Question: Ikulu ya Kenya ilitengenezwa mwaka upi?

Ikulu ya Kenya
Nyumba ya Serikali katika Nairobi, Ikulu ya leo, ilijengwa mwaka 1907 katika Nairobi itumike kama makazi rasmi ya Gavana wa Afrika ya Mashariki ya Kiingereza wakati Kenya ilikuwa koloni la Uingereza. Gavana alifanyia kazi rasmi katika ofisi ya zamani ya Kamishna wa Mkoa (ambayo sasa ni turathi ya kitaifa) karibu na Nyayo House na kisha kupumzika katika Nyumba ya Serikali.

Uhuru Gardens
Uhuru Gardens ni eneo la burudani lililoko karibu na Wilson Airport, barabara ya Langata. Bustani hii ni kumbukumbu kubwa zaidi mjini Nairobi ya vita vya uhuru nchini Kenya. Sanamu ya Uhuru limejengwa pahali Uhuru kutoka kwa uingereza ulitangazwa saa sita usiku tarehe 12 Desemba 1963. Sanamu hii ina urefu wa mita 24 na hushikilia jozi la mikono iliyoshikana na njiwa wa amani. Sanamu hii iko juu ya sanamu ya wapiganiaji uhuru wakipandisha uhuru. Bustani hii iko na chemichemi ya muziki na jukwaa la kuangalilia.

Historia ya Kenya
Wakoloni wakuu wa Kenya Wakuu wa Serikali ya Kenya (12 Desemba 1963 hadi 12 Desemba 1964) Wakuu wa Nchi ya Kenya (12 Desemba 1964 hadi leo) Historia ya Nairobi Kenya Colony East Africa Protectorate

Hospitali ya Nairobi
Hospitali ya Nairobi ni hospitali maarufu ya mjini Nairobi, [Kenya]]. Ilijengwa mwaka 1954 kama "European Hospital", kumaanisha ilikuwa hospitali ya wakoloni, yaani ilihudumia Wazungu pekee.

Daniel Arap Moi
Mzee Jomo Kenyatta alipoaga dunia tarehe 22 Agosti 1978 Moi, alichukua kiapo na kuwa Rais wa Kenya. Alikuwa na sifa nchini, kona zote. Alisafiri sehemu na maeneo yote Kenya, na basi wananchi wakampa faraja na hongera. Alipochukua kiapo kua Rais wa Kenya, alinena kwamba atafuata nyayo, hasa kumaanisha ataendelea na sera za Kenyatta na umoja wa Harambee. Ijapokua wanamgambo kwa siasa hasa kwa kabila za wengi, walidhani kua Moi ni kama Rais mlindaji kwa sababu ametoka katika kabila dogo.

Bunge la 10 la Kenya
21 Aprili 2009 - Bunge lafunguliwa. Msuguano kati ya Rais na Waziri Mkuu ulitokea wakati wote waliwasilisha barua zao kwa Spika za mapendekezo yao ya Kiongozi wa Biashara ya Serikali (Mwenyekiti wa Kamati ya Biashara ya Bunge). Spika hatimaye alifanya uamuzi wake na alijiwakilisha kama mwenyekiti hadi msuguano ulipotatuliwa.

Ajali ya Helikopta ya Polisi 2012, Kenya
Helikopta iliyoanguka, Eurocopter AS350 mkia nambari 5Y-CDT iliyotengenezwa viwandani mwaka 2011, ilikuwa imeenda safari kwa takriban masaa chini ya 100 wakati iliingia kuhudumia Polisi wa Kenya mwezi Januari mwaka 2012 na alikuwa kusanyiko la zaidi ya masaa 240 ya kusafiri angani tangu wakati huo.Ilikuwa imenunuliwa ili kuchukua nafasi ya helikopta nzee Mil Mi-17 za tawi la Polisi wa Kenya wa Angani.

Historia ya Kenya
Kuanzia Oktoba 1952 mpaka Desemba 1959, Kenya ilikuwa katika hali ya hatari kufuatia uasi wa Mau Mau dhidi ya utawala wa Uingereza. Ushiriki wa Afrika katika mchakato wa kisiasa uliendelea kwa kasi katika sehemu ya mwisho ya muda huo kwani Waingereza walitaka kutenga wahalifu na wafuasi wao. Uchaguzi wa kwanza wa moja kwa moja wa Waafrika katika bunge ulifanywa mwaka wa 1957.

Ukumbi wa Mikutano wa Kimataifa wa Kenyatta
Katika jumba la amphitheatre "urithi na usasa wakutana". Liliundwa kwa mikutano ya ukubwa wa kati, viti 800 katika balcony tatu zilizozunguka auditorium, huleta uhai katika mikutano yoyote ya kibiashara. Iko na vibanda vya SIE, vifaa kamili vya mantiki za kurekodi, vifaa vya hali ya juu vya kutangazia umma na vya kuzuia sauti.

Ikulu ya Kenya
Pamoja na Ikulu ya Nairobi, kuna Ikulu nyingine katika majiji ya Mombasa na Nakuru.

Historia ya Kenya
Hii ilifuatiwa na kuwasili kwa British East Africa Company (BEAC) ya William Mackinnon mwaka wa 1888, baada ya kampuni hiyo kupokea mkataba wa kifalme na haki za kuungama kwa pwani ya Kenya kutoka Sultani wa Zanzibar kwa kipindi cha miaka 50.

James Orengo
Tangu wakati huo Orengo ameapishwa kama Waziri wa Ardhi katika Serikali mpya ya Muungano iliyoanzishwa na Sheria ya Kitaifa ya mwaka wa 2008. Hii ilikuwa hisabu yake ya kwanza kama waziri katika baraza la mawaziri. Hivi karibuni waziri huyu aligundua uuzaji wa hoteli ya Grand Regency kwa kitita cha shilingi ya Kenya bilioni 2.7 (karibu dola milioni 30 ya marekani). Aliweza kutambua uhalifu (maarufu kama whistle blowing kwa lugha ya Kiingereza) wakati wa uhamisho wa umiliki wa ardhi kutoka Benki Kuu ya Kenya hadi kwa wamiliki wapya kutoka Libya ulipokamilika chini ya uongozi wa Amos Kimunya, Waziri wa Fedha wa wakati huo. Uhamisho huu ulianzisha kashfa ya Grand Regency.

Mlima Kenya
Hifadhi ya Taifa ya Mlima Kenya, ilianzishwa mwaka 1949. Inahifadhi eneo linalozunguka mlima. Awali ilikuwa hifadhi ya misitu.[46] Tangu Aprili 1978 eneo limeteuliwa kama Hifadhi ya Mazingira ya dunia UNESCO .[47]

Ikulu ya Tanzania
Majengo hayo yamejengwa kwa ubora wa pekee na ni ya kihistoria kwani yalikuwa ngome za magavana.

Uhuru Park
Mwaka 1989, Wangari Maathai na wengi wa wafuasi wake walifanya maandamano katika hifadhi hilo, na kujaribu kusitisha ujenzi wa jumba la ghorofa 60 la 'Kenya Times Media Trust'. Alilazimishwa na serikali aache ofisi yake na alikuwa akishutumiwa bungeni, lakini maandamano yake na mwitikio wa serikali uliwafanya wawekezaji wa kigeni kufuta mradi.

Kenya Revenue Authority
Makao makuu ya KRA ndio mkodi mkuu wa Times Tower, ambalo ndilo jengo refu zaidi Afrika Mashariki na Kati. Ujenzi wa jengo hilo ulikamilishwa mwaka wa 1999, na kubadilisha Kenyatta International Conference Centre kama jengo ndefu zaidi mjini Nairobi.

Kenya People's Union
Mnamo Machi 1966, mzozo ulitokea katika mkutano wa chama tawala KANU uliyofanya mlengo wa kushoto wa chama ukiacha chama hicho na kuanzisha KPU. KANU ilibadilisha sheria za uchaguzi kulazimisha wabunge waliyejiunga na KPU kutetea viti vyao katika uchaguzi mdogo. KPU iliweza kushinda hasa kwa Waluo Mkoani Nyanza pekee, huku waliyesimama kwingine wakishindwa na wanasiasa kutoka chama cha KANU ambacho wakati huo kilikuwa kikitawalwa na wanasiasa Wakikuyu .
Mwisho wa Chama hiki uliwadia wakati wa Ufunguzi wa Hospitali ya New Nyanza mnamo 25 Oktoba 1969. Wakati huo rais Jomo Kenyatta hakupendezwa na ufunguzi wa hospitali hiyo kwa vile ilijengwa na fedha za Soviet na ilionekana kama mradi wa Odinga. Hata hivyo Kenyatta aliongoza sherehe za ufunguzi wake ili kuimarisha umaarufu wake Mkoani Nyanza. Wajaluo walijulikana kuwa wenye hasira mno kwa kawaida, hasa kwa serikali tangu mauaji ya Tom Mboya miezi michache iliyotangulia, huku vidole vingi vikimwelekea Kenyatta. Maandamano yalianzishwa wakati wa sherehe hizo za ufunguzi wakati wafuazi wa KPU waliushanbulia msafara wa rais. Zaidi ya watu kumi waliuawa wakati walinzi wa Kenyatta walifunguaufyatuaji wa risasi dhidi ya waandamanaji hao. Odinga na maafisa wengine wa chama cha KPU walititiwa nguvuni siku mbili baada ya tukio hilo. KPU kilifutiliwa mbali mnamo 30 Oktoba 1969, huku Kenya ikibakia na Chama Kimoja.

Uwanja wa ndege wa Kimataifa wa Jomo Kenyatta
Uwanja wa ndege wa Nairobi ulifunguliwa mwezi Mei mwaka wa 1958, na Gavana wa mwisho wa Kenya, Everlyn Baring. Uwanja huu ulipaswa kufunguliwa na Malkia Elizabeth, Malkia Mama, lakini alichelewa kule Australia na hangeweza kuhudhuria sherehe hiyo.[1]

Wagikuyu
Wanajeshi wakikuyu wa King's African Rifles waliorudi nyumbani kutoka Vita Kuu ya Pili ya Dunia (1939-1945) walikuwa wametiwa motisha kupigania uhuru. Wakati huo, mwaka 1944, Harry Thuku alikuwa ameanzisha chama cha kisiasa cha kitaifa, Kenya Afican Study Union (KASU) ambacho kiliendelea kuwa Kenya African Union (KAU). Eliud Mathu, mwanachama wa KAU, alikuwa Mwafrika wa kwanza katika Baraza la Kutunga Sheria (LegCo). Jomo Kenyatta alifanywa mwenyekiti wa KAU mwaka 1947.

Kenya
Ofisi Mnenaji wa Serikali ya Jamhuri ya Kenya. Official site. Legislation Kenya, Uchunguzi Sheria, Official Gazette Notices na kisheria Info. Official site State House, Kenya.

Historia ya Kenya
Mwaka mmoja baadaye, Kenyatta akawa rais wa kwanza wa Kenya juu ya uanzishwaji wa jamhuri.

Embakasi (Nairobi)
Embakasi ni mtaa wa Nairobi, mji mkuu wa Kenya. Uko mashariki mwa katikati ya jiji. Ni mtaa wa makazi na wengi wa raia wanaoishi humo ni wa mapato ya daraja la pili la wastani. Uwanja wa Kimataifa wa Jomo Kenyatta, uwanja wa ndege mkuu Nairobi uko Embakasi na ulijulikana kama "Embakasi Airport" wakati ulipofunguliwa mwaka wa 1958.

Ikulu ya Tanzania
Baada ya vita ya kwanza ya Dunia Tanganyika ilikuwa chini ya utawala wa kikoloni wa Waingereza na hapo ngome hiyo iliitwa "Government House" na ilijengwa tena mwaka 1922 ambapo gavana wa Kiswahili Sir Unapima Mkali alipochukua utawala.

Kenya African National Union
Katika uchahguzi wa 1963. KANU ilishinda vyama vya KADU na APP na kupata ruhusa ya kuunda serikali huru ya kwanza nchini Kenya. Mwaka iliyofuata wabunge wa hivi vyama walivuka sakafu na kujiunga na KANU. Kenya ikawa nchi ya utawala wa chama kimoja, yaani defacto. Mambo yaliendelea hivo hivo, isipokuwa muda mfupi kutoka 1966-69, mpaka 1982 mwaka katiba ya Kenya iliharirishwa kulingana na mfumo wa chama kimoja na KANU kuwa chama cha kisiasa cha pekee yaani dejure. Vyama vingine vilipigwa marufuku. Hali hii ilidumu hadi 1991 wakati serikali ya Moi ililazimishwa kukubali vyama vingi na badiliko la katiba tena.

