Question: Je,mji mkuu wa Marekani ni upi?

Washington, D.C.
Washington D.C. ni mji mkuu wa Marekani mwenye wakazi 553,523. Kifupi "D.C." baada ya jina chamaanisha "District of Colombia" ambayo ni mkoa wa shirikisho yaani eneo lililotengwa moja kwa moja kwa vyombo vya shirikisho la Marekani kwa sababu maeneo mengine ya Marekani yako chini ya majimbo mbalimbali yanayojitawala.

Delaware
Delaware ni jimbo la kujitawala la Maungano ya Madola ya Amerika au Marekani. Iko kwenye pwani la Atlantiki upande wa mashariki ya Marekani bara. Imepakana na majimbo ya Pennsylvania, Maryland na kwa kilomita chache pia na New Jersey. Mji mkuu ni Dover lakini mji mkubwa ni Wilmington.

Marekani (kitambaa)
Marekani (pia: merekani, merikani) ni kitambaa kizito cha pamba kisichotiwa rangi.

Florida
Mji mkuu wa jimbo ni Tallahassee, na Jacksonville ni mji mkubwa jimboni. Miji mingine mikubwa ni Tampa, Orlando na Miami. Orlando kuna maonyesho mashuhuri wa Disney Land. Florida ni pia mahali ambako makombora na vyombo vya angani vya Marekani hurushwa kwenye uwanja wa Cape Canaveral unaoitwa pia "Kituo cha Angani cha Kennnedy".

Bandari asilia
New York (Marekani) Kidaka cha San Francisco (Marekani) Mumbai au Bombay (Uhindi) Kingston (Jamaika) Sydney (Australia) Kidaka cha Manila (Ufilipino) Rio de Janeiro (Brazil) Bahia (Brazil) Falmouth (Uingereza) Freetown (Sierra Leone) Pearl Harbor (Hawaii) Fyord ya Oslo (Norway) Vancouver (Kanada) Kidaka cha Tokyo (Japani)

Helena, Montana
Helena ni mji mkuu wa jimbo la Montana nchini Marekani. Idadi ya wakazi ni mnamo 25,780 (sensa 2000) na pamoja na maneneo jirani ni watu 67,636.

Washington, D.C.
Hapa ni makao rasmi ya Bunge la Marekani, ya Rais pamoja na serikali yake na makao ya mahakama kuu. Kuna pia majengo ya kihistoria hata kama Marekani haina historia ndefu pamoja na makumbusho mazuri.

Washington, D.C.
Tangu 1878 mji wa Washington na mkoa wa shirikisho ("D.C.") viliunganishwa. Mji kama mkoa ulitawaliwa moja kwa moja na bunge. Tangu 1973 mji umempata meya na serikali ya kimanisipaa. Kwenye bunge lenyewe hakuna mbunge wa wakazi wa Washington. Kuna mwakilishi wao mle lakini hana kura.

Umoja wa Mataifa
Toka mwanzo makao makuu ya Umoja wa Mataifa yako Manhattan, New York City, New York nchini Marekani na hayako chini ya mamlaka ya nchi hiyo. Ofisi nyingine ziko Geneva (Uswisi), Nairobi (Kenya) na Vienna (Austria).

Maryland
Mji mkuu wa Washington DC ulijengwa kwenye eneo lililotengwa na eneo la Mayrland kando la mto Potomac.
Wakati wa vita ya wenyewe kwa wenyewe ya Marekani 1861-1865 Maryland ilikaa upande wa Maungano.

Israel
Mji mkuu umekuwa Yerusalemu tangu mwaka 1950 lakini nchi nyingi hazikubali kuwa hivyo kwa sababu hali yake kadiri ya Sheria ya kimataifa haieleweki.

Amerika
Eneo lote ni km² 42,000,000 na jumla ya wakazi ni milioni 800.

Topeka, Kansas
Topeka ni jina la mji mkuu wa jimbo la Kansas nchini Marekani. Mnamo mwaka wa 2007, idadi ya wakazi wanaoishi mjini hapa ilikadiriwa kuwa ni 122,647. Mji ulianzishwa mnamo tar. 5 Desemba 1854. Mji upo ft 945 kutoka juu ya usawa wa bahari.

Baja California (jimbo)
Mji mkuu ni Mexicali na mji mkubwa ni Tijuana. Iko kwenye pwani la Pasifiki na Ghuba ya California (au Bahari ya Cortez).

Pennsylvania
Pennsylvania ni jimbo la kujitawala la Muungano wa Madola ya Amerika au Marekani. Iko kaskazini-mashariki ya nchi ikipakana na majimbo ya Ohio, West Virginia, Maryland, Delaware, New Jersey na jimbo la New York. Kona ya kaskazini-magharibi yagusa Ziwa Erie na Kanada iko ng'ambo ya ziwa hili.

Alabama
Alabama ni jimbo la kujitawala la Muungano wa Madola ya Amerika au Marekani. Mji mkuu ni Montgomery na mji mkubwa jimboni ni Birmingham. Alabama imepakana na Tennessee, Georgia, Florida na Mississippi. Upande wa kusini ni maji ya Ghuba ya Meksiko. Idadi ya wakazi wa jimbo lote hufikia watu mil. 4,661,900 (2008) wanaokalia katika eneo la 135,765 km² ambalo ni hasa milima na jangwa.

New York
New York (Kiing.: "New York City") ni jiji kubwa kabisa Marekani na kati ya miji mikubwa duniani. Iko kwenye pwani la kaskazini-mashariki ya Marekani katika jimbo la New York.

New York
Mji uko kwenye mdomo wa pamoja ya mito Hudson na East River inapoishia katika Atlantiki kwa 40°42<i data-parsoid='{"dsr":[1526,1537,2,2]}'>N 74°00</i>W.

Kings Point, New York
Kings Point ni mji wa Marekani katika jimbo la New York.

Albany, New York
Albany ndiyo mji mkuu katika jimbo la New York. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2000, mji una wakazi wapatao milioni 1.1 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 60 kutoka juu ya usawa wa bahari.

Mji mkuu
Kuna nchi ambako mji mmoja umeteuliwa kuwa mji mkuu katika katiba au kwa sheria fulani. Kumbe kuna nchi nyingine ambako hakuna sheria yoyote lakini makao makuu yanaeleweka yapo mji fulani.

Augusta, Georgia
Augusta ni mji wa Marekani katika jimbo la Georgia. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2008, mji una wakazi wapatao 200,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 45 kutoka juu ya usawa wa bahari.

San Diego, California
San Diego (yaani Mtakatifu Diego) ni mji mkubwa wa pili katika jimbo la California baada ya Los Angeles, na wa saba katika nchi nzima ya Marekani. Uko upande wa kusini-magharibi ya nchi.

Virginia
Virginia ni jimbo (commonwealth) la kujitawala la Maungano ya Madola ya Amerika au Marekani. Iko katika mashariki ya Marekani bara. Imepakana na West Virginia, Maryland na mkoa wa shirikisho la Washington D.C. upande wa kaskazini, North Carolina na Tennessee upande wa kusini halafu Kentucky na West Virginia upande wa magharibi. Upande wa mashariki ni bahari ya Atlantiki pamoja na hori ya Chesapeake.

Orodha ya milima
Mlima Saint Elias (m 5,489) - wa pili katika Amerika ya Kaskazini San Jacinto Peak (m 3,293) - California Mlima Sanford (futi 16,237) - Milima Saint Elias, Alaska Mlima Shasta - California Mlima Shuksan (m 2,783) - Cascades, Washington Mlima St Helens - volkeno hai katika Cascades, Washington Mlima Si (m 1,270) - Cascades, Washington, mfupi lakini maarufu Mlima Snoqualmie - Washington Mlima Stuart - Cascades, Washington Mlima Sunapee, New Hampshire

Garden City, New York
Garden City ni mji wa Marekani katika jimbo la New York.

Orodha ya Marais wa Marekani
Kumeapishwa marais 43, na kumekuwa na marais 44, kwa sababu rais Grover Cleveland alihudumu mihula miwili isiyofuatana, na kwa hivi anahesabiwa mara mbili, kama rais nambari 22 na nambari 24. Marais wanne walifariki kawaida wakiwa mamlakani (William Henry Harrison, Zachary Taylor, Warren G. Harding, na Franklin D. Roosevelt), mmoja akajiuzulu (Richard Nixon), na wanne wakauawa (Abraham Lincoln, James A. Garfield, William McKinley, na John F. Kennedy). Rais wa kwanza wa Marekani alikuwa George Washington, aliyeapishwa 1789 bada ya kupigiwa kura na wajumbe wote katika kongamano. William Henry Harrison alihudumu kwa muda wa siku 31 pekee, mwaka 1841, naye Franklin D. Roosevelt akahudumu kwa muda mrefu zaidi kuliko wote, miaka 12. Rais wa sasa ni Barack Obama, aliyeapishwa 20 Januari 2009.

Iowa
Mji mkuu wa jimbo na pia mji mkubwa ni Des Moines. Idadi ya wakazi wa jimbo lote hufikia watu 2,926,324 wanaokalia eneo la 145,743 km² ambalo ni hasa tambarare lenye rutba.

Columbia, South Carolina
Columbia ndiyo mji mkuu katika jimbo la South Carolina. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2008, mji una wakazi wapatao 730,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 89 kutoka juu ya usawa wa bahari.

Marekani
Mji mkuu wa Marekani ni Washington DC.

Honolulu, Hawaii
Honolulu ndiyo mji mkuu katika jimbo la Hawaii. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2000, mji una wakazi wapatao 900,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 0 kutoka juu ya usawa wa bahari.

Marekani
Funguvisiwa ya Hawaii ni jimbo la visiwani katika bahari ya Pasifiki. Ni jimbo la 50 na la mwisho mpaka sasa.

The New York Times
The New York Times ni gazeti la kila siku la Marekani lililoanzishwa mnamo mwaka 1851 na kuchapishwa mjini New York City. Gazeti kubwa katika mji mkuu wa Marekani, "The Gray Lady"-hesabiwa kwa mwonekano wake na staid style-ni kuonekana kama gazeti la kumbukumbu ya kitaifa. The Times linamilikiwa na Kampuni ya The New York Times, ambayo inachapisha magazeti mengine 18, pamoja na International Herald Tribune na Boston Globe. Mwenyekiti wa kampuni ni Arthur Ochs Sulzberger Jr, ambaye familia ina kudhibitiwa jarida tangu mwaka 1896.

Orodha ya milima
Mlima Mammoth - California Mlima Mansfield - Milima Green, Vermont Mlima Marathon - Milima Kenai, Alaska Maroon Peak - Colorado Mlima Marcus Baker - Chugach Range, Alaska Mlima Marcy (futi 5,344) - Milima Adirondack. kilele cha juu cha New York State Mlima Massive - Sawatch Range, Colorado Mauna Kea (m 4,205) volkeno iliyolala - Hawaii , Oceania - mlima mrefu katika dunia kipimo kikichukuliwa kutoka ndani ya bahari; kwa jumla urefu wake ni m 10,203 (futi 33,476) Mauna Loa (m 4,170) - volkeno hai - Hawaii , Oceania Mlima McKinley au Denali - Alaska (m 6194; futi 20,320) mlima mkubwa zaidi Amerika ya Kaskazini Mlima Mitchell (mita 2,037; futi 6,684) - North Carolina, wa juu katika milima Apalachi Mlima Monadnock - New Hampshire

CNN
Cable News Network (Kifupi: CNN) ni stesheni ya runinga inayotangaza habari iliyoanzishwa na Ted Turner mnamo 1980.[1] CNN ilikuwa stesheni ya kwanza inayotangaza habari masaa 24.[2] Makao yake makuu yako mjini Atlanta, ingawa ina vituo vingine mjini New York, Washington, D.C. na Los Angeles. Kauli yake mbiu ni The Worldwide Leader in News.

Hawaii
Mji mkuu ni Honolulu kwenye kisiwa cha Oahu.

Washington
Washington ni kati ya majimbo ya kujitawala ya Maungano ya Madola ya Amerika au Marekani. Iko katika kaskazini magharibi ya Marekani bara. Imepakana na Oregon, Idaho na British Columbia katika Kanada. Upande wa magharibi kuna pwani la Pasifiki.

Lincoln, Nebraska
Lincoln, Nebraska ni jina la mji mkuu wa jimbo la Nebraska huko nchini Marekani.

Orodha ya Marais wa Marekani
Katika Katiba ya Marekani, Rais wa Marekani ni Mkuu wa Taifa pamoja na kuwa Mkuu wa Serikali wa nchi hiyo. Kama mkuu wa tawi la utendaji na mkuu wa serikali ya majimbo, rais ndiye mwenye cheo na madaraka makuu zaidi katika nchi ya Marekani. Rais pia ndiye Amiri Jeshi Mkuu wa Majeshi ya Marekani. Kuchaguliwa kwa rais wa Marekani ni kupitia mfumo wa kura za wajumbe, ambapo rais huchaguliwa kwa muhula wa miaka minne. Inawezekana pia kwamba rais achaguliwe kupitia katika Bunge Dogo la Wajumbe (US House of Representatives), ikiwa kongamano la wajumbe halikuweza kumchagua rais kwa kumpa mgombea mmoa kura nyingi kuliko mwingine yeyote. Kulingana na Katiba ya Marekani, mtu yeyote hawezi kuchaguliwa kuwa rais wa nchi hiyo zaidi ya mara mbili.[1] Kukitokea kifo, kujiuzulu au kuondelewa mamlakani kwa rais, Makamu wa Rais wa Marekani atachukulia kiti cha rais. Orodha hii inajumulisha tu wale watu ambao waliapishwa kama rais kufuatia kupitishwa ka Katiba ya Marekani hapo 4 Machi 1789.

