user
پوختەی وتارەکە بکە:  پیاوێکی نەمسایی کە بەشداری کرد لە کوشتارێکی نازییەکان بۆ جولەکە لە جەنگی جیهانی دووەمدا و دواتر بووە هاوڵاتی ئەمریکی ڕەوانەی نەمسا کرا، بەرپرسانی ئەمریکی وتیان. کەمپی چەکداری زاکسن هاوسن لە باکووری بەرلین کە ئەمەریکا دەڵێت کرۆمپف وەک پاسەوانی ئێس ئێس کاری تێدا کردووە. جۆسیاس کرامپف، ٨٣ ساڵ، ساڵانێکی زۆر دوای شەڕ لە ڕاسین، ویسکۆنسین ژیاوە. ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا ڕەگەزنامەکەی لە ساڵی ٢٠٠٥ سڕایەوە دوای ئەوەی بەشی تاوانکاری وەزارەتی داد لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا هەوڵی دا کە ڕەگەزنامەکەی لێ وەربگرێت. ریتا گلاڤین یاریدەدەری دادوەری گشتی ڕۆژی پێنجشەممە ڕاگەیاندنی دوورخستنەوەی کرامپفی ڕاگەیاند. دیار نەبوو کەی گەیشتە نەمسا، و نوێنەرانی وەزارەتی دادی نەمسا دەستبەجێ ئامادە نەبوون بۆ لێدوان. گلاڤین وتی " ناردنی ئەو لەلایەن دادگاوە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانەوە بۆ نەمسا خاڵێکی گرنگی ترە لە هەوڵە درێژخایەنەکانی حکومەتدا بۆ دڵنیابوون لەوەی ئەو کەسانەی کە بەشدارییان کردووە لە تاوانی دژ بە مرۆڤایەتی پەناگەیان لەم وڵاتەدا نەدۆزێتەوە". ویلایەتە یەکگرتووەکان کرامپفیان لابرد لەبەر بەشداریکردنی لەو و کردەوەکانی دیکەی نازی پاڵپشتی کرد لە کاتی جەنگدا، گلاڤین وتی. کرامپف دان بەوەدا دەنێت کە لە ٣ی تشرینی دووەمی ١٩٤٣دا، پاسەوانی ئێس ئێس لە کەمپی کارکردنی تراوینیکی لە پۆڵەندا تەقەیان لە ٨٠٠٠ جولەکە کرد و کوشتیان، لەوانە ژنان و ٤٠٠ منداڵ، لە چاڵەکاندا. گلاڤین وتی کە کرامپف فەرمانی پێ دراوە کە هەر زیندانییەک کە ڕزگاری بوو، بکوژێت. هەروەها کرامپ وەک پاسەوانی ئێس ئێس لە کەمپی چەوساندنەوەی زاکسنهاوسن لە ئەڵمانیا کە لەلایەن نازییەکانەوە بەڕێوەدەبرێت و لە شوێنی کاری کۆیلەیی لە فەرەنسای داگیرکراو لەلایەن نازییەکانەوە، کە تێیدا زیندانییەکان لەژێر چاودێری ئەودا پلاتفۆرمی دەستپێکردنی هێرشی موشەکی ئەڵمانیان بۆ سەر ئینگلتەرا دروست دەکرد، گلاڤین وتی. تەقەکردنەکەی تشرینی دووەمی ١٩٤٣ بەشێک بوو لە ئۆپەراسیۆنێکی گەورەی نازی بە ناوی "Aktion Erntefest" یان "Operation Harvest Festival" کە بووە هۆی کوژرانی ٤٢ هەزار جولەکە لە سێ کەمپ لە ڕۆژهەڵاتی پۆڵەندا لە ماوەی دوو ڕۆژدا، وەزارەتی داد وتی. لە تراوینیکی، کرامپف وتی، ئەو ئەرکدار بوو بۆ چاودێریکردنی قوربانیەکان کە هێشتا "نزیکەی ژیان" یان "تێکەڵیان" هەبوو و ڕێگریکردن لە هەڵاتنیان بە تەقەکردن لێیان تا مردن، وەزارەتی داد وتی....
assistant
جۆسیاس کرۆمپف ساڵانێک لە ویسکۆنسین ژیاوە پێش ئەوەی بگوازرێتەوە بۆ نەمسا. ئەو پیاوە تەمەن ٨٣ ساڵەی دانی بەوەدا ناوە کە تەقەی لە ڕزگاربووان کردووە لە کاتی کۆبوونەوەیەکی جەماوەری لە پۆڵەندا لە ساڵی ١٩٤٣. ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا لە ساڵی ٢٠٠٥دا ڕەگەزنامەی لێ سەندرایەوە، ئەم هەفتەیەش ڕەوانەی نەمسا کرا. دوورخستنەوەی بەشێکە لە هەوڵەکانی ئەمەریکا بۆ دەستنیشانکردن و دادگاییکردنی تاوانکارانی جەنگی نازی.