Question: Ziwa Tanganyika ina urefu kiasi gani?

Tanganyika (ziwa)
Urefu wa ziwa ni kilomita 676 kutoka kaskazini hadi kusini na upana wake ni km 50 kwa wastani. Uso wa maji huwa na eneo la km2 32,900 na urefu wa pwani yake ni km 1,828. [4]

Kongo (mto)
Beseni ya Kongo inayokusanya utiririshaji wa maji ina eneo la kilomita za mraba 4,014,500 [4]. Kongo inashusha (kutegemeana na majira na kiasi cha mvua) kila sekunde kati ya 23,000 m³ hadi 75,000 m³ za maji kwenye Atlantiki (wastani imekadiria kuwa mita za ujazo 41,000 kwa sekunde)[5].

Orodha ya mito nchini Tanzania
Ziwa Tanganyika Mto Malagarasi Mto Rufugu Mto Luegele Mto Luega Mto Msenguse Mto Ifume Mto Luamfi Mto Loasi Mto Kalambo

Mto Nyansoni
Maji yake yanaelekea Ziwa Tanganyika, mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.

Jiografia ya Tanzania
Pia ina mito mingi ambayo inaelekeza maji yake katika Bahari ya Hindi mashariki mwa nchi, lakini mingine inachangia Mto Zambezi kupitia Ziwa Nyasa, michache Bahari ya Kati kupitia Ziwa Victoria na mto Naili, mingine tena Bahari Atlantiki kupitia Ziwa Tanganyika na mingine inaishia katika mabonde kama ya Ziwa Rukwa.

Hifadhi ya Mlima Kilimanjaro
Kilele cha Kibo, chenye urefu wa mita 5895 (futi 19340), ndicho kivutio kikubwa kwa wageni kutoka ndani na nje ya nchi kwa sababu ya kufunikwa na theluji mwaka mzima.

Ziwa Manyara
Ukubwa wake ni km 231. Kina chake hakizidi mita 3.7.

Amazonas (mto)
Upana wa mto ni wa kilomita kadhaa kufika hadi 100km wakati wa mafuriko ya kila mwaka. Delta ya Amazonas ina upana wa mamia ya kilomita; ndani yake kuna kisiwa cha Marajó chenye eneo la 49,000km² ambalo ni kubwa kushinda nchi kama Rwanda au Burundi.

Mto
6.671 km - Nile: Luvironza-Ruvuvu-Ruvusu-Kagera-Nile Nyeupe-Nile - (Afrika) 6.387 km - Amazonas: Apurimac-Ene-Tambo-Ucayali-Amazonas - (Amerika ya Kusini) 6.380 km - Yangtse (Cháng Jiāng) - (Asia) 6.051 km - Mississippi-Missouri - (Amerika ya Kaskazini) 5.940 km - Yenisei-Angara - (Asia) 5.410 km - Ob-Irtysch - (Asia) 5.052 km - Amur-Argun-Kerulen - (Asia) - (pekee wakati wa mvua nyingi) 4.845 km - Huang He - (Asia) 4.500 km - Mekong - (Asia) 4.374 km - Kongo - (Afrika)

Tanganyika (ziwa)
Halijoto ya maji usoni mwa ziwa ni sentigredi 25 na uchungu wake ni pH 8.4 hivi.

Turkana (ziwa)
Umbo la ziwa ni kama kanda ndefu linaloelea kutoka kaskazini kwenda kusini. Urefu wa ziwa ni kilomita 290, upana wake hadi kilomita 32. Eneo la maji ni km² 6,405. Ndani ya ziwa kuna visiwa vitatu vidogo vinyavoitwa Kisiwa cha kusini, cha kati na cha kaskazini.

Tanganyika (ziwa)
Jina la ziwa limekuwa pia jina la eneo lililokabidhiwa kwa Uingereza kama Tanganyika baada ya Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia tangu 1919.[3]

Mlima Mzinga
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.

Mto Bizi
Maji yake yanaelekea Ziwa Tanganyika, mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.

Mto Malagarasi
Beseni la Malagarasi lina eneo la kilomita za mraba 130,000 (sq mita 50,000). Chanzo cha mto ni karibu na mpaka wa Burundi na Tanzania. Kilomita 80 za kwanza za mto hufanya mipaka ya kimataifa kati ya Tanzania na Burundi. Matawimto kadhaa kutoka kwenye misitu ya Burundi hujiunga nao upande wa kulia. Baada ya kuungana na Mto Lumpungu, Malagarasi huingia Tanzania upande wa mashariki wa Ziwa Tanganyika kilomita 40 kusini mwa Kigoma, karibu na Ilagala. Mto Moyowosi ndio tawimto kuu, pamoja na mto Nikonga. Vyanzo vingine ni Mto Ugalla, Mto Gombe, Mto Ruchugi, Mto Lumpungu na Mto Nguya.

Tanganyika
Mwaka 1964 imeunganika na Zanzibar kuwa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania.

Ziwa Viktoria
Ziwa hili lina kina cha wastani cha mita 40 na mwambao wa urefu wa kilomita 4,828, visiwa vyake vikiwa vimechangia 3.7% ya urefu huu.

Mto Nkumba
Maji yake yanatiririkia Ziwa Tanganyika, mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.

Mto Ipwaga
Unatiririka hadi ziwa Tanganyika, hivyo maji yake yanaingia katika mto Kongo na kuishia katika Bahari ya Atlantiki.

Kongo (mto)
Urefu wake ni kilomita 4,700 ukipimwa kuanzia chanzo cha tawimto wa mbali zaidi ambayo ni mto Chambeshi wenye chanzo nchini Zambia. Mara nyingi urefu hutajwa kuanzia chanzo cha Lualaba halafu ni kilomita 4,374.

Wilaya ya Tanganyika
Hadi mwanzo wa mwaka 2016 wilaya hii ilijulikana kama "Wilaya ya Mpanda Vijijini" (Mpanda District Council). Jina latokana na Ziwa Tanganyika lililopo kwenye mpaka wa mashariki ya eneo hili.

Mto Sanza
Maji yake yanaelekea Ziwa Tanganyika, mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.

Mto Luula
Unatiririka hadi ziwa Tanganyika, hivyo maji yake yanaingia katika mto Kongo na kuishia katika Bahari ya Atlantiki.

Tanganyika (ziwa)
Kuna visiwa mbalimbali ndani ya ziwa Tanganyika. Vikubwa zaidi ni pamoja na

Tana (ziwa)
Umbo la ziwa limebadilika katika karne iliyopita kutokana na mashapo. Kamusi ya mwaka 1888 ilitaja kina ya mita 100, lakini leo ni mita 14 pekee. Eneo la ziwa hubadilika na majira ya mvua au ukame yaani kuwa na maji mengi au kidogo. Mito mingi inaingia ziwani ikiwa mikubwa kati yao ni mito ya Rib na Gumara.

Chambeshi (mto)
Chanzo hiki kipo nchini Zambia karibu na Ziwa Tanganyika kwenye kimo cha mita 1,760 juu ya UB.

Nyasa (ziwa)
Ziwa Nyasa (katika Malawi: Lake Malawi; katika Msumbiji: Niassa) ni kati ya maziwa makubwa ya Afrika ya Mashariki likiwa na nafasi ya tatu baada ya Viktoria Nyanza na Ziwa Tanganyika.

Ziwa Tanga
Ziwa Tanga ni kati ya maziwa madogo ya Tanzania.

Orodha ya mito nchini Tanzania
kadiri inavyoelekeza maji yake katika Bahari ya Hindi mashariki mwa nchi ama moja kwa moja ama kwa kuchangia Mto Zambezi kupitia Ziwa Nyasa, lakini kuna pia mito michache inayochangia Bahari ya Kati kupitia Ziwa Viktoria na mto Naili, na mingine tena Bahari Atlantiki kupitia Ziwa Tanganyika, huku mingine inaishia katika mabonde nchini kama la Ziwa Rukwa; kadiri ya mikoa inapopatikana; kadiri ya alfabeti.

Tanganyika (ziwa)
Kigoma (Tanzania) kutoka Dar es Salaam, bado kwenye njia ya reli iliyojengwa zamani za ukoloni wa Kijerumani Kalemie (J.D. Kongo) kutoka Lumbumbashi Mpulungu (Zambia) - hakuna reli bado, ila kuna mipango ya kujenga njia hadi hapa hadi njia kuu ya TAZARA

Ziwa Huron
Ziwa lina urefu wa kilomita 332 na upana mkubwa wa 245 km. Uso wake una eneo la 59,600 km2. Kina cha wastani ni 59 m lakini kina kikubwa chafikia 230 m.

Tanganyika (ziwa)
Maji yake hutoka kuelekea mto Kongo ha hatimaye katika Bahari Atlantiki.

Mto Ruvyironza
Jina linatokana na "Mlima Luvironza", mkubwa kuliko yote ya Burundi ambapo mto una chanzo chake. Mlima Luvironza una kimo cha m 2,700 juu ya UB uko kilomita 45 upande wa mashariki wa Ziwa Tanganyika.

Bara
Eneo la dunia yote kwa jumla ni [510,066,000 kilomita mraba], ikiwa nchi kavu imechukuwa eneo la [148,647,000 kilomita mraba] na maji yamechukuwa eneo la [361,419,000 kilomita mraba]. Eneo la maji kulingana na eneo la nchi kavu ni asilimia 70.9, na nchi kavu [148,647,000 kilomita mraba] ni asilimia 29.1. Maji ya bahari yamechukuwa eneo la [335,258,000 kilomita mraba]ambalo ni asilimia 97, na maji yaliyobakia matamu ni asilimia 3 tu.