Historia ya Kenya
Kufuatia matatizo ya kifedha ya British East African Company, serikali ya Uingereza ilianzisha utawala wa moja kwa moja kupitia nchi lindwa ya Afrika ya mashariki (East African Protectorate) tarehe 1 Julai 1895.

Nairobi
Njia ya reli ilifika kwenye kambi tarehe 30 Mei 1899. Hapo idadi ya wafanyakazi - hasa Wahindi - iliongezeka sana na kambi lilikuwa kubwa ya mahema na ghala za vifaa vya ujenzi. Mwezi wa Juni mizigo ya mabati ilifika kutoka Mombasa - tayari kwa reli - na majengo ya kudumu yalianza kutengenezwa katika mazingira ya eneo la kituo cha reli cha leo. Mwezi wa Agosti kamishna Mwingereza wa jimbo la Ukamba[5] aliamuliwa kuhamisha makao makuu yake Nairobi kutoka Machakos akajenga boma lake kwenye eneo la Moi Avenue, mbali na reli jinsi inavyoonekana hadi leo kwenye majengo ya polisi ya kihistoria yanayotazama Bustani ya Jivanji[6].

Kipkalya Kones
Alijaribu kwanza kushinda kiti cha ubunge katika uchaguzi wa mwaka wa 1983, lakini alishindwa na Isaac Kipkorir Salat. Kufuatia kifo cha Salat mwaka wa 1988, Kones alishinda kiti cha eneo bunge la Bomet katika uchaguzi mdogo kama sehemu ya Kenya African National Union (KANU) mwaka wa 1988 na kisha aliteuliwa kama Naibu Waziri wa Kilimo na Rais Daniel Arap Moi. Alichaguliwa tena katika uchaguzi na mwaka wa 1992 na aliteuliwa na Moi kama Waziri wa Nchi katika Ofisi ya Rais. Katika uchaguzi wa mwaka wa 1997 alichaguliwa tena kama mbunge na Moi alimteua kama Waziri wa Ujenzi wa umma na Makazi; hatimaye alihamishwa kwa nyadifa za Waziri wa Utafiti, Sayansi na Teknolojia na Waziri wa Mafunzo ya Ufundi.

Mlima Kenya
Mwaka 1949 eneo kupita m 3,400 lilifanywa hifadhi ya kitaifa.[19] Barabara ilijengwa kutoka Naro Moru ili kurahisisha safari ya kufikia nika ya mlima.

Ikulu ya Tanzania
Ikulu ilijengwa mahususi eneo la Mawenzi, Dar es Salaam.

Jumba la makumbusho la Karen Blixen
wakati huo katikati ya mashamba kubwa ya kahawa kutokana na takriban 2000 Ha (5000 ekari). Ilichangiwa na serikali ya Kideni na kufunguliwa mwaka wa 1986, kufuatia umaarufu wa filamu wa mwaka wa 1985 , Out of Africa. Sikuhizi jumba hilo la makumbusho liko katika kitongoji cha Karen na ni vigumu wewe kupata kahawa pale, lakini kuna nyumba za kitajiri na farasi wengi.

Uwanja wa Nyayo
Uwanja wa kitaifa wa Nyayo ni uwanja wa azma tofauti tofauti mjini Nairobi, Kenya. Iko karibu na kituo cha mji. Uwanja huu unaweza kushikilia watu elfu thelathini na ulijengwa mwaka wa 1983. Hivi sasa hutumiwa zaidi kwa mechi ya kandanda. Klabu maarufu ya AFC Leopards huchezea mechi zao mengi za kinyumbani huko. Uwanja huu pia hutumika kwa Riadha na sherehe mbalimbali. Vifaa vingine katika uwanja wa nyayo ni pamoja na Gym na mita hamsini ya pahali pa kuogelea.
Kukamilika kwa uwanja wa nyayo ulipatia Kenya nafasi ya kuwekwa katika jamii ya Mataifa yalioalikwa
kushindania kuandaa michezo ya nne ya Pan African games mwaka wa 1987. Kenya ilinyakua nafasi hii na kuipa sifa kimataifa. Hivi uwanja wa kitaifa wa nyayo ulisababisha kujengwa kwa uwanja wa kimataifa wa Moi.
Uwanja wa nyayo ulibadilishwa jina na kuwa uwanja wa kitaifa wa coca cola, baada ya kampuni hii ya kimataifa kushinda haki za kuipa jina mwezi wa februari 2009. Mpango huo alikuwa wa thamani ya dola milioni 1.5,
na kampuni hii ya coca cola ingeweza kuipa jina, na kuirekebisha kwa miaka mitatu. Miezi mitatu tu baadaye, Coca Cola ilijiondoa kutoka kwenye mkataba, kwa sababu serikali ya Kenya ilitaka jina ya uwanja uwe uwanja wa kimataifa wa nyayo coca cola.
Makao makuu ya Shirikisho la Soka Kenya na Athletics Kenya, iko uwanja mkuu wa Nyayo.
Yafuatayo ni orodha kina ya miundombinu katika uwanja;
Miundo mikuu

Historia ya Kenya
Kuanzia karne ya 6 au karne ya 9, Kenya ilijihusisha na shughuli za ubaharia kukuza uchumi ikaanza kutengeneza meli za kuabiria kusini hadi miji mingine yenye bandari kama Kilwa na Shanga iliyo katika pwani ya Afrika Mashariki.

International School of Kenya
Shule hii ilianzishwa kutoka Nairobi International School (NIS) mnamo 1969, lakini matatizo ya kifedha iliilazimu Ubalozi wa Marekani na Ubalozi wa Kanada kuchukua uendeshaji wa shule hii mwaka wa 1976, na kuibadilisha jina kuwa Intrnational School of Kenya. ISK, kama inavyojulikana, imegawanywa katika shule tatu: ya Shule ya Msingi inayofundisha wanafunzi kutoka chekechea hadi darasa la 5, Shule ya Kati inayofundisha darasa 6-8, na Shule ya Upili inayofundisha darasa za 9-12.

Bomas of Kenya
Ukumbi mkubwa ulikuwa pia mahali pa mikutano ya pekee. Mkutano wa kutunga katiba mpya ulifanyika hapa baada ya uchaguzi wa rais Mwai Kibaki lakini katiba hii haikukubaliwa baadaye na serikali.

Kenya
Chini ya uongozi wa Rais Kibaki, aliyechukua hatamu za uongozi tarehe 30 mwezi wa Desemba 2002, serikali ya Kenya ilianzisha mipango mipya na kabambe ya uimarishaji uchumi na imerejelea ushirikiano wake na Benki ya Dunia na IMF. Serikali mpya ya National Rainbow Coalition (NARC) iliidhinisha Sheria dhidi ya Ufisadi na Uhalifu wa Kiuchumi pamoja na Sheria ya Maadili ya Watumishi wa Umma mnamo Mei 2003 iliyolenga kupiga vita ufisadi katika ofisi za umma. Mabadiliko mengine, hasa katika idara ya sheria, kuagiza bidhaa za umma na kadhalika yamepelekea kurejelewa kwa misaada na matumaini ya kuimarisha uchumi. Kufuatia kupitishwa kwa sheria muhimu za kupambana na ufisadi na serikali mpya, wafadhili walirejelea ufadhili mwezi wa Novemba 2003 na IMF ikaidhinisha msaada wa miaka mitatu wa dola milion 250 ili kupunguza umaskini na kuimarisha uchumi. Wafadhili wakatoa dola bilioni 4.2 kama msaada wa miaka minnne. Kurejelewa kwa ufadhili na kujihusizisha upya kwao kumevutia imani ya wawekezaji.

Ludwig Krapf
Nyumba yake huko New Rabai imekuwa makumbusho chini ya Museums of Kenya. Jengo la Ubalozi wa Kijerumani huko Nairobi limepewa jina lake.

Machakos
Machakos ni kati ya miji ya kwanza ya Kenya bara ikaundwa mwaka 1899 na Waingereza na kuwa makao makuu ya koloni la Afrika ya Mashariki ya Kiingereza (mbali na eneo lindwa la pwani lililokodishwa na Usultani wa Zanzibar na Uingereza) kwa muda mfupi.

Jomo Kenyatta
Kenyatta alifariki mjini Mombasa tarehe 18 Agosti 1978 na kuzikwa jijini Nairobi kwenye jengo la bunge.

Seneti ya Kenya
Seneti ni chumba cha juu cha Bunge la Kenya. Seneti ilianzishwa mara ya kwanza katika katiba ya Kenya ya mwaka 1963. Baada ya kupigwa marufuku mwaka 1966, Seneti ilirudishwa katika katiba mpya ya Kenya, mwaka 2010.

Ukumbi wa Mikutano wa Kimataifa wa Kenyatta
Iko katikta eneo la kati la biashara la Nairobi. Ni ukumbi kwa mikutano, maonyesho na matukio maalumu ndani ya umbali wa kutembea wa hoteli kadhaa za nyota tano. Imekuwa mwenyeji wa mikutano mingi ya kimataifa na semina.

Historia ya Kenya
Utamalaki wa Waarabu katika eneo la pwani ulipitwa karne ya 16 na Wareno ambao utawala wao pia ulipisha ule wa Omani mwaka wa 1698.

Mamlaka ya Viwanja vya Ndege ya Kenya
Mamlaka ya Viwanja vya Ndege ya Kenya (KAA) ni mmiliki na muendeshaji wa viwanja tisa vikubwa na vidogo vya ndege vya kiraia nchini Kenya. Mamlaka ya Viwanja vya Ndege ya Kenya ilianzishwa kwa Kitendo cha Bunge katika mwaka wa 1992, na serikali ya chama tawala cha Kenya African National Union. KAA Act, Sehemu ya 395, hutolea nguvu na utendaji wa Mamlaka.

Kaunti za Kenya
Kaunti za Kenya (en: Counties of Kenya) ni maeneo ya kiutawala ya Kenya tangu kuadhimishwa kwa katiba ya mwaka 2010[1].

Nairobi
Mwaka 1905 Waingereza walihamisha ofisi kuu ya serikali yao ya kikoloni kutoka Mombasa kwenda Nairobi, ambayo ikawa hivyo makao makuu ya Afrika ya Mashariki ya Kiingereza (British East Africa, baadaye Kenya Colony).

Ukumbi wa Mikutano wa Kimataifa wa Kenyatta
Kama jumba kubwa zaidi la mikutano la aina yake katika Afrika ya Mashariki, jumba hili limezungukwa na mawe ya kuzuia sauti, mbao asili na dari la kifahari. Jumba hili huhudumia mikutano mikubwa ya kimataifa, maonyesho na sherehe kubwa za kifahari, na lina uwezo wa watu 5,000. Liko na vifaa vya hali ya juu vya kurekodia na kupazia sauti, vibanda visivyotumia waya vya kutafsiria (hadi lugha saba) na maeneo ya kuangalilia. Dari zake za juu ziliwekwa kwa sababu ya mapambo mazuri, bendera za kukuza na nyenzo zingine za kukuza.

Wakuu wa Serikali ya Kenya
Muda wa UtawalaMtawalaChama cha KisiasaVidokezoEnzi ya Kenya12 Desemba 1963 hadi 12 Desemba 1964Jomo Kenyatta, Waziri MkuuKANUKuwa RaisJamhuri ya Kenya12 Desemba 1964 hadi 17 Aprili 2008 Ilibadilishwa na Urais aliyekuwa na mamlaka yote ya nchi.--17 Aprili 2008 hadi sasaRaila Odinga, Waziri MkuuODM

Ikulu ya Kenya
Ikulu ya Kenya ni makazi rasmi ya Rais wa Kenya. Ilikuwa ni makazi ya Waziri Mkuu wa Kenya kutoka uhuru, tarehe 12 Disemba 1963 hadi Kenya ilipogeuka kuwa jamhuri tarehe 12 Disemba 1964. Imekuwa makazi ya rais tangu siku ya kutangaza jamhuri.[1]

Mwai Kibaki
Kibaki ameweka historia mwezi Novemba 2005 baada ya kuwa Rais wa kwanza nchini Kenya kuondoa baraza lote la mawaziri kufuatia kura ya maoni ambayo ilikuwa inahusu katiba mpya ya Kenya. Kibaki alikuwa upande wa kundi lililokuwa likiunga mkono katiba hiyo kambi ya ndizi. Kundi lililokuwa likiipinga katiba hiyo kambi ya machungwa lilipata ushindi.

