijamii.

Asha-Rose Mtengeti Migiro
Kabla ya kujiunga na siasa alifundisha kwenye Chuo Kikuu cha Dar es Salaam. Alisoma digrii za bachelor na master hukohuko Dar es Salaam. Mwaka 1992 akaongeza udaktari wa sheria kwenye Chuo kikuu cha Konstanz (Ujerumani). Akarudi Tanzania alipoanza kufundisha. Akawa mwanachama wa CCM.

Carlos Álvarez
Katika mwaka wa 1991,Alvarez alijiunga na kundi la wanasiasa wa vyama mbalimbali za maendeleo, vilevile wanachama wa zamani wa Justicialista, ili kuunda chama cha umoja wa "Frente Grande". Yeye alichaguliwa kuwa mwakilshi katika Congress katika muda wa 1993-1997, na vilevile kuwa mwanachama wa Mkutano wa Katiba uliofanya mabadiliko katika katiba katika mwaka wa 1994, bado akiwa mwanachama wa "Frente Grande".
Katika mwaka wa 1994 alichukua jukumu fulani katika uumbaji wa chama cha FrePaSo. Alikuwa mgombea wa Makamu wa Rais akiwa na mwenzake José Octavio Bordón,aliyegombea urais, wakapata nafasi ya pili katika uchaguzi wa rais wa 1995.

Irene Kiwia
Licha ya kuwa na ujuzi wa takribani miaka kumi katika vyombo vya habari kama mtangazaji na mtayarishaji vipindi "East Africa Television" na "IPP Media",Irene Kiwia amekuwa na mchango mkubwa katika maendeleo ya jamii nchini Tanzania na barani Afrika kwa ujumla. Mnamo mwaka 2009 alianzisha "NGO" itwayo Tanzania Women of Achievement ili kuwawezesha wanawake kuwa na nafasi kuchangia katika maswala ya jamii,siasa,uchumi na utamaduni nchini.[4] Mnamo mwaka 2010 alishiriki katika "Fortune/US State Department Women Mentoring Program".Irene pia alihudhuria katika mkutano mkubwa wa "UN General Assembly Health and Young Girl’s Empowerment Forums" kama mtu wa diplomasia mnamo mwaka 2014. Katika mwaka 2015 alikuwa mwanamke wa mwaka wa tuzo za "Africa Reconnect" kwa mchango wake wa kuwezesha wanawake katika mambo mbalimbali ya kijamii,siasa,uchumi na utamaduni barani Afrika.[5]

Beyoncé Knowles
Mafanikio ya albamu alizoimba akiwa peke yake yamemfanya Knowles kuwa mmoja wa wasanii wanaosifika sana katika sekta ya muziki, na amepanua kazi yake kwa kujihusisha na uigizaji na kuidhinisha bidhaa. Alianza kazi yake ya uigizaji mwaka 2001, aliposhiriki katika filamu ya kimuziki [4] Katika mwaka wa 2006, alishiriki kama mmoja wa wahusika wakuu katika filamu ya malinganisho ya 1981 ya Broadway musical Dreamgirls, ambayo ilimfanya ilimpatia uteuzi mara mbili katika Golden Globe Nominations. Knowles alizindua shirika la familia yake la mitindo, House of Deréon, mwaka 2004, na limekuwa likihusika na kuidhinisha bidhaa kama Pepsi, Tommy Hilfiger, Armani na L'Oréal. Katika mwaka wa 2009, jarida la Forbes lilimworodhesha Knowles namba nne katika orodha yake ya watu mashuhuri walio na nguvu na ushawishi mkubwa katika dunia, wa tatu katika orodha ya wanamuziki wa hadhi ya juu, na namba moja katika orodha ya juu ya watu mashuhuri wanaolipwa malipo bora zaidi chini ya miaka 30, akiwa na zaidi ya mapato ya dola milioni 87, kati ya 2008 na 2009.[2][3]

Historia ya Ethiopia
Milki ya Haile Selassie ilikoma mwaka 1974, ambapo wazalendo Wakomunisti ("Derg") walimpindua na kuanzisha serikali ya kikomunisti. Hii ilifuatwa na msukosuko wa kupindua serikali, vita na migogoro pamoja na ukame na shida za wakimbizi.