Mto Sibiti
Mto Sibiti (pia: Sibili) una urefu wa kilometa 75 ukiunganisha Ziwa Eyasi na Ziwa Kitangiri, ambayo yote mawili yanapatikana kusini kwa Hifadhi ya Serengeti, Tanzania. Ni mpaka kati ya mikoa ya Singida na Simiyu.

Mkoa wa Kigoma
Kwa ujumla eneo la mkoa ni tambarare ya juu inayoanza kwenye mita 800 juu ya UB karibu na Ziwa Tanganyika na kupanda hadi mita 1,750.

Mto Katanta
Unatiririka hadi ziwa Tanganyika, hivyo maji yake yanaingia katika mto Kongo na kuishia katika Bahari ya Atlantiki.

Mto Kisimani
Maji yake yanaelekea ziwa Tanganyika, mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.

Liechtenstein
Nchi yote ina urefu wa km 24.56& kutoka kaskazini hadi kusini na upana wa km 12.36.

Tanzania
Nchi iko katika eneo la Maziwa makubwa ya Afrika, hivyo maziwa yanafunika km2 61,500, yaani 6% za eneo lote la nchi.

Mto Ikaka
Unatiririka hadi ziwa Tanganyika, hivyo maji yake yanaingia katika mto Kongo na kuishia katika Bahari ya Atlantiki.

TANZAM
TANZAM ina urefu wa kilomita 2,400 na zote zina lami. Katika Zambia huitwa "Great North Road" na ndani ya Tanzania ina namba "T1".

Tanganyika (ziwa)
Ni ziwa kubwa la pili duniani kwa wingi wa maji matamu baada ya Ziwa Baikal (Siberia) kwa kuzingatia kiasi cha maji ndani yake na kina (hadi mita 1,470).

Mto Mfwisi
Maji yake yanatiririkia Ziwa Tanganyika, mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.

Tanganyika (ziwa)
Mto mkubwa zaidi unaoingia ni Ruzizi unaofika upande wa kaskazini kutoka Ziwa Kivu. Malagarasi, ambao ni mto mrefu wa pili nchini Tanzania, inaingia upande wa mashariki.

Tanganyika (ziwa)
Tasnia muhimu katika eneo la ziwa ni uvuvi. Inakadiriwa ya kwamba baina ya 25–40% za protini katika chakula cha milioni 1 ya watu wanaoishi kule ni kutoka samaki wa ziwani[8].

Biashara ya masafa marefu ya Afrika Mashariki
Msafara huu ulianzia katika bandari ya Mikindani na Kilwa kuelekea kanda ya Ziwa Tanganyika kupitia kusini mwa Ziwa Nyasa. Msafara ulifika Monomutapa kwa ajili ya dhahabu. Ulikuwa chini ya Wayao ambao walikuwa chini ya Mataka I kwenye karne ya 19. Wayao walifanya biashara kaskazini mwa Kilwa na Zambezi ya chini kuelekea Kusini. Baadaye walipata silaha wakawa viongozi mara moja katika maeneo ya Ziwa Nyasa na pwani. Wayao walishikiri msafara wa Kusini ambao uliishia Afrika ya Kati wakati Wakamba walikuwa Kaskazini na Wanyamwezi walishikiria msafara wa Kati ulioanzia Bagamoyo hadi Ujiji.

Jiografia ya Tanzania
Nchi iko katika eneo la Maziwa makubwa ya Afrika, hivyo maziwa yanafunika km2 61,500, yaani 6% za eneo lote la nchi.

Mto Msenguse
Unatiririka hadi ziwa Tanganyika.

Usafiri nchini Tanzania
TAZARA inakutana na reli za Zambia kuko New Kapiri Mposhi. TAZARA imesaidia mawasiliano katika sehemu za kusini za Tanzania kwenye urefu wa kilomita 969 nchini.

Ziwa Kivu
Maji yake yanatoka kupitia mto Ruzizi unaoelekea kusini hadi ziwa Tanganyika.

Bwawa la Malebo
Bwawa la Malebo (far. Pool Malebo, majina mengine Malebo Pool, zamani Stanley Pool, pia Ziwa Ngobila au Ziwa Nkunda) ni sehemu ya mwendo wa mto Kongo ambako mto unapanuka sana kwa urefu wa kilomita 35 ukifikia upana wa kilomita 23.
Jina la Malebo latokana na jina la kienyeji "lilebo (uwingi malebo)" kwa miti ya aina mchapa (Borassus flabellifer) inayopatikana kwa wingi hapo.

Tanganyika (Muheza)
Tanganyika ni kata ya Wilaya ya Muheza katika Mkoa wa Tanga, Tanzania yenye Postikodi namba 21406. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 3,580 Msimbo wa posta ni 21406

Tanganyika (ziwa)
Muhimu kwa ajili ya watu ziwani ni huduma ya feri. Kuna meli 2 zinazobeba abiria na mizigo ambazo ni MV Liemba baina ya Kigoma na Mpulungu halafu MV Mwongozo baina ya Kigoma na Bujumbura.

Hifadhi ya Katavi
Iko juu ya uwanda mpana wa mafuriko magharibi mwa Tanzania katika mkoa wa Katavi na mkoa wa Rukwa. Hifadhi hiyo inazo takribani kilomita za mraba 4,471 (maili za mraba 1,726) katika eneo hilo, ambayo inakuwa ni hifadhi ya tatu kwa ukubwa nchini Tanzania.

Vietnam
Umbo la nchi ni kama kanda ndefu kando ya mwambao wa Bahari ya Kusini ya China. Umbali kati ya kaskazini na kusini ni km 1,650. Upana wa nchi kati ya mashariki na mipaka ya magharibi hutofautiana: kaskazini ni km 600, lakini kwenye shingo jembamba la Vietnam ya kati ni kilomita 50 tu. Pwani ina urefu wa km 3,000. Umbo la kijiografia limewahi kulinganishwa na "fimbo linalobeba mabakuli mawili": kaskazini na kusini kuna delta mbili ya mto Mekong na Mto Mwekundu zenye rutuba; katikati nchi nyembamba ya milima na misitu.

Usafiri nchini Tanzania
Usafiri kwa maji upo kwenye maziwa makubwa kama vile Viktoria Nyanza, ziwa Tanganyika na Ziwa Nyasa.

Afrika ya Mashariki
Tanzania, Kenya na Uganda zina ukubwa wa eneo la maili za mraba; Tanzania 360,000 ikifuatiwa na Kenya 224,960 na Uganda 93,980 upande wa mashariki nchi hizi zimepakana na bahari ya Hindi na upande wa kaskazini mashariki zimepakana na Somalia, upande wa kaskazini zimepakana na Ethiopia na Sudan Kusini upande wa magharibi ni Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na jamuhuri ya Rwanda na Burundi, kusini ni Zambia, Malawi na Msumbiji.

Tanganyika (ziwa)
Huduma iliyopo hadi sasa ni ngumu na hali za njia za reli si nzuri. Upande wa Tanzania treni zilichelewa mno, masaa hata siku, lakini hali ilianza kuwa afadhali kuanzia Julai 2016.[9]

Masai Mara
Hifadhi Mbuga ya Wanyamapori ya Kitaifa ya Masai Mara ina upana wa kilomita 1530 kieneo upande wa Kusini Magharibi mwa Kenya. Ndiyo sehemu ya Serengeti iliyo upande wa Kaskazini zaidi yenye upana wa jumla ya kilomita 25,000 kilomita kieneo. Upande wa Kusini imepakana na muga ya wanyama ya Serengeti, na upande wa magharibi na mharara wa Siria na upande wa Kaskazini Mashariki na Magharibi imepakana na maeneo ya ufugaji. Kiwango cha mvua katika mazingira haya huongezeka kuanzia kusini-mashariki-hadi magharibi, japo hubadilika kiwakati kutoka eneo moja hadi lingine na ni ya misimu miwili. Mito ya Sand, Talek na Mara ndiyo mito mikubwa ambayo hutoa maji kwenye hifadhi ya mbuga hii. Vichaka na miti iliyomea kwenye kingo za mito hufunika miteremko na vilele vya milima
Kimsingi mandhari ya hifadhi hii ni nyasi iliyowazi na mito. Eneo la Kusini Magharibi kuna vichka vya aina mbalimbli ya miti ya aina ya mwangate. Upande wa mpaka wa magharibi kuna harara(genge) la Esoit Oloololo la Bonde la Ufa, na wanyamapori wanapatikana eneo hili kwa wingi kwa sababu chemichemi ya maji hupatikana kwa urahisi na hakuna usumbufu wa watalii. Mwisho wa mpaka wa Mashariki ni kilomita 224 kutoka Nairobi, kwa hivyo, ni upande wa mashariki ndio hutembelewa na watalii sana.

Mto Mabonwe
Maji yake yanaelekea Ziwa Tanganyika, mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.

Mto Malagarasi
Maji ya ziwa Tanganyika yanachangia mto Kongo na hatimaye bahari ya Atlantiki.

Tanganyika (ziwa)
Stanley alishika pia majina ya ziwa kwa makabila mengine- watu wa Marungu walisema "Kimana", wale wa Urungu "Iemba" na Wakawendi "Nsaga" kwa maana "ziwa lenye dhoruba". Alichoshika na watu wa Urungu, yaani "Iemba", inalingana na taarifa ya David Livingstone aliyekuta jina "Liemba" kuwa jina la sehemu ya kusini ya ziwa na jina hili linaendelea kutumiwa kwa meli ya MV Liemba inayosafirisha watu na bidhaa ziwani tangu mwaka 1914.