North Carolina
North Carolina (Karolina ya Kaskazini) ni jimbo la kujitawala la Marekani kwenye mwambao wa Atlantiki. Mji mkuu ni Raleigh na mji mkubwa ni Charlotte.

Iowa
Iowa ni jimbo la kujitawala la Maungano ya Madola ya Amerika au Marekani. Iko katika magharibi ya kati ya Marekani bara. Imepakana na Minnesota, Nebraska, South Dakota, Missouri na Illinois. Mto Missisippi ni mpaka wake upande wa mashariki kutazama Wisconsin na Illinois; mto Missouri ni mpapa wake upande magharibi kutazama Nebraska. Imekuwa jimbo la Marekani tangu 1846.

Eneo la ng'ambo la Marekani
Sheria za Marekani zinaita visiwa hivi "Eneo la visiwani" (king.: "Insular areas"). Hii ni kila eneo chini ya mamlaka ya serikali ya Marekani lisilo sehemu ya majimbo 50 ya Marekani au mkoa wa mji mkuu.

Charleston, West Virginia
Charleston ndiyo mji mkuu katika jimbo la West Virginia nchini ̪Marekani. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2007, mji una wakazi wapatao 310,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 182 kutoka juu ya usawa wa bahari.

Ukuta wa Berlin
Chanzo cha ukuta kilikuwa ugawanywaji wa jiji la Berlin baada ya Vita Kuu ya Pili ya Dunia tangu 1945. Nchi washindi ziliamua kuigawa Ujerumani yote. Wakaanzisha kanda nne zilizotawaliwa na Umoja wa Kisovyeti, Marekani, Uingereza na Ufaransa. Jiji la Berlin lilikuwa ndani ya kanda ya Kisovyeti lakini likiwa mji mkuu wa Ujerumani, lilitangazwa kuwa mkoa wa pekee likigawanywa pia katika kanda nne za washindi. Mashariki ya Berlin ilikuwa sehemu ya nchi ya kikomunisti Jamhuri ya Kidemokrasia ya Ujerumani na magharibi ya jiji ilikuwa chini ya mamlaka ya Marekani, Uingereza na Ufaransa.

Marekani
Orodha ya majimbo ya Marekani Orodha ya Marais wa Marekani Orodha ya chaguzi za Rais wa Marekani Peace Corps Jamii:Marekani Orodha ya nchi kufuatana na wakazi

Milwaukee, Wisconsin
Milwaukee ni mji mkubwa wa Wisconsin ya kusini. Ni mji wa ishirini na tatu kwa ukubwa katika Marekani. Iko kando ya Ziwa Michigan.

Washington, D.C.
Makao ya kwanza ya serikali ya Marekani ilikuwa New York. Rais George Washington mwenyewe alichagua eneo la mji mpya kando la mto Potomac mwaka 1790. Ujenzi wa ikulu la Nyumba Nyeupe ulianza 1792. Mpango wa mji ulifuata mfano wa mji wa Karlsruhe (Ujerumani).

Massachusetts
Massachusetts ni jimbo (commonwealth) la kujitawala la Maungano ya Madola ya Amerika au Marekani. Mji mkuu na mji mkubwa wa jimbo ni Boston. Kwa miji mingine, angalia orodha ya miji. Idadi ya wakazi wa jimbo lote hufikia watu 6,497,967 (2007) wanaokalia eneo la 27,336 km² ambalo ni hasa milima na jangwa. Imepakana na Vermont, New Hampshire, Rhode Island, Connecticut, na New York. Upande wa mashariki maji ya Atlantiki.

Boston, Massachusetts
Boston ndiyo mji mkuu katika jimbo la Massachusetts. Mji una wakazi wapata 7,514,759 na hiyo ni kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2007. Mji upo ft 141 kutoka juu ya usawa wa bahari. Mji ulianzishwa mnamo tar. 17 Septemba katika mwaka wa 1630.

Havana
Katika karne za 17 na 18 mji uliendelea kukua kuwa mji mkubwa wa tatu wa Amerika baada ya Mji wa Mexiko na Lima kushinda Boston na New York.

CNN
Atlanta (Makao Makuu) Boston Chicago Dallas Los Angeles Miami New Orleans New York City San Francisco Washington, D.C. Columbus Denver Houston Las Vegas Minneapolis Orlando Philadelphia Phoenix Raleigh-Durham Seattle Ofisi zingine duniani Abu Dhabi, United Arab Emirates (Makao Makuu ya Mashariki ya Kati) Baghdad, Iraki Bangkok, Thailand Beijing, Uchina Beirut, Lebanon Berlin, Ujerumani Bogotá, Colombia Cairo, Misri Dubai, United Arab Emirates Havana, Cuba Hong Kong Islamabad, Pakistan Istanbul, Uturuki Jakarta, Indonesia Tehran, Iran (until the 2009 election when foreign media where expelled from the country) Yerusalemu, Israel Johannesburg, Afrika Kusini Lagos, Nigeria London, Uingereza (Makao makuu ya bara ulaya) Madrid, Uhispania Mexico City, Mexico Moscow, Urusi Nairobi, Kenya New Delhi, India Paris, Ufaransa Rio de Janeiro, Brazil Santiago de Chile, Chile São Paulo, Brazil Seoul, South Korea Tokyo, Ujapani

Sacramento, California
Sacramento ndiyo mji mkuu katika jimbo wa California. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2007, mji una wakazi wapatao milioni 2.1 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 8 kutoka juu ya usawa wa bahari.

Richmond, Virginia
Richmond ndiyo mji mkuu katika jimbo la Virginia. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2007, mji una wakazi wapatao milioni 1.2 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 46 kutoka juu ya usawa wa bahari.

Rhode Island
Mji mkuu na mji mkubwa ni Providence. Imepakana na Massachusetts na Connecticut. Jimbo lina wakazi wapatao 1,050,788 (2008) wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 4,002.

Charlotte Amalie
Charlotte Amalie ni mji mwenye wakazi 19,000 kwenye kisiwa cha Saint Thomas na mji mkuu wa Visiwa vya Virgin vya Marekani. Hii ni funguvisiwa ambayo ni sehemu ya Antili Ndogo katika Bahari ya Karibi karibu na Puerto Rico.

Santa Clara, California
Santa Clara (yaani, kwa Kihispania, Mtakatifu Klara) ni mji wa Marekani katika jimbo la California.

Indianapolis, Indiana
Indianapolis ndiyo mji mkuu katika jimbo la Indiana. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2006, mji una wakazi wapatao milioni 2 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 218 kutoka juu ya usawa wa bahari.

Rais wa Marekani
The White House in Washington, DC inavyotumika kama mahali pa kuishi rasmi kwa rais; yeye ni haki ya wafanyakazi wake na matumizi ya vifaa, ikiwemo matibabu, burudani, housekeeping, na usalama wa huduma. Till sjöss Support Facility Thurmont, Ikijulikana kama Camp David, ni mlima msingi katika kambi ya kijeshi Frederick County, Maryland kutumika kama nchi mafungo na kwa ajili high alert ulinzi wa rais na wageni wake. Nyumba Blair, ziko karibu na Old Mtendaji Office Building saa ya White House Complex na Lafayette Park, ni tata ya nne zimeunganishwa townhouses mraba 70,000 mno miguu ya sakafu nafasi ambayo mtumishi kama mgeni rasmi rais nyumba na kama makazi ya sekondari kwa rais iwapo imeelezwa. [18]

Vita ya uhuru wa Marekani
Tarehe 4 Julai 1776 wawakilishi kutoka makoloni yote walitangaza uhuru wa Muungano wa Madola ya Amerika. Bado Waingereza walisonga mbele wakatwaa pia mji wa New York.

Texas
Texas ni jimbo la kujitawala la Maungano ya Madola ya Amerika au Marekani. Idadi ya wakazi wa jimbo lote hufikia watu 24,326,974 (2008) wanaokalia eneo la 696,241 km² ambalo ni hasa milima na jangwa. Upande wa mashariki ni maji ya ghuba ya Meksiko. Mji mkuu wa jimbo ni Austin na mji mukubwa jimboni ni Houston. Imepakana na Oklahoma, Arkansas, Louisiana, New Mexico (Meksiko Mpya) na nchi ya Meksiko (Chihuahua, Coahuila, Nuevo León na Tamaulipas).

Mississippi
Mississippi ni jimbo la kujitawala la Maungano ya Madola ya Amerika au Marekani. Mji mkuu na mji mukubwa ni Jackson. Idadi ya wakazi wa jimbo lote hufikia watu 2,938,618 (2008) wanaokalia eneo la 125,443 km² ambalo ni hasa milima na jangwa. Imepakana na Tennessee, Alabama, Louisiana na Arkansas. Upande wa kusini imepakana na maji ya Ghuba ya Meksiko, magharibi mwa mto Mississippi.
Tovuti Rasmi ya Jimbo la Alabama

Olympia, Washington
Olympia ndiyo mji mkuu katika jimbo la Washington. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2000, mji una wakazi wapatao 43,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 29 kutoka juu ya usawa wa bahari.

Kentucky
Kentucky ni jimbo (commonwealth) la kujitawala la Maungano ya Madola ya Amerika au Marekani. Mji mkuu ni Frankfort.

Jacksonville, Florida
Jacksonville ni mji la Florida na mji mkubwa jimbo hii. Mji uko kando la Atlantiki.

Georgetown
Georgetown ni mji mkuu wa Guyana na mji mkubwa wa nchi hii ya Amerika Kusini. Ina wakazi 32,563 mjini penyewe na 134,599 pamoja na rundiko la mji.

The Pentagon
The Pentagon ni jengo na ofisi ziko katika Arlington, Virginia karibu na Washington DC. Ni makao makuu ya Idara ya Ulinzi ya Marekani.

Indiana
Indiana ni jimbo la kujitawala la Maungano ya Madola ya Amerika au Marekani. Mji mkuu na mji mkubwa ni Indianapolis. Imepakana na Michigan, Ohio, Kentucky, na Illinois. Iko kwenye mwanbao wa Ziwa Michigan.

Connecticut
Imepakana na Massachusetts, Rhode Island na New York. Iko kwenye mwanbao wa Atlantiki. Mji mkuu ni Hartford na mji mkubwa ni Bridgeport. Jimbo lina wakazi 3,501,252 (2008) wanaokalia eneo la kilomita za mraba 14,356.

Washington
Mji mkuu wa jimbo ni Olympia. Hii ni mji mdogo. Miji miwili mikubwa ya jimbo ni Seattle na Spokane.
Eneo la jimbo ni 184,824 km² na idadi ya wakazi inazidi milioni sita.

Fort Worth, Texas
Fort Worth ni mji wa tano kwa ukubwa katika Texas na ni mji wa 18 kwa ukubwa katika orodha ya miji ya Marekani. Mjii huu umepata kuwa mkubwa kuliko hadi kutuhubutu hata kuuingilia mji mwingine mkubwa wa Dallas, Texas. Kwa kigezo hicho, mara nyingi maeneo hayo hufupishwa na kuitwa kama Dallas/Ft. Worth, au DFW.

Benki ya Dunia
Makao makuu yapo Washington DC nchini Marekani. Kikatiba mwenyekiti wa benki ni mtu wa Marekani.

BrooWaha
Matoleo kadhaa ya BrooWaha yameanzishwa katika majiji makuu ya Marekani kama Los Angeles, New York, San Francisco na hivi majuzi kabisa, Atlanta, Houston na Miami. Habari zote za matoleo haya huonyeshwa katika tovuti kuu ya BrooWaha.

New Delhi
New Delhi (yaani Delhi Mpya; kwa Kihindi: |नई दिल्ली, kwa Kiurdu: نئی دلی) ni mji mkuu wa Uhindi na kitovu cha jiji kubwa la Delhi. Pamoja na Delhi yote kuna wakazi zaidi ya milioni kumi.

Mji mkuu
Kwa nia hiyohiyo Tanzania iliamua kuhamisha mji mkuu kutoka Daressalaam uliyoko pwani la Bahari Hindi kwenda Dodoma iliyoko katikati ya Tanzania. Uhamisho huu umepangwa tangu 1967 na kutangazwa rasmi mwaka 1997 lakini haujatekelezwa bado. Ni ofisi chache za serikali zimehamia hapo. Watanzania wanaochoka na kuchelewe huku waangalie mfano wa Brazil: Katiba ya Brazil ya mwaka 1891 ilishataja mahali pa mji mkuu mpya badala ya Rio de Janeiro lakini mipango haikuanza hadi 1926 halafu ujenzi ulianza 1956!

Springfield, Illinois
Springfield ni jina la mji mkuu wa jimbo la Illinois nchini Marekani. Mji upo karibu kabisa na jimbo lake. Katika sensa iliofanyaika mnamo mwaka wa 2000, mji huu wa Springfield ulikuwa na takriban watu 110,000 wanaishi mjini hapa. Mji upo m 182 kutoka juu ya usawa wa bahari.