Ellen DeGeneres
Ellen Lee DeGeneres (amezaliwa tar. 26 Januari 1958) ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini Marekani. Maarufu kwa kipindi chake cha mazungumzo kinachokwenda kwa jina la Ellen Show. Ellen ni mwanamama wa kwanza katika tasnia ya vipindi vya mazungumzo kujitokeza hadharani na kusema kwamba yeye anapenda mahusiano ya jinsia moja. Hatua hii ilipelekea kufukuzwa katika nyumba aliyokuwa anaishi na baba yake mzazi kwa kuhofia kuambukiza tabia hiyo mbaya kwa ndugu zake wa kike wengine wawili waliozaliwa baba mmoja lakini mama tofauti. Kipindi hiki mzee wake alikuwa ameoa mke mwengine na walibahatika kupata wawili na mke huyo. Wengi walihisi huenda mama wa kufikia alitia fitna kati yake na baba yake ili aondoke, jambo ambalo lilimuumiza Ellen lakini hatimaye aliyamaliza hayo.[1] [2]

Ousmane Dembele
Dembélé alianza kazi yake ya soka huko Rennes kabla ya kujiunga na klabu ya Dortmund mwaka 2016. Mwaka mmoja baadaye, alihamia Barcelona kwa ada ya awali ya € milioni 105.

Mengistu Haile Mariam
Mengistu Haile Mariam (Amhaars: ሊየተና ኮሎኔል መንግስቱ ኃይለ ማርያም), *21 Mei 1937), ni mwanajeshi na mwanasiasa kutoka nchi ya Ethiopia aliyewahi kuwa rais wa Ethiopia hadi kupinduliwa mwaka 1991.

Ingolstadt
Awali mji ngome, Ingolstadt ni iliyoambatanishwa na ukuta medieval kujihami. Ngome ya Bavaria (1537-1930) kwa sasa anashikilia makumbusho ya jeshi Bavaria. Wakati wa Vita Kuu ya Dunia, baadaye rais wa Ufaransa Charles de Gaulle alikuwa kizuizini huko kama mfungwa wa vita. drill sappers 'ardhi liko karibu na mto, na mbili kali hewa kijeshi ziko karibu, mmoja kutumika kwa ajili ya kupima ndege. muda mrefu mapokeo ya kijeshi ya mji ni yalijitokeza katika maisha ya leo kiraia na kiutamaduni. Zamani "off-kikomo" maeneo ya mafunzo ya kijeshi kuwa waongofu katika mbuga vizuri-kutumika umma. Ingolstadt ilikuwa mji ambapo William IV, Duke wa Bavaria aliandika na saini Reinheitsgebot Bavaria katika 1516. Katika 1748, Weishaupt Adamu, mwanzilishi wa Amri ya Illuminati, alizaliwa katika Ingolstadt. Adolf SCHERZER linajumuisha "Bayerischen Defiliermarsch". Frankenstein Mary Shelley ya ilianzishwa katika Ingolstädter Alte Anatomie (Old Anatomy Jengo), sasa makumbusho kwa ajili ya historia ya matibabu. mwandishi maarufu Marieluise Fleißer aliandika Pioniere katika Ingolstadt mwaka 1928.