Tanganyika (ziwa)
Jina la ziwa limepokewa na Wazungu wapelelezi wa kwanza kutoka kwa wenyeji wa Ujiji. Henry Morton Stanley aliyetembelea ziwa mnamo mwaka 1876 aliandika ya kwamba watu wa Ujiji hawakuwa na uhakika kuhusu maana ya jina, ila tu ilimaanisha ziwa kubwa[1]. Maana waliita maziwa madogo "Kitanga", na waliita pia "ziwa la Usukuma" yaani Viktoria Nyanza kwa jina hili "Tanganika". Wajiji walimwambia Stanley ya kwamba labda neno "nika" ilitoka kwa aina ya samaki walioitwa vile. Baadaye Stanley alikumbuka neno "nika" katika lugha nyingine za Kiafrika kwa maana ya "tambarare, eneo kubwa bapa" akahisi ya kwamba waliita ziwa kama "tambarare kubwa iliyotanda" [2] .

Mkoa wa Tanga
Mkoa una eneo la km² 27,348 ambalo linaunganisha sehemu za pwani pamoja na milima ya ndani kama Usambara.

Ziwa Superior
Ziwa lina urefu wa kilomita 563 na upana mkubwa wa 257 km. Uso wake una eneo la 82,400. Kina cha wastani ni 147 m lakini kina kikubwa cahfikia 406 m.

Mto Mkwasi
Maji yake yanaelekea ziwa Tanganyika, mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.

Mto Rufugu
Unatiririka hadi ziwa Tanganyika.

Tanganyika
Waingereza walihitaji jina jipya kwa ajili ya koloni hilo na tangu Januari 1920 wakaamua kuliita "Tanganyika Territory" kwa kutumia jina la ziwa kubwa upande wa mashariki ya eneo. [1]

Pangani (mto)
Beseni la Pangani ni eneo la km 43,650. Karibu yote imo Tanzania isipokuwa kuna km 3,914 huko Kenya katika mazingira ya Taveta. Jumla ya wakazi katika beseni la Pangani ni milioni 3.7.

Ziwa Eyasi
Ziwa Eyasi (zamani pia Ziwa Njarasa, au Ziwa Hohenlohe) ni ziwa kubwa ya chumvi nchini Tanzania. Liko upande wa kaskazini, karibu na Hifadhi ya Serengeti, mita 1,030 juu ya usawa wa bahari.

Mto Malagarasi
Unatiririka hadi ziwa Tanganyika, ukiwa mto unaoliingizia maji mengi zaidi.

Tanganyika (ziwa)
Mabadiliko ya uwiano wa maji kwenye ziwa yalitazamwa pia katika historia ya miaka 200 iliyopita kwa kulinganisha kumbukumbu ya wakazi na taarifa za wapelelezi Wazungu walioandika taarifa juu ya safari zao. Baada ya mwaka 1800 maji yalikuwa chini sana, kabla ya 1900 yalikuwa juu sana, tangu 1900 yalishuka tena. Katika miaka ya 1960 ziwa lilijaa tena likabaki hivi hadi sasa.

Mto Ngluwa
Maji yake yanaelekea ziwa Tanganyika, mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.

Tanganyika (ziwa)
Eneo lote la ziwa limegawiwa baina ya nchi jirani yaani Tanzania, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Burundi na Zambia. Sehemu kubwa iko chini ya Tanzania (46%) na Kongo (40%).

Bahari ya Mediteranea
Bahari ya Mediteranea (pia: Bahari ya Kati) ni bahari ya pembeni ya Atlantiki kati ya mabara ya Afrika, Ulaya na Asia ya Magharibi. Eneo lake ni takriban milioni 2,5km². Kina chake kirefu ni 5,267 m. Ina kanda ya hali ya hewa ya pekee pamoja na mimea na wanyama.

Mito mirefu ya Afrika
Urefu (km)JinaMdomoBeseni (km²)Kiasi cha maji kinachotolewa (m³/s)6.671Nile pamoja na KageraMediteranea3.071.3062.8324.835Kongo + Luvua pamoja na Luapula na ChambeshiAtlantiki3.692.06239.1604.374KongoAtlantiki3.692.06239.1604.184NigerAtlantiki2.112.7749.5702.574ZambeziBahari ya Hindi1.384.9997.0702.272Ubangi pamoja na UeleKongo613.2027.0002.160OranjeAtlantiki941.4218002.153KasaiKongo925.17210.0001.820ShebeliJuba336.627-1.819Volta pamoja na Volta nyeusiAtlantiki414.2431.2901.800Okavangoinaishia katika delta ya barani ya Okavango721.25801.740Chari pamoja na OuhamZiwa la Chad669.706-1.680LimpopoBahari ya Hindi414.5248001.658JubaBahari ya Hindi803.2125501.500CuandoZambezi--1.450Lomami (mto)Kongo110.0001.7001.430Senegal pamoja na BafingAtlantiki435.9811.5001.416BenueNiger327.000-1.400Luvua pamoja na Luapula na ChambeshiKongo--1.350Nile ya buluu (=Abay)Nile326.400-1.288Shire pamoja na SongweZambezi--1.287AruwimiKongo116.000-1.251VaalOranje189.000-1.160KomoéAtlantiki79.087-1.150SankuruKasai--1.140Volta nyeupeVolta--1.130UeleUbangi--1.127GambiaAtlantiki69.9312.0001.120AtbaraNile100.000-1.100KwangoKasai263.5002.7001.100Sangha pamoja na MambereKongo180.418-1.100Wadi Draa (mto wa muda)Atlantiki114.569-1.094OgoouéAtlantiki221.968-1.083RuvumaBahari ya Hindi165.760-1.060Lukenie pamoja na FimiKasai--1.050Bani pamoja na BaouléNiger--1.020Kunene 975 km?Atlantiki110.024-1.000Kwilu 960 km?Kwango--1.000Molopo (mto wa muda)Oranje (mto)--

Tanganyika (ziwa)
Kwa kulinganisha eneo lake (km² 32,893) ni la pili tu baada ya Viktoria Nyanza katika Afrika.

Tanganyika (ziwa)
Ziwa Tanganyika ni moja ya maziwa makubwa ya Afrika ya Kati likienea mpakani mwa Tanzania, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Burundi na Zambia.

Mweru (ziwa)
Urefu wa ziwa ni kilomita 118 na upana wake km 45 likielekea kutoka kaskazini mashariki kwenda kusini magharibi. Uso wa ziwa uko mita 917 juu ya UB kwa hiyo uko juu kuliko Ziwa Tanganyika kwa m 763. Ni moja ya maziwa ya bonde la ufa likiwa katika mkono wa pembeni wa Bonde la Ufa la Afrika ya Mashariki. Mwambao wa magharibi ni mtelemko mkali jinsi ilivyo mara nyingi kwenye maziwa ya bonde la ufa unaopaa hadi milima ya Kundelungu.

Ziwa Ontario
Ziwa lina urefu wa kilomita 311 na upana mkubwa wa 85 km. Uso wake una eneo la 19,500 km2. Kina cha wastani ni 86 m lakini kina kikubwa chafikia 244 m.

Mto Lumpungu
Mto Lumpungu ni mmojawapo kati ya mito ya Tanzania (upande wa magharibi), ukiwa tawimto wa mto Malagarasi, wa pili nchini kwa urefu (km 475) ambao unatiririka hadi ziwa Tanganyika, ukiwa mto unaoliingizia maji mengi zaidi.

Mto Mkuva
Maji yake yanatiririkia Ziwa Tanganyika, mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.

Tanganyika (ziwa)
Cichlidae karibu spishi zote ni wenyeji wa ziwa yaani wametokea hapa. Pia sangala ni wenyeji wa Tanganyika, kwa hiyo hakuna matatizo kama huko Viktoria Nyanza ambako spishi ya sangala iliingizwa miaka 50 iliyopita na kuvuruga ekolojia ya ziwa.

Liemba (meli)
MV Liemba (MV kwa Kiing. motor vessel) ni meli ya Kitanzania inayohudumia pwani za Ziwa Tanganyika. Ni chombo cha usafiri kwa maji chenye umri mkubwa kipo tangu mwaka 1914. Meli inasukumwa na injini ya diseli na urefu wake ni mita 67, upana mita 10 na ukubwa unatajwa ama kuwa tani 1500 au 1200. Ina nafasi ya kubeba abiria hadi 600 pamoja na mzigo tani 200 kati ya mabandari ya Ziwa Tanganyika upande wa Tanzania na mabandari ya Mpulungu (Zambia), Kalemie (J.K. Kongo) na Bujumbura (Burundi).

Kilimanjaro (Volkeno)
Kibo ni pia ya kivolkeno yenye kimo kirefu kikiwa na upana wa kilomita 15 kwenye "Saddle Plateau". Ililipuka mara ya mwisho miaka 150,000 na 200,000 iliyopita na mlipuko huu ulifanya kasoko kwenye kilele cha Kibo cha sasa. Hadi leo gesi inatoka kwenye mashimo ardhini.[15][18][19] Kibo huwa na pia kwenye kilele chake chenye umbo kamili. Kuna kaldera yenye upana wa kilomita 2.5 na ndani yake pia iko kasoko ya Reusch. Jina hili lilitolewa na serikali ya Tanganyika mwaka 1954 kwa heshima ya Mjerumani Gustav Otto Richard Reusch alipopanda mlima mara ya 25. [21][22] Ndani ya kasoko ya Reusch kuna shimo ndefu inayojulikana kwa jina la “ash pit” (shimo la majivu).[23] Wakati wa mlipuko wa mwisho uliotokea miaka 100,000 iliyopita sehemu za mzingo wa kasoko ziliporomoka na kuacha pengo kubwa. [24]

Burundi
Sehemu ya magharibi ya nchi ni sehemu ya bonde la ufa yenye kimo cha mita 760-850 juu ya uwiano wa bahari. Sehemu ya kusini ya bonde la ufa katika Burundi imejaa maji ya Ziwa Tanganyika.