New York
Kitovu cha mji kipo kwenye kisiwa cha Manhattan kilichopo kati ya Hudson na East River. Eneo la jiji ni funguvisiwa kwenye mdomo huo na visiwa vyake pamoja na Manhattan ni Staten Island, Long Island na visiwa vingine vidogo kwa mfano kisiwa cha Ellis na kisiwa cha Sanamu ya Uhuru (statue of liberty).

Washington
"kwa maana mbalimbali ya jina "Washington" tazama Washington (maana); mji mkuu wa Marekani ni Washington D.C."

Ohio (mto)
Katika historia ya Marekani ilikuwa njia muhimu ya mawasiliano kabla ya kujengwa kwa barabara na reli. Wakati wa karne ya 19 Ohio ilikuwa mpaka kati ya maeneo yaliyoruhusu utumwa na majimbo yaliyokataa utumwa.
Mto huu umepakana na majimbo ya Ohio, Kentucky, Illinois, Indiana, West Virginia na Pennsylvania. Miji muhimu kando la mto ni Louisville, Kentucky, Paducah, Kentucky, Cincinnati, Ohio na Pittsburgh, Pennsylvania.

Tallahassee, Florida
Tallahassee ndiyo mji mkuu katika jimbo la Florida. Idadi ya wakazi ni 168,979 (2008).

Arizona
Arizona ni jimbo la kujitawala la Maungano ya Madola ya Amerika au Marekani. Idadi ya wakazi wa jimbo lote hufikia watu 6,500,180 (2006) wanaokalia eneo la 295,254 km² ambalo sehemu kubwa ni milima na jangwa. Mji mkuu na mji mukubwa jimboni ni Phoenix. Imepakana na Utah, New Mexico (Meksiko Mpya), Mexiko (Sonora na Baja California), California na Nevada. Kuna lugha rasmi 3: Kiingereza (74.1%), Kihispania (19.5%) na Kinavaho (1.9%).
State of Arizona Official Website

Mji mkuu
Mji mkuu kwa kawaida ni mji wenye makao makuu ya serikali ya nchi fulani. Katika nchi nyingi mji huo ni pia mji mkubwa na muhimu zaidi kushinda miji mingine nchini. Huo ni sehemu yenye maendeleo makubwa sana katika nchi yoyote: ina kila huduma muhimu na miundombinu iliyo bora. Mfano: nchini Tanzania mji mkubwa ni Dar es Salaam, ingawa makao makuu ni Dodoma.

Brussels
Tangu 1958 Brussels imekuwa mji mkuu wa Ulaya kwa sababu imeteuliwa kuwa makao makuu ya ofisi za Umoja wa Ulaya - wakati ule mtangulizi wake Jumuiya ya Kiuchumi ya Ulaya. 1967 makao makuu ya NATO yalifuata ikahamia baada ya fitina kati ya Marekani na Ufaransa.

Minnesota
Minnesota ni kati ya majimbo ya kujitawala ya Maungano ya Madola ya Amerika au Marekani. Mji mkuu wa jimbo ni Saint Paul na mukubwa jimboni ni Minneapolis. Iko katikati ya Marekani bara ikipakana na Kanada (Manitoba) na Ontario), Wisconsin, Iowa, South Dakota, na North Dakota. Upande wa maawio kuna la ziwa Superior. Idadi ya wakazi wa jimbo lote hufikia watu 5,220,939 (2008) wanaokalia eneo la 225,365 km² ambalo ni hasa milima na jangwa.

Ohio
Mji mkuu pia mji mkubwa jimboni ni Columbus. Miji mingine mikubwa ni Cleveland, Cincinnati na Dayton.

Kopenhagen
Kopenhagen (Kidenmark: "København" = "Bandari ya wafanya biashara") ni mji mkuu wa Denmark pia mji mkubwa wa nchi na kitovu cha utawala, uchumi na utamaduni.

New York (jimbo)
New York ni jimbo la kujitawala la Maungano ya Madola ya Amerika au Marekani. Iko kwenye pwani la kaskazini-mashariki ya nchi ikipakana na majimbo ya Pennsylvania, Vermont, Massachusetts, Connecticut na New Jersey halafu nchi jirani ya Kanada.

Saint Paul, Minnesota
Saint Paul ni jina la mji mkuu wa jimbo la Minnesota huko nchini Marekani. Upo katika eneo la Mto Mississippi kutoka Minneapolis. Pale watu wanapozungumzia kuhusu miji hii, wanaiita Miji Pacha. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2000, mji una wakazi wapatao 300,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 214 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 145.5 km².

Seattle, Washington
Seattle ni mji katika jimbo la Washington (ncha ya magharibi na kaskazini ya Marekani). Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2007, mji una wakazi wapatao milioni 3.3 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 0-158 kutoka juu ya usawa wa bahari.

Nassau (Bahamas)
Nassau ni mji mkuu wa Bahamas ambayo ni nchi ya visiwani katika Atlantiki mbele ya mwambao wa Kuba na Florida. Nassau ina wakazi 210,832 ni pia mji mkubwa wa nchi hii ndogo. Iko kwenye kisiwa cha New Providence.

Marekani
Mlima Washington (m 1,917; futi 6,288) - kilele cha juu kabisa katika Marekani kaskazini Mlima Werner - Colorado - eneo la Steamboat Ski Resort Wheeler Aina - pili juu topp Nevada Mlima Whitney (m 4,421; futi 14,497.2) - Sierra Nevada, mlima wa juu kabisa katika Marekani isipokuwa Alaska

Washington, D.C.
11. Juni 1800 Washington ikawa mji mkuu wa Marekani. Wakati wa vita ya Uingereza na Marekani ya 1814 mji ulivamiwa na kuchomwa na Waingereza.

New Orleans
New Orleans ni mji wa Marekani katika jimbo la Louisiana. Ni mji mkubwa wa Louisiana ukiwa karibu na mdomo wa mto Mississippi unapoishia katika Ghuba ya Meksiko. Mji uko kati ya mto na ziwa kubwa la Lake Pontchartrain.

George Washington
Mji mkuu wa Marekani Washington, D.C. na jimbo la Washington vimepokea majina kutokana naye.

Rais wa Marekani
Rais wa Marekani ni mkuu wa nchi na kiongozi wa serikali ya Marekani na ni rasmi juu ya siasa katika Umoja wa Mataifa kwa kuathiriwa na kutambuliwa. Rais analiongoza tawi la serikali ya shirikisho na ni mmoja wa wanaochaguliwa katika uchaguzi wa kitaifa (mwingine akiwa makamu wa rais wa Marekani). [1]

Marekani
Nchi ina wakazi zaidi ya milioni 320, na ina mchanganyiko mkubwa kuliko nyingine zote duniani.

Roosevelt, New York
Roosevelt ni mji wa Marekani katika jimbo la New York.

Madison, Wisconsin
Madison ndiyo mji mkuu katika jimbo la Wisconsin. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2007, mji una wakazi wapatao 543,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 267 kutoka juu ya usawa wa bahari.

Vermont
Vermont ni jimbo la kujitawala la Maungano ya Madola ya Amerika au Marekani. Iko katika kaskazini-mashariki ya nchi. Mji mkuu ni Montpelier na mji mkubwa ni Burlington. Impekana na Kanada (Quebec), New Hampshire, Massachusetts na New York. Jimbo lina wakazi wapatao 621,270 (2008) wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 24,923.

Marekani
Gateway to government sites Official site of the United States House of Representatives Official site of the United States Senate Official site of the President of the United States Official site of the Supreme Court of the United States

California
California ni kati ya majimbo ya Marekani yenye uwezo mkubwa wa kiuchumi. Kama California ingekuwa nchi huru ya kujitegemea uchumi wake ungekuwa na nafasi ya 8 duniani.
Los Angeles hasa eneo la Hollywood ni kitovu cha kupiga picha za filamu. Utalii, kilimo na viwanda vya ndege huajiri watu wengi. Makampuni ya kompyuta yamestawi vizuri sana California kwa mfano Microsoft.

Instruction: Given a question, retrieve Wikipedia passages that answer the question.


Question: Je,Mombasa ina idadi ngapi ya watu?

Mombasa
Mnamo mwaka wa 2016, mji wa Mombasa ulikuwa na idadi ya wakazi takriban milioni moja nukta mbili kwenye kisiwa cha Mombasa pamoja na sehemu zake barani. Wengi wao ni Waislamu.

Sofia (mkoa)
Sofia ni moja ya mikoa 22 ya kujitawala ya Madagaska. Idadi ya wakazi wake ni takriban 940,800. Mji mkuu ni Antsohihy.

Mtwapa
Wakati wa sensa ya mwaka 2009 ulikuwa na wakazi 48,625.

Kimbosi
Kimbosi ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kongo inayozungumzwa na Wambosi. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kimbosi imehesabiwa kuwa watu 108,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kimbosi iko katika kundi la C30.

Mgomba (Rufiji)
Mgomba ni kata ya Wilaya ya Rufiji katika Mkoa wa Pwani, Tanzania yenye postikodi namba 61609. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 9,027 walioishi humo.

Mgombasi
Mgombasi ni jina la kata ya Wilaya ya Namtumbo katika Mkoa wa Ruvuma, Tanzania yenye postikodi namba 57313 .. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 9,996 waishio humo.

Mamba (Lushoto)
Mamba ni jina la kata ya Wilaya ya Lushoto katika Mkoa wa Tanga , Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 11,359 waishio humo.

Mbuba
Mbuba ni jina la kata ya Wilaya ya Ngara katika Mkoa wa Kagera, Tanzania yenye postikodi namba 35720 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11,046 waishio humo.

Nyambono
Kata ya Nyambono inaundwa na vijiji vya Bugoji, Nyetasho, Kanderema, Kaburabura na Saragana ambapo ndiyo makao makuu ya kata. Sensa ilionyesha kuwa Nyambono ina idadi ya watu 18,106 wanaume 8,888 na wanawake 9,218. Wenyeji wa kata hii ni Wajita na shughuli zao za kiuchumi ni kilimo cha mazao ya chakula na biashara kama vile pamba, mahindi n.k, pia wanajishughulisha na biashara ndogondogo. Miaka ya hivi karibuni kumekuwa na upatikanaji wa mawasiliano ya simu kama vile Airtel na Vodacom. Kuna usafiri wa kila siku wa kwenda na kurudi Bunda. Pia wana zahanati ambayo hivi Karibuni imepandishwa hadhi kuwa kituo cha afya,

Mbongwe
Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka 2002, kata ya Mbongwe ilikuwa na wakazi wapatao 17,516.

Chikolopola
Chikolopola ni jina la kata ya Wilaya ya Masasi katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 7,219 waishio humo.

Sopa
Baada ya mwaka 2002 hesabu ya sensa katika kijiji hicho ilifanyika na kuweza kupata idadi ya wakazi 18,141.

Bumba
Idadi ya wakazi ni 107,307 (2012).

Wilaya za Tanzania 4 MTWARA
"Mwenge (Masasi)"' ni jina la kata ya Wilaya ya Masasi Mjini katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 7,222 waishio humo.

Mogadishu
Mogadishu (maandishi wa Kisomali Muqdisho, wa Kiitalia Mogadiscio) ni mji mkuu wa Somalia. Iko ufukoni wa Bahari Hindi ikiwa na wakazi kati ya milioni 1.5 na 3. Idadi kamili haijulikani kutokana na hali ya vita ya wenyewe kwa wenyewe ya miaka iliyopita.

Maskat
Maskat ni moja ya mikoa 9 ya kujitawala ya Omani. Idadi ya wakazi wake ni takriban 632,073. Makao makuu ni As Sib.

Mkoa wa Omaheke
Mkoa wa Omaheke ni moja ya mikoa 13 ya kujitawala ya Namibia lenye wakazi 67,496 kwenye eneo la 84,732 km². Mji mkuu ni Gobabis.

Mkoa wa Morogoro
Eneo lake ni km² 72 939, ambapo kuna wakazi 2,218,492 (mwaka 2012). Hivyo Morogoro ni kati ya mikoa mikubwa zaidi ya Tanzania.

Mogwa
Mogwa ni jina la kata ya Wilaya ya Nzega katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45429 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 12,140 waishio humo.

Bosha
Bosha ni jina la kata ya Wilaya ya Mkinga katika Mkoa wa Tanga , Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 7,585 waishio humo.

Boma (Kongo)
Makadirio ya idadi ya watu ni 162,521 (2012).

Morwamosu
Morwamosu ni kijiji katika Ngwaketse West, Wilaya ya Southern huko nchini Botswana. Idadi ya wakazi wa kijijini hapa ilikuwa 696 kulingana na matokeo ya sensa ya mwaka wa 2011.

Mkoa wa Njombe
Mwaka 2012 katika eneo hilo kulikuwa na wakazi 702,097 Cite uses deprecated parameter |deadurl= (help) katika wilaya sita zifuatazo: Njombe Mjini (wakazi 130,233), Njombe Vijijini (wakazi 85,747), Makambako (wakazi 93,827), Makete (wakazi 97,266), Ludewa (wakazi 133,218), Wanging'ombe (wakazi 161,816).

Mwanza (mji)
Jiji la Mwanza ni mji nchini Tanzania ambao ni makao makuu ya Mkoa wa Mwanza. Mji upo kando la ziwa Viktoria Nyanza Kulingana na sensa ya mwaka 2002 idadi ya wakazi wake ilihesabiwa kuwa 378,327 (ukijumlisha wakazi wa Wilaya ya Nyamagana na sehemu za Wilaya ya Ilemela).