Lionel Messi
Baada ya mwaka katika kikao cha vijana wa Barcelona, La Masia, Messi hatimaye alijiunga na Shirikisho la Soka la Soka la Kihispania (RFEF) Februari 2002. Sasa akicheza katika mashindano yote, aliwasiliana na washirika wake, kati yao walikuwa Cesc Fàbregas na Gerard Piqué. ] Baada ya kukamilisha tiba yake ya ukuaji wa homoni ya umri wa miaka 14, Messi akawa sehemu muhimu ya "Timu ya Baby Dream", upande wa vijana wa kijana wa Barcelona. Katika msimu wake wa kwanza kamili (2002-03), alikuwa mchezaji bora na mabao 36 katika michezo 30 kwa Cadet A, ambaye alishinda jitihada isiyofanyika ya ligi na vikombe vya Hispania na Kikatalani. Copa Catalunya ya mwisho, ushindi wa 4-1 dhidi ya Espanyol, ikajulikana katika kura ya klabu kama sehemu ya la máscara, mwisho wa mask. Wiki baada ya kuteseka kifua kilichovunjika wakati wa mechi ya ligi, Messi aliruhusiwa kuanza mchezo kwa hali ya kuvaa mlinzi wa plastiki; hivi karibuni alizuiliwa na mask, aliiondoa na kufunga mabao mawili kwa dakika 10 kabla ya kubadili. Wakati wa mwisho wa msimu, alipata ruhusa kujiunga na Arsenal, wa kwanza kutoka klabu ya kigeni, lakini wakati Frabregas na Piqué waliondoka England, alichagua kubaki Barcelona.

Umoja wa Afrika
Thabo Mbeki 9 July 2002 10 July 2003 South Africa Joaquim Chissano 10 July 2003 6 July 2004 Mozambique Olusegun Obasanjo 6 July 2004 24 January 2006 Nigeria Denis Sassou-Nguesso 24 January 2006 24 January 2007 Jamhuri ya Kongo John Kufuor 30 January 2007 31 January 2008 Ghana Jakaya Kikwete 31 January 2008 2 February 2009 Tanzania Muammar al-Gaddafi 2 February 2009 31 January 2010 Libyan Arab Jamahiriya Bingu wa Mutharika 31 January 2010 31 January 2011 Malawi Teodoro Obiang Nguema Mbasogo 31 January 2011 29 January 2012 Equatorial Guinea Yayi Boni 29 January 2012 27 January 2013 Benin Hailemariam Desalegn 27 January 2013 30 January 2014 Ethiopia Mohamed Ould Abdel Aziz 30 January 2014 30 January 2015 Mauritania Robert Mugabe 30 January 2015 30 January 2016 Zimbabwe Idriss Déby 30 January 2016 madarakani Chad

Mae Jemison
Jemison alihitimu kutoka shule ya sekondari akiwa na umri wa miaka 16. Alijifunza Chuo Kikuu cha Stanford juu ya usomi. Hapo alipata Bachelor of science katika uhandisi wa kemikali mwaka 1977. Wakati wa elimu yake, Jemison alijihusisha na shughuli nje ya madarasa yake. Hizi ni pamoja na ngoma, michezo ya ukumbini, na kazi ya kujitolea. Pia alikuwa mkuu wa Umoja wa wanafunzi weusi. Wakati wa Cornell, Jemison aliwasaidia watu ambao walikuwa wameondoka nchini mwao kwa sababu haikuwa salama kuishi huko. Alisaidia kuendesha masomo ya afya nchini Kenya pia. Alijifunza jinsi viumbe vinaweza kuathiriwa na kani ya mvuto.

Haile Selassie
Katika siasa yake ya ndani alishindwa kuendeleza nchi yake yake. Alikosa nguvu na nia ya kumaliza utawala wa kikabaila nchini uliosababisha umaskini mkali kati ya wakulima waliopaswa kuwaachia wakabaila sehemu ya mazao.

Mary Deo Muro
Mary Deo Muro ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CHADEMA. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Viti maalum vya wanawake kwa miaka 2015 – 2020.