Milima ya Mahale
Milima ya Mahale ni milima ambyo ni moja ya hifadhi katika nchi ya Tanzania. Hifadhi hii iko magharibi mwa Tanzania ikiwa inapakana na Ziwa Tanganyika. Hifadhi hii inaundwa na vilima vilivyojipanga na kufunikwa na misitu minene ikiwa na jumla ya kilometa za mraba 1613.

Kongo (mto)
Inkisi Nzadi Nsele Bombo Kwa-Kassai (kushoto) - 2150km - 881,900km2, 9,900m3/s Fimi Lukenie Kwango Sankuru Lefini (kulia) Sangha (kulia) - 1,400km, 213,400km2, 750m3/s Kadéï Ubangi (kulia) - 2,270km, 772,800km2, 4,000m3/s Mbomou Uele Tshuapa (mto) (kushoto) - 1,000km Lomami (mto) (kushoto) - 1,400km

Reli ya Tanganyika
Njia ya reli hii inaanza Dar es Salaam ikipitia Morogoro, Dodoma na Tabora hadi kufika Kigoma.

Ziwa la Konstanz
Ziwa la Konstanz "(Kijerumani: Bodensee)" ni ziwa mpakani wa Austria, Uswisi na Ujerumani lenye eno la 564 km². Kimo kikubwa cha ziwa hufikia mita 254. Jina la ziwa latokana na mji mkubwa uliopo kando lake.

Ziwa Albert (Afrika)
Lina urefu wa km 160 (mi 100), upana wa km 30(mi 19), na kina upeo wa m 51 (ft 168), na mwinuko wa m 619 (ft 2.030) juu ya usawa wa bahari.

Ziwa Galilaya
Eneo linafikia pengine kilomita mraba 166.7 na kina chake mita 43.

Tanganyika (ziwa)
Maji ya Ziwa Tanganyika yanajaza ufa kubwa kwenye ganda la dunia ambalo ni sehemu ya bonde la ufa la Afrika ya Mashariki. Ni ziwa lenye kina kikubwa katika Afrika.

Mto Mumbara
Maji yake yanaelekea Ziwa Tanganyika, mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.

Reli ya Tanganyika
Reli ya Tanganyika (pia: Reli ya Kati) ilikuwa jina la njia ya reli kuanzia Dar es Salaam kwenda Kigoma kwenye Ziwa la Tanganyika iliyojengwa katika miaka 1905 hadi 1914 zamani za koloni la Afrika ya Mashariki ya Kijerumani.

Mto Mugewe
Maji yake yanaelekea Ziwa Tanganyika, mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.

Tanganyika (ziwa)
Kuna spishi nyingi za samaki aina ya cichlidae zinazokadiriwa kuwa 250 na angalau spishi 75 za samaki wengine. Spishi nyingi wanaishi karibu na mwambao na hadi kina cha mita 180; chini yake kiwango cha oksijeni kinapungua mno. Lakini kiasi kikubwa cha samaki kinapatikana katikati ya ziwa, ila ni spishi chache tu, hasa spishi mbili za kapenta (inayoitwa pia dagaa) na spishi nne za sangala.

Mto Kanengi
Maji yake yanaelekea Ziwa Tanganyika, mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.

Kalemie
Kalemie ni mji wa J.K. Kongo uliopo kando ya ziwa Tanganyika upande wa magharibi kwa kimo cha mita 785 juu ya UB pale ambako mto Lukuga unapotoka ziwani. Mwaka 2005 Kalemie ilikuwa na wakazi 147,000. Kuna bandari muhimu yenye mawasiliano kwa meli na Kigoma (Tanzania) na Bujumbura (Burundi).

Instruction: Given a question, retrieve Wikipedia passages that answer the question.


Question: Mji mkubwa Afrika kusini ni gani?

Afrika Kusini
Mji mkubwa ni Johannesburg. Majukumu ya mji mkuu yamegawiwa kati ya miji mitatu: Cape Town ni makao ya Bunge, Pretoria ni makao ya Serikali na Bloemfontein ni makao ya Mahakama Kuu.

Afrika ya Mashariki ya Kijerumani
Mwaka 1886 Uingereza na Ujerumani walipatana juu ya ugawaji wa Afrika ya Mashariki na Sultani alipaswa kukubali tena. Katika mapatano hayo Sultani alibaki na visiwa vya Unguja, Pemba, Mafia na funguvisiwa ya Lamu pamoja na kanda la pwani barani lenye upana wa maili 10 kati ya mto Ruvuma upande wa Kusini na mto Tana upande wa Kaskazini, halafu miji ya Kismayu, Barawa, Merka na Mogadishu upande wa kaskazini zaidi. [4].

Shirikisho la Mikronesia
Mji mkubwa wa nchi ni Weno (wakazi 17,624) kisiwani Chuuk lakini mji mkuu ni Palikir kwenye kisiwa cha Pohnpei.

Muungano wa Afrika Kusini
Ofisi kuu za dola zilizambazwa katika majimbo mbalimbali kwa sababu viongozi walishindwa kuelewana juu ya mji mkuu mmoja. Makao ya serikali ilikuwa mjini Pretoria (Transvaal), makao ya bunge mjini Cape Town (Jimbo la Rasi) na mahakama kuu katika Bloemfontein (Dola Huru la Orange). Muundo huu unaendelea hadi leo.

Casablanca
Casablanca (Kihispania "nyumba nyeupe",tamka kasablanka, ar.| ad-Dār al-Bayḍā’) ni mji mkubwa zaidi nchini Moroko. Ni mji wa bandari uliopo kwenye magharibi ya nchi mwambaoni wa Bahari Atlantiki. Pia ni mju mkubwa kabisa wa nchi za Maghrib na kati ya miji muhimu zaidi kwenye bara la Afrika.

Mpumalanga
Mpumalanga "(kabla ya 2002 iliitwa Eastern Transvaal)" ni moja kati ya majimbo 9 za Afrika Kusini. Kuna wakazi 3,364,000 (2001) kwenye eno la 79,512 km². Jimbo lilianzishwa mwaka 1994 kutokana na sehemu za jimbo la awali la Transvaal na maeneo ya bantustan KaNgwane, KwaNdebele na Lebowa. Mji mkuu ni Nelspruit.

Khartoum
Khartoum (الخرطوم al-Khartūm) ni mji mkuu wa Sudan na pia mki mkuu wa dola la shirikisho la Khartoum. Mji uko mahali mito ya Nile nyeupe na Nile ya buluu inapokutana. Kisheria "Khartoum" ni eneo tu mashariki ya Nile nyeupe na kusini ya Nile ya buluu lakini hali halisi Khartoum pamoja na miji ya Omdurman na Bahri ni kama mji mmoja mkubwa sana unaounganishwa kwa madaraja kadhaa.

Polokwane
Polokwane (Kiafrikaans: Pietersburg) ni manisipaa ya Afrika Kusini na mji mkuu wa Jimbo la Limpopo. Mji una wakazi nusu milioni.

King William's Town
King William's Town ni mji wa Afrika Kusini katika jimbo la Rasi ya Mashariki.

Msumbiji
Miji mikubwa zaidi ni Maputo (wakazi 1.191.613), Matola (wakazi 543.907) na Beira (wakazi 530.706).

Sahara
Nouakchott, mji mkuu wa Mauritania; Tamanrasset, Ouargla, Béchar, Hassi Messaoud, Ghardaïa na El Oued nchini Algeria; Timbuktu, Mali; Agadez, Niger; Ghat, Libya; Faya-Largeau, Chadi.

Uislamu katika Jamhuri ya Kongo
Mnamo mwaka wa 2005 msikiti mpya mkubwa ulijengwa mjini Brazzaville. Ni kwamba wafanyakazi wengi wa mijini ni wahamiaji kutoka Afrika ya Magharibi na Lebanon, na baadhi kutoka Afrika ya Kaskazini. Wahamiaji kutoka Afrika Magharibi hasa ni kutoka Mali, Benin, Togo, Mauritania na Senegal. Walebanoni wengi ni Sunni. Pia kulikuwa na kundi kubwa la Waislamu kutoka Chad.

Cape Town
Cape Town ulikuwa mji mkubwa wa Afrika Kusini hadi kupatikana kwa dhahabu katika eneo la Johannesburg kuanzia 1887.

Kisangani
Kisangani ni mji mkubwa wa mashariki mwa Kongo wenye wakazi zaidi ya 1,600,000. Ni mji mkubwa wa tatu wa nchi hiyo.

Afrika
Kuna umbali wa kilomita 8,000 kutoka Ras ben Sakka nchini Tunisia (37°21' N, sehemu ya kaskazini kabisa) hadi rasi ya Cape Agulhas nchini Afrika Kusini (34°51'15" S, sehemu ya kusini kabisa)[5] .

Cape Town
Cape Town ni mji pekee Afrika ya Kusini wenye muingiliano mkubwa wa watu kutoka sehemu mbalimbali duniani, hivyo kuufanya mji wenye mchanganyiko wa tamaduni nyingi kuliko yote Afrika Kusini.

Awasa
Awasa (pia "Awassa" au "Hawassa", Kige'ez አዋሳ) ni mji mkuu wa Jimbo la Mataifa ya Kusini katika kusini ya Ethiopia. Iko kando la Ziwa Awasa katika Bonde la Ufa la Afrika ya Mashariki takriban kilomita 280 kusini ya Addis Abeba.

Dar es Salaam
Dar es Salaam ilichaguliwa na wakoloni Wajerumani kuwa mji mkuu wa Afrika ya Mashariki ya Kijerumani kwa sababu ya bandari asilia yenye mdomo mpana wa mto Kurasini. Hivyo kuanzia mwaka 1891 Dar es Salaam ilichukua nafasi ya Bagamoyo kama makao makuu ya utawala.