Historia ya Kenya
Baharia Mreno Duarte Barbosa wa karne ya 15 alidai kuwa "[Mombasa] ni bandari nzuri na yenye shughuli nyingi, mashua nyingi na hata meli kubwa ajabu, ambazo zote hutoka Sofala na nyingine kutoka Cambay, Melinde na nyingine zinazoabiri hadi kisiwani Unguja."[3]

Missouri
Missouri ni jimbo la kujitawala la Maungano ya Madola ya Amerika au Marekani. Mji mkuu ni Jefferson City na Kansas City ni mji mkubwa. Imepakana na Iowa, Illinois, Kentucky, Tennessee, Arkansas, Oklahoma, Kansas na Nebraska. Jimbo lina wakazi wapatao 5,911,605 (2008) wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 180,533.

Musoma (mji)
Musoma ni mji wa Tanzania uliopo kwenye mwambao wa mashariki wa Ziwa Viktoria. Musoma imepata halmashauri na hadhi ya manisipaa. Manispaa hiyo inapakana na Wilaya ya Musoma Vijijini. Ni makao makuu ya Mkoa wa Mara. Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa mji huo ilihesabiwa kuwa 108,242 [1].

Mtopwa
Mtopwa ni jina la kata ya Wilaya ya Newala katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 8,477 waishio humo.

Mocuba
Mocuba ni mji wa mkoa wa Zambezia nchini Msumbiji. Idadi ya wakazi wake ni takriban 136.393.

Masasi
Wilaya ya Masasi ni wilaya moja ya Mkoa wa Mtwara. Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 247,993
Maeneo ya mji wa Masasi yalikuwa sehemu ya wilaya hii lakini tangu mwaka 2011 mji ulipata halmashauri yake kwa hiyo kama wilaya ya pekee.

Amoron'i Mania
Amoron'i Mania ni moja ya mikoa 22 ya kujitawala ya Madagaska. Idadi ya wakazi wake ni takriban 693,200. Mji mkuu ni Ambositra.

Mjimwema
Mjimwema ni jina la kata ya Manisipaa ya Songea katika Mkoa wa Ruvuma, Tanzania yenye postikodi namba 57121 .. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 12,055 waishio humo.

Mokhomba
Mokhomba ni kijiji katika Ngwaketse, Wilaya ya Southern huko nchini Botswana. Idadi ya wakazi wa kijijini hapa ilikuwa 959 kulingana na matokeo ya sensa ya mwaka wa 2011.

Mbozi
Mbozi Mission kama jina lilivyo maarufu kwa mission hiyo ndipo mche wa kwanza wa zao la kahawa ulipopandwa mwaka 1902 na baadaye kuenea katika maeneo mengi ya nyanda za juu za wilaya ya Mbozi, kituo cha kwanza cha ununuzi wa kahawa kilijengwa eneo la Igamba jirani na ilipo mahakama ya mjerumani kwenye eneo la mwene Nzowa.
Katika kijiji cha Magamba kilichopo kata ya Isansa kumegunduliwa makaa ya mawe hazina kubwa zaidi ya tani milioni 52, kujulikana kwa makaa hayo kulikuwa tangu 1850 ambapo wakoloni walifanya majaribio ya makaa hayo mwaka 1934 kuendeshea garimoshi na katika kufua umeme kwenye kituo cha umeme Mombasa mwaka 1935.

Mkoa wa Mongala
Mkoa wa Mongala ni moja ya mikoa 26 ya kujitawala ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Idadi ya wakazi wake ni takriban 1,481,700. Mji mkuu ni Lisala.

Diana (mkoa)
Diana ni moja ya mikoa 22 ya kujitawala ya Madagaska. Idadi ya wakazi wake ni takriban 485,800. Mji mkuu ni Antsiranana.

Monapo
Monapo ni mji wa mkoa wa Nampula nchini Msumbiji. Idadi ya wakazi wake ni takriban 22.304.

Mkoa wa Kinshasa
Mkoa wa Kinshasa ni moja ya mikoa 26 ya kujitawala ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Idadi ya wakazi wake ni takriban 4,787,000. Mji mkuu ni Kinshasa.

Boeny
Boeny ni moja ya mikoa 22 ya kujitawala ya Madagaska. Idadi ya wakazi wake ni takriban 543,200. Mji mkuu ni Mahajanga.

Bolisa
Bolisa ni jina la kata ya Wilaya ya Kondoa katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41728
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 3644 waishio humo.

Wandamba
Mwaka 1987 walikadiriwa kuwa 79,000, mbali ya Wambunga waliokuwa 29,000.

Manaus
Manaus ni jina la mji mkuu wa jimbo la Amazonas katika Brazil. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2009, mji una wakazi wapatao milioni 1.7 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 92 kutoka juu ya usawa wa bahari.

Malta
Mji mkuu Valletta una wakazi 7,173 tu.

Mkoa wa Pangani (DOA)
Mji wa Pangani ulikuwa na wakazi 3,000, kati yao Waarabu 400 na Wahindi 400. Iliwahi kuwa mji muhimu zaidi ya pwani baina ya Mombasa na Bagamoyo lakini biashara yake ilihamia polepole Tanga iliyokuwa na bandari nzuri iliyofaa kwa meli kubwa.

Mabula
Mabula ni jina la kata ya Wilaya ya Kilosa katika Mkoa wa Morogoro , Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 7,168 waishio humo.

Songea (mji)
Songea ni manisipaa nchini Tanzania ambao ni makao makuu ya Mkoa wa Ruvuma yenye postikodi namba 57100 .. Eneo la mji ni wilaya ya Songea Mjini. Kulingana na sensa ya mwaka 2002 idadi ya wakazi wake ilihesabiwa kuwa 131,336 .

Samos
Kuna wakazi 33,800 na mji mkubwa unaitwa Samos vilevile ina watu 6,000. Uchumi unategemea utalii pamoja na kilimo. Divai ya Samos ni maarufu.

Mombasa Island
Jiji la Mombasa linapatikana kisiwani.

Wilaya ya Musoma Vijijini
Wilaya ya Musoma Vijijini ni wilaya moja ya Mkoa wa Mara yenye postikodi namba 31200[1]. Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 330,953 [2].

Mlowa (Makambako)
Mlowa ni jina la kata ndani ya Mji wa Makambako katika Mkoa wa Njombe, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 5,712 walioishi humo.

Mombasa
Mombasa ni mji mkubwa wa pili wa Kenya na wenye bandari muhimu zaidi Afrika Mashariki. Mji huu uko kwenye mwambao wa Bahari Hindi.

Makongolosi
==Hali ya makazi na biasha
Mji mdogo wa Makongolosi ni kati ya miji mipya iliyoanzishwa ivi karibuni (mwaka 2011), kwa hiyo ni mji ambao ni mchanga lakini ni kati ya miji inayokua kwa kasi katika Mkoa wa Mbeya, ambapo kwa sasa ina wakazi wa makabila tofautitofauti kutoka karibia kila pembe ya Tanzania.

Wafiadini wa Mombasa
Kati yao kuna Wareno wengi (wanaume 47, wanawake 39 na watoto 59), lakini Waafrika labda wengi zaidi (wanaume 72, mbali ya wanawake na watoto) waliomuamini Yesu kwa dhati wasiweze kumkana kwa lolote.

Lipumburu
Lipumburu ni jina la kata ya Wilaya ya Masasi katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 7,266 waishio humo.

Betsiboka (mkoa)
Betsiboka ni moja ya mikoa 22 ya kujitawala ya Madagaska. Idadi ya wakazi wake ni takriban 236,500. Mji mkuu ni Maevatanana.

Mamba Kusini
Mamba Kusini ni kata ya Wilaya ya Moshi Vijijini katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 10,600 walioishi humo. Msimbo wa posta ni 25219

Monrovia
Monrovia ni mji mkuu wa Liberia. Eneo uliko mji huu mwanzoni liliitwa Cape Mesurado na Wareno katika miaka ya 1560. Eneo hili lilianzwa kujenga mji mwaka 1822 na chama cha
American Colonization Society ikiwa ni makazi ya watu waliokombolewa toka utumwani nchini Marekani. Jina Monrovia lilitokana na jina la Rais wa Marekani James Monroe. Kwa mujibu wa sensa ya mwaka 2003, Mji huu una wakazi wapatao 572,000.

Mbabane
Mbabane ni mji mkuu wa Uswazi ikiwa na wakazi 70,000 (2003). Ofisi za serikali ziko hapa lakini bunge na jumba la mfalme ziko mjini Lobamba.

Manisa
Manisa (Kiosmani Kituruki: ماغنيسا "Manisa"; Kigiriki: Μαγνησία, Kilatini: "Magnesia") ni jiji kubwa la Uturuki katika Kanda ya Aegean na ndiyo mji mkuu wa Mkoa wa Manisa. Kihistoria, mji mpi ulikuwa ukiitwa Magnesia, na zaidi uliitwa Magnesia ad Sipylum, kwa kufuatia jina la Mlima Sipylus (Mount Spil) ambao unaangaza juu ya mji. Takriban watu 1,319,920 wanaishi mjini hapa.

Juba, Sudan
Idadi ya watu wake ilikuwa 525,953 mwaka wa 2017. Sensa ya Aprili / Mei 2008 matokeo yake yalikataliwa na serikali ya Kusini mwa Sudan. [1]

Sumba
Sumba ni kisiwa cha Indonesia. Kiko upande wa kusini-mashariki wa kisiwa cha Sumbawa na upande wa kusini-magharibi wa kisiwa cha Flores. Eneo la kisiwa ni 11,153 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Waingapu. Mwaka wa 2010 idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 685,186. Watu wakaao kisiwani kwa Sumba huongea lugha mbalimbali, ambao kubwa yake ni Kikambera.

Bogota
Bogota au kwa jina kamili Santa Fe de Bogotá ni mji mkuu wa Kolombia pia mji mkubwa wa nchi mwenye wakazi milioni saba takriban.

Mombasa
Baada ya kuundwa kwa serikali ya ugatuzi, Mombasa umekuwa mji mkuu wa kaunti ya Mombasa.

Wilaya za Tanzania 4 MTWARA
Chikolopola ni jina la kata ya Wilaya ya Masasi katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 7,219 waishio humo.

Sumbawa
Sumbawa ni kisiwa cha Indonesia. Kiko kati ya kisiwa cha Lombok upande wa magharibi na kisiwa cha Flores upande wa mashariki. Eneo la kisiwa ni 15,214 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Bima. Mwaka wa 2014 idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 1,391,340. Wengi wa watu wakaao kisiwani kwa Sumbawa huongea Kisumbawa.

Malta
Kwa jumla kuna wakazi 404,039: wa kiume 200,715 (49.7%) na wa kike 203,324 (50.3%). Msongamano wa watu ni 1,282 kwa kilomita ya mraba ambao ni msongamano mkubwa kati ya nchi zote za Ulaya.

Wafiadini wa Mombasa
Wafiadini wa Mombasa ni kundi la Wakristo Wakatoliki zaidi ya 280 waliouawa na sultani Jeromino au Yusufu Chingulia huko Mombasa (leo nchini Kenya) tarehe 21 Agosti 1631 kwa sababu ya imani yao, ambayo mwenyewe alikuwa ameikana ili kurudia Uislamu.

Łomża
Data ya mwaka wa 2007:
Łomża ina wakazi 63,036 ina inachukua sehemu ya tatu katika Podlaskie Voivodeship. Mwishoni mwa mwaka wa 2006 ongezeko la watu lilikuwa kubwa na kufikia kiasi cha 1,3 kwa wakazi 1000 ambamo sehemu zingine ufuatiliaji wa uhamiaji ulikuwa si mzuri (-520). Idadi ya watu wasio na kazi mwishoni mwa mwezi Mei 2008 ilifikia 10,2%. Kwa mujibu wa data za mwaka wa 2006 wastani wa kipato kwa mkazi kilifikia 2,942.31 zł.

Wilaya za Tanzania 4 MTWARA
Mnavira ni jina la kata ya Wilaya ya Masasi katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11,674 waishio humo.

Dongobesh
Dongobesh ni kata ya Wilaya ya Mbulu katika Mkoa wa Manyara, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11,770 waishio humo.

Msumbiji
República de Moçambique Jamhuri ya Msumbiji 175pxLugha ya taifaKirenoMji MkuuMaputoAina ya SerikaliJamhuriRaisFilipe NyusiWaziri MkuuCarlos Agostinho do RosárioEneokm² 801.590Wakazi24,692,144 (Julai 2014)Wakazi kwa km²28.7JPT/ Mkazi233 US-$ (2004)Uhurukutoka Ureno tar. 25.06.1975PesaMetical (MZM)WakatiUTC +2hWimbo wa TaifaPátria Amada (kwa Kireno: Nchi pendwa)Namba ya simu ya kimataifa+258

Boma (Morogoro)
Boma ni kata ya Morogoro Mjini katika Mkoa wa Morogoro, Tanzania yenye Postikodi namba 67109. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 8,350 walioishi humo, ambapo idadi ya wanaume ni 4193 na idadi ya wanawake ni 4157. Watoto walio chini ya umri wa miaka mitano ni 835.

Busi
Busi ni jina la kata ya Wilaya ya Kondoa katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41716
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 18724 waishio humo.

Nambisi
Nambisi ni kata ya Wilaya ya Mbulu katika Mkoa wa Manyara, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 8,874 waishio humo.

Kaengesa
Kaengesa ni jina la kata ya Wilaya ya Sumbawanga Vijijini katika Mkoa wa Rukwa, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 20,786 waishio humo.