Graca Machel
Graça alianza kujihusisha na siasa baada ya kwenda masomoni Lisbon, Ureno. Akiwa Lisbon alikutana na watu wengi wenye fikra za kimapinduzi waliokuwa wakijihusisha na harakati za ukombozi wa Msumbiji kupitia chama cha FRELIMO. Serikali ya Msumbiji ilipopata taarifa za kujiunga kwake kwa siri na FRELIMO ilijiandaa kumtia jela mara tu atakaporudi nchini Msumbiji. Graça alipopata habari hizo alikimbilia nchini Uswisi. Mwaka 1973 akiwa bado Ulaya aliamua kujihusisha wazi wazi na harakati za ukombozi za FRELIMO. Chama cha FRELIMO kilikuwa na shule za sekondari katika nchi mbalimbali za Afrika zilizokuwa zikitoa elimu kwa wananchama wa chama hicho. Mwaka 1974 chama hicho kilimpeleka nchini Tanzania kuwa mwalimu wa shule ya sekondari ya FRELIMO iliyoko Bagamoyo.

Dele Alli
Alizaliwa na kukulia huko Milton Keynes, alijiunga na mfumo wa vijana wa Milton Keynes Dons mwenye umri wa miaka 11 na akacheza timu yake ya kwanza miaka mitano baadaye, wakati wa msimu wa 2012-13. Zaidi ya miaka miwili na nusu ijayo alifanya maonyesho 88 rasmi kwa timu hiyo, akifunga mabao 24. Alisaini Tottenham Hotspur mwezi Februari 2015 kwa ada ya awali ya £ 5 milioni, . Katika kampeni yake ya kwanza kamili katika White Hart Lane, Alli alipiga kura PFA Mchezaji wa Mwaka, na alishinda tena mwaka wa pili. Mnamo Januari 2016 alikuwa nafasi ya 8 katika gazzetta dello Sport orodha ya 50 bora U20 soka na Oktoba mwaka huo huo alikuwa ranked kama bora U21 talanta katika soka ya dunia na FourFourTwo. [4] [5]

Malouma
Hatimaye mwaka 2003 kulitokea maandamano ya wananchi 10,000 mjini Nouakchott waliodai uhuru kwa uimbaji wake na rais Ould Taya alimkubali.
Mwaka 2007 Mauretania iliona uchaguzi huru wa kwanza wa historia yake na Malouma alichaguliwa kuwa mbunge wa senati akiwa mmoja wa wanawake sita kati ya maseneta 56. Serikali mpya ilipopinduliwa na wanajeshi mwaka 2008, Malouma alitunga nyimbo za kupinga uasi huu akakamatwa. Katika uchaguzi uliofuata akarudishwa kwenye senati upande wa upinzani.

Emmanuel Macron
Wakati wa kufanya kazi serikalini alikuwa mwanachama wa Chama cha Kisoshalisti cha Ufaransa (Parti Socialiste – PS) kuanzia 2006 hadi 2009. Mwaka 2008 alitoka katika utumishi wa serikali na kujiunga na benki ya Rothschild. Mwaka 2012 alihamia katika ofisi ya rais wa Ufaransa Francois Hollande akiwa naibu katibu mkuu wa ofisi hii. 2014 aliendelea kuwa waziri wa uchumi, viwanda na teknolojia wa Ufaransa.

Linah Kilimo
Katika kura ya maoni ya katiba ya Kenya ya mwaka wa 2005, aliunga mkono kupinga katiba hiyo. Pamoja na idadi ya mawaziri wengine, alikuwa mateke nje ya serikali baada ya kura ya maoni, ambayo imeshindwa kupitisha mapendekezo ya katiba aPamoja na idadi ya mawaziri wengine, alifukuzwa kutoka serikalini baada ya kura ya maoni, ambayo ilishindwa kupitisha katiba mpya iliyopendekezwa. mpya. Alijiunga na chama cha Orange Democratic Movement, lakini baadaye alikiondoka chama hicho ilikuunga mkono uchaguzi wa pili wa rais Mwai Kibaki. Hatimaye alikimbilia kiti cha eneo bunge lake kwa tikiti ya chama cha KENDA na kukihifadhi kiti chake cha ubunge.

