user
వివిధ విధులను నిర్వర్తించడం కోసం కాండం ఏ విధంగా అనేక రకాలుగా రూపాంతం చెందిందో వివరించండి.
assistant
వివిధ విధులు నిర్వర్తించడానికి కాండము వివిధ రకాలుగా రూపాంతరం చెందుతుంది. కొన్ని మొక్కలలో కాండము మృత్తికలోనికి పెరిగి ఆహార పదార్థములను నిల్వ చేయుటమే కాక, పెరుగుదలకు, ప్రతికూల పరిస్థితులను ఎదుర్కొని దీర్ఘకాలికత చూపుటకు, శాఖీయ వ్యాప్తికి తోడ్పడతాయి. వాటిని భూగర్భ కాండరూపాంతరాలు అంటారు.
ఉదా : బంగాళదుంపలో దుంపకాండము, అల్లంలో కొమ్ము, చేమ దుంపలో కందము, నీరుల్లిలో లశునము. కొన్ని మొక్కలలో వాయుగత కాండాలు అనేక రూపాంతరాలను చూపిస్తాయి. అవి
దోస, గుమ్మడిలో గ్రీవపు మొగ్గల నుంచి, ద్రాక్షలో కొనమొగ్గనుంచి ఏర్పడే సున్నితమైన చుట్టుకుని ఉన్న నిర్మాణాలు ఏర్పడి, ఎగబాకుటలో తోడ్పడతాయి.
కాండపు మొగ్గులు చేవదేరిన, నిటారు, మొనదేలిన ముళ్ళుగా మారి గడ్డితిని జంతువుల నుండి రక్షించుకుంటాయి.
వర్షాభావ ప్రాంతాలలోని కొన్ని మొక్కలలో కాండాలు రూపాంతరం చెంది రసభరితమై బల్లపరుపుగా ఉండే (బ్రహ్మజెముడు) లేదా స్థూపాకారంగా (యుఫోర్బియ) లేదా సూదులవంటి (సరుగుడు) నిర్మాణాలుగా మారతాయి. వాటిలో పత్రాలు కంటకాలు లేక పొలుసులుగా రూపాంతరం చెంది భాష్పోత్సేకాన్ని తగ్గిస్తాయి. కావున వాటి కాండాలు పత్రహరితాన్ని కలిగి కిరణజన్య సంయోగక్రియను జరుపుకుంటాయి. వాటిని పత్రాభాకాండాలు అంటారు. ఆస్పరాగస్ నిర్ణీత పెరుగుదల కల శాఖలు కిరణజన్య సంయోగక్రియ జరుపుతాయి. వాటిని క్లాడోఫిల్స్ అంటారు.
కొన్ని మొక్కలలో (డయాస్కోరియా) లో శాకీయ మొగ్గలు, లేదా పూమొగ్గలు (అగేవ్) ఆహార పదార్థాలను నిల్వ చేస్తాయి. అవి తల్లి మొక్కనుంచి విడిపోయినప్పుడు, నేలను తాకి అబ్బురపు వేర్లను ఏర్పరుచుకుని శాకీయ ప్రత్యుత్పత్తికి తోడ్పడతాయి.
కొన్ని ఉపవాయుగత కాండాలలో శాకీయ ప్రత్యుత్పత్తికి ఉపయోగపడే నిర్మాణాలు ఏర్పడతాయి అవి :
1) రన్నర్లు :
కొన్ని గడ్డిమొక్కలు, ఆక్సాలిస్లో ఉపవాయుగత కాండాలు కొత్త ప్రదేశాలకు విస్తరించి, వృద్ధ బాగాలు నశించినపుడు కొత్త మొక్కలను ఏర్పరుస్తాయి. వాటిని రన్నర్లు అంటారు.

2) స్టోలన్లు :
నీరియమ్, మల్లెలులలో ప్రధాన అక్షం పీఠభాగం నుండి సున్నితమైన పార్శ్వశాఖలు ఏర్పడి వాయుగతంగా పెరిగిన తర్వాత, వంగి భూమిని తాకినప్పుడు అబ్బురపు వేర్లను ఏర్పరుచుకుని కొత్త మొక్కగా పెరుగుతాయి.

3) ఆఫ్సెట్లు :
పిస్టియా, ఐకార్నియా వంటి నీటి పై తేలేమొక్కలలో ఒక కణుపు. మధ్యమండల పార్శ్వశాఖ ఏర్పడుతుంది. ప్రతికణుపు వద్ద రోజెట్ క్రమంలో ఉండే పత్రాలను, చక్రాభ కాండం పీఠభాగం నుంచి ఏర్పడిన సంతులనంజరిపే వేర్లను కలిగి ఉంటుంది.

4) సక్కర్లు :
అరటి, అనాసలలో ప్రధాన అక్షం పీఠభాగము భూగర్భ కాండాల నుండి పార్శ్వశాఖలు ఏర్పడి, కొంతవరకు నేలలో సమాంతరంగా పెరిగి తర్వాత ఏటవాలుగా భూమిపైకి వచ్చి పత్రయుత శాఖలను ఏర్పరుస్తాయి. వీటిని పిలకమొక్కలు అంటారు.