Monza
Monza ni mji wa Italia katika mkoa la Lombardia. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2009, mji una wakazi wapatao 120,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 162 kutoka juu ya usawa wa bahari.

Mkoa wa Mara
Idadi ya wakazi ilikuwa 1,743,830 wakati wa sensa ya mwaka 2012[2], zaidi ya 1,368,602 wa sensa ya 2002[3].

Manzase
Manzase ni jina la kata ya Wilaya ya Chamwino katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41422
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11485 waishio humo.

Lagos
Ikiwa na wakazi takriban milioni 12 katika eneo la jiji na milioni 15 - 22 katika rundiko la mji ni kati ya miji mikubwa zaidi ya Afrika; inawezekana kwamba idadi ya watu imeshapita ya Kairo, hivyo kuwa jiji lenye watu wengi barani Afrika[1].

Misha
Misha ni kata ya Manisipaa ya Tabora katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45119 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 6,234 waishio humo.

Masanze
Masanze ni jina la kata ya Wilaya ya Kilosa katika Mkoa wa Morogoro, Tanzania yenye Postikodi namba 67405. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 7,890 waishio humo.

Mamboya
Mamboya ni jina la kata ya Wilaya ya Kilosa katika Mkoa wa Morogoro , Tanzania yenye Postikodi namba 67421. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 28,710 waishio humo.

Mkoa wa Morogoro
Mkoa ulikuwa na wilaya sita ambazo ndizo (idadi ya wakazi kwa mabano): Kilosa (489,513), Kilombero (322,779), Morogoro Vijijini (263,920), Morogoro Mjini (228,863), Mvomero (260,525), Ulanga (194,209). Mwaka 2012 imeongezwa wilaya mpya ya Gairo.

Mobara, Chiba
Mobara (茂原市, "Mobara-shi") ni mji wa Japani katika mkoa wa Chiba. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2008, mji una wakazi wapatao 93,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 13 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 100.01 km².

Mwanza (mji)
Mwanza ilianzishwa na Wajerumani wakati wa koloni ya Afrika ya Mashariki ya Kijerumani. Mahali paliteuliwa kutokana na nafasi ya bandari asilia upande wa kusini ya Ziwa Viktoria. Wajerumani waliuita mji kwa jina "Muansa" inaaminiwa ilikuwa matamshi yao ya neno "nyanza". Walijenga boma kubwa iliyoendelea kitovu cha mji. Takwimu ya Kijerumani ya 1912 ilihesabu wazungu 85, Wagoa 15, Wahindi wengine 300 na Waarabu 70 lakini haikutaja wakazi Waafrika. Palikuwa na makampuni ya biashara 12 ya kizungu na 50 ya Wahindi.[1].

Mota Lava
Mota Lava ni kisiwa cha Vanuatu, kimojawapo cha Visiwa vya Banks. Kiko upande wa kaskazini-mashariki wa kisiwa cha Vanua Lava. Eneo la kisiwa ni 24 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Lahlap. Mwaka wa 2009 idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 1640. Watu wakaao kisiwani kwa Mota Lava huongea hasa Kimwotlap.

Sōsa, Chiba
Sōsa (匝瑳市, "Sōsa-shi") ni mji wa Japani katika mkoa wa Chiba. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2010, mji una wakazi wapatao 40,000 wanaoishi katika mji huu. Eneo lake ni 101.78 km².

Wilaya za Tanzania 4 MTWARA
Mkundi ni jina la kata ya Wilaya ya Masasi katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 5,510 waishio humo.

Gambosi
Gambosi ni kata ya Wilaya ya Bariadi katika Mkoa wa Simiyu, Tanzania yenye postikodi namba 39110 . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 15,047 waishio humo.

Bongolava
Bongolava ni moja ya mikoa 22 ya kujitawala ya Madagaska. Idadi ya wakazi wake ni takriban 235,000. Mji mkuu ni Tsiroanomandidy.

Ihorombe
Ihorombe ni moja ya mikoa 22 ya kujitawala ya Madagaska. Idadi ya wakazi wake ni takriban 189,200. Mji mkuu ni Ihosy.

Kumasi
Mwaka 2005 mji ulikuwa na wakazi 862.000. Umbali kutoka Accra ni 250 km. Kuna Chuo Kikuu cha Kwame Nkrumah cha Sayansi na Teknolojia.

Madagaska
ሃግሬ ኤርትራ Repoblikan'i Madagasikara Republique de Madagascar Jamhuri ya Madagaska (Kinaganaga)(Kinaganaga) Hadabu ya Taifa: Tanindrazana, Fahafahana, Fandrosoana (Malagasi: Nchi ya wenyeji, Rukhsa, Maendeleo) | Lugha za TaifaMalagasi KifaransaMji MkuuAntananarivoRais Waziri MkuuHery Rajaonarimampianina Jean RavelonarivoEneo - Jumla - 0.13% MajiKadiriwa 45 duni 587,040 km² Umma - Kadiriwa ( 58 duni ) - Jumla (18,040,341 ) - Umma kugawa na Eneo 31Kadiriwa 126 duni ; (142 duni)GDP Chumo cha uchumi - Jumla - kwa kipimo cha umma 126 kadir $15.82 billion (223) $900 (214)Uhuru - Kadirifu - BarabaraMadaraka) 26 Juni 1960FedhaAriariSaa za EneoUTC +3Wimbo wa Taifa Ry Tanindraza nay malala ô (Eh, nchi yentu asili) |Intaneti TLD.mgkodi za simu2611Lugha ya Malagasi, kulingana na katiba ndiyo lugha ya Taifa. Lugha ya Kifaransa, haijatiwa umaakini kama Lugha rasmi.

Kaunti ya Mombasa
Mombasa ina misitu asilia mitatu ambayo ni 6% ya misitu ya mikoko ya Kenya[4]. Misitu hii ni mojawapo ya makazi ya wanyamapori katika kaunti hii[5]. Hata hivyo, uvunaji kupindukia wa miti, maeneo taka na kupanua ardhi baharini kumeharibu misitu hii na kuathiri wanyamapori wa majini na ardhini[6][7]. Kaunti ya Mombasa ina tabianchi ya tropiki[8]. Kwa kuwa iko kando na bahari, kiwango cha unyevuanga huwa juu. Hali ya hewa hutegemea pepo za monsuni. Kaunti hupata misimu miwili ya mvua: Aprili hadi Juni na Oktoba hadi Disemba.

Kilala-Bisa
Kilala-Bisa ni lugha ya Kibantu nchini Zambia inayozungumzwa na Walala-Bisa. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kilala-Bisa imehesabiwa kuwa watu 580,000. Pia kuna wasemaji nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kilala-Bisa iko katika kundi la M50.

Makongolosi
Makongolosi kwa sasa ni mamlaka ya mji mdogo yaliyo ndani ya Wilaya ya Chunya, ni mji mdogo unaokadiriwa kuwa na watu zaidi ya 25,000 kwa sasa.

Bombambili
Bombambili ni jina la kata ya Manisipaa ya Songea katika Mkoa wa Ruvuma, Tanzania yenye postikodi namba 57108 .. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 28,058 waishio humo.

Mwabomba
Mwabomba ni kata ya Wilaya ya Kwimba katika Mkoa wa Mwanza, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 10,096 waishio humo.

Maposa
Maposa ni kijiji katika Tutume, Wilaya ya Central huko nchini Botswana. Idadi ya wakazi wa kijijini hapa ilikuwa 413 kulingana na matokeo ya sensa ya mwaka wa 2011.

Kabasa
Kabasa ni kata ya Wilaya ya Bunda katika Mkoa wa Mara, Tanzania yenye postikodi namba 31506. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 13,233 waishio humo.

Instruction: Given a question, retrieve Wikipedia passages that answer the question.


Question: Je,jina la kisayansi ya chawa ni gani?

Chawa
Chawa ni wadudu wadogo wa oda Phthiraptera katika nusungeli Pterygota (wenye mabawa), lakini hata kama wahenga wao walikuwa na mabawa, chawa hawanayo. Wadudu hawa wote ni vidusia wa nje juu ya ndege na mamalia isipokuwa Monotremata (kinyamadege na mhanganungu), popo, nyangumi, pomboo na kakakuona. Kuna aina mbili za chawa: wanaokula nywele, manyoya na seli za ngozi zilizokufa, na wanaofyunza damu ya mwenyeji. Chawa wa aina ya kwanza wana vipande vya mdomo vya kutafuna, wale wengine wana mdomo wa kufyunza. Miguu inabeba aina za magando madogo ili kushika nywele au manyoya ya mwenyeji. Kwa kawaida mayai ya chawa yamegandia nywele au manyoya, au pengine yamewekwa ndani ya shina la unyoya.

Majina ya kisayansi
Hadi leo aina za mimea au wanyama zilizoainishwa na Linnaeus zinatajwa kwa herufi "L." baada ya jina la kisayansi. Kwa mfano, mpunga ni mmea wa jenasi inayotajwa kwa jina la kisayansi kama Oryza (L.) na "L." katika mabano inaonyesha kwamba jenasi hii ilielezwa mara ya kwanza na Linnaeus. Jina la kisayansi ya simba ni Panthera leo L. kwa sababu pia mnyama huyu aliwekwa na Linnaeus katika utaratibu wa uainishaji wa kisayansi.

Chungwa
Machungwa yanakuzwa katika hali mbalimbali za joto duniani kote, na ladha yake hubadilika kuanzia hali ya utamu mpaka uchungu kabisa. Tunda kwa kawaida humenywa na kuliwa au huminywa na sharubati yake kunywewa. Limezungukwa na ganda lenye ladha chungu lakini huweza kukamuliwa na kuondolewa maji yake na kutumika kwa chakula cha mifugo. Pia hutumika kuongeza ladha ya vyakula vingine na hata maganda yake hufaa kwa kazi hii. Sehemu nyeupe ya ndani, kati ya nyama na ganda la nje nayo huwa na vitamini sawa kabisa na nyama ya ndani.

Kucha (Hyliota)
Kucha wa jenasi "Hyliota" ni ndege wadogo ambao zamani waliainishwa katika Sylviidae, familia ya kucha wengine. Sasa wataalamu wanakubaliana kwamba ndege hawa hawana mnasaba na Sylviidae. Labda wana mnasaba na familia Promeropidae (ndegesukari wa Afrika Kusini). Hadhi yao haijaamua bado lakini wapewa familia yao kwa sasa: Hyliotidae. Wanafanana na tatata. Kucha hawa wana rangi ya nyeusi au zambarau mgongoni na nyeupe, machungwa au njano chini. Hula wadudu na pengine beri na mbegu. Hulijenga tago lao kwa umbo wa kikombe ndani ya uoto mzito. Jike huyataga mayai 2-5.

Chang'aa
Changa'aa ni pombe ya gongo, ambayo nchini Kenya ni maarufu kwa jina la chang'aa. Kutokana na ukali wake, ni kinyume cha sheria kutengeneza, kuiuza au kuitumia. Pombe hii hutengenezwa na mchanganyiko wa mapapai yaliyooza, amira, sukari aina ya 'molasses', na maji.

Nzi-gome
Nzi-gome (kutoka Kiing.: barkfly) ni wadudu wadogo (mm 1-10) wa oda Psocoptera (psokhos = iliyotafunwa, ptera = mabawa) katika nusungeli Pterygota (wenye mabawa). Spishi zinazoishi ndani ya majengo huitwa chawa-vitabu. Zamani spishi fulani za nusuoda Troctomorpha ziligeuka katika chawa. Kwa hivyo siku hizi wataalamu wanaweka nzi-gome na chawa katika oda ya juu Psocodea.

Shaba
Shaba au shaba nyekundu (pia: Kupri au Cupri kama jina la kisayansi) ni elementi yenye namba atomia 29 kwenye mfumo radidia, uzani atomia ni 65.54. Alama yake ni CU.

Fuwawe
Fuwawe (pia: fuwe; ing. "pumice") ni aina ya mwamba mwepesi inayoundwa na povu ya zaha (lava).

Chungwa
Chungwa, na hasa chungwa tamu, ni jamii ya matunda ya citrus, na huaminika kuwa yalikuzwa miongoni mwa enzi za pomelo na tangerine. Mti wake mdogo utoao maua hufikia urefu takribani mita kumi na majani yake yasiyokauka muda wote. Machungwa asili yake ni huko kusini mwa Asia. Tunda lifahamikalo kisayansi kama Citrus sinesis huitwa chungwa tamu ili kutofautisha na Citrus aurantium, chungwa chungu.

Shira (nyota)
Shira ilijulikana kwa mabaharia Waswahili tangu miaka mingi wakifuata njia yao baharini wakati wa usiku kwa msaada wa nyota. . Walipokea jina hili kutoka kwa Waarabu wanaosema الشعرى اليمانية "ash-shi’ra al-yamaniya" ambalo linamaanisha “nyota inayoonyesha upande wa Yemen = Kusini”. Hapa Waarabu wanatumia jina la utamaduni wao ingawa walitafsiri pia jina la Kigiriki Κύων "Ki-on" yaani mbwa waliokuta kwa Ptolemaio katika kitabu chake cha Almagesti. Hivyo kulikuwa zamani pia kwa Kiarabu jina la "nyota ya mbwa" kwa ajili ya Shira. Asili ya jina la Kiarabu الشعرى "ash-shi'ra" inaweza kutoka kwa Kigiriki Σείριος sei-ri-os inayomaanisha "ya kuchoma, moto sana". Wagiriki walitumia jina hili pamoja na "Nyota ya Mbwa" kwa sababu wakati ule nyota hii ilianza kuonekana vema kwenye anga ya asubuhi katika siku za joto kuu. Hapo kulitokea pia jina la "siku za mbwa" (ing. ) kwa ajili ya kipindi cha siku za joto katika lugha mbalimbali.
Katika matumizi ya kimataifa Umoja wa Kimataifa wa Astronomia ulichagua "Sirius".