Rosa Luxemburg
Aliendeleza mafundisho ya Kimarx katika vyama vya kisoshalisti vya Ulaya. 1914 alipinga vita kuu ya kwanza ya dunia akajitenga na chama cha kisoshialisti cha Ujerumani baada ya wabunge wa chama hiki kukubali mikopo ya kulipia gharama za vita kwenye bunge la Ujerumani.

Mae Jemison
Alisoma kemia pamoja na tiba akaendelea hadi shahada ya uzamivu na kuwa tabibu. Mwaka 1987 alijiunga na NASA akateuliwa kushiriki katika safari ya 50 ya mradi wa space shuttle kwenye mwaka 1992 aliposimamia majaribio ya kiganga katika hali pasipo graviti.

Mariah Carey
Carey alishiriki katika kuandika nyimbo katika albamu yake ya mwaka 1990 iliyofanya vizuri iliyoitwa Mariah Carey, na emeendela kundika nyimbo nyingi kati ya nyimbo zake mwenyewe. Wakati wa kurekodi, Carey ilionesha kutokuridhishwa na utendaji kazi wa waanadaji wake kama vile Ric Wake na Rhett Lawrence, ambao studio za Columbia ziliwaweka ili waweze kufanya albamu yake kuwa ya kibiashara zaidi .[23]. Baada ya matangazo ya muda mrefu,. hatimaye albamu hii ilifanikiwa kufika katika nafasi ya kwanza katika chati ya albamu mia mbili bora ya Marekani Billboard 200 ambapo ilifanikiwa kukaa katika nafasi hiyo kwa wiki kadhaa.Pia iliweza kufikisha single nne, kutoka katika albamu hii katika nafasi ya kwanza, na kumfanya Carey kuwa maarufu nchini Marekani. Lakini ulipata mafanikio kidogo katika nchi nyingine. Shutuma mbalimbali zilizuka kufuatia kuchaguliwa kwa albamu ya Carey katika tuzo za Grammy, lakini hatimaye Carey alishinda tuzo za Grammy katika Mwanamuziki bora chipukizi, na single iliyofanya vizuri zaidi ya Vision of Love[24]—Best Female Pop Vocal Performance.[25]

Natasha Henstridge
Akiwa na umri wa miaka kumi na tatu, alijiunga na Casablanca Modeling Agency, ambao wao walikuwa kama wakala wa wanamitindo. Hapo alijiunga kwa lengo la kumtafuta kisura wa mwaka, na kwa bahati nzuri akachuguliwa kuwa mshindi wa kwanza.

Mengistu Haile Mariam
Katika ipindi cha miaka ya 1980 serikali ya Mengistu iliona matatizo mengi. Sehemu za sababu zilikuwa kimazingira kama ukame; mengine kisiasa kwa sababu mabadiliko ya uchumi yalileta uhaba wa mazao na vifaa. Kutokana na mipango ya uchumi kilimo kilikwama kabisa kwenye mikoa kadhaa. Njaa kubwa ilitokea 1984-1985 iliyokuwa vibaya zaidi kuliko ile ya zamani za Kaisari Haile Selassie. Watu walianza kupinga serikali na uchukua silaha katika sehemu mbalimbali za nchi.

Olusegun Obasanjo
Obasanjo alizaliwa katika kabila la Wayoruba akalelewa kama Mkristo wa kibaptisti. 1958 akajiunga na jeshi akapanda ngazi haraka. 1967-1970 alishiriki katika vita dhidi ya Biafra. Baada ya uasi wa jeshi chini ya Murtala Mohammed mwaka 1975 alipewa cheo cha makamu wa rais. 1976 Mohammed aliuawa na wapinzani ndani ya jeshi waliokosa kumwua Obasanjo pia. Obansajo aliweza kukandamiza uasi akateuliwa na halmashauri ya kijeshi kuwa raisi mpya. Alitumia nafasi yake kuandaa uchaguzi wa 1979 akakabidhi madaraka kwa rais aliyechaguliwa Shehu Shagari.