Katiba ya Kenya
Bunge Ilipitisha katiba hiyo kwa pamoja tarehe 1 Aprili 2010. Ilipelekwa kwa Mwanasheria Mkuu wa Kenya tarehe 7 Aprili 2010, ikachapishwa rasmi tarehe 6 Mei 2010 na kufanyiwa kura ya maoni tarehe 4 Agosti 2010. Ilipitishwa na wapigakura 67%.

Ukumbi wa Mikutano wa Kimataifa wa Kenyatta
Uwanja huu wa COMESA ni mkubwa na uko kando na bunge la Kenya. Mwaka 1999, onyesho kubwa zaidi kufanyika nchini Kenya, lililowaleta pamoja waonyeshi wa COMESA kutoka kila nchi, lilifanyika KICC. Miongoni mwa waliohudhuria walikuwa wakuu tisa wa nchi, waliokuja kuhudhuria mkutano wa Wakuu wa Nchi. Uwanja huu unaweza kutumiwa kuhudumia maonyesho makubwa ama kuegeshea magari hadi 1,000.

Kenya
Kwa karne nyingi, upwa wa Kenya umekuwa mwenyeji wa wafanyabiashara na wasafiri. Kati ya miji iliyopo kwenye upwa wa Kenya ni mji wa Malindi. Umebakia kuwa makazi muhimu ya Waswahili tangu karne ya 14 na wakati mmoja ulishindana na Mombasa kwa ukuu pande hizi za Afrika Mashariki. Kwa kawaida, Malindi umekuwa mji na bandari ya kirafiki kwa serikali zingine. Mwaka wa 1414, Sultani Mwarabu wa Malindi alianzisha uhusiano wa kidiplomasia na utawala wa Uchina wa Ming, wakati wa safari za mchunguzi Zheng He.[13] Katika mwaka wa 1498, utawala wa Malindi ulimkaribisha msafiri na mvumbuzi maarufu kutoka Ureno, Vasco da Gama.

Majeshi ya Ulinzi ya Kenya
Mwaka 1904 5 KAR kilivunjwa kwa sababu ya gharama za utunzaji na pia kwa sababu Waingereza walihisi kuwa upinzani dhidi ya utawala wao ulikuwa umedhibitiwa. Kilirejeshwa tena mwaka 1916 na kuwekwa Meru.

Uchumi wa Kenya
Miaka kumi na tano ya Uhuru wa Kenya, kama ilivyokua miaka iliyopelekea uhuru, ilitawaliwa na sifa zilizomhusu Jomo Kenyatta miongoni mwa watu. Utawala wa Kenyatta uliofikia kikoma mnamo Agosti 1978, wakati kitabu hiki hakijakamilika, unaelezewa kwa ufasaha na. Kinaelezea mchango aliokuwanao Rais huyo katika muelekeo wa Kibepari (capitalist) na kijamaa (socialist) unaodhihirika katika mikakati ya kiuchumi nchini Kenya hivi sasa.
Ushawishi wa ari ya “kinyakuzi” enzi za Kenyatta ulikuwa na athari zake. Jomo Kenyatta, muasisi wa Taifa la Kenya atakumbukwa daima kwa mchango wake katika kupatikana kwa uhuru nchini mwake. Hata hivyo, inasemekana kuwa uhuru wa Kenya ulikuja na matatizo chungu mzima: Ukabila, Rushwa, na Choyo. Nafasi za kiutawala zilipatikana kwa wachache waliokuwa na madhumuni ya kukusanya Utajiri mkubwa kadiri iwezekanavyo. Hata hivyo, mtizamo huu wa jinsi hali ilivyokuwa, unakingana na jinsi hali halisi ilivyokuwa. Je? Hakukuwa na ukabila kabla ya uhuru? Kiukweli, Jomo Kenyata hakuwa muanzilishi, bali mdhibiti mkuu wa hali ya kikabila nchini humo. Ulikuwepo na bado upo japo kuwa unadhihirika katika ngazi fulani fulani. Miezi ya mwanzo ya utawala wa Rais Daniel Arap Moi, ilitawaliwa na bidii za dhati za kutaka kuondoa makosa yote yaliyojidhihirisha katika utawala uliotangulia na kwa bahati mbaya, ulikuwa ni wakati mbaya na mgumu kiuchumi nchini Kenya. Hata hivyo, mawazo ya kuwa matatizo yote yangeweza kuisha kufumba na kufumbua, yalikosa msingi pamoja na uzuri wa matokeo yaliyokusudiwa na kwamba ukabila na rushwa ambavyo hupatikana ulimwenguni kote, vingeweza kupotea. Ni rahisi sana kulaumu nyakati zilizopita kuwa ni sababu ya matatizo ya sasa na ni rahisi pia kufikiri kuwa mambo mazuri yanaweza kupatikana kwa haraka. Kukubali matatizo yaliyouandama uongozi wa Kenyatta, sio kukataa mazuri yalo ambatana nao. Hatua kubwa zilipigwa kimaendeleo ya jamii ya watu wa Kenya miaka kumi na tano baada ya uhuru, bila kuzingatia baadhi ya maandiko yanayoweza kuwa yameandikwa nchini Kenya na kitabu hiki, kinalenga kutoa ukweli na uhalisia wa mambo.

Kenya African Union
Mwisho wa mwaka 1946, Kenyatta alirudi Kenya akiwa mwongozi asiyepingwa katika harakati za kinchi. Kati ya 1947, Jomo Kenyatta alichaguliwa kuwa rais wa Kenya African Union.

Majeshi ya Ulinzi ya Kenya
Vitengo vilivyokuwa vya King's African Rifles vilifanywa kuwa Vikosi vya Jeshi la Kenya na serikali huru ya Kenya ikapewa uwezo wa kuteua majina ya vitengo itakavyo kuanza thenashara alfajiri 12 Disemba 1963. Hivyo 3 KAR, 5 KAR, na 11 KAR vikawa 3 Kenya Rifles, 5 Kenya Rifles, na 11 Kenya Rifles mtawalia. Mabadiliko ya King's African Rifles Kenya Vikosi vya Kijeshi juu ya usiku wa manane wa tarehe hiyo ilikuwa hatua kubwa katika msingi wa leo wa vitengo vya Jeshi la Kenya.

Katiba ya Kenya
Rasimu ya katiba ya 2010 iliandikwa na Kamati ya Wataalamu na kuchapishwa kwa umma tarehe 17 Novemba 2009 ili kuwezesha mjadala wa umma na bunge iamue kama ingetaka ipigiwe kura ya maoni. Umma ulipatiwa muda wa mwezi mmoja kuikagua na kupeleka mapendekezo na marekebisho kwa wabunge wao. Rasimu rekebishe ilipelekwa kwa Kamati ya Bunge ikarekebishwa na kurudishwa kwa Kamati ya Wataalamu. Waliichapisha Katiba Iliyopendekezwa tarehe 23 Februari 2010, iliyopelekwa bungeni ipigwe msasa.[5]

Nakuru
Historia ya Kenya kama nchi inafanana na ile ya Nakuru kama mji na wilaya. Marais wa kwanza na wa pili wa Kenya, Jomo Kenyatta na Daniel Arap Moi, wamehifadhi makazi rasmi yao ndani ya mji.

Bia
Baada ya harakati za uhuru katika miaka ya sitini bia ilikuwa ishara ya utaifa. Mathalani, bia ya Tusker ilikuwa bia ya taifa nchini Kenya. Tusker ni bia maarufu kuliko mabia yote. Kabla mwaka wa elfu moja mia tisa sabini na saba serikali za Tanzania na Uganda zilimiliki biashara za bia, lakini biashara “KBL” ilibaki katika sekta ya binafsi nchini Kenya. Katika miaka ya tisini “Vita za bia” zilifanyika. Biashara nyinge zilipambana. Kuna biashara nyingi za bia sasa katika Afrika ya Mashariki.

Nanyuki
Msingi wake umewekwa mwaka 1907 na walowezi Waingereza, ambao dhuria wao bado wanaishi mjini na katika mazingira yake. Sasa Nanyuki ni kituo kuu cha Jeshi la Anga la Kenya. Jeshi la Uingereza linatunza kituo pia na linaendesha mazoezi kila mwaka mlimani na kwa maeneo kame kaskazini. Nanyuki ni katika kaunti ya Laikipia.

Historia ya Kenya
Tarehe 17 Aprili 2008, Raila Odinga, kutoka Orange Democratic Movement, mgombea urais katika uchaguzi wa Kenya wa 2007, aliapishwa kama Waziri Mkuu wa Kenya, baada ya miaka zaidi ya arobaini ya kukoma kwa ofisi hiyo.

Kenya
Tarehe 13 Aprili 2008, Rais Kibaki aliitangaza baraza la mawaziri 41 wa serikali hii ya muungano ikijumuisha waziri mkuu na makamu wake wawili. Baraza hili lilijumuisha pia manaibu wa mawaziri 50 na lilitawazwa katika Ikulu ya Nairobi tarehe 17 Aprili 2008 huku Kofi Annan na viongozi wengine mashuhuri wakishuhudia.

Chuo Kikuu cha Kenyatta
Chuo Kikuu cha Kenyatta kina historia yake kutoka kwa kambi la wanjeshi wa ukoloni kwa jina "Templer Barracks" ambapo mnamo mwaka wa 1965 "Templer Barracks" ilibadlishwa na kuwa Kenyatta University College, yaani taasisi ya mafunzo ya mwalimu wa shule za msingi.Baadaye,ilipata muinuko na kuwa sehemu ya [Chuo Kikuu cha Nairobi] katika mwaka wa 1970.Mnamo mwaka wa 1985 chuo hiki kilifanywa kiweze kujisimamia ana aliyekuwa rais wa jamhuri ya [Kenya], [Daniel arap Moi] kisha kikaitwa Chuo Kikuu cha Kenyatta. Hii ilifanyika baada ya mswada kupitishwa bungeni kulingana na katiba ya Kenya.

Kura juu ya katiba mpya ya Kenya (2005)
Ingawa watu wanane walikufa katika fujo zilizohusiana na kura hiyo, kwa ujumla zoezi hili lilifanyika kwa amani. Suala ambalo lilikuwa likijadiliwa sana ni kiasi cha madaraka ambacho rais anapaswa kupewa. Katiba mpya ilikuwa impe madakaraka makubwa sana rais wa Kenya wakati ambapo wanaoipinga katiba hiyo walitaka kuwe na Waziri Mkuu ambaye atagawana madaraka na Rais.

Kenya
Kenya ilitia saini mkataba na nchi ya Ethiopia mwaka wa 1969 unaodumu mpaka leo kwa kuhofia mashambulizi kutoka kwa jeshi la Somalia lililokuwa na nguvu zaidi.[24] Eneo la NFD nchini Kenya halijaendelea kutokana na kiangazi na mafuriko. Hata hivyo, wakimbizi wafanyabiashara wa Kisomali waliotajirika wamebadilisha mtaa wa Eastleigh uliokuwa wa mabanda na kuufanya kuwa ngome ya kibiashara katika sehemu kubwa ya mashariki mwa mji wa Nairobi.[25]

Uwanja wa Kimataifa wa Michezo wa Moi
Uwanja wa Kimataifa wa Michezo wa Moi ni uwanja wa shughuli mbalimbali ulioko Kasarani, maeneo ya nje ya Nairobi, Kenya. Uwanja huu una kiwango cha kukimu takribani watu 60,000. Uligharamiwa na Serikali ya Uchina mwaka wa 1987 kwa ajili ya All-Africa Game iliyofanyika mjini Nairobi. Unatumika kwa sasa haswa kwa mechi za kandanda, Timu ya Kitaifa ya Kenya huchezea mechi zake nyingi za nyumbani hapa. Kando na uga wa kandanda, kuna pia ukumbi wa kukimu watu 5,000 wa Gymnasium na ukumbi wa kuogelea kama sehemu ya Uwanja wa Kimataifa wa Michezo wa Moi.

Paul Ngei
Paul Ngei aliaga dunia mnamo Agosti 2004 akiwa na umri wa miaka 81 baada ya kuugua Ugonjwa wa Sukari. Kaburi ilijengwa katika eneo la Mbilini, Kangundo, eneo bunge alililohudumu kwa muda wa miaka 27, na serikali ya Kenya na kuzinduliwa mwaka wa 2006.

Chuo Kikuu cha Nairobi
Tarehe 20 Mei 1964, Royal College Nairobi ilibadilishwa jina ikawa University College Nairobi kama chuo kilichokuwa sehemu ya Inter-territorial Federal University of East Africa, na baadaye vizazi ya wanafunzi waliojiunga walikuwa wakihitimu shahada zao kutoka Chuo Kikuu cha Afrika Mashariki badala ya Chuo Kikuu cha London. Mwaka 1970, University College Nairobi kiligeuzwa kikawa chuo kikuu cha Taifa cha kwanza nchini Kenya na kikabadilishwa jina kuwa Chuo Kikuu cha Nairobi.