Chwaka
Chwaka ni kata ya Wilaya ya Kati katika Mkoa wa Unguja Kusini, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 2,912 waishio humo.

Chad
Chad (pia: Chadi) ni nchi huru iliyoko Afrika ya Kati.

Mbwa wawindaji (kundinyota)
Canes Venatici - Mbwa Wawindaji iko kati ya kundinyota 88 zinazoorodheshwa na Umoja wa Kimataifa wa Astronomia kwa jina la Canes Venatici. Kifupi chake rasmi kufuatana na Ukia ni 'CVn'.

Chura
Maisha ya chura yanaanza kama yai lililotegwa kwenye maji pamoja na mayai maelfu. Anatoka kwa umbo la ndubwi (pia: kiluwiluwi) ambayo ni funzo ya chura anaendelea na kipindi cha kwanza cha maisha yake katika maji. Anapumua kwa yavuyavu na mwanzoni hana miguu bali mapezi kama samaki na mkia. Viluwiluwi wengi wakiwa kwenye maji wanakula majani au mwani hata kama baadaye kama chura mzima wanakula wanyama wengine.
Baada ya muda kiluwiluwi anakuza miguu minne na mapafu. Utumbo unabadilika na kujiandaa kwa chakula kipya kinachopatikana kwenye nchi kavu.
Umbo linazidi kufanana na chura mzima.

Muwati
Miwati ni miti ya jenasi "Acacia" katika familia Fabaceae iliyo na majani yenye sehemu nyingi, lakini vikonyo vya majani vya spishi nyingi vimekuwa vipana na vimebadili majani menyewe. Zamani jenasi hii ilikuwa na spishi takriban 1300 lakini wanasayansi wameigawanya kwenye jenasi tano sasa: "Acacia", "Vachellia", "Senegalia", "Acaciella" na "Mariosousa". Spishi za "Acacia" zinatofautiana na zile za jenasi "Vachellia", "Senegalia" na "Acaciella" kwa ukosa wa miiba (ghairi ya muwati kangaruu). Hazina mastipula (majani mawili madogo chini ya jani kuu) kama spishi za "Mariosousa". Kwa asili miti hii inatokea Australia lakini imewasilishwa katika mabara mengine.

Mchekwa
Michekwa inatokea misituni kwa kanda za tropiki za Afrika, Amerika na Asia lakini spishi kadhaa zinatokea katika savana au nusujangwa. Majani yao yana umbo la unyayo wa ngamia. Maua yao ya sm 7.5-12.5 yana petali tano zenye rangi ya nyeupe, njano, nyekundu, pinki au zambarau.

Uainishaji wa kisayansi
Katika mabano lipo jina la mtaalamu aliyeeleza spishi hii mara ya kwanza kwa namna ya kisayansi pamoja na mwaka alipoandika. Katika mfano wa paka ni Carolus Linnaeus anayefupishwa mara nyingi kama "L.". Aliandika kitabu chake mwaka 1728.

Carl Linnaeus
Hadi leo aina za mimea au wanyama zilizoainishwa na Linnaeus inatajwa kwa herufi "L." baada ya jina la kisayansi, kwa mfano mpunga ni mmea wa jenasi inayotajwa kwa jina la kisayansi kama Oryza (L.) na "L." katika mabano inaonyesha jenasi hii ilielezwa mara ya kwanza na Linnaeus. Jina la kisayansi ya simba Panthera leo L. kwa sababu pia mnyama huyu aliwekwa na Linnaeus katika utaratibu wa uainishaji wa kisayansi.

Chandama
Chandama ni jina la kata ya Wilaya ya Chemba katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41802
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 18705 waishio humo.

Jenasi
Katika jina la Kisayansi la kiumbehai ni lazima kutaja jenasi. Kwa mfano paka anaitwa ""Felis silvestris catus"". Felis ni jina la jenasi. Jenasi huandikwa kwa herufi kubwa.

Matumbawe
Matumbawe (pia: fufuwele, chawe) ni mawe laini yanayopatikana chini ya bahari, au kando ya bahari.

Mkwawa
Mkwawa au kwa jina refu Mkwavinyika Munyigumba Mwamuyinga (1855 – 19 Julai 1898) alikuwa chifu na kiongozi mkuu wa kabila la Wahehe katika Tanzania ya leo wakati wa upanuzi wa ukoloni wa Ujerumani mwishoni mwa karne ya 19.

Mvua
Asili ya mvua ni mvuke wa maji katika angahewa. Kiasi cha mvuke hewani kutajwa kama gramu za maji kwa kilogramu ya hewa. Kiasi cha unyevu (yaani maji) katika angahewa huitwa unyevuanga. Uwezo wa hewa kushika unyevuanga hutegemea halijoto ya hewa. Hewa baridi ina uwezo mdogo kutunza unyevu ndani yake, kiasi kinaongezeka kadiri halijoto iko juu zaidi. Pale ambapo hewa inafikia hali ya kushiba unyewu unaanza kutonesha yaani matone kutokea. Wakati matone yanafikia kiwango fulani cha uzito yanaanza kuanguka chini yaani mvua inaanza kunyesha.

Chala
Chala ni jina la kata ya Wilaya ya Nkasi katika Mkoa wa Rukwa, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 13,499 waishio humo.

Fira
Fira, swila au kobra (Unguja) ni nyoka wenye sumu ambao ni wana wa nusufamilia Elapinae katika familia Elapidae. Kwa lugha za Ulaya huitwa “cobra” ambalo ni kifupi cha "cobra de capelo", jina la Kireno lamaanishalo “nyoka mwenye ukaya”. Wanaposumbuliwa nyoka hawa hujiinua na kupanua shingo zao kama ishara ya hatari. Spishi kadhaa hutema sumu kwa nguvu na hulenga macho. Sumu hii ikiingia kwa macho isababisha upofu wa muda.

Chura (nyota)
Chura ilijulikana kwa mabaharia Waswahili tangu miaka mingi wakifuata njia yao baharini wakati wa usiku kwa msaada wa nyota. . Walipokea jina hili kutoka kwa Waarabu wakitafsiri jina lao الضفدع "al-difda" linalomaanisha "chura". Hakuna uhakika juu ya asili ya jina hili, maana kuna pia jina tofauti ذنب ألقيتوس ألجنوب "dhanab al-qaitus al-janubi" yaani „mkia wa kusini wa Ketusi“. Jina la Difda (chura) linatumiwa kwa Kiarabu pia kwa ajili ya nyota ya Kinywa cha Hutu ( ) kwa hiyo Chura inaitwa „Difda ya pili“ .

Ombwe
Ombwe (ing. "vacuum") kwa maana ya sayansi ni hali pasipo na kitu, nafasi pasipo na mata. Neno hutumiwa hasa kwa hali pasipo na gesi au angahewa. Katika lugha nyingi za dunia neno la kilatini "vacuum" hutumiwa.

Mkiwi
Mikiwi ni mimea ya jenasi "Actinidia" katika familia Actinidiaceae. Mimea hii ni vichaka vyenye urefu wa hadi m 6 au mitambazi ya hadi m 30. Inazaa matunda yalikayo ambayo huitwa kiwi. Asili ya mimea hii ni Asia ya Mashariki lakini spishi kadhaa hukuzwa katika nchi nyingine, mkiwi wa kawaida ("Actinidia deliciosa") hasa katika Italia na Nyuzilandi.

Chala
Chimbuko la jina Chala ilinatokana na asili ya neno Chala katika lugha ya kifipa , ambapo neno hili ilina maana ya mzoga yaani kiumbe kilichokufa (ichala). Kutokana na wageni waliokuwa wakitembelea eneo hili kushindwa kutamuka "ichala" basi wao walitamka "Chala" kutokana na hilo na kutamkwa muda mrefu ilifikia hata wenyeji kutamka "Chala". Sasa Chala ilinatokana na watu wengi kipindi cha miaka ya nyuma kufa sana (andiko hili bado mbegu).

Jagwa
Jagwa (kutoka Kireno: , Kisayansi: "Panthera onca") au chui wa Amerika ni mnyama mbuai mkubwa kama chui anayeishi Amerika na aliye na manyoya ya manjano na madoa meusi.

Chaji ya umeme
Chaji ya umeme ni tabia ya mata na kila kitu huwa na chaji aina mbili ndani yake. Chaji hizi mbili ni kinyume zinaitwa chaji hasi na chaji chanya. Mara nyingi chaji haionekani kwa sababu hizi aina mbili za chaji zinajibatilishana. Lakini kama idadi ya elektroni ndani ya kitu ina upungufu au ziada kulingana na hali ya kawaida tunaona kitu hiki kina chaji, ama chanya au hasi.

Chura (nyota)
Chura (ing. na lat. Diphda pia β Beta Ceti, kifupi Beta Cet, β Cet) ni nyota angavu zaidi katika kundinyota la Ketusi (""). Ni pia nyota angavu ya 14 kwenye anga ya usiku. Mwangaza unaoonekana unacheza kati ya mag 0.75 na 0.95.

Tanga (kundinyota)
Tanga (kwa Kilatini na Kiingereza Vela) [1]. ni jina la kundinyota kwenye nusutufe ya kusini ya dunia yetu. Iko jirani na kundinyota ya Mkuku (Carina) na si mbali na Salibu (Crux).

Chui
Chui ni mnyama mwindaji anayewinda kimyakimya sana. Ingawa ni mdogo kuliko wanyama wote wa jenasi ya Panthera, chui bado anaweza kuwinda mnyama mkubwa kwasababu ya fuvu lake kubwa lenye taya zenye nguvu. Ukilinganisha na paka mwili wake ni mrefu zaidi na miguu yake ni mirefu. Urefu wa kichwa na mwili wake ni kati ya sm 125 na 165 na mkia wake unakaribia sm 60 mpaka 110. Urefu wa mabega ni sm 45 mpaka 80. Chui dume ni wakubwa 30% zaidi ukilinganisha na jike, kufikia uzito wa kg 37 mpaka 91 ukilinganisha na jike wenye kg 28 mpaka 60. Chui wenye miili mikubwa hupatikana kwenye maeneo yaliyojitenga na wanyama wengine wala nyama hasa toka kwa wale jamii ya paka wakubwa waliozoeleka kama vile simba na chui wakubwa wenye milia,"tigers".

Mbwa-kaya
Mbwa (Canis lupus familiaris) ni mnyama anayefugwa na binadamu tangu muda mrefu. Kibiolojia anahesabiwa kati ya mamalia wala nyama.

Kichaa cha mbwa
Jina la ugonjwa linatokana na hali ya mbwa wanaoambukizwa na kuwa hatari kwa binadamu kutokana na maisha ya karibu naye. Asilimia 99 za watu huambukizwa na mbwa. Lakini inatokea pia mara kwa mara kwa paka, mbweha, mbwa mwitu na wanyama wala nyama wengine, pia aina za popo, hasa huko Amerika . Habari za maambukizo kutoka mtu mgonjwa kwenda mtu mwingine ni chache sana.

Mkwawa
Jina la Mkwawa ni kifupisho cha "Mukwava" ambalo tena ni kifupisho cha "Mukwavinyika", lililokuwa jina lake la heshima likimaanisha "kiongozi aliyetwaa nchi nyingi".

Kucha wa Afrika
Hula wadudu ambao huwatafuta ardhini, chini ya uoto au katika gome la miti. Hulijenga tago lao kwa umbo wa kikombe katika miti au ndani ya uoto mzito, mara nyingi karibu na ardhi. Jike huyataga mayai 2-5.

Mnyawa
Mnyawa ni jina la kata ya Wilaya ya Tandahimba katika Mkoa wa Mtwara, Tanzaniayenye postikodi namba 63312. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 8,152 waishio humo.

Mfiwi
Mfiwi ("Phaseolus lunatus") ni jina la mmea katika familia Fabaceae. Mbegu zake huitwa fiwi. Asili ya mfiwi ni milima ya Andes na Amerika ya Kati. Siku hizi mimea hii hukuzwa mahali pengi katika maeneo yaliyo na joto wastani.

Bweha (Canis)
Bweha au mbweha wa jenasi "Canis" katika familia Canidae ni wanyama wadogo kiasi wanaofanana na mbwa. Mbwa-nyika (, "Canis latrans") huitwa “bweha wa Amerika” pengine, lakini kwa kawaida spishi nne tu katika jenasi "Canis" huitwa bweha.

Rangi ya manjano
Rangi ya manjano, manjano kwa kifupi au njano ni rangi inayofanana na ile ya unga wa manjano. Ni rangi ya matunda mabivu kadhaa, kama vile chungwa (aina njano), papai, embe, ndizi n.k.

Nyavu (kundinyota)
Nyavu (kwa Kilatini na Kiingereza "") ni jina la kundinyota ndogo kwenye nusutufe ya kusini ya Dunia yetu.
Nyavu iko jirani na kundinyota za Panji (Dorado) upande wa magharibi, Saa (Horologium) upande wa mashariki na Nyoka Maji (Hydrus) upande wa kusini.