Tha Trademarc
Mnamo Aagosti 2008 Trademarc aliungana na wasanii wa rap kutoka Massachusetts Esoteric na DC The Mid Alien kuunda kundi la East Coast Avengers. Albamu yao ya kwanza ilitoka baadaye 2008 ikiitwa Prison Planet. Kufikia sasa wametoa single iliyo na utata ya "Kill Bill O'Reilly" wakionyesha kuudhika kwao kwa msimulizi wa maswala ya siasa Bill O'Reilly na show yake katika televisheni ya Fox News Channel [4]. Katika wimbo huu wanaongelea jinsi O’Reilly huongea uongo na kubadili ukweli mara kwa mara. Uchambuzi wa wimbo huo na Michelle Malkin uliwafanya kutoa wimbo mwingine wa "Dear Michelle" kama jibu. .[5]. Wametoa pia wimbo mwingine uitwao "Hey America".

Beyoncé Knowles
Katika mwaka wa 2005, mtayarishaji muziki David Foster, binti yake Amy Foster-Gillies, na Knowles waliandika "Stand Up for Love," wimbo ambao ungetumika kama wimbo mkuu wa kuadhimisha Siku ya Watoto Duniani, hafla ambayo hufanyika kila mwaka duniani kote tarehe 20 Novemba kuongeza ufahamu na fedha kwa ajili ya kushughulikia maswala yanayowaathiri watoto duniani kote. Wanakikundi cha Destiny's Child walichangia kama mabalozi wa kimataifa katika mpango wa Siku ya Watoto Duniani kote, wa 2005.[4][154] Katika mwaka wa 2008, yeye alirekodi wimbo wa "Just Stand Up!", akiwa pamoja na wasanii mbalimbali kwa ajili ya hafla ya Stand Up to Cancer. Walioungana na Knowles kurekodi wimbo huo ni pamoja na Mariah Carey, Leona Lewis, Rihanna, Leann Rimes na Mary J. Blige, miongoni mwa wengine.

Kenneth Marende
Muda wake wa kwanza alichaguliwa kama mbunge kwa Emuhaya Constituency kwenye tiketi cha chama cha NARC katika uchaguzi wa mwaka 2002. [1] Alibaki kwenye kiti chake katika uchaguzi wa mwaka wa 2007, lakini uchaguzi wake kama Spika ilimaanisha ya kuwa kiti chake iliachwa wazi, uchaguzi mwingine baina yake ilistahili kufanywa. [2] Uchaguzi mwingine ukafanyika mwezi wa Juni 2008 na Wilbur Ottichilo aliibuka mshindi wa chama cha ODM. [3]

Elijah Masinde
Mara ya kwanza kabisa kufungwa ilikuwa ni mwaka 1945. Serikali ya kikoloni ilishindwa kumwelewa Masinde na kuamua kumchukilia kama mwendawazimu na hivyo kumweka katika hospitali ya vichaa ya Mathare kwa maiaka miwili. Mwaka 1948 Masinde alishtakiwa kwa kosa la uhaini na kupelekwa uhamishoni huko Lamu ambako alikaa hadi mwaka 1961. Baada ya kuachiliwa huru, Masinde aliendelea na shughuli za kidini na kisiasa. Alikuwa akiunga mkono chama cha Kenya African National Union (KANU) jambo ambalo lilimpunguzia umaarufu wake kwakuwa watu wengi wa eneo analotoka walikuwa wakiunga mkono chama cha Kenya African Democratic Union (KANU).