Historia ya Kenya
Licha ya Waingereza kuwa na matumaini ya kuwapa wapinzani Waafrika mamlaka "ya wastani" zaidi, ilikuwa Kenya African National Union (KANU) ya Jomo Kenyatta, mwanachama wa kabila la Kikuyu na mfungwa wa zamani, ambayo iliunda serikali muda mfupi kabla ya Kenya kupata uhuru tarehe 12 Desemba 1963.

Bunge la 10 la Kenya
Bunge la 10 la Jamhuri ya Kenya lilifunguliwa 15 Januari 2008, likiwa na kundi la Orange Democratic Movement likiongozwa na Raila Odinga, likiwa na wajumbe wengi zaidi. Raila alikuwa mgombea urais katika uchaguzi wa 2007, ambao ulisababisha utata wa ushindi kwa Mwai Kibaki wa PNU. Mwanachama wa ODM, Kenneth Marende alichaguliwa kama spika wa bunge la 10, akamshinda mwanachama wa PNU Francis ole Kaparo 105-101 katika raundi ya tatu ya kura.

Ripoti za Sheria ya Kenya
Masuala ya Baraza hili hutekelezwa kutoka ofisi ya karani sakafu ya chini katika mahakama ya kibiashara ya Milimani kando ya barabara ya Ngong katika eneo la Upper Hill (Community) katika Nairobi. Sehemu ya kwanza ya ripoti ya sheria ya Kenya ,[1981] KLR, ilitolewa tarehe 11 Januari 2002. Baraza hili limechapisha miaka 11 ya kitabu hiki (1981-1991) na wakati huo huo ripoti walichapisha ripoti ya sheria ya miaka minne (2001-2004).
Mwaka wa 2006, Barazahii ilianza uchapishaji wa taarifa maalumu ya sheria kuelezea masuala maalum katika sheria,kwa kuanzia na ripoti ya sheria ya Mazingira na Sheria Ardhi . Ripoti hizi huashiriwa hivi: KLR (E & L).

Benki ya Kenya Commercial Bank
Historia ya benki ya Kenya Commercial Bank (KCB) inaanzia mwaka 1896 wakati benki iliyoitangulia, Benki ya Kitaifa ya India ilipofungua tawi lake katika mji wa Mombasa. Miaka nane baadaye katika mwaka wa 1904, benki kupanuliwa huduma zake hadi katika mji wa Nairobi, mji ambao ulikuwa makao makuu ya reli ilioelekea nchini Uganda.

Historia ya Kenya
Uchaguzi wa vyama vingi vya kisiasa wa Desemba 1992 ulimpa Rais ushindi chini ya chama cha KANU kwa kupata viti vingi. Rais Moi alichaguliwa tena kwa muda wa miaka mitano, ingawa vyama vya upinzani vilishinda asilimia 45 ya viti vya bunge. Harakati ya demokrasia ya Kenya ilivunjika kabla ya uchaguzi, hivyo basi kuisaidia KANU kubaki madarakani.

Seneti ya Kenya
Mwaka wa 2013, uchaguzi wa Seneti ulifanyika tarehe 4 Machi 2013.[2] Chini ya katiba mpya, ambayo ilipitishwa wakati wa kura ya maoni ya mwaka 2010, uchaguzi mkuu wa 2013 ndio ulikuwa wa kwanza kujumuisha Maseneta wanaowakilisha kaunti 47. Ulikuwa pia uchaguzi mkuu wa kwanza wa Tume Huru ya Uchaguzi na Mipaka (IEBC).

Wanjiru Kihoro
Mnamo 1982 Kihoro na mumewe walihamia London wakati serikali ya Arap Moi ilizidi kukamata na kufunga wapinzani nchini. Hapa alishiriki kuanzisha Kamati kwa uhuru wa wafungwa wa kisiasa wa Kenya. Alifanya kazi kwa The Africa Centre, London mwaka 1984 na baadaye kwa All African Conference of Churches na National Christian Council of Kenya na United Church Board for World Ministries.
Mwaka 1985 alishiriki kuunda Akina Mama wa Afrika , halafu mwaka 1992 taasisi ya ABANTU for Development inayolenga kufundisha wanawake wa Kiafrika kwa nafasi za uongozi.

Kenya
Utungaji wa sheria ni jukumu la serikali na la bunge la taifa. Idara ya Mahakama ni huru, na imejitenga na serikali kuu na bunge. Hata hivyo, kulikuwa na kutoridhika kwingi, hasa katika enzi ya rais mstaafu Daniel Arap Moi, kuwa serikali iliingilia sana shughuli za mahakama.

Kenya
Mwaka wa 1978, Kenyatta alifariki na Daniel Arap Moi akawa rais. Moi alidumisha urais kwa kuchaguliwa bila kupingwa katika chaguzi za mwaka wa 1979, 1983 (uchaguzi wa dharura) na 1988, zote zikiwa zilifanyika chini ya katiba ya chama kimoja. Uchaguzi wa 1983 ulifanyika mwaka mmoja kabla ya wakati kutokana na njama ya kupindua serikali iliyokosa kufaulu tarehe 1 Agosti 1982.

Katiba ya Kenya
Madai ya kuwa na katiba mpya yalianzia miaka ya 1990. Mfumo wa chama kimoja ulibadilishwa tena mwaka 1991, na uchaguzi wa kwanza wa urais ukafanyika mwaka 1992. Mwaka 2002, chama cha Muungano wa Mpinde wa Kitaifa (NARC) kilishinda uchaguzi. Mashauriano baina ya serikali na mashirika ya kiraia yalifanya kuwepo kwa "Katiba Rasimu ya Bomas".[4] Ilipigiwa kura ya maoni tarehe 21 Novemba 2005 lakini haikupitishwa.

Maeneo bunge ya Kenya
Maeneo bunge ya Kenya yanatumika kuchagua wajumbe wa bunge la Kenya. Kuna maeneo bunge 210 nchini Kenya. Kenya ina mfumo wa kupiga kura wa mshindi-mmoja, kumaanisha kila eneo bunge linachagua mbunge mmoja tu. Maeneo bunge yamegawanywa zaidi katika kata, zinazotumika kuchagua madiwani kwa serikali za wilaya za Kenya.
Wabunge na madiwani wanachaguliwa wakati wa uchaguzi mkuu unaofanyika kila miaka mitano. Uchaguzi mkuu wa mwisho ulifanyika mwaka 2007 na ukasababisha mgogoro mkubwa.

Ukumbi wa Mikutano wa Kimataifa wa Kenyatta
Ukumbi wa Mikutano wa Kimataifa wa Kenyatta ulijengwa kati ya miaka ya 1966-1973. Ilifadhiliwa na serikali. Mwaka 1989 umiliki wake uli kwa chama cha kisiasa cha KANU, chama cha kisiasa cha kisheria pekee nchini Kenya. KICC ilirejeshwa kwa serikali mwaka 2003, wakati KANU walitolewa kwa serikali [1]

Hifadhi ya Taifa ya Mlima Kenya
Mbuga ya Taifa ya Mlima Kenya , iliyoanzisha mwaka wa 1949, hulinda kanda inayozunguka Mlima Kenya. Awali ilikuwa ni hifadhi ya misitu kabla ya kutangazwa kama mbuga ya kitaifa. Hivi sasa ni mbuga ya taifa ndani ya hifadhi ya misitu ambayo imeizunguka.Mnamo Aprili mwaka wa 1978 eneo hilo lilifanywa hifadhi ya Biosphere ya UNESCO. Mbuga ya taifa na hifadhi ya misitu ziliunganishwa zikawa katika orodha ya Urithi wa Dunia wa UNESCO mwaka wa 1997.

Historia ya Kenya
Kuanzia karne ya 6 au karne ya 9, Kenya ilijihusisha na shughuli za ubaharia kukuza uchumi ikaanza kutengeneza meli za kuabiria kusini hadi miji mingine yenye bandari kama Kilwa na Shanga iliyo katika pwani ya Afrika Mashariki.

Katiba ya Kenya
Katiba ya Kenya ndiyo sheria kuu kabisa ya Jamhuri ya Kenya. Katiba ya mwaka 2010 ilichukua nafasi ya katiba ya wakati wa uhuru ya mwaka 1963.

Kenya
Mswada wa ubinafsishaji umeidhinishwa ingawa kuanzishwa kwa tume ya ubinafsishaji hakujakamilika, mabadiliko katika utendakazi wa umma yametekelezwa na mwaka wa 2007 Kenya ilishinda tuzo la Umoja wa Kimataifa la Utendakazi wa Umma.[41][42] Hata hivyo, kazi nyingi zinahitajika kufanywa ili kuiwezesha nchi hii kuyafikia mataifa yaliyoendelea sana kiuchumi, hasa yale ya Mashariki ya Mbali. Changamoto kuu ni pamoja na kuchukua hatua thabiti dhidi ya ufisadi, kupitisha sheria zinazoshughulikia ugaidi na biashara haramu, kutatua upungufu wa ufadhili wa bajeti kisha kurekebisha na kuunda miundo msingi. Inaaminika haya yatasaidia kudumisha sera za kimsingi za kiuchumi, na kuhakikisha ukuaji wa kasi wa kiuchumi uliofikia asilimia 7.2 mwaka wa 2007.

Kenya
Kuanzia karne ya 6 au karne ya 9, Kenya ilijihusisha na shughuli za ubaharia kukuza uchumi ikaanza kutengeneza meli za kuabiria kusini hadi miji mingine yenye bandari kama Kilwa na Shanga iliyo katika pwani ya Afrika Mashariki.

Historia ya Kenya
Mwaka wa 1414, Sultani Mwarabu wa Malindi alianzisha uhusiano wa kidiplomasia na utawala wa Uchina wa Ming, wakati wa safari za mchunguzi Zheng He.[4] Katika mwaka wa 1498, utawala wa Malindi ulimkaribisha msafiri na mvumbuzi maarufu kutoka Ureno, Vasco da Gama.

Historia ya Kenya
Katiba haikumruhusu Rais Moi kukimbilia urais kwa muda mwingine. Moi aliamua kumpa Uhuru Kenyatta fursa ya kugombea urais katika uchaguzi wa Desemba 2002, kwa kumfanya awe mrithi wake. Muungano wa Rainbow wa vyama vya upinzani ulikishinda chama tawala cha KANU, na kiongozi wake, aliyewahi kuwa makamu wa rais Moi, Mwai Kibaki, akachaguliwa kama rais.

International School of Kenya
Kila shule ina madarasa yake na na vyumba vya burudani; hata hivyo shule zote tatu hutumia vifaa vingine kwa pamoja kama vile maktaba, mkahawa, na vifaa vya michezo na sanaa. Kituo chake cha Sanaa kilicho na thamani ya dola milioni nyingi inayosifika kuwa kituo bora zaidi mjini Nairobi. Shule hii ina chumba kikubwa cha kufanyia mazoezi, bwawa la kuogelea lenye maji ya moto, na viwanja tele vya kucheza. Mwaka wa 2006, mradi wa ujenzi ulianza ili ya kupanua shule ya sekondari. Ilmalizwa kujengwa mnamo Desemba 2007, na wanafunzi waligurishwa mwezi uliofwatia.

Jomo Kenyatta
Alirudi Kenya mwaka 1946 na alichaguliwa kuwa rais wa chama cha siasa cha Kenya African Union (KANU). Alihamasisha kukomeshwa ubaguzi wa rangi; kuwa na mwamko kisiasa pamoja na mambo mengine yanayompa Mwafrika heshima na utu.

Nembo ya Kenya
http://www.kenyarchives.go.ke/emblem.htm

Seneti ya Kenya
Katiba ya Kenya ya 1963 ilitengeneza Seneti iliyokuwa na maseneta 41 waliochaguliwa kwa muda wa miaka sita, na theluthi moja ya wajumbe wa kustaafu kila baada ya miaka miwili. Timotheo Chokwe alikuwa spika wa kwanza wa Seneti hiyo.[1] Seneti ilifanywa marufuku mwaka wa 1966, wakati wa uanachama wake uliunganishwa pamoja na ule wa Jumba la wawakilishi kuunda Bunge lenye chumba kimoja.