KwaZulu-Natal
Durban ni bandari kuu ya Afrika Kusini na kitovu cha viwanda vingi. Bandari ya Richards Bay inatumiwa hasa kwa kubeba nje makaa mawe kuna pia kiwanda kikubwa cha aluminiamu. Migodi ya makaa mawe yako hasa Vryheid, Dundee, Glencoe na Newcastle.

East London
East London ni mji wa Afrika Kusini katika jimbo la Rasi ya Mashariki.

Nairobi
Nairobi imeibuka kuwa mojawapo kati ya miji mikubwa katika bara la Afrika. Mashirika mengi makubwa duniani yamefungua ofisi zao zinazoshuhudia eneo la Afrika ya Mashariki na Afrika ya Kati. Mojawapo ya mashirika haya ni ofisi za tawi la Umoja wa Mataifa (United Nations), UNEP. Kunazo pia ofisi za mabalozi wa nchi mbalimbali duniani.

Dar es Salaam
Dar es Salaam ni jiji kubwa kuliko yote nchini Tanzania. Pia ni jina la mkoa wake. Dar es Salaam ni mji mkongwe na wenye watu wengi zaidi katika Jumuia ya Afrika Mashariki. Katika Tanzania ndio mji wenye vitega uchumi vingi na ndio mji unaoangaliwa na watu wengi.

Cape Town
Ni mji wa kwanza ulioanzishwa katika eneo la Afrika Kusini hivyo huitwa mara nyingi "Mji Mama" wa nchi. Kihistoria mji ulianzishwa kama kituo cha mapumziko kwenye njia ya safari za meli kati ya Uholanzi na makoloni yake huko Asia, hasa Indonesia ya leo.

Orodha ya miji ya Afrika Kusini
Hii ni orodha ya miji ya nchi ya Afrika Kusini yenye angalau idadi ya wakazi 100,000 (2010).

São Paulo
São Paulo (Kireno: Mt. Paulo) ni jiji kubwa la Brazil pia jiji kubwa katika nusudunia ya kusini lenye wakazi zaidi ya milioni 10 jijini au karibu milioni 20 katika rundiko la jiji.

Historia ya Afrika
Waingereza nao wakatawala Afrika Mashariki na Kusini, na kuwa sehemu ya Sudan na Somalia, Uganda, Kenya, Tanzania (chini ya jina la Tanganyika), Zanzibar, Nyasaland, Rhodesia, Bechuanaland, Basutoland na Swaziland chini ya utawala wao na baada ya kushinda katika vita huko Afrika ya Kusini walitawala Transvaal, Orange Free State, Cape Colony na Natal, na huko Afrika ya Magharibi walitawala Gambia, Sierra Leone, the Gold Coast na Nigeria.

Mauritania
Mji mkuu ni Nouakchott. Mji wa pili na kitovu cha uchumi ni bandari ya Nouadhibou karibu na mpaka wa Sahara Magharibi.

Somalia
Mji mkuu na mji mkubwa zaidi ni Mogadishu (wakazi 2,120,000).

Bloemfontein
Bloemfontein (tamka: "Blumfontain" - Kiholanzi/Kiafrikaans "chemchemi ya maua") ni kati ya miji mikuu mitatu ya Afrika Kusini pamoja na Pretoria na Cape Town. Jina la Kisotho ni Mangaung linalomaanisha "kwa duma".
Bloemfountain ni makao ya Mahakama Kuu ya Afrika Kusini pia mju mkuu wa mkoa wa Vrystaat (au: Free State - "Dola huru").

Sudan Kusini
Sudan Manispaa ya Duk Manispaa ya Lainya John Dau Nyuol Tong Orodha ya nchi kufuatana na wakazi Orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu Orodha ya nchi za Afrika kulingana na msongamano wa watu Orodha ya nchi za Afrika kulingana na pato la taifa Demografia ya Afrika

Orodha ya milima
Milima Aberdare (m 3,999), Kenya Milima Ahaggar (m 2,918), Algeria Milima Ahmar (m 2,965), Ethiopia Milima Air (Azbine) (m 2,022) Niger Milima Amaro (m 3,240), Ethiopia Milima Atlantika (m 1,300), Nigeria - Kamerun Milima Atlas (m 4,167), Moroko - Algeria - Tunisia Milima Auas (m 2,484), Namibia Mlima Baker (m 4,844), Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo - Uganda Milima Bakossi (m 2,064), Kamerun Milima Bale (m 4,377), Ethiopia Milima Bvumba (m 1,911), Zimbabwe - Msumbiji Milima Cal Madow (m 2,410), Somalia Milima Cederberg (m 2,026), Afrika ya Kusini Chappal Waddi (m 2,419), Nigeria Compassberg (m 2,504), Afrika ya Kusini Drakensberg (m 3,482), Lesotho - Afrika ya Kusini Mlima Elgon (m 4,321) - volikano, Kenya - Uganda Emi Koussi (m 3,415) - volikano, Chad Mlima Emin (m 4,798), Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo - Uganda Milima Entoto (m 3,200), Ethiopia Milima Erta Ale (m 988) - volikano, Ethiopia Mlima Gessi (m 4,715), Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo - Uganda Milima Golis (m 1,371), Somalia Mlima Kadam (Debasien au Tabasiat) (m 3,054), Uganda Mlima Kamerun (m 4,075), Kamerun Mlima Karisimbi (m 4,507) - volikano, Rwanda - Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo Mlima Karthala (m 2,362) - volikano, Komori Mlima Kenya (m 5,199) - volikano, Kenya Mlima Kilimanjaro (m 5,895) - volikano, Tanzania - mlima wa juu kabisa katika Afrika Mlima Kinyeti (m 3,187), mlima mrefu zaidi wa Sudan Kusini Milima ya Kipengere (m ), Tanzania Milima Lebombo (m 776), Msumbiji Mlima Luigi di Savoia (m 4,627), Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo - Uganda Milima Magaliesberg (m 1,852), Afrika ya Kusini Milima ya Mahale (m 2,462), Tanzania Milima Mandara (m 1,494), Nigeria - Kamerun Mlima Meru (m 4,566) - volikano, Tanzania Mlima wa Meza / Tafelberg (m 1,088), Cape Town, Afrika ya Kusini Mlima Moco (m 2,610), Angola Mlima Moroto (m 3,083), Uganda Mlima Morungole (m 2,750), Uganda Mlima Mulanje (m 3,002), Malawi Nyanda za Juu za Mashariki (m ), Zimbabwe - Msumbiji Milima Ogo (m ), Somalia Milima Outeniqua (m 1,578), Afrika ya Kusini Pico de São Tomé (m 2,024) - volikano, Sao Tome na Principe Piton de la Fournaise - volikano (m 2,632), Réunion Piton des Neiges – volikano (m 3,069), Réunion Ras Dejen (m 4,533), Ethiopia Mlima Rungwe (m 3,175), Zambia Ruwenzori (m 5,109), Uganda Milima Semien (m 4,550), Ethiopia Mlima Serbal (m 2,070), Misri Mlima Sinai (m 2,285), Misri Mlima Speke (m 4,890), Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo - Uganda Mlima Stanley (m 5,119), Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo - Uganda Milima Swartberg (m 2,325), Afrika ya Kusini Tao la Mashariki (m ), Tanzania - Kenya Milima Teffedest (m 2,370), Algeria Teide (m 3,717) Tenerife - mlima wa juu kabisa wa Hispania (ingawa kijiografia katika visiwa vya Afrika) Milima Tibesti (m 3,445), Chad - Libya Jbel Toubkal (m 4,167), Moroko Milima ya Udzungwa (m 2,579), Tanzania Milima ya Uluguru (m 2,630), Tanzania Milima ya Upare (m 2,643), Tanzania Milima ya Usambara (m ), Tanzania Mlima Zulia (m 2,149), Uganda

Lusaka
Mji wa Lusaka ulianzishwa mwaka wa 1905 na wakoloni Wazungu kwenye mahali pa kijiji ambacho mwenyekiti wake aliitwa Lusaaka. Kwa vile Lusaka iko katikati ya nchi, mwaka wa 1935 wakoloni Waingereza walihamishia mji mkuu wao wa Rhodesia ya Kaskazini huko kutoka mji wa Livingstone. Baada ya kupata uhuru, Lusaka ikaendelea kama mji mkuu wa Zambia hadi hivi sasa.

Tanganyika (ziwa)
Miji mikubwa ziwani ni bandari za Kigoma kwa upande wa Tanzania na Kalemie kwa upande wa Kongo. Kila bandari ni pamoja na mwanzo wa njia ya reli. Mji mkubwa kabisa ni Bujumbura, mji mkuu wa Burundi.

Afrika ya Kusini
Afrika ya Kusini ni ukanda ulioko kusini mwa bara la Afrika.

Gauteng
Gauteng ni moja kati ya majimbo 9 ya Afrika Kusini. Mji mkuu ni Johannesburg. Jimbo lilianzishwa baada ya mwisho wa siasa ya Apartheid kutoka kwa sehemu ya jimbo la Transvaal ya awali. Mwanzoni lilitwa "Pretoria-Witwatersrand-Vereeniging" lakini jina likabadilishwa tena kuwa Gauteng. Neno Gauteng limetokana katika lugha ya Kisotho lamaanisha "mahali pa dhahabu" kwa kukumbuka umuhimu wa migodi ya dhahabu katika eneo la Johannesburg.

Seoul
Seoul ni mji mkuu na mji mkubwa katika Korea ya Kusini. Kihistoria na hadi mwaka 1945 ilikuwa mji mkuu wa Korea yote.

Dakar
Dakar ni mji mkuu wa Senegal ikiwa na wakazi 2,352,000. Iko kwenye rasi la Verde ambalo ni pembe la magharibi ya Afrika. Bandari yake ina nafasi nzuri kwa biashara na Ulaya na Amerika.