Winnie Madikizela-Mandela
Wakati wa mabadiliko ya Afrika ya kusini kuwa serikali ya Kidemokrasia, Winie alikuwa kidogo anawapendelea wazungu kuliko mume wake.Pamoja na kuwa na mume wake wakati akiachiwa huru mwakan1990.Miaka 38, ya ndoa ilimalizika walipaochana mwezi wa nne mwaka1992,baada ya kugundulika kuwa alikuwa sio mwaminifu kwa kipindi ambacho Mandela alipokuwa gerezani.Wawili hao walitalikiana mwezi wa tatu mwaka 1996.lakini alikuwa tayari kashapata jina la pili la Madikizela-Mandela. Alichaguliwa kuwa waziri wa sanaa,utamaduni, Sayansi na tekinolojia kama madaraka yake ya kwanza katika seriakali baada ya sera ya ubaguzi nchi humo yaani Apartheid.mwezi wa tano mwaka 1994,lakini alinyang'anywa wadhifa huo miezikumi na moja baadae baadaya kushutumiwa kwa kula rushwa.
Alibakia maarufu kwa wnachama wengi wa chamacha ANC, na mwezi wa kumi na mbili mwaka1993,alichaguliwa kugombea nafasi ya uraisi kwa tiketi ya chama ca ANC, chamacha wanawake.japokuwa alijivua wadhifa huo na kuwa makamu mwenyekiti wa Raisi wa chama hicho, katika harakati kwenye mkutanowa Mafikeng mwezi wa kumi na mbili mwaka 1997.
Mwaka 1997,alitokezakatika baraza laUkweli na Mapatani.Mchungai Desmond Tutu, alitambua umuhimu wake na nafasi yake katika harakati za kupigania uhuru na usawa lakini alimwomba akubali makosa yake na aweze kuomba msamaha.Katika kujibu alisema na kukubaki kuwa mambo yalikwenda vibaya sana.

Beyoncé Knowles
Tarehe 24 Aprili 2009, Knowles alitokea katika onyesho la Larry King Live, ambapo yeye mwenyewe alijipatoa picha ya kisiasa na kuongea kuhusu kila kitu kuanzia kuimba kwake wakati wa kutambulishwa kwa Rais Barack Obama, hadi ubaguzi ambao amekumbana nao kwa sababu ya asili yake ya kiafrika-kiamerika. Alisema kwamba Michelle Obama ni "maridadi sana," na hata akasema kuwa kuimba kwake katika hafla ya dansi yao ya kwanza kulikuwa ndicho kilele cha uimbaji wake.[117]

Haile Mariam Desalegne
Haile Mariam Desalegne (* 19 Julai 1965 Boloso Sore, Wolayita, Ethiopia) ni mwanasiasa wa nchini Ethiopia. Mwaka 2010 alikuwa waziri wa mambo ya nje na makamu wa waziri mkuu wa Ethiopia. Baada ya kifo cha waziri mkuu Meles Zenawi terehe 20 Agosti 2012 alikuwa waziri mkuu mtendaji.

Rama Yade
Baada ya kutoa hotuba kwenye mkutano wa kitaifa wa chama hiki mwaka 2006 alialikwa na mgombea wa urais Nicholas Sarkozy kujiunga na kampeni yake. Baada ya ushindi wa Sarkozy alikuwa waziri msaidizi wa mambo ya nje chini ya waziri Kouchner. Idara yake ni haki za binadamu katika siasa ya nje.

Meles Zenawi
Meles Zenawi (*9 Mei 1955 - 20 Agosti 2012) alikuwa Waziri Mkuu wa Ethiopia tangu 22 Agosti 1995 hadi kifo chake. Alitangulia kuwa rais wa nchi kati ya 28 Mei 1991 na 22 Agosti 1995. Alifuatwa na makamu wake Haile Mariam Desalegne.

Instruction: Given a question, retrieve Wikipedia passages that answer the question.