Tume ya Uchaguzi ya Kenya
Tume ya Uchaguzi ya Kenya sasa inarejerea tume ambayo ilibatiliwa na bunge ya kumi mwaka wa 2008 na ilipokelewa na tume ya 'Interim Independent Electoral Commission of Kenya'. Samuel Kivuitu ambaye alikuwa mwenyekiti wa tume hiyo ilipobatiliwa, alienda kortini Novemba 2008 kupinga uamuzi huo. Walidai kuwa uamuzi huo haukuambatana na katiba kwani tume ilifaa kuwekwa ili kuchunguza makosa waliodaiwa kuyafanya katika uchaguzi mkuu wa 2007. Kesi hiyo itaendelea 3 Februari 2010 katika korti ya katiba.

Crown Berger (Kenya)
Crown-Berger (Kenya) ni kampuni ya rangi nchini Kenya; iliyoanzishwa mwaka wa 1958 na hushiriki katika utengenezaji na usambazaji wa rangi. Crown-Berger ina makao yake makuu mjini Nairobi imeorodheshwa katika Soko la Hisa la Nairobi.

Kenya
Nairobi inaendelea kuwa kituo muhimu na cha kimsingi kwa mawasiliano na biashara cha Afrika Mashariki. Kinajivuna kuwa na miundo msingi ya uchukuzi na mawasiliano bora zaidi katika eneo hili, na wafanyi kazi wenye ujuzi. Makampuni mengi ya kigeni hudumisha matawi yao katika eneo hili ama ofisi za kuyawakilisha mjini Nairobi. Mnamo Machi 1996, Marais wa Kenya , Tanzania na Uganda waliifufua Jumuia ya Afrika Mashariki (EAC). Shabaha za EAC ni pamoja na kasawazisha kodi na ada zinazotozwa bidhaa, utembeaji huru wa watu na kuimarisha miundo msingi katika eneo hili. Nchi hizi tatu za Afrika Mashariki zilitia saini mkataba wa Customs Union Agreement mwezi wa Machi 2004.

Historia ya Kenya
Chama kidogo cha upinzani, Kenya People's Union (KPU), kilianzishwa mwaka 1966, kiongozi wake akiwa Jaramogi Oginga Odinga aliyewahi kuwa makamu wa rais Kenyatta. KPU ilipigwa marufuku, na kiongozi kuwekwa kizuizini baada ya chachari za kisiasa zilizohusishwa na ziara za Kenyatta katika Mkoa wa Nyanza. Hakuna vyama vingine vya upinzani vilivyoanzishwa baada ya 1969, kupelekea Kenya kuwa mfumo wa chama kimoja chini ya KANU.

Uwanja wa Ndege wa Wilson (Kenya)
Uwanja huu wa ndege awali ulianzishwa mnamo mwaka wa 1933 kama Nairobi Aerodrome, na ulikuwa ukitumika kwa usafirishaji wa angani wa barua na shirika la ndege la Imperial. Uwanja huo mara ukabadilishwa jina kuwa uwanja wa ndege wa Wilson mwaka wa 1962. Uwanja huo umechukua jina la Bibi Florence Kerr Wilson, mmoja wa waanzilishi wa usafiri wa angani nchini Kenya.

Nyayo House
Nyayo House ni jumba la ofisi za serikali jijini Nairobi, Kenya. Lilijengwa wakati wa serikali ya rais Daniel Toroitich Arap Moi na kupokea jina lake kutokana na itikadi ya "Nyayo" iliyokuwa wito wa raisi huyu.
Nyayo House ilikamilishwa mwaka 1982 ina ghorofa 27 na urefu wa mita 84.1. Ndani yake kuna ofisi mbalimbali za serikali pamoja na serikali ya mkoa wa Nairobi na idara ya uhamiaji na mengi mengine.

Afrika ya Mashariki ya Kiingereza
Baada ya kuazimia kujenga reli, Uingereza iliona haja ya kulinda eneo la reli hiyo: ndipo ikatangaza eneo lote kati ya Mombasa na Uganda kuwa chini ya ulinzi wake kuanzia tarehe 1 Julai 1895. Huo ndio mwanzo wa Afrika ya Mashariki ya Kiingereza ambaye baadaye iliitwa Kenya.

Bunge la Kenya
Bunge la Kenya ni bunge lenye vyumba viwili ambavyo ni:

Ikulu ya Kenya
Kabla ya ujenzi wa Nyumba ya Serikali (kwa Kiingereza: Government House) jijini Nairobi, makazi ya Gavana wa kwanza yalikuwa katika Nyumba ya Serikali, Mombasa.

Uwanja wa ndege wa Kimataifa wa Jomo Kenyatta
Tarehe 14 Oktoba 2005, Mamlaka ya Viwanja vya Ndege vya Kenya (Kenya Airports Authority) ilitangaza mipango kabambe ya kupanua uwanja huu wa kimataifa wa Jomo Kenyatta . Kamati hii ilitangaza kuwa katika kipindi cha miaka miwili ijayo, viwanja vya ndege vitaweza kuboreshwa kote nchini, hasa mjini Nairobi. Mradi wa upanuzi ulichangiwa na ongezeko la abiria lilipotimu abiria milioni 4 ilhali uwanja huo ulijengewa abiria milioni 2.5.

Bunge la Taifa la Kenya
Bunge la Taifa ni chumba cha chini cha Bunge la Kenya. Kabla ya Bunge la 11, hilo lilikuwa bunge la chumba kimoja, na mpaka mwaka 1966 la vyumba viwili.

Instruction: Given a question, retrieve Wikipedia passages that answer the question.


Question: Je,nani rais wa kwanza wa Uturuki?

Mapinduzi ya Zanzibar
Kiongozi wa ASP Abeid Karume, asiyekuwa na msimamo mkali akawa rais wa kwanza wa nchi, na wanachama wa Umma party walipewa nafasi serikalini. Kufikia Machi Okello alikuwa ameshawekwa pembeni na kufikia Aprili kikosi chake kimeshanyang'anywa silaha[1].

Historia ya Uturuki
Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia ilimaliza milki hii. Serikali iliamua kuunga mkono Ujerumani na Austria-Hungaria dhidi ya Urusi, Uingereza na Ufaransa.

Mwai Kibaki
Baada ya kutangazwa kuwa rais mpya Kibaki aliteua mawaziri 17 kama awamu ya kwanza ya serikali akiacha nafasi nyingine serikalini kando kwa muda.[1]

Historia ya Ethiopia
Serikali ya Zenawi ilichaguliwa tena mwaka 2000 kwa uchaguzi wa kwanza wa Kidemokrasia, Rais akiwa Girma Wolde-Giorgis.

Uturuki
Mji mkuu ni Ankara ulioko katika kitovu cha Anatolia.

Historia ya Zanzibar
Kiongozi wa ASP Abeid Karume, asiyekuwa na msimamo mkali akawa rais wa kwanza wa nchi, na wanachama wa Umma party walipewa nafasi serikalini. Kufikia Machi Okello alikuwa ameshawekwa pembeni na kufikia Aprili kikosi chake kimeshanyang'anywa silaha.

Historia ya Uturuki
Kilele cha enzi yake ilikuwa katika karne ya 16 hadi 17. Mwaka 1683 Waosmani walijaribu mara ya pili kuvamia Austria na kuteka Vienna lakini walishindwa. Kuanzia tukio hilo athira yao katika Ulaya ilianza kupungua.

Nasaba ya Tudor
Mfalme wa kwanza wa Tudor alikuwa Henry VII aliyemshinda mfalme Richard III katika vita ya waridi.

Umoja wa Kisovyeti
Vladimir Lenin (1922 — 1924) Josef Stalin (1924 — 1953) Nikita Krushchov (1953 — 1964) Leonid Brezhnyev (1964 — 1982) Yuriy Andropov (1982 — 1984) Konstantin Chernenko (1984 — 1985) Mikhail Gorbachov (1985 — 1991)

Muhammadu Buhari
Muhammadu Buhari katika awamu la kwanza la urais alitanguliwa na Shehu Shagari kisha akafuatiwa na Ibrahim Babangida.

Kemal Atatürk
Mustafa Kemal Atatürk (Thesalonike, leo nchini Ugiriki, 1881; Istanbul, Uturuki, 10 Novemba 1938) alikuwa mwanzilishi na rais wa kwanza wa Jamhuri ya Uturuki. Jina lake lilikuwa Mustafa Kemal. Baadaye alipewa cheo cha "Atatürk", kinachomaanisha "Baba wa Waturuki".

Turkmenistan
Baada ya kifo cha Niyasov kamati ya viongozi ilimteua makamu wa waziri mkuu Gurbanguly Berdimuhammedov kuwa rais mpya ingawa kikatiba mwenyekiti wa bunge alitakiwa kuchukua nafasi hii.

Jamhuri ya Watu wa Zanzibar
Rais Amani Abeid Karume ambaye ni mwana wa rais wa kwanza na alikuwa mgombea wa CCM alichaguliwa mara ya pili na wananchi wote tarehe 30 Oktoba 2005 katika kura iliyopingwa na chama cha upinzani CUF.

Jamhuri ya Kituruki ya Kupro ya Kaskazini
Hata baada ya mwisho wa uasi na kurudi kwa rais Askofu Makarios jeshi la Uturuki likakataa kundoka tena. 1973 Dola la Kujitawala la Kituruki la Kupro likatangazwa. 1983 Jamhuri ya Kituruki ya Kupro ya Kaskazini ikatangaza uhuru wake lakini haikutambuliwa na UM wala na nchi yoyote isipokuwa Uturuki.

Uturuki
Uturuki wa kisasa umetokea kama nchi ya pekee baada ya vita viwili mwanzoni mwa karne ya 20.

Uturuki
Lugha rasmi na ya kawaida ni Kituruki, kinachotimika na 85% za wakazi. Hata hivyo, lugha 36 huzungumzwa nchini Uturuki, yaani 14 za asili na 22 za nje (angalia orodha ya lugha za Uturuki).

Jomo Kenyatta
Baadaye alioa mke wa tatu aliyeitwa Mama Ngina Kenyatta ambaye alikuja kuwa mke wa rais wa kwanza na ambaye ndiye mama yake Uhuru Kenyatta, rais wa sasa.

Misri (1805-1881)
Mtoto wa Muhammad Ali Pasha, Ibrahim Pasha ambaye pia alikuwa jenerali mkuu, aliyashitua mataifa ya Ulaya kutokana na ushindi wa awali alioupata kutoka kwenye vita kati ya Uturuki na Misri. Mataifa ya Ulaya yaliamua kumuokoa Sultani wa Uturuki. Hii ni kwa sabubu walijua kwamba kama Muhammad Ali Pasha angeachiwa kuiangamiza himaya ya Kituruki na kuanzisha mamlaka yake, upanuzi wa ukoloni wao ungepingwa, na majimbo mengine ya himaya ya Kituruki yangehuishwa na kuimarishwa chini ya uongozi wake.

Kipindi cha historia ya Tanzania
Mwaka 1961 mwalimu wa shule wa zamani Julius Nyerere akawa Waziri Mkuu wa kwanza.

Jamhuri ya Kisovyeti ya Kijamii ya Kikazakhi
1990/1991 wakati wa kuporomoka kwa Umoja wa Kisovyeti jamhuri ilijiondoa polepole. Kiongozi wa chama cha kikomunisti cha Kazakhstan Nursultan Nasarbajew alitangaza uhuru na kuwa rais wa kwanza akiendelea kutawala jinsi awali.

Sudan Kusini
Katiba imeweka Tawi Kuu linaloongozwa na Rais ambaye ni Mkuu wa Nchi, Mkuu wa Serikali, na Kamanda Mkuu wa Sudan People's Liberation Army. John Garang, mwanzilishi wa SPLA / M alikuwa Rais wa kwanza hadi kifo chake tarehe 30 Julai 2005.

Ujerumani
Alberto Mkuu Johann Sebastian Bach Michael Ballack Ludwig van Beethoven Papa Benedikto XVI Johannes Brahms Johann Wolfgang von Goethe Günter Grass Johannes Gutenberg Georg Wilhelm Friedrich Hegel Henri II Hildegarda wa Bingen Adolf Hitler Immanuel Kant Martin Luther Karl Marx Wolfgang Amadeus Mozart Friedrich Nietzsche Rabanus Maurus Edith Stein Valentin Weigel

Julius Nyerere
Mwaka 1961 Tanganyika ilipata uhuru wake na tarehe 9 Desemba 1961 Nyerere alichaguliwa kuwa waziri mkuu wa Tanganyika huru; mwaka mmoja baadaye akawa rais wa kwanza wa Jamhuri ya Tanganyika.

Julius Nyerere
Mwalimu Julius Kambarage Nyerere (Butiama, mkoani Mara, pembezoni mwa Ziwa Nyanza, 13 Aprili 1922 - London, Uingereza, 14 Oktoba 1999) alikuwa rais wa kwanza wa Tanzania, na mara nyingi anatajwa kama "baba wa taifa". Kwa hakika aliiathiri kuliko yeyote yule.