Chari
Chari (Shari) ni mto mkubwa unaoishia katika Ziwa Chad. Inaanza katika Jamhuri ya Afrika ya Kati ikielekea kaskazini na kuingia nchi ya Chad. Baada ya kupita mji mkuu N'Djamena mto ni mpaka na Kamerun halafu unaishia katika Ziwa Chad.

Chaki
Calcite ni chumvi ya ioniki ambayo imetokana na calcium carbonate (CaCO) ambayo inakotoka ni chini ya bahari.

Shahawa
Kazi yake ni kubeba kromosomu zenye habari za jenetiki (yaani tabia za mwili inakotoka) na kupitia kwenye uterasi ya kiumbe cha kike na kuingia ndani ya ovidakti ( mirija ya uzazi ya kike)huko ndani ya yai. Kuingia kwa shahawa ndani ya yai kunasababisha maungano ya DNA za yai na shahawa na ugawaji wa yai ambao ni chanzo cha kiumbe kipya.

Wilaya za Tanzania 4 MTWARA
Chawi ni jina la kata ya Wilaya ya Mtwara Vijijini katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 6,644 waishio humo.

Kasi ya Masakini (kundinyota)
Jina la Kasi ya Masakini limepokelewa kutoka kwa Waarabu walioona hapa “Bakuli ya maskini” قَصْعَة المَسَكينَ "qas'a al-masakin" yaani bakuli inayotumiwa na waombaomba kupokea chakula kutoka kwa wenye huruma. Jina nyingine kati ya Waarabu ilikuwa pia "al-fakka" yaani "iliyovunjika" wakiona bakuli iliyokatika maana duara ya nyota si kamili, lakini sasa jina hili hutumiwa kwa nyota angavu zaidi tu inayoitwa Faka kwa Kiswahili au "" kwa Kilatini na Kiingereza. Jina rasmi la Corona Borealis kwa maana ya “taji ya kaskazini” ni Kilatini na tafsiri ya Kigiriki Στέφανος βόρειος stefanos boreios. Wagiriki wa Kale waliona hapa shada la heshima la majani jinsi walivyowapa washindi wa michezo. Shada la heshima liliendelea baadaye kutazamiwa kama taji na hapo asili ya jina la kimataifa “Corona” linalomaanisha taji. Wagiriki walisimulia hapa hadithi ya mitholojia yao ambako mungu Dioniso alimpa Ariadne taji na baadaye kuirusha angani kama kumbukumbu ya upendo wake.

Chawa-vitabu
Chawa-vitabu (kutoka Kiing.: booklice) au chawa-vumbi (kutoka Kiholanzi: ) ni wadudu wadogo (mm 1-2) wa familia Liposcelididae na Trogiidae katika oda Psocoptera ambao hawana mabawa. Takriban spishi zote zinaishi katika majengo ambamo hula maada za wanga, k.m. ambo katika vitabu (asili ya jina).

Rushwa
Rushwa (pia: chai, chauchau, chichiri, chirimiri, hongo, kadhongo, kiinikizo, kilemba, mlungula, mrungura, mvungulio n.k.) ni aina ya mwenendo usio wa uaminifu au usiofaa kwa mtu aliyepewa mamlaka, kumbe anatumia nafasi hiyo ili kupata faida binafsi.

Kafeini
Kafeini (kutoka Kiingereza "caffeine") ni dutu ya alkaloidi katika mimea mbalimbali hasa mbuni na mchai. Inaathiri neva za mwanadamu ikiondoa uchovu na kuamsha ubongo.

Kaa (mnyama)
Kwa kawaida kaa huchemshwa wakiwa hai, wana sayansi wa Norwei walidhihirisha suala hili kwa kusema kuwa kaa hawaumii wala kuhisi maumivu pindi wanapopikwa hivyo. , hata hivyo hapo baadae wana sayansi walitambua na kusema kuwa kaa nao huhisi maumivu na kuyakumbuka, japo hili si suala kubwa wakati wa kupika.

Tuva
Tuva (kwa Kirusi: Тыва) ni jina la jamhuri mojawapo ndani ya Shirikisho la Urusi. Iko katika Siberia ya kusini, kwenye kitovu cha kijiografia cha Asia.

Mbwa Mkubwa (kundinyota)
Mbwa Mkubwa ni kati ya kundinyota zilizotajwa tayari na Klaudio Ptolemaio katika karne ya 2 BK. Iko pia katika orodha ya kundinyota 88 ya Umoja wa Kimataifa wa Astronomia kwa jina la Canis Maior. Kifupi chake rasmi ni 'CMa'.
Nyota angavu zaidi ni Shira (α Alfa Canis Maioris) inayojulikana pia kwa jina la kimataifa ya . Hii pia ni nyota angavu zaidi kushinda nyota zote kwenye anga ikiwa na mwangaza unaoonekana wa -1.4 mag na umbali wake na dunia ni miaka ya nuru 8.6 (parseki 2.64)

Kuchamwamba
Kuchamwamba ni ndege wa jenasi "Chaetops", jenasi pekee ya familia Chaetopidae, lakini spishi nyingine, kuchamwamba wa Damara, ni jamaa ya kucha wa Afrika. Spishi za "Chaetops" hazina mnasaba na kucha wengine lakini na jamii ya kunguru. Ndege hawa ni weusi wenye masharubu meupe na rangi ya machungwa au nyekundu kwa kidari, tumbo na kiuno. Mabawa yao ni mafupi kwa hivyo hawaruki angani sana lakini hukimbia na kurukia miwambani. Wanatokea Afrika Kusini na Lesoto. Hula wadudu hasa na mijusi, vyura, buibui, nge na nyungunyungu pia. Tago lao hujengwa kwa nyasi ardhini na jike huyataga mayai 2-3. Watoto wao wakubwa husaidia kutunza makinda.

Kuoza kwa meno
Kuoza kwa meno (caries ni neno la Kilatini kutoka "rottenness"[1]), pia hujulikana kama kuoza kwa jino, kaviti, au caries, ni kuharibika kwa meno kutokana na shughuli za bakteria.[2] Kaviti inaweza kuwa na aina tofauti za rangi kutoka kijani kibichi hadi nyeusi.[3] Dalili zinaweza kujumuisha maumivu na ugumu wa kula chakula.[4][3] Matatizo yanaweza kujumuisha inflamesheni ya tishu zinazozunguka jino, kupoteza jino, na maambukizi au usaha hutokea.[1][3]

Njiwa (kundinyota)
Njiwa inapatikana kati ya kundinyota zilizobuniwa tangu mabaharia Wazungu walipozunguka Dunia yote katika karne ya 16 na kuona mara ya kwanza nyota ya kusini na wachoraji wa ramani kukamilisha atlasi za nyota. Mnamo mwaka 1612 Mholanzi Petrus Plancius alitenga nyota hizi kutoka kundinyota ya Mbwa Mkubwa na kuzitaja "Njiwa" kwa kumbukumbu ya njiwa iliyetumwa na Nuhu katika masimulizi ya Biblia na kuzichora hivyo katika globu ya nyota yake. Kifupi chake rasmi kufuatana na Ukia ni Col.

Orange Democratic Movement
Asili ya jina "chungwa" ni kutoka kadi ya kura katika kura ya maoni, ambapo kura ya kukubaliana ('Yes') iliwakilishwa na ndizi na kura ya kutokubaliana ('No') ilikuwa chungwa. Kwa hivyo wenye kudai chama ni wale ambao hawakuunga mkono maoni wakati huo.

Chura (nyota)
Chura hutajwa kwa jina la Bayer kama β Beta Ceti yaani kwenye nafasi ya pili ingawa ni nyota angavu zaidi katika kundinyota yake.

Mfiwi mafuta
Mfiwi mafuta au mnjahe ("Lablab purpureus") ni jina la mmea katika familia Fabaceae. Mbegu zake huitwa fiwi mafuta au njahe (kutoka na Kikikuyu: ). Mfiwi mafuta ni mmea wa Afrika unaokuzwa mahali popote katika ukande wa tropiki siku hizi.

Sharatani
Nyota ya Sharatani ilijulikana kwa mabaharia Waswahili tangu miaka mingi wakifuata njia yao baharini wakati wa usiku kwa msaada wa nyota. . Walipokea jina hili kutoka kwa Waarabu wanaoijua kama الشرطان "ash-sharatan" kwa maana ya “alama mbili”; jina hili lilitaja nyota za Beta na Gamma Arietis maana miaka 2000 iliyopita hizi mbili zilionyesha kuja kwa sikusare ya machipuo na hivyo chanzo cha mwaka mpya. .
Kwa matumizi ya kimataifa Umoja wa Kimataifa wa Astronomia ulikubali jina la Kiarabu na kuorodhesha nyota hii kwa tahajia ya "Sheratan" .

Miraa
Miraa hujulikana kwa majina mbalimbali kama vile qat na gat huko Yemeni, qaat na jaad nchini Somalia, na chat huko Ethiopia. Pia inajulikana kama jimaa kwa Kioromo, mairungu kwa Kikikuyu na mayirungi kwa Kiganda. Miraa imekuwa ikitumiwa kwa karne nyingi katika Pembe ya Afrika na Peninsula ya Uarabuni. Huko, kutafuna miraa kulianza zamani hata kabla ya matumizi ya kahawa. Huko Uganda miraa hulimwa katika kanda ya Kati na baadhi ya maeneo ya kanda ya Magharibi ya nchi. Nchini Kenya hulimwa katika eneo la Meru.

Mbwa Mkubwa (kundinyota)
Mbwa Mkubwa (kwa Kilatini na Kiingereza ) . ni jina la kundinyota kwenye nusutufe ya kusini ya dunia yetu. Shira (Sirius) ambayo ni nyota angavu zaidi angani ni sehemu ya Mbwa Mkubwa.

Chura
Chura wenyewe wanaliwa na ndege, samaki, nyoka na mamalia. Katika nchi kadhaa watu wanakula chura, kwa mfano Ufaransa, China na Ufilipino.

Chungwa
Tunda lenyewe ni kijani na rangi inabadilika kuelekea njano ikiiva. Pamoja na limau, danzi, balungi na ndimu ni mojawapo kati ya matunda chungwa. Siku hizi ni tunda linalovunwa zaidi kati ya matunda chungwa.

Faila
Faila (kutoka Kilatini "phylum", yaani: kabila, ukoo), pia "kabila" katika biolojia ni ngazi ya uainishaji wa kisayansi iliyopo baina ya himaya na ngeli. Kwa Kiingereza faila huitwa "phylum" kama inahusu wanyama na "division" kama inataja mimea.

Lava (volkeno)
Lava (kutoka jina la Kiingereza lenye asili ya Kilatini lava, wakati mwingine pia "zaha") ni mwamba ulio katika hali ya kiowevu kutokana na joto kali. Chini ya uso wa dunia mwamba joto wa kuyeyuka huitwa "magma" badala ya lava. Sawa na magma yenyewe lava inaweza kuwa nzito kama ujiuji au nyepesi kama majimaji. .

Bweha
Bweha au mbweha ni mojawapo wa wanyama wadogo kiasi wa familia Canidae wanaopatikana Afrika, Amerika, Asia na Ulaya na walioainishwa katika jenasi "Canis", "Cerdocyon", "Lycalopex", "Otocyon", "Urocyon" na "Vulpes".

Ketusi (kundinyota)
Ketusi ni kundinyota kubwa lakini haina nyota angavu sana. Nyota angavu zaidi ni β Beta Ceti iliyoitwa Chura (lat. Diphda) na mabaharia Waswahili. Ina uangavu unaoonekana wa 2.0 ikiwa umbali wa miaka ya nuru 96 kutoka Dunia.

Caesi
Caesi ni elementi na metali alikali yenye namba atomia 55 kwenye mfumo radidia na uzani atomia 132.9054519. Alama yake ni Cs. Jina latokana na Kilatini "caesius" inayomaanisha buluu kwa sababu ya mistari taswirangi yake iliyo upande wa buluu ya taswirangi.

Kinyanja
Kinyanja (pia Chichewa) ni lugha ya Kibantu inayozungumzwa nchini Malawi kama lugha rasmi na lugha ya taifa. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kinyanja nchini Malawi imehesabiwa kuwa watu milioni saba. Pia kuna wasemaji 803,000 nchini Zambia (2001), 599,000 nchini Msumbiji (2006), na 252,000 nchini Zimbabwe (1969). Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kinyanja iko katika kundi la N30.

Ndwindwi
Ndwindwi au dwidwi ni ndege wadogo wa jenasi "Erythrocercus" katika familia Cettiidae. Spishi nyingine za familia hii zinaitwa kuchanyika. Ndwindwi wanafanana na chechele, lakini bila mkia mrefu sana, na kwa hivyo zamani waliainishwa katika familia Monarchidae. Jina la jenasi linatoka lugha ya Kiyunani: ερυθρος = nyekundu na κερκος = mkia. Mbili baina ya spishi tatu zina mkia mwekundu kwa kweli lakini ile ya tatu ina mkia njano. Ndwindwi wanatokea misitu ya Afrika kusini kwa Sahara. Hula wadudu. Hulijenga tago lao kwa umbo wa kikombe au kikapu kwa majani na malaika. Jike huyataga mayai 2-4.