Johannesburg
Pia kuna jengo lililosheheni maofisi kubwa kuliko yote barani Afrika ambalo linaitwa Carlton Centre lenye ghorofa 50 kuna pia jengo refu kabisa barani afrika linaloitwa Hillbrow Tower (mita 270 au maghorofa 90).

Chuo Kikuu cha Stellenbosch
Stellenbosch, mji mkongwe zaidi nchini Afrika Kusini baada ya Cape Town, ni mji wa chuo kikuu wenye wakazi wapatao 90,000 (ukiondoa wanafunzi). Uko takriban kilomita 50 kutoka Cape Town na uko kwenye kingo za "Eersterivier" ( "Mto wa Kwanza") katika eneo maarufu kwa ukuzaji wa mvinyo na lililozingirwa na mandhari ya kupendeza ya milima. Mafunzo katika Chuo Kikuu cha Stellenbosch yamegawanywa kati ya kampasi kuu ya Stellenbosch, kampasi ya Tygerberg, ambapo Kitivo cha Sayansi ya Afya iliko, kampasi ya Bellville Park, ambapo Shule Hitimu ya Biashara iliko, na kampasi ya Saldanha, palipo Kitivo cha Sayansi ya Kijeshi katika Shule ya Jeshi ya Kikosi cha Ulinzi wa Taifa cha Afrika Kusini.

Senegal
Miji mikubwa ni Dakar (wakazi 2 476 400), Pikine (wakazi 874 062), Thiès (wakazi 252 320), Saint-Louis (wakazi 176 000), Kaolack (wakazi 172 305), Ziguinchor (wakazi 159,788), Tiebo (wakazi 100 289). Karibu nusu ya watu huishi mijini.

Lagos
Ikiwa na wakazi takriban milioni 12 katika eneo la jiji na milioni 15 - 22 katika rundiko la mji ni kati ya miji mikubwa zaidi ya Afrika; inawezekana kwamba idadi ya watu imeshapita ya Kairo, hivyo kuwa jiji lenye watu wengi barani Afrika[1].

Orodha ya nchi za Afrika
Jina la nchi au eneo, benderaEneo (km²)Wakazi (mnamo Julai 2015)Wakazi kwa km²Mji Mkuu Benin112,62010,782,000Porto-Novo Burkina Faso274,20018,450,000Ouagadougou Cabo Verde4,033525,000Praia Côte d'Ivoire (8)322,46023,326,000Abidjan, Yamoussoukro Gambia11,3002,022,000Banjul Ghana239,46027,714,000Accra Guinea245,85710,935,000Conakry Guinea-Bissau36,1201,788,000Bissau Liberia111,3704,046,000Monrovia Mali1,240,00017,796,000Bamako Mauritania1,030,7003,632,000Nouakchott Niger1,267,00018,880,000Niamey Nigeria923,768184,000,000Abuja Saint Helena (Uingereza)4104,000Jamestown Senegal196,19014,150,000Dakar Sierra Leone71,7406,513,000Freetown Togo56,7857,065,000Lomé Sahara ya Magharibi (Moroko) (9)266,000509,000El AaiúnTotal30,368,6091,153,308,000

Afrika ya Kati
Afrika ya Kati kwa maana ya mpangilio ya UM ni nchi kusini ya jangwa Sahara, mashariki ya Afrika ya Magharibi na upande wa magharibi wa Bonde la Ufa la Afrika ya Mashariki.
Mto mkubwa wa kanda ni mto Kongo.

Lilongwe
Mji huu ulianza kama kijiji kwa ufuo wa Mto Malawi na kuwa Kituo cha amri ya wakoloni Waingereza kwa mwanzo wa karne 1900. Yasemekana kwamba, Lilongwe ilisaidia sana kama kituo cha serikali ya wakoloni kwa sababu Lilongwe ilikuwa kwa ruti ya kusini na kaskazini ambayo iliwezesha utawala wa Rhodesia ya kaskazini inayojulikana sasa kama Zambia. Mji wa Lilongwe baadaye ukawa mji wa pili kwa ukubwa Malawi. Mwaka wa 1974, Mji mkuu wa nchi ulihamishwa kutoka Zomba (mji ambao sasa ni wa tatu kwa ukubwa nchini Malawi), hadi kwa mji namba mbili kwa ukubwa, Lilongwe.

Bulawayo
Bulawayo ni mji mkubwa wa pili wa Zimbabwe wenye (sensa ya 2002). Iko kusini-magharibi ya nchi hiyo, katikati ya Matabeleland.

Juba, Sudan
Jamii:Miji ya Sudan Kusini Jamii:Miji mikuu Afrika

Afrika Kusini
Hii ifuatayo ni miji/manispaa/majiji kumi yenye wakazi wengi zaidi nchini.

Rasi ya Mashariki
Jumla ya wakazi ni milioni sita na nusu. Walio wengi ni Waxhosa na Kixhosa ni lugha ya kwanza jimboni. Lugha ya pili ni Kiafrikaans hasa katika kusini.
Miji muhimu pamoja na Bisho ni Port Elizabeth, East London, Grahamstown, King William's Town, Queenstown, Uitenhage, Mthatha, Aliwal North na Cradock.

Sun City, Kaskazini Magharibi
Sun City ilianzishwa na gwiji wa biashara za hoteli Sol Kerzner kama sehemu ya kundi lake la mali la Sun International. Ilifunguliwa rasmi tarehe 7 Desemba 1979; wakati huo ilikuwa iko katika eneo la bantustan la Bophuthatswana.
Kwa sababu Jimbo la Bophuthatswana lilikuwa limetangazwa kuwa huru na serikali ya ubaguzi wa rangi ya Afrika Kusini (ingawa halikuwa limetambulika na mataifa mengine), liliruhusiwa chini ya sheria ya Afrika Kusini wakati huo kutoa burudani kama kamari na maonyesho ya uchi, ambayo ilikuwa marufuku katika Afrika Kusini. Sababu hizi, vilevile na ukaribu wake kwa maeneo makubwa ya miji mikuu ya Pretoria na Johannesburg, zilihakikisha kuwa Sun City ilikuwa (na ilisalia) hoteli mashuhuri kwa likizo na wikendi. Wanamuziki wengi maarufu kama Queen, Elton John,Linda Ronstadt , Julio Iglesias, The O'Jays, Ray Charles, Boney M.,Black Sabbath, Rod Stewart, Tina Turner, Dionne Warwick, Sarah Brightman, Laura Branigan na Thomas Anders (wa Modern Talking fame) pia walitumbuiza katika 'Sun City Super Bowl', ambayo ina viti 6230. Sun City pia ilikuwa mahala pa kuchezewa mechi za Ndondi za Uzani Mzito katika miaka za 1970 na mwanzo wa miaka ya 1980. Bondia mmoja ni Gerrie Coetzee, ambaye baadaye (1981) ilikuwa bingwa wa dunia wa Heavyweight .
Akizungumza katika miaka ya 1980 na Jani Allan wa "Sunday Times" , Kerzner alielezea mkakati wake; "Unatazama hatari ...Piga hesabu ya hatari, fanya utafiti wa soko ya Kimataifa vyema, tambua ladha, mtindo, hamu na starehe za watu wa Afrika Kusini, lenga kuwapa starehe mzuri kwa bei wanaimudu - halafu tekeleza."
Sun City ikaja ikawa mahali penye utata mwaka wa 1985 wakati mpiga gitaa wa bendi ya E Street Band Steven Van Zandt aliifanya pa muziki wa kundi lake la wanaharakati , Artists United Against Apartheid. Wasanii arobaini na tisa mashuhuri walishirikiana kurekodi wimbo wa "Sun City", ambao waliapa kutotumbuiza katika hoteli hiyo.
Kuongezea, Simple Minds, katika albamu yao "Live in the City of Light" iliyotolewa mwaka wa 1987,walijumuisha wimbo ulioitwa "Love Song - Sun City - Dance to the Music" walikotangaza wao " hawawezi kutumbuiza katika Sun City".

Zaire (mkoa)
Mkoa umepakana na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo iliyoitwa "Zaire" hadi 1997. Mipaka mingine ni mikoa ya Uige upande wa mashariki, Cuanza Norte upande wa kusini na Bahari Atlantiki upande wa magharibi.
Makako makuu ni mji wa M'banza-Kongo. Miji mingine ni Soyo kwenye mdomo wa mto Kongo, Tomboco, N'Zeto kwenye mdomo wa mto Mebridege na Noqui kando la Matadi kwenye mpaka wa Kongo.
Uchumi ni hasa kilimo na uvuwi pamoja na migodi, kuchimba madini na mafuta ya petroli.

Rhapta
Kitabu cha Periplus ya Bahari ya Eritrea kilichoandikwa mnamo mwaka 70 BK kinataja Rhapta kuwa soko kuu la Azania barani pia kituo cha mwisho kati ya miji na vituo vilivyofanya biashara na dunia ya Kiroma. Mnamo mwaka 200 mwandishi Mmisri Claudius Ptolemaius anataja Rhapta kuwa mji mkuu wa Barbaria (Afrika ya Mashariki barani). Rhapta ilikuwa mdomoni wa mto mwenye jina la Rhapta pia ambao uliaminika kuwa na asili yake katika "Milima ya Mwezi". Mdomo wa mto ulikuwa karibu na kisiwa cha Menouthis. Hakuna uhakika kama kisiwa hiki ni Pemba au Mafia.

Afrika Kusini
Afrika Kusini ina mchanganyiko mkubwa wa watu. Waafrika asili ni asilimia 80.2, Machotara ni 8.8%, Wazungu ni 8.4%, Waasia ni 2.5%.