Uchaguzi nchini Kenya
Baada ya majadiliano na serikali ya Ukoloni ya Britain mnamo 1963, Serikali iliruhusu mfumo wa ‘’Kura moja kwa kila mmoja’’ mnamo 1963. Uchaguzi wa kwanza uliisha taratibu huku Jomo Kenyatta akichaguliwa kama Waziri Mkuu wa kwanza wa Kenya mnamo 1963. Mwaka uliofuata, chama chake cha KANU ilihariri katiba ya Kenya kumfanya Kenyatta Rais wa kwanza wa Kenya Chini ya uongozi wake, ushindani uliisha pole pole wakati vyama vya kisiasa vyote viliungana na, au kudhulumiwa na chama tawala cha KANU. ).. Hii ilipelekea kuundwa kwa mfumo wa chama kimoja nchini mnamo hata baada ya kifo cha Jomo Kenyatta mnamo 1978.
Kenya iligeuzwa rasmi kuwa nchi ya chama kimoja cha Kisiasa mnamo 1982 kufuatia mabadiliko ya katiba.
Baada ya maandamano ya Saba Saba mnamo 1990, KANU ilijikunja na kuanza mikakati ya kurekebisha mfumo wa kisiasa. Mnamo 1992, kipengele ambacho kilikuwa kimeifanya Kenya kuwa na mfumo wa Chama Kimoja kilifutwa na Kenya ikarejea kuwa na Mfumo wa Vyama Vingi.. Uchaguzi wa kwanza chini ya mfumo huo ulifanyika mnamo 1992 huku wa pili ukifanyika mnamo 1997. Katiba ya Kenya haikuwa imerekebishwa kutosha ili kuendeha mfumo huu. Hata hivyo, mnamo 2002, shughuli za uchaguzi zilitajwa kuwa za haki na huru na Jamii ya Kimaataifa, huku KANU ilkipokeza mamlaka kwa chama cha National Rainbow Coalition (NARC)

Butiama
Butiama imejulikana kimataifa kwa sababu ni mahali ambako alizaliwa rais wa kwanza wa Tanganyika halafu wa Tanzania Julius Nyerere. Aliendelea kuwa na nyumba kijijini alikorudi baada ya kustaafu kama rais na baadaye pia kama mwenyekiti wa chama tawala cha CCM. Baada ya kufariki kwake (London 14 Oktoba 1999), makazi yake yamekuwa nyumba ya makumbusho. Pia nyumba ya kaburi lake iko katika kijiji cha Butiama.

Historia ya Uturuki
Historia ya Uturuki inahusu eneo ambayo siku hizi linaunda Jamhuri ya Uturuki.

Historia ya Ufaransa
Katika kipindi hiki cha vurugu jenerali Charles de Gaulle alichaguliwa kuwa rais chini ya katiba mpya iliyounda mfumo wa rais kama kiongozi wa serikali mwenye mamlaka makubwa.

Jiografia ya Tanzania
Mpaka sasa muungano umekuwa na marais watano: Julius Kambarage Nyerere, Benjamin William Mkapa, Ali Hassan Mwinyi, Jakaya Mrisho Kikwete, John Pombe Magufuli.

Mikoa ya Tanzania
Tanzania This article is part of a series on the politics and government of Tanzania Constitution Human rights Government President (list) John Magufuli Vice-President Samia Suluhu Prime Minister (list) Kassim Majaliwa Legislature Speaker Job Ndugai Elections Recent elections General: 201020152020 Political parties Administrative divisions Regions Districts Foreign relations Ministry of Foreign Affairs Minister: Augustine Mahiga Diplomatic missions of / in Tanzania Nationality law Passport Visa requirements Visa policy Zanzibar President Ali Mohamed Shein Vice Presidents Seif Sharif Hamad Seif Ali Iddi Revolutionary Government Revolutionary Council House of Representatives Tanzaniaportal Other countries Atlas vt

Turkmenistan
Wakati wa kuporomoka kwa Umoja wa Kisovyeti kiongozi wa chama cha kikomunisti Saparmirat Niyasov akaendelea kushika uongozi akitawala kama rais hadi kifo chake mwaka 2006.

Syria
Mwaka 1918, mapinduzi ya Waarabu yalianza nchini Syria na baada ya muda mfupi, Waosmani waliondoka Syria na Waingereza walichukua nchi. Faisal ibn Hussein alikuwa mfalme mpya wa Syria. Mwaka 1920, serikali iliandika katiba mpya ya kidemokrasia. Lakini, mwaka huohuo Mkutano wa Versailles aliutolea Ufaransa nchi ya Syria. Hivyo kati ya Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia na uhuru ilikuwa nchi lindwa chini ya Ufaransa kwa niaba ya Shirikisho la Mataifa[3].

Ernest Bai Koroma
Koroma alikuwa mwanabiashara hadi kujiunga na siasa mwaka 2002 alipokuwa mgombea wa urais wa chama cha All People's Congress dhidi ya rais Ahmad Tejan Kabbah. Akashindwa akaongoza upinzani bungeni. Katika uchaguzi uliofuata wa 2007 alimaliza kama mgombea mwenye kura nyingi. Hakufikia nusu za kura hivyo akasimama tena katika awamu ya pili ya uchaguzi akashinda akaapishwa tar. 17 Septemba kuwa rais mpya.

Rais wa Nigeria
JinaTarehe za uraisiAlikotokaMwanzoMwishoNamna ya kumaliza kipindiAbubakar Tafawa Balewa (Waziri Mkuu)1 Oktoba 196015 Januarii 1966Alipinduliwa na jeshiNorthern People’s CongressNnamdi Azikiwe1 Oktoba 196316 Januari 1966National Council of Nigeria and the CameroonsJohnson Aguiyi-Ironsi16 Januari 196629 Julai 1966Alipinduliwa na jeshijeshiniYakubu Gowon1 Agosti 196626 Julai 1975Alipinduliwa na jeshiJeshiniMurtala Mohammed29 Julai 197513 Februari 1976Kifo baada ya kujeruhiwa na waasi wa kijeshiJeshiniOlusegun Obasanjo13 Februari 19761 Oktoba 1979Alishindwa katika uchaguziJeshiniShehu Shagari1 Oktoba 197931 Desemba 1983Alipinduliwa na jeshiNational Party of NigeriaMuhammadu Buhari31 Desemba 198327 Agosti 1985Alipinduliwa na jeshiJeshiniIbrahim Babangida27 Agosti 198526 Agosti 1993alijiuzuluJeshiniErnest Shonekan26 Agosti 199317 Novemba 1993alijiuzulu(bila chama)Sani Abacha17 Novemba 19938 Juni 1998KifoJeshiniAbdulsalami Abubakar8 Juni 199829 Mei 1999Alishindwa katika uchaguziJeshiniOlusegun Obasanjo29 Mei 199929 Mei 2007Alishindwa katika uchaguziPeople's Democratic PartyUmaru Yar’Adua29 Mei 20075 Mei 2010KifoPeople's Democratic PartyGoodluck Jonathan5 Mei 2010People's Democratic Party

Haruna Taratibu
Ghafla mji mzima ukavuma tetesi kuwa makamu wa rais wa TANU, John Rupia, yupo mjini kufungua tawi la TANU. Rupia alimwita Hassan Suleimna na akamtaka alete hati ya tasjili ya TANU Hindu Mandal siku inayofuata, mahali ambako mkutano utafanyika. Hassan Suleiman hakutokea mkutanoni lakini alimtuma mtu apeleke ile hati. Ali Ponda alihudhuria mkutano ule. Rupia alikuwa mwenyekiti wa mkutano na TANU ikafanya uchaguzi wake wa kwanza. Alexander Kanyamara alichaguliwa Rais; Haruna Taratibu Makamu wa Rais, Abdu Mohamed Mwamba, Katibu na Omari Suleiman Mweka Hazina. Miongoni mwa wanachama waasisi alikuwa mwanamke mmoja wa Kimanyema, Binti Maftah Karenga; wengine walikuwa Bakari Yenga, Maalim Khalfan, mwanachuoni wa Kiislamu aliyekuwa akiheshimiwa sana, Idd Waziri na Said Suleiman. Wale wasomi wa Makerere hata mmoja hakujitokeza kwenye mkutano huu wa kuasisi TANU. Ali Ponda, mwanasiasa mkongwe alipuuzwa na hakuchaguliwa kushika wadhifa wowote. Walipoona hawakupewa wadhifa wowote katika TANU, Ali Ponda na Hassan Suleiman walijiunga na UTP kuipinga TANU.

Historia ya Uturuki
Jamhuri ya Uturuki ilianzishwa mwaka 1923 na jenerali Kemal Atatürk baada ya vita vikuu vya kwanza, vilivyomalizika kwa kuvunja Milki ya Osmani, na vita vilivyofuata, vya kuondoa wanajeshi wa Ugiriki na nchi nyingine walioingia ndani ya sehemu iliyokuwa imebaki baada ya kuvunjika kwa dola kubwa.

Khalifa
Baada ya vita cheo kilifutwa na bunge la Uturuki kwa mapendekezo ya Atatürk mwaka 1924.

Uturuki
- Topical multilingual website about Turkey. from the BBC News at Encyclopædia Britannica from UCB Libraries GovPubs at Curlie from International Futures

Theodoro wa Amasea
Theodoro wa Amasea (kwa Kigiriki: Θεόδωρος) alikuwa askari Mkristo aliyefia dini yake katika mji huo wa Uturuki wa leo mwanzoni mwa karne ya 4 (306 hivi).

Hukwe Zawose
Kipaji chake cha muziki kiligunduliwa na aliyekuwa rais wa kwanza wa Tanzania hayati J. K. Nyerere wakati alipofanya ziara mkoa wa Dodoma. Alivutiwa na muziki wa Hukwe, na aliporudi Daressalaam alimuita Hukwe kwenye kikundi cha utamaduni cha Taifa Bagamoyo Players.

Ruhollah Khomeini
16 Januari 1979 Shah mgonjwa aliondoka Uajemi iliyokuwa katika hali ya uasi na Khomeini alirudi nchini 1 Februari. Alipokelewa na mamilioni ya watu. Serikali ya mwisho wa Shah ikajiuzulu na katika muda wa mwaka moja Khomeini alibadilisha Uajemi kuwa Jamhuri ya Kiislamu alikokuwa na mamlaka ya juu kupitia halmashauri ya mapinduzi iliyoendesha shughuli za kusimamia serikali mpya na kufanya mabadiliko katika jeshi, polisi na mahakamani.

Historia ya Uturuki
Mwaka 1453 Waosmani walitwaa mji wa Konstantinopoli na kumaliza Milki ya Bizanti wakifanya mji kuwa mji mkuu wao.

Sheikh Suleiman Takadir
Mikutano ya mwanzo ya TANU ilikuwa ikifanyika Mnazi Mmoja mbele ya baadaye ilipojengwa Taasisi ya Elimu ya Watu Wazima. Wakati ule pale palikuwa hakuna jengo lolote, palikuwa na kiwanja kitupu na ardhi ile ilikuwa mali ya Mzee John Rupia Makamu wa Rais wa TANU. Kiwanja hiki baaadaye Mzee Rupia aliwapa TANU na TANU wakaanzisha Chuo Kikuu pale mara baada ya uhuru. Mikutano ya kwanza ya TANU ikifanyika pale Mnazi Mmoja na kabla Nyerere hajapanda juu kwenye jukwaa kuzungumza na wananchi alikuwa kwanza anatangulia Sheikh Suleiman Takadir kusawazisha uwanja na kuwaweka wananchi tayari kumsikiliza kiongozi wao.

Uturuki
Uturuki una wakazi zaidi ya milioni 76. Wengi wao (70-75%) ni Waturuki.

Uajemi
Serikali inayoongozwa na rais wa Uajemi aliye na nafasi ya pili baada ya Kiongozi Mkuu. Huchaguliwa na wananchi wote kwa kipindi cha miaka 4 na anaweza kuchaguliwa upya. Wagombea wanahitaji kukubaliwa na Halmashauri ya Walinzi wa Katiba. Rais anaongoza serikali na kazi yake. Katika mambo ya siasa ya nje, jeshi na siasa ya nyuklia yuko chini ya mamlaka ya kiongozi mkuu.

Udikteta
Katika historia mfumo wa ufalme ambako mfalme, sultani, kaisari au mtemi anashika madaraka yote pekee yake kwa kawaida huitwi udikteta. Lakini pale ambako mfalme anapuuza katiba ya taifa na kutwaa madaraka ambayo si yake kikatiba anaweza kuitwa dikteta pia.