Mbwa Mchungaji wa Kijerumani wa Zamani
Mbwa Mchungaji wa Kijerumani wa Zamani German: Altdeutscher Schäferhund ni jina lililotumiwa kuashiria mbwa wasiozaa wachungaji wanaotumika nchini Ujerumani baada ya uzunduzi wa Mbwa wa Mchungaji wa Kijerumani na Max von Stephanitz mwaka wa 1899. Tamko hili sasa linatumika kuashiria mbwa ambao wana uhusiano wa damu na mbwa hawa lakini huzalishwa kwa ajili ya kiwango cha kazi na si kiwango rasmi;Mbwa huyu hatambuliki hii haitambuliki na FCI lakini ana kiwango chake mwenyewe. [1]

Ngole
Ngole, gangawia, sukutu, nyoka-kima (Unguja) au peku (Unguja) (jina la kisayansi: "Dispholidus typus") ni spishi ya nyoka-miti wenye rangi ya majani au kahawia katika familia Colubridae. Anatokea katika Afrika kusini kwa Sahara.

Chokaa mawe
Chokaa ni aina ya mawe au mwamba mashapo utokanao kwa madini ya calcite (calcium carbonate: CaCO3). Kawaida ya mawe ya mashapo, chokaa hutokea mahali ambapo miamba ya awali ililivunjika na kujisiaga kwa mmomonyoko na kujigeuza kuwa unga au nafaka, isipokuwa nafaka za mawe hayo ni vidongedonge vya mimea au viumbe vya bahari kama vile coral au foraminifera. Nafaka zingine za carbonate zilizo na chokaa zinafahamika kama ooids, peloids, intraclasts, na extraclasts kwa sayansi za kibiologia.. Aina yingine za chokaa hazina nafaka zozote ila, hujiunda kwa njia ya joto na unyeshaji wa miamba za calcite au aragonite, yaani travertine. Mawe ya chokaa yana utuaji wa Strata mara kwa mara na hutokana kwa shughuli za biologia za geology. Kalisi (pamoja na nitrojeni, fosforasi, na potasiamu) ni madini muhimu kupanda lishe: rutuba overlying chokaa mawe bedrock zinaelekea kuwa kabla ya mbolea na kalsiamu. Chokaa mawe ni muhimu kwa jiwe masonry na usanifu, wanaogombea kwa granite tu na kuwa sandstone kawaida hutumiwa arkitektoniskt jiwe. Chokaa mawe ni ingredient muhimu ya quicklime, chokaa ya kujenga, saruji, na zege. Ya umumunyifu wa chokaa mawe katika maji na asidi dhaifu ufumbuzi unasababisha fenomen muhimu. Overlying mikoa chokaa mawe bedrock zinaelekea kuwa na vyanzo wachache grundvatten inayoonekana (vidimbwi na mito), kama uso wa maji machafu kushuka kwa urahisi kupitia nyufa katika chokaa mawe. Wakati draining, maji polepole (juu maelfu au mamilioni ya miaka) humkunjulia nyufa hizi, kumumunyisha ya kalsiamu-kabonati na kufanya hivyo mbali katika ufumbuzi. Wengi linajulikana mifumo ya pango asili ziko katika chokaa mawe bedrock.

Miraa
Miraa ni majani na vitawi ya mrungi, mti ulio na asili ya Pembe ya Afrika na Rasi ya Uarabuni inayojulikana pia kwa jina lake la Kiarabu Khat (قات, Catha edulis). Majani changa ya miraa hutafuniwa na kutumika kama kichochezi cha mwili na akili. Shirika la Afya Duniani (WHO) limeiweka miraa kwenye kundi la madawa ya kulevya.

Homa ya mafua
Homa ya mafua ni ugonjwa wa kuambukiza unaojulikana pia kwa jina lenye asili ya Kiitalia influenza (yaani "athari") na kwa kifupi chake "flu". Kwa Kiswahili unaitwa pia kaputula au Homa ya kaptura kwa sababu uliingia Afrika Mashariki pamoja na kaptura.

Kuchanyika
Kuchanyika ni ndege wadogo wa familia Cettiidae. Spishi za "Erythrocercus" zinaitwa ndwindwi au dwidwi. Ndege hawa wanafanana na shoro, kucha na kuchamsitu, na zamani wote waliainishwa pamoja katika familia Sylviidae. Spishi nyingine za kuchanyika zina mkia mrefu, nyingine zina mkia mfupi sana. Zina rangi ya kahawia au kijivu mgongoni na nyeupe au njano chini; spishi kadhaa zina rangi kali ("Tesia" k.m.). Spishi za "Cettia" tu zinatokea Ulaya, nyingine zinatokea misitu ya Afrika na Asia. Hula wadudu. Hulijenga tago lao kwa umbo wa kikombe au kikapu kwa kigoga, nyuzinyuzi, mizizi na/au majani. Jike huyataga mayai 2-6.

Mbwa wawindaji (kundinyota)
Mbwa Wawindaji –Canes Venatici ina nyota hafifu tu.
Nyota angavu zaidi ni Alfa Canum Venaticorum ambayo ni nyota pacha yenye mag 2.9 na nyota yake ya pili ina mag 5.6. Nyota kuu ina umbali wa miaka ya nuru 110 kutoka Dunia.. Ilipewa jina la Cor Caroli ("moyo wa Carolus = Charles") huko Uingereza kwa heshima ya mfalme Charles I wa Uingereza aliyeuawa katika mapinduzi ya Oliver Cromwell huko Uingereza mwaka 1649.

Mbwa-mwitu Dhahabu
Mbwa-mwitu dhahabu (pia bweha-dhahabu, bwea dhahabu, mbweha dhahabu na bweha-mbuga) ni mnyama wa jamii ya mbwa anayetokea Afrika ya Kaskazini na ya Mashariki. Zamani jina lake la kisayansi lilikuwa "Canis aureus", lakini hivi karibuni wataalamu wamebaini kwamba nususpishi za Afrika ni tofauti na zile za Asia na Ulaya. Kwa hivyo nususpishi za Afrika zimepata jina jipya "Canis anthus". Hadi sasa bado huitwa bweha na watu wengi lakini yuko karibu zaidi na Mbwa-mwitu Habeshi na Mbwa-nyika (coyote) wa Amerika ya Kaskazini. Kwa hivyo tafadhali aitwe mbwa-mwitu.

Chahwa
Chahwa ni jina la kata ya Dodoma Mjini katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 4365 waishio humo.

Hewa
Hewa yenyewe ni gimba la gesi. Sayansi ya kemia inatuambia ni mchanganyiko wa gesi mbalimbali hasa nitrojeni (78 %) na oksijeni (21 %) pamoja na viwango vidogo vya arigoni (0.9 %), kaboni dioksidi (0.035 %), hidrojeni (0.01%), neoni (0.00123%), helium (0.0004%), kriptoni (0.00005%) na xenoni (0.000006%).[1] Ndani ya hewa kuna wakati wowote viwango tofauti vya mvuke wa maji na vumbi za aina nyingi. Kwa kawaida hewa haina rangi, ladha wala harufu.

Uambukizo wa chawa kichwani
-Maambukizi ya kichwa ya chawa ni kawaida, haswa kwa watoto. Barani Ulaya, wanaambukiza kati ya asilimia 1 na 20 ya vikundi tofauti ya watu. Nchini Marekani, kati ya watoto milioni 6 hadi 12 wanaambukizwa kwa mwaka. Hutokea mara nyingi kwa wasichana kuliko wavulana. Imependekezwa kihistoria, kuwa maambukizi ya kichwa na chawa ilikuwa na manufaa, walipokuwa wanazuia dhidi ya chawa wa mwili walio hatari zaidi. Maambukizi inaweza kusababisha unyanyapaa kwa watu walioambukizwa.

Mto Conwy
Conwy unajulikana kwa Salmoni na trout wa bahari licha ya ongezeko la kiwango cha asidi katika nusu ya pili ya karne ya 20, hasa katika maji ya maeneo ya juu ambayo yameadhiri uenezaji wa samaki hawa. Ujenzi wa njia bandia ya samaki katika miaka ya 1990 kuruhusu upitaji wa Samoni wanaohama katika mto juu ya maporomoko ya Conwy ilikusudiwa kusaidia kupunguza madhara ya asidi.[1]

Chawa
Chawa wanaopatikana kichwani hawana magonjwa yoyote wanayosababisha lakini waliye mwilini huwa wanasababisha magonjwa. Hata hivyo, katika jamii nyingi, chawa huonekana kana kwamba huwasumbua walio wachafu ama wanaoishi kwa uchafu. Pia hufanya mtu adhoofike kwa sababu ya kunyonywa na vidusia hawa.

Charawe
Charawe ni kata ya Wilaya ya Kati katika Mkoa wa Unguja Kusini, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 728 waishio humo.

Ziwa Chada
Linapatikana katika mkoa wa Katavi.

Njiwa
Njiwa ni ndege wakubwa kadiri wa jenasi "Columba" na "Patagioenas" katika familia Columbidae. Spishi nyingine huitwa kunda pia. Wana rangi kijivu na nyupe na pengine kuna rangi ing'aayo ya buluu au zambarau. Wanatokea mazingira yote yenye miti. Njiwa hula mbegu, matunda na mimea. Hujenga tago lao la vijiti kwa miti au miwamba. Jike hutaga mayai mawili kwa kawaida na makinda wapewa dutu inayofanana na maziwa. Dutu hii itungwa katika gole la ndege.

Chungwa
Kama ilivyo kwa jamii ya matunda ya citrus, machungwa nayo huwa na hali ya aside, yenye kiwango cha pH karibu na 2.5 -3, kulingana na umri wake, ukubwa na aina ya chungwa. Japo si kama ilivyo kwa limao, bado machungwa huwa na kiwango cha asidi cha kutosha, sawa kabisa na hata siki ya nyumbani.

Chawa
Kuna dawa kadhaa za kupuliza ili kuwaua wadudu hawa. Usafi pia ni muhimu kama wataka kuwakwepa.

Mjawa
Mjawa ni jina la kata ya Wilaya ya Kibiti katika Mkoa wa Pwani, Tanzania yenye postikodi namba 61809. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 12,045 waishio humo.

Chai
Kwa kawaida chai hunywewa ikiwa moto. Katika Afrika ya Mashariki huungwa maziwa ndani yake pamoja na sukari na viungo vingine. Aina hii ya chai imeenea kutoka Uhindi. Pasipo maziwa huitwa "chai ya mkandaa", pia "chai ya rangi".

Chata
Chata ni nyoka wasio na sumu wa jenasi "Boaedon" na "Lamprophis" katika familia Lamprophiidae.

Tiva
Tiva ni ndege wakubwa kiasi wa jenasi "Laniarius" katika familia Malaconotidae. Wanatokea Afrika kusini kwa Sahara tu. Spishi nyingine ni nyeusi na nyeupe lakini nyingine zina rangi kali chini na pengine kwa utosi, kama nyekundu, machungwa na njano. Tiva wana domo nene lenye ncha kwa kulabu na mkia wao ni mrefu kiasi. Hula wadudu na vertebrata wadogo. Hulijenga tago lao kwa umbo wa kikombe mtini au kichakani na jike huyataga mayai 2-3.

Chumvi
Chumvi inayojulikana zaidi ni chumvi ya kawaida ya NaCl (kloridi ya natiri) inayohitajika na mwili wa mwanadamu, kwa hiyo inatumiwa kwa upishi kuongeza ladha ya chakula. Huitwa pia munyu au chumvi ya mezani.
Lakini kuna aina nyingi za chumvi kutokana na elementi mbalimbali na hizi kwa jumla haziwezi kuliwa, kwa mfano:

Simba
Simba (jina la kisayansi: Panthera leo[1]; kwa Kiingereza lion) ni mnyama mkubwa mla nyama (carnivore) wa familia ya felidae[2] katika ngeli ya mamalia. Maana yake ni kwamba simba hufanana na paka mkubwa.

Chungwa
Asili yake ni katika Asia ya Kusini-Mashariki ambako lilioteshwa na wakulima. Kuna aina mbili yanayotofautiana kwa ladha ama chungu au tamu.

Chad (ziwa)
Ziwa Chad ni ziwa kubwa lisilo na njia ya kutoka lenye kina kidogo katika kanda la Sahel, kando ya jangwa kubwa la Sahara, kule ambako nchi za Chad, Kamerun, Niger na Nigeria zinapopakana, hivi kwamba eneo lake limegawanywa kati ya nchi hizi. Ziwa Chad lina umuhimu mkubwa kwa uchumi wa watu milioni 68 katika nchi hizo nne.

Choroa
Choroa ni wanyamapori wakubwa wa jenasi "Addax" na "Oryx" katika familia Bovidae. Kwa asili jina hili lilitumika kwa nususpishi "O. beisa callotis", nususpishi "O. b. beisa" ilikuwa ikiitwa bara bara. Siku hizi spishi zote za "Oryx" huitwa choroa. Wanatokea maeneo makavu (jangwa na nyika) katika Afrika na Bara Arabu. Wana pembe ndefu nyembamba na nyofu au zilizopindika kidogo. Rangi yao ni ya mchanga au takriban nyeupe na wana mabaka meusi kichwani na miguuni, lakini choroa wa Sahara hana mabaka meusi. Wanyama hawa wanaweza kuendelea bila maji kwa wiki nyingi, kwa sababu huzidi halijoto ya mwili wao kuzuia kutoa jasho, na mkojo wao ni mzito sana. Hula manyasi, majani na matunda.

Instruction: Given a question, retrieve Wikipedia passages that answer the question.