Chuo Kikuu cha Cape Town
Chuo Kikuu cha Cape Town kinaorodheshwa kama chuo kikuu bora zaidi Afrika yote na THES - QS World University Rankings na Academic Ranking of World Universities na Chuo Kikuu cha Shanghai Jiao Tong. Ndio chuo kikuu pekee Afrika kilichoingia ndani ya 200 bora kulinagana na orodha ya THES-QS ikiwa ya 146, mbele ya vyuo vikuu mbalimbali mashuhuri kama vile Chuo Kikuu cha Tufts na Chuo Kikuu cha London, Malkia Mary.

Entebbe
Entebbe iko 00.04N, 320.280E. Ipo katika wilaya ya Wakiso, kusini magharibi ya Kampala, mji mkubwa na mji mkuu wa Uganda. Entebbe ipo kaskazini mwa fuo za Ziwa Victoria, ziwa lenye ukubwa zaidi Afrika.

Afrika ya Kusini-Magharibi ya Kijerumani
Tangu mwaka 1891 Windhuk ilikuwa mji mkuu wa koloni. Sawa na Namibia ya leo, koloni lilikuwa na eneo la kilomita za mraba 835,100. Eneo la hori ya Walfish Bay ilikuwa chini ya Uingereza, baadaye kama eneo la Afrika Kusini.

Utamaduni wa Kiafrika
Mpasuko mkuu ni kati ya Afrika ya Kaskazini (pamoja na Chad na Pembe la Afrika), ambayo ni sehemu ya ulimwengu wa Kiislamu, na Afrika ya kusini kwa Sahara, ambayo imegawanywa katika idadi kubwa ya tamaduni za kikabila, zikiwemo za "Niger-Congo" (sanasana za Kibantu), "Nilo-Saharan" katika maeneo ya Sahara na Sahel na sehemu za Afrika ya Mashariki na "Khoisan" (wazawa wachache wa Tanzania na Kusini mwa Afrika).

Nelspruit
Nelspruit ni mji mkuu wa jimbo la Mpumalanga katika Afrika Kusini. Iko kando la mto Crocodile (mamba) takriban 330 km upande wa mashariki wa Johannesburg na km 60 upande wa magharibi wa mpaka wa Msumbiji.

Nyanda za Juu za Bie
Kutokana na kiasi kikubwa cha mvua kinachopatikana hapa eneo ni chanzo cha mito mingi muhimu ya Afrika ya Kusini na Afrika ya Kati.Mji mkubwa katika eneo ni Huambo (zamani: Lisbon mpya)

Kaunti ya Mombasa
Uchumi wa Mombasa na nchi ya Kenya kwa jumla hutegemea sana bandari ya Mombasa. Bandari ya Mombasa ndio bandari kubwa zaidi katika ukanda wa Afrika Mashariki. Bidhaa nyingi hupitia hapo kutoka na kuingia ndani ya nchi. Bandari hii pia hutegemewa na nchi ya Uganda, Burundi, Sudani Kusini, Jamuhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na Rwanda kupitisha bidhaa kama vile, mafuta[11].

Lubumbashi
Lubumbashi (zamani ulijulikana kwa Kifaransa kama Élisabethville na kwa Kiholanzi kama Elizabethstad) ni mji wa pili kwa ukubwa katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (zamani ilijulikana kama Zaire) ukifuata mji mkuu wa taifa wa Kinshasa na ni kitovu cha biashara cha sehemu ya kusini ya nchi.

Mkoa wa Kaskazini (Zambia)
Miji mikubwa ni pamoja na Kasama na Chilubi.

Johannesburg
Johannesburg (inayojulikana pia kama iGoli) ni jiji kubwa katika nchi ya Afrika Kusini. Ni mji mkuu wa jimbo la Gauteng.

Cape Town
Ishara ya mji ni Mlima wa Meza unaotazama hori ya Cape Town ukitenganisha kitovu cha mji na makazi ya Cape Flats. Kitovu cha mji kiko kati ya mlima na bahari, sehemu yenye umbo kama la bakuli. Upande wa kusini iko rasi yenyewe, kama ulimi wa nchi wenye milimamilima kwa urefu wa kilomita 40.

Rasi ya Magharibi
Rasi ya Magharibi ni moja kati ya majimbo 9 ya Afrika Kusini. Mji Mkuu ni Cape Town (Kaapstad). Jimbo liliundwa mwaka 1994 kutokana na maeneo ya Jimbo la Rasi la awali.

Cape Town
Cape Town ina uwanja wa ndege wa kimataifa mkubwa wa pili nchini. Ni mji wa Afrika Kusini unaotembelewa na watalii kushinda miji mingine yote. Wengi wanaona iko kati ya miji inayopendeza hasa kote duniani.

Moroko
Mji mkuu ni Rabat wenye wakazi milioni 1.2. Mji mkubwa ni Casablanca (kwa Kiarabu: الدار البيضاء dar al-baiDa = nyumba nyeupe). Miji yote miwili mikubwa ni miji ya bandari.

Nouakchott
Hadi 1958 Nouakchott ilikuwa kijiji kidogo cha wavuvi. Imekua tangu uhuru. Wakati wa ukoloni Mauretania haikuhesabiwa kama eneo la pekee ilikuwa sehemu tu ya Afrika ya Magharibi ya Kifaransa yenye mji mkuu wa Saint-Louis huko Senegal.

Rasi ya Mashariki
Rasi ya Mashariki ni kati ya majimbo 9 za Afrika Kusini. Iliundwa mwaka 1994 baada ya mwisho wa siasa ya Apartheid. Mji mkuu ni Bisho. Jimbo lilianzishwa 1994 wakati wa mwisho wa siasa ya Apartheid kwa kuungaisha sehemu ya mashariki ya Jimbo la Rasi la awali na bantustan za Ciskei na Transkei.

Kinshasa
Zamani pahali pa vijiji vya uvuvi, Kinshasa sasa ni jiji lenye idadi ya wakazi 10,076,099 mwaka 2009. Mji wa Brazzaville (wenye wakazi milioni 1.5 mwaka 2007 pamoja na makazi yake), [2] mji mkuu wa Jamhuri ya Kongo, hupatikana upande wa pili wa mto Kongo. Hivyo mrundiko wa Kinshasa-Brazzaville una wakazi karibu milioni 12.

Orodha ya nchi za Afrika
Jina la nchi au eneo, benderaEneo (km²)Wakazi (mnamo Julai 2015)Wakazi kwa km²Mji Mkuu Algeria2,381,74039,903,000Algiers Misri (2)1,001,45088,523,000Cairo Libya1,759,5406,278,000Tripoli Moroko446,55033,680,000Rabat Sudan1,861,48430,894,00017Khartoum Tunisia163,61011,118,000TunisMaeneo ya Hispania na Ureno katika Afrika ya Kaskazini: Visiwa vya Kanari(Hispania) (3)7,4921,694,477226.2Las Palmas de Gran Canaria, Santa Cruz de Tenerife Ceuta (Hispania) (4)2071,5053,575.2— Visiwa vya Madeira (Ureno)(5)797245,000307.4Funchal Melilla (Hispania) (6)1266,4115,534.2

Mossel Bay
Mossel Bay ni mji wa Afrika Kusini katika jimbo la Rasi ya Magharibi.

Afrika Kusini
Mji mkuu wa jimbo watajwa katika mabano.

Durban
Durban ni mji wa Afrika Kusini katika jimbo la KwaZulu-Natal. Kuna takriban wakazi milioni 4 . Fuko za Durban zapendwa na watalii kwa sababu maji ya Bahari Hindi si baridi na kuna jua tele. Bandari ya mji ni kubwa katika Afrika Kusini ni bandari asilia duniani yenye kina kikubwa.

Chuo Kikuu cha Stellenbosch
Stellenbosch University (awali "Chuo Kikuu cha Stellenbosch" / ni chuo kikuu cha umma cha utafiti katika mji wa Stellenbosch, Afrika Kusini. Vyuo vingine vilivyo karibu ni Chuo Kikuu cha Cape Town na Chuo Kikuu cha Western Cape.
Stellenbosch University ilisanifu na kuunda microsatellite ya kwanza barani Afrika, SUNSAT, iliyozinduliwa mwaka wa 1999.
Wanafunzi hupewa jina la msimbo "Maties" . Baadhi wanadai kuwa jina hili linatokana na sare yao ya mchezo wa raga yenye rangi ya maroon: "tamatie" ni jina la Kiafrikana la nyanya. Inaelekea zaidi kutoka kwa lahaja ya Kiafrikana "Maat" (maana yake "rafiki" au "mwenzi") lililotumiwa sana hapo awali na wanafunzi wa mtangulizi wa Chuo Kikuu cha Cape Town, Chuo cha Afrika Kusini.

Cape Town
Mwaka 1910 Muungano wa Afrika Kusini ulianzishwa baada ya ushindi wa Uingereza juu ya jamhuri za Makaburu. Hapo Cape Town ilikuwa mji mkuu wa bunge la Muungano.

Nairobi
Pamoja na vitongoji vyake, Nairobi ni mji wa 12 kwa ukubwa barani Afrika.

Kismayu
Kismayu (pia: Kismayo au (Kisomali: Kismaayo) ni mji katika mkoa wa Jubbada Hoose wa Somalia mwambaoni wa Bahari Hindi. Uko karibu na mdomo wa mto wa Juba. Kismayu ndio mji mkubwa katika eneo la Jubbaland. Mji wenyewe uko 528km kusini magharibi mwa mji mkuu Mogadishu. Katika mwaka wa 2011, Kismayu ilikadiriwa kuwa na wakaazi 183,300.