Ankara
Tangu mwaka 1071 makabila ya Waturuki walianza kuvamia Anatolia na Sultani Alparslan alitwaa mji mwaka 1073 ukawa sehemu ya falme mbalimbali ya kituruki hadi kuja kwa Dola la Uturuki wa Waosmani.

Sun Yat-sen
Sun Yat-sen (12 Novemba 1866 – 12 Machi 1925) alikuwa kiongozi wa kisiasa nchini China aliyeshiriki katika mapinduzi ya China ya 1911 yaliyoondoa utawala wa kifalme nchini akawa rais wa kwanza wa Jamhuri ya China na mwanzilishi wa chama cha Kuomintang.

Kirgizia
Kabla ya uhuru yalitokea mabadiliko katika uongozi wa chama cha kikomunisti. Viongozi wapya waliotafuta njia bila udikteta mkali walishika uongozi na rais Askar Akayev alirudishwa madarakani katika uchaguzi wa kwanza na wa pili.

Historia ya Uturuki
Hilo dola kubwa lilitawala upande wa mashariki wa Mediteranea pamoja na nchi nyingi za Mashariki ya Kati kati ya karne ya 14 na mwaka 1922.

Uajemi
Mamlaka kuu iko mikononi mwa Kiongozi Mkuu wa Mapinduzi anayesimamia siasa ya nchi kwa jumla; yeye ni amiri jeshi mkuu na msimamizi mkuu wa huduma ya usalama; pia anaratibu siasa ya nje. Anateua wakuu wa jeshi, redio na televisheni, viongozi wa salat wa msikiti mkuu katika kila mji, jaji mkuu na mwendesha mashataka mkuu halafu nusu ya wajumbe wa Halmashauri ya Walinzi wa Katiba wanaokubali au kukataa sharia zote zilizopitishwa bungeni wakiwa na mamlaka kusimamisha wagombea kwa uchaguzi wa kitaifa. Anaweza kumwachisha rais. Kiongozi mkuu huchaguliwa na Mkutano wa Wataalamu wa Uongozi kwa muda wa maisha yake. Ayatollah Khamenei ni Kiongozi Mkuu wa pili tangu mapinduzi ya Kiislamu.

Muhammad Ali Pasha
Mwaka 1831 alidai apewe mamlaka pia juu ya Shamu (Syria) iliyokuwa jimbo la Milki ya Osmani. Alipokataliwa alivamia nchi hii akashinda mara kadhaa jeshi la Waosmani, akaendelea hadi Konya katika Anatolia (leo Uturuki wenyewe) na Sultani alikubali utawala wa Muhammad Ali juu ya Shamu.

Uturuki
Mji mkubwa ni Istanbul ulioitwa zamani Konstantinopoli na zamani zaidi Bizanti: ulikuwa mji mkuu wa Dola la Uturuki hadi mwaka 1923.

Dardaneli
Wakati wa vita kuu ya kwanza ya dunia Uingereza na Ufaransa walijaribu kushambulia Uturuki hapa. Walishindwa na jeshi lililoongozwa na Mustafa Kemal. Mapigano haya yamejuikana kwa jina la "Gallipoli".

Uganda
Rais wa kwanza alikuwa Kabaka Sir Edward Mutesa II na waziri mkuu Milton Obote.

Jomo Kenyatta
Jomo Kenyatta (1893-1978) alikuwa rais wa kwanza wa Kenya.

Historia ya Togo
Rais wa kwanza alikuwa Sylvanus Olympio.

Omar al-Bashir
Baada ya kushika uongozi alishirikiana na mwanasiasa na kiongozi wa Kiislamu Hassan al-Turabi akatangaza sheria zilizoweka nchi chini ya muundo wa shari'a ya Kiislamu. Alikandamiza wapinzani vikali mwishowe pia mshauri wake wa awali al-Turabi.

Seko Shamte
Mradi wa pili wa Seko unapangwa kuwa waraka juu ya Julius Kambarage Nyerere, rais wa kwanza wa Tanzania. Jamii:Wikipedia Editathon 2018 Jamii:Watu wa Tanzania

Orodha ya Marais wa Marekani
UraisJina la RaisKipindi cha utawalaChamaJimbo la kuzaliwaMakamu wa Rais1George Washington1789 - 1797IndependentVirginiaJohn Adams2John Adams1797 - 1801FederalistMassachusettsThomas Jefferson3Thomas Jefferson1801 - 1809Republican (Jeffersonian)VirginiaAaron Burr | George Clinton4James Madison1809 - 1817Republican (Jeffersonian)VirginiaElbridge Gerry5James Monroe1817 - 1825Republican (Jeffersonian)VirginiaDaniel Tompkins6John Quincy Adams1825 - 1829National RepublicanMassachusettsJohn Calhoun7Andrew Jackson1829 - 1837DemocraticSouth CarolinaJohn Calhoun | Martin Van Buren8Martin Van Buren1837 - 1841DemocraticNew YorkRichard Mentor Johnson9William Harrison1841*WhigVirginiaJohn Tyler10John Tyler1841 - 1845WhigVirginia11James Polk1845 - 1849DemocratNorth CarolinaGeorge Dallas12Zachary Taylor1849 - 1850*WhigVirginiaMillard Fillmore13Millard Fillmore1850 - 1853WhigNew York14Franklin Pierce1853 - 1857DemocratNew HampshireWilliam King15James Buchanan1857 - 1861DemocratPennsylvaniaJohn Breckinridge16Abraham Lincoln1861 - 1865*RepublicanKentuckyHannibal Hamlin | Andrew Johnson17Andrew Johnson1865 - 1869DemocratNorth Carolina18Ulysses Grant1869 - 1877RepublicanOhioSchuyler Colfax | Henry Wilson19Rutherford Hayes1877 - 1881RepublicanOhioWilliam Wheeler20James Garfield1881 - 1881*RepublicanOhioChester Arthur21Chester Arthur1881 - 1885RepublicanVermont22Grover Cleveland1885 - 1889DemocratNew JerseyThomas Hendricks23Benjamin Harrison1889 - 1893RepublicanOhioLevi Morton24Grover Cleveland1893 - 1897DemocratNew JerseyAdlai Stevenson25William McKinley1897 - 1901*RepublicanOhioGarret Hobart | Theodore Roosevelt26Theodore Roosevelt1901 - 1909RepublicanNew YorkCharles Fairbanks27William Howard Taft1909 - 1913RepublicanOhioJames Sherman28Woodrow Wilson1913 - 1921DemocratVirginiaThomas Marshall29Warren Harding1921 - 1923*RepublicanOhioCalvin Coolidge30Calvin Coolidge1923 - 1929RepublicanVermontCharles Dawes31Herbert Hoover1929 - 1933RepublicanIowaCharles Curtis32Franklin Roosevelt1933 - 1945*DemocratNew YorkJohn Garner | Henry Wallace | Harry Truman33Harry Truman1945 - 1953DemocratMissouriAlben Barkley34Dwight Eisenhower1953 - 1961RepublicanTexasRichard Nixon35John Kennedy1961 - 1963*DemocratMassachusettsLyndon Johnson36Lyndon Johnson1963 - 1969DemocratTexasHubert Humphrey37Richard Nixon1969 - 1974**RepublicanCaliforniaSpiro Agnew | Gerald Ford38Gerald Ford1974 - 1977RepublicanNebraskaNelson Rockefeller39Jimmy Carter1977 - 1981DemocratGeorgiaWalter Mondale40Ronald Reagan1981 - 1989RepublicanIllinoisGeorge H. W. Bush41George H. W. Bush1989 - 1993RepublicanMassachusettsDan Quayle42Bill Clinton1993 - 2001DemocratArkansasAl Gore43George W. Bush2001 - 2009RepublicanConnecticutDick Cheney44Barack Obama2009 - 2017DemocratHawaiiJoe Biden45Donald Trump2017 -RepublicanNew YorkMike Pence

Kambarage
Imejulikana hasa kutokana na Julius Kambarage Nyerere aliyekuwa mwanasiasa wa kuongoza Tanganyika kufikia uhuru baada ya ukoloni na kuwa rais wa kwanza wa Tanzania.

Historia ya Uturuki
Vita vya Balkani viliondoa karibu nchi zote upande wa Ulaya kutoka utawala wa Waosmani.

Maisha na Nyakati za Abdulwahid Sykes
Wakati wa utawala wa Julius Nyerere kama rais wa Tanzania mambo matatu yalikuwa mwiko kuelezea: kuwa historia ya kudai uhuru wa Tanganyika ilianza kabla yake; kuwa Waislamu ndio waliokuwa katika mstari wa mbele katika harakati za kupambana na wakoloni; kuwa kutokana na historia ya kudai uhuru Waislamu walikuwa na kinyongo na serikali kwa kutothamini mchango wao na kutotekeleza ahadi iliyowekwa wakati wa kudai uhuru.

Kipindi cha historia ya Tanzania
Tanganyika ikapata uhuru wake mwaka 1962, na Nyerere akawa ndiye rais wa kwanza mwaka uliofuata.

Tanzania
Tanganyika na Zanzibar zilikuwa nchi mbili tofauti hadi 1964, zilipoungana na kuwa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania. Hapo kiongozi wa Tanganyika Mwalimu Julius Kambarage Nyerere alipata kuwa Rais wa kwanza na kiongozi wa mapinduzi ya Zanzibar Abedi Amani Karume akawa Makamu wa Kwanza wa Rais.

Historia ya Uturuki
Mwaka 1918 jeshi na dola vikaporomoka kabisa. Milki ikagawiwa na washindi wa vita. Sehemu za Kiarabu zikawa nchi lindwa za Uingereza na Ufaransa. Katika maeneo yaliyobaki nchi mpya ya Uturuki ikaanzishwa.

Historia ya Uturuki
Atatürk alileta mabadiliko mengi yaliyolenga kuondoa utamaduni wa kale wa Waosmani na enzi za utawala wa sultani wa Kiislamu.

Uchapaji
Lakini serikali ya sultani Beyazid II katika Milki ya Osmani mwaka 1485 ilikataza uzalishaji wa vitabu kwa matbaa kwa Waislamu. Amri hiyo ilirudiwa mwaka 1515 na Sultani Selim. Vibali vilitolewa kwa matbaa pekee zilizohudumia jumuiya za wasio Waislamu kama Wayahudi na Wakristo. Kitabu cha kwanza kilichopigwa chapa huko Konstantinopoli kilitolewa mwaka 1497 kwa lugha ya Kiebrania kikiwa na maelezo ya Torati. lakini uchapaji wa herufi za Kiarabu ulipigwa marufuku hadi mwaka 1729.

Julius Nyerere
Kwanza aliongoza Tanganyika toka mwaka 1961 hadi 1964 kama waziri mkuu, halafu kama rais; baada ya muungano wa Tanganyika na Zanzibar, aliongoza Tanzania kuanzia mwaka 1964 hadi mwaka 1985 kama rais.

Urusi
Marais wa Urusi baada ya 1991 walikuwa Boris Yeltsin na Vladimir Putin.

Historia ya Rwanda
Mtoto wake Mwami Kigeri V aliwekwa kwenye kiti chake. Tendo hili lilisababisha ghasia na vurugu nchini kwa sababu Wahutu walidai kuwa na neno katika mabadiliko ya serikali. Mwezi wa Novemba 1959 Mwami Kigeri V. alilazimishwa kuondoka nchini akikimbilia Uganda. Watutsi wenye siasa kali walijaribu kumwua kiongozi wa Mouvement Democratique Republicain (MDR) chama kikubwa cha Wahutu. Wahutu walijibu kwa kuwashambulia na kuua Watutsi. Wabelgiji walitumia wanajeshi wao kupoza hali nchini. Katika uchaguzi wa kwanza wa halmashauri ya tarafa na miji kabla ya uhuru ndicho chama cha Parmehutu kilichopata kura nyingi. Viongozi wa Parmehutu walitangaza serikali mpya mwaka 1961. Uchaguzi wa Bunge ulileta kura ya 77% kwa ajili ya chama cha Parmehutu kilichomchagua kiongozi wake Grégoire Kayibanda kuwa Rais.

Kemal Atatürk
Atatürk aliamini ya kwamba sababu za kushindwa kwa Uturuki vitani zilikuwa desturi na imani za kale. Hivyo aliamua kubadilisha tabia za taifa lake.

Togo
Rais wa kwanza alikuwa Sylvanus Olympio.