Ziwa Albert (Afrika)
Ziwa Albert - pia Albert Nyanza na zamani Ziwa Mobutu Sese Seko - ni moja ya maziwa makubwa ya Afrika. Ni ziwa kubwa la saba katika Afrika, likiwa na nafasi ya ishirini na saba kwa ukubwa katika ulimwengu mzima.

Niger (mto)
Niger ni mto mkubwa kabisa wa Afrika ya Magharibi na mto mrefu wa tatu barani Afrika ukiwa na mwendo wa km 4.374. Njia yake ni kama upinde ikianza Guinea katika nyanda za juu za Futa Djallon kuelekea kaskazini-mashariki kupitia Mali hadi Niger. Karibu na mji wa Timbuktu inageukia kuelekea mashariki, halafu mashariki-kusini kupitia Benin na Nigeria hadi kufika mdomo wa delta yake kwenye Ghuba ya Guinea ya bahari ya Atlantiki.

Johannesburg
Mji ulianzishwa 4 Oktoba 1886 ukakua haraka baada ya kupatikana kwa dhahabu. Siku hizi ni kitovu cha kiuchumi wa Afrika Kusini na makao ya soko la hisa kubwa katika Afrika.

Afrika ya Kusini
Jina la nchi au eneo, benderaMji Mkuu BotswanaGaborone LesothoMaseru NamibiaWindhoek Afrika KusiniBloemfontein, Cape Town, Pretoria UswaziMbabane

Benin
Idadi kubwa ya watu wanaishi katika tambarare za Kusini ambapo miji mikubwa ya Benin iko, ikiwa ni pamoja na mji mkuu, Porto Novo, na mji mkubwa zaidi, Cotonou. Sehemu za Kaskazini ni kavu hasa.

Kinshasa
Uhalifu ni tatizo kubwa mjini Kinshasa. Mwaka 2004 ulihesabiwa kati ya miji hatari zaidi barani Afrika. Kiwango cha mauaji ni 112.3 kwa kila wakazi 100,000. Pia ujambazi, ubakaji, utekaji nyara na magenge ya vurugu ni mambo ya kawaida.[10] Tangu Vita ya Pili vya Kongo, mji umekuwa ukijitahidi kutoka kwenye uhalifu. Polisi ilipambana hasa na magenge ya vijana kutoka mitaa duni ya vibanda wanapoishi wakazi wengi wa mji huo.

Knysna
Knysna ni mji wa Afrika Kusini katika jimbo la Rasi ya Magharibi.

Msumbiji (kisiwa)
Leo hii mji umepanuka kote kisiwani. Kuna wakazi 60,000 wanoishi katika mji mwenye sehemu mbili: mji wa mawe upande wa kaskazini na mji wa makuti upande wa kusini. Kisiwa kilikuwa mji mkuu wa Msumbiji wakati wa ukoloni wa Ureno hadi mwaka 1898 BK.

Ukristo barani Afrika
Zamani nchi hiyo kusini kwa Misri iliitwa kwa jumla "Nubia"; sehemu moja ilijulikana kwa miaka mingi kwa jina la "Kushi". Mdo 8 inaonyesha kwamba safari kati ya Kushi (Sudan) na Misri mpaka Yerusalemu zilikuwa kawaida. Njiani Filipo alimbatiza "towashi wa Kushi" yaani afisa wa serikali ya malkia Kandake wa Kushi katika mji mkuu wa Meroe (Agano Jipya tafsiri ya Kiswahili cha Kisasa linatumia hapa kwa kosa jina la "Ethiopia"). Lakini hatuna habari zaidi kama huyo afisa alihubiri Injili kwao.

Michezo ya Afrika Nzima
Mtindo wa Olimpiki wa miaka minne haujakosa kufuatwa tangu, na michezo hii imepangwa Cairo, Harare, Johannesburg, na Lagos. Katika mwaka wa 2007, Algiers kwa mara nyingine tena ilikuwa mwenyeji wa michezo na kuwa ya kwanza kurudia uwenyeji wa michezo hii. Lusaka nchini Zambia imejiondoa (mnamo Desemba 2008) kama mwenyeji wa makala yajayo ya michezo hii mwaka wa 2011.

Mji Mkongwe
Mji Mkongwe (kwa Kiingereza Stone Town) ndio sehemu ya kale ya Jiji la Zanzibar, mji mkubwa wa kisiwa cha Unguja na mji mkuu wa Jamhuri ya Watu wa Zanzibar.

Kinshasa
Iko kusini mwa mto Kongo, kando ya Brazzaville, mji mkuu wa Jamhuri ya Kongo. Hapa ndipo mahali pekee duniani ambapo miji mikuu imelainika kando ya mto, ikitazamana.

Maputo
Maputo ni mji mkuu wa Msumbiji. Hadi 1976 ilijulikana kwa jina la Kireno la Lourenço-Marquès. Serikali mpya ya Msumbiji huru chini ya rais Samora Machel iliipa jina jipya la Maputo.

Kasanga (Ufipa)
Wakati wa koloni ya Afrika ya Mashariki ya Kijerumani Kasanga iliitwa "Bismarcksburg" (kwa heshima ya chansela Mjerumani Otto von Bismarck). 1913 Bismarckburg ilipandishwa cheo kuwa makao makuu ya mkoa wa 12 wa koloni ikawa mji mkuu wa mkoa mkubwa wa pili katika Afrika ya Mashariki ya Kijerumani. Mkoa wa Bismarckburg ilijumlisha maeneo ya Ufipa, Ukonongo, Ugala na Uwende.

Ukristo barani Afrika
Lakini mara kwa mara upande wa watawala na wakubwa yalijitokeza matendo mabaya, kama makanisa kubomolewa au kugeuzwa misikiti, n.k. Kwa mfano msikiti mkuu wa Dameski (Siria) ulikuwa zamani Kanisa la Mt. Yohane Mbatizaji. Mwanzoni Waarabu waliahidi kuliheshimu, lakini mtawala aliyefuata alitaka jengo kubwa lililopatikana mjini kwa ajili ya ibada yake. Ndivyo ilivyotokea Waturuki walipoteka Konstantinopoli. Kanisa Kuu la Hagia Sofia (Hekima Mtakatifu) liligeuka msikiti.

Jiji
Lagos, Nigeria - milioni 16 Kinshasa, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo - milioni 11.9 Cairo, Misri - milioni 10.2 Casablanca, Moroko - milioni 5.1 Abidjan, Cote d'Ivoire - milioni 4.8 Aleksandria, Misri - milioni 4.6 Johannesburg, Afrika Kusini - milioni 4.4 Dar es Salaam, Tanzania - milioni 4.4 Giza, Misri - milioni 4.2 Cape Town, Afrika Kusini - milioni 3.7 Khartoum, Sudan - milioni 3.6 Durban, Afrika Kusini - milioni 3.4 Algiers, Aljeria - milioni 3.4 Ekurhuleni, Afrika Kusini - milioni 3.2 Nairobi, Kenya - milioni 3.1 Addis Ababa, Ethiopia - milioni 3.1 Luanda, Angola - milioni 2.8 Douala, Kamerun - milioni 2.4 Yaoundé, Kamerun - milioni 2.4 Ouagadougou, Burkina Faso - milioni 2.2 Kano, Nigeria - milioni 2.2 Accra, Ghana - milioni 2.1 Brazzaville, Jamhuri ya Kongo - milioni 1.8 Maputo, Msumbiji - milioni 1.8 Lusaka, Zambia - milioni 1.7 Harare, Zimbabwe - milioni 1.6 Oran, Aljeria - milioni 1.6 Kampala, Uganda - milioni 1.5

Bangui
Bangui ina wakazi 531 763 ni mji mkuu wa Jamhuri ya Afrika ya Kati. Mji uko mwambanoni wa mto Ubangi ng'ambo ya mto uko mji wa Zongo katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.

Pretoria
Pretoria ni moja kati ya miji mikuu mitatu ya Afrika Kusini na makao makuu ya serikali. Miji mikuu mingine ni Cape Town kama makao ya Bunge na Bloemfontein kama makao ya Mahakama Kuu.
Pretoria iko kaskazini mwa jimbo la Gauteng katika bonde la milima ya Magalies kwenye kimo cha m. 1,370. Umbali na Johannesburg ni km. 56. Ni sehemu ya Jiji la Tshwane.

Kaskazini-Magharibi (jimbo la Afrika Kusini)
Kaskazini-Magharibi ni jimbo la Afrika Kusini. Mji mkuu ni Mafikeng. Jimbo liliundwa baada ya mwisho wa siasa ya Apartheid (yyani ubaguzi wa rangi wa kisheria) kutokana na sehemu za majimbo ya awali ya Transvaal na Jimbo la Rasi pamoja na sehemu kubwa ya Bantustan ya Bophuthatswana.

Mji mkuu
Mji mkuu kwa kawaida ni mji wenye makao makuu ya serikali ya nchi fulani. Katika nchi nyingi mji huo ni pia mji mkubwa na muhimu zaidi kushinda miji mingine nchini. Huo ni sehemu yenye maendeleo makubwa sana katika nchi yoyote: ina kila huduma muhimu na miundombinu iliyo bora. Mfano: nchini Tanzania mji mkubwa ni Dar es Salaam, ingawa makao makuu ni Dodoma.

Afrika Kusini
Afrika Kusini ni nchi kubwa ya Afrika ya Kusini yenye wakazi takriban milioni 54.

Angola
Angola ni nchi kubwa iliyopo upande wa kusini wa bara la Afrika ikipakana na Namibia, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, na Zambia. Upande wa magharibi kuna pwani ndefu ya Bahari Atlantiki. Mkoa wa Kabinda umetenganika na sehemu nyingine za nchi na unapakana na Jamhuri ya Kongo pia.

Instruction: Given a question, retrieve Wikipedia passages that answer the question.