Makrina Mkubwa
Makrina Mkubwa (kabla ya 270 - 340 hivi) alikuwa mwanamke mlei mwenye imani ya Kikristo katika eneo la katikati ya Uturuki wa leo.

Orodha ya Marais wa Marekani
Kumeapishwa marais 43, na kumekuwa na marais 44, kwa sababu rais Grover Cleveland alihudumu mihula miwili isiyofuatana, na kwa hivi anahesabiwa mara mbili, kama rais nambari 22 na nambari 24. Marais wanne walifariki kawaida wakiwa mamlakani (William Henry Harrison, Zachary Taylor, Warren G. Harding, na Franklin D. Roosevelt), mmoja akajiuzulu (Richard Nixon), na wanne wakauawa (Abraham Lincoln, James A. Garfield, William McKinley, na John F. Kennedy). Rais wa kwanza wa Marekani alikuwa George Washington, aliyeapishwa 1789 bada ya kupigiwa kura na wajumbe wote katika kongamano. William Henry Harrison alihudumu kwa muda wa siku 31 pekee, mwaka 1841, naye Franklin D. Roosevelt akahudumu kwa muda mrefu zaidi kuliko wote, miaka 12. Rais wa sasa ni Barack Obama, aliyeapishwa 20 Januari 2009.

Uturuki
Sehemu kubwa ya mipaka yake ni bahari: Mediteranea upande wa magharibi na kusini na Bahari Nyeusi upande wa kaskazini. Kwenye nchi kavu imepakana na Ugiriki na Bulgaria upande wa magharibi, Kaskazini-mashariki na Georgia, Armenia na Azerbaijan, kwa upande wa mashariki na Iran na upande wa kusini na Iraq na Syria.

Jamhuri ya Watu wa Zanzibar
Rais aliyefuata ni Ali Mohamed Shein (2010-2015). Katika uchaguzi wa tarehe 25 Oktoba 2015 alionekana kushindwa na mpinzani wake, lakini matokeo rasmi ya mwisho hayakutangazwa, ingawa nchi nyingi duniani zilishinikiza ifanywe hivyo.

Batman
Batman (ni kifupi cha Milima ya Batı Raman) ni jina la mji mkuu wa Mkoa wa Batman, katika Uturuki. Mji huu pia unajulikana kwa jina la Êlih au Iluh kwa Kikurdi. Ni mji ulioko katika Mto Batman ambao unajulikana sana kwa jina la Kikurdi mjini kusini-mashariki mwa nchi ya Uturuki.
Meya wa mji wa Batman ni Mh. Hüseyin Kalkan, ambaye ni mwanachama wa chama cha Democratic Society Party (DSP).
Mkoa wa Batman ni eneo muhimu kabisa la uzalishaji wa mafuta, na mji wa Batman una maeneo ya kale ya vifaa vya kale vya kuchimbia mfuta, ambavyo vilianzishwa tangu mwaka wa 1955.

Uturuki
Serikali ina utaratibu wa kidemokrasia ya vyama vingi. Utawala wa nchi ni kwa mikoa 81.

Istanbul
Konstantinopoli uliendelea kama mji mkuu wa Dola la Roma na baadaye Roma ya Mashariki uliojulikana pia kama Milki ya Bizanti hadi mwaka 1453 ambapo mji ulitwaliwa na Waturuki. Tangu mwaka ule uliendelea kama mji mkuu wa Milki ya Osmani hadi mwaka 1923. Baadaye serikali ya Uturuki ilihamia Ankara.

Historia ya Burundi
[[Picha:Pierre Nkurunziza.jpeg|250px|thumbnail|Rais Nkurunziza mwaka 2006]]
Mwaka 2005 uchaguzi wa kwanza wa bunge baada ya vita ya wenyewe kwa wenyewe ulifanyika. Chama cha CNDD-FDD kilipata kura nyingi na kiongozi chake Pierre Nkurunziza alichaguliwa na bunge kuwa rais wa taifa. Vyama vya UPRONA na FRODEBU vilivyotangulia kuongoza serikali ya mpito vilipata kura chache kwa sababu vilishtakiwa kuwa na [[rushwa]] na [[upendeleo]] wa kindugu.

Historia ya Uturuki
Kwenye mwisho wa karne ya 19 Masultani walijaribu kutekeleza matengenezo mbalimbali ya muundo wa kisiasa na kiuchumi lakini mabadiliko yalitokea polepole.

Jamhuri ya Watu wa Zanzibar
Rais wa tatu aliyemfuata alikuwa Ali Hassan Mwinyi (1984-1995) aliyeendelea kuwa pia rais wa Tanzania tangu 1985.

Kemal Atatürk
Alifuta sharia ya Kiislamu na mahakama ya kadhi. Badala yake alianzisha sheria mpya zilizofuata mifano ya Uswisi na Italia. Sheria ilitangaza usawa wa jinsia na kuwapa wanawake haki ya kupiga kura. Nguo za Kiislamu na kilemba zilipigwa marufuku.

Historia ya Uturuki
Baada ya kushinda Wamamaluki katika Misri, sultani (Selim I) alikuwa pia mkuu wa Makka na Madina akaendelea kujipatia cheo cha khalifa.

Daniel Arap Moi
Rais Moi, kazuiwa na katiba kwa Uchaguzi wa 2002. Wengi kwa faraja za Moi walisema katiba itekelezwe ili achaguliwe mara ya tatu, lakini Moi mwenyewe kawapinga na Kutawa, na kumchagua Uhuru Kenyatta kama mwenye kiti kwa chama cha KANU, mwana wa Rais wa kwanza. Raila Amollo Odinga kwa bidii, alikampainia Mwai Kibaki,a mbapo alishinda urais kwa muungano wa NARC na Kukiriwa 29 Desemba 2002.

Historia ya Tanzania
Baada ya kifo cha Sayyid Sultan mwaka 1856, usultani wa Oman uligawiwa kati ya wanawe. Sayyid Majid bin Said Al-Busaid (1834/1835–1870) akawa Sultani wa kwanza wa Zanzibar na kaka yake Sayyid Thuwaini bin Said al-Said akawa Sultani wa Oman akitawala nchi hiyo bila maeneo ya Afrika ya Mashariki.

Kemal Atatürk
Shule zilianzishwa kwa watoto wote. Mwaka 1928 ilifutwa alfabeti ya Kiarabu iliyotumiwa kuandika Kituruki na vitabu vipya vilionyesha maandishi ya lugha ya taifa kwa alfabeti ya Kilatini. Idadi ya watu waliojifunza kusoma ilipanda kutoka 20% kufikia 90%.

Modibo Keïta
Modibo Keïta (4 Juni 1915 - Mei 16, 1977) alikuwa Rais wa kwanza wa Mali (1960-1968) na Waziri Mkuu wa Shirikisho la Mali. Aliongoza kwa kutumia itikadi ya Ujamaa wa Afrika.

Historia ya Ethiopia
Serikali ya Majimbo ya Demokrasia ya Jamhuri ya Ethiopia ilichukua mamlaka mnamo Agosti 1995. Rais wa kwanza Negasso Gidada. EPRDF ikaongoza serikali na Waziri Mkuu Meles Zenawi ambaye ameunga mkono majimbo ya kikabila, na kuwapa madaraka viongozi wa kikabila. Ethiopia sasa ina maeneo 9 ambayo yana serikali ya madaraka ya shirika, na hata majimbo haya yanakubaliwa kutoza ushuru na kutumia akiba ya ushuru. Hii aina ya serikali imefanya Waethiopia kupata uhuru wa siasa lakini Uhuru wa idhaa na gazeti bado umefinyiliwa.

Usoshalisti
Upande wa Afrika, mojawapo ni "Ujamaa" ambao ulipendekezwa na Julius Kambarage Nyerere (1922-1999), rais wa kwanza wa Tanzania, na ulipitishwa katika Tamko la Arusha.

Uturuki
Wikimedia Atlas of Turkey from UNESCO from Lonely Planet

Rais wa Afrika ya Kusini
Rais anachaguliwa na wabunge wa kitengo cha chini "(National Assembly)" cha Bunge la Afrika Kusini. Kwa kawaida huwa kiongozi wa chama kikubwa zaidi bungeni, ambacho kimekuwa African National Congress tangu uchaguzi wa kwanza baada ya kupinduliwa kwa apartheid (ubaguzi wa rangi) uliyofanyika tarehe 27 Aprili 1994. Rais wa kwanza kuchaguliwa chini ya katiba mpya alikuwa Nelson Mandela, ambaye alifuatwa na Thabo Mbeki mwaka wa 1999, kufuatiwa na Kgalema Motlanthe mnamo Septemba 2008 na kisha Jacob Zuma mnamo Mei 2009. Katika § 5, sehemu ya 88, katiba inaruhusu wakati wa Rais ofisini kuwa muhula miwili. Marais huchaguliwa kila baada ya uchaguzi wa wabunge, na uchaguzi huu huwapa marais muda wa miaka mitano, pamoja na nafasi ya kurudishwa mara moja.

Uturuki
Kuna mabaki madogo tu ya Wagiriki na Waarmenia waliowahi kukalia sehemu kubwa za nchi hadi mwisho wa milki ya Osmani.

Dola la Ujerumani
Dola lilikuwa na katiba, serikali na bunge. Chansella wa kwanza alikuwa Otto von Bismarck.

Usultani wa Zanzibar
Baada ya kifo cha Sayyid Sultan mwaka 1856, usultani wa Oman uligawiwa kati ya wanawe. Sayyid Majid bin Said Al-Busaid (1834/1835–1870) akawa Sultani wa kwanza wa Zanzibar na kaka yake Sayyid Thuwaini bin Said al-Said akawa Sultani wa Oman akitawala nchi hiyo bila maeneo ya Afrika ya Mashariki.

Jamhuri ya Kituruki ya Kupro ya Kaskazini
Ni eneo lililojitenga na Jamhuri ya Kupro baada ya vita ya 1974. Hadi wakati ule Wakupro Wagiriki (waliokuwa wengi) na Wakupro Waturuki (waliokuwa takriban robo ya wakazi) waliishi pamoja pande zote za kisiwa. 1974 maafisa Wagiriki wa jeshi la Kupro walipindua serikali ya Askofu Makarios kwa shabaha ya kuunganisha kisiwa na Ugiriki. Uturuki uliingia kati ukavamia kisiwa kwa kusudi ya kukinga wakazi wenyeji Waturuki.

Mohammed bin Rashid Al Maktoum
Baada ya muongo wa utawala usio na ubishi,[2] yeye akawa mtawala wa Dubai tarehe 4 Januari 2006 baada ya kifo cha ndugu yake [2] Sheikh Maktoum bin Rashid Al Maktoum[2]. Pia aliteuliwa na Rais wa UAE, Sheikh Khalifa bin Zayed Al Nahyan, kuwa Waziri Mkuu na Makamu wa Rais wa UAE tarehe 5 Januari 2006. Wajumbe wa Baraza la Taifa la Shirikisho la UAE waliyakubali mapendekezo ya Rais muda mfupi baadaye.

Kenya
Hadi mwaka wa 1920, eneo linaloitwa Kenya lilijulikana kama Himaya ya Uingereza ya Afrika Mashariki.[16] Mwaka huo, koloni la Kenya liliundwa na kupatiwa jina linalotokana na Mlima Kenya[17]Waingereza walilitamka jina hilo kama pronounced/ˈkiːnjə/(deprecated template)[18] ingawa matamshi ya wenyeji na yaliyokusudiwa katika maendelezo asili, Kenia yalikuwa ˈkɛnja.[19] Enzi ya Jomo Kenyatta kuwa rais wa Kenya miaka ya 1960-1969, matamshi ya Kiingereza, yaani /ˈkɛnjə/ yalikubalika na kutumiwa sana kwa sababu jina lake lilidumisha matamshi asilia ya wenyeji.[20] Kumbe saa ya uhuru, mwaka 1963, Jomo Kenyatta alichaguliwa kama rais wa kwanza.[21] Awali alikuwa alishika jina hili kutafakari ahadi yake ya kuikomboa nchi yake na matamshi yake ya jina lake ulisababisha katika matamshi ya Kenya katika Kiingereza kubadilisha nyuma ya makadirio ya awali uliotokea matamshi, pronounced/ˈkɛnjə/(deprecated template)

Kirgizia
Lakini uchaguzi wa mwaka 2005 ulionekana haukuwa huru, hivyo hasira ya wananchi ikalipuka katika mapinduzi. Uchaguzi mpya ukamteua mpinzani wa awali Kurmanbek Bakiyev aliye rais kwa sasa.

Instruction: Given a question, retrieve Wikipedia passages that answer the question.