Dzień dobry nasz 14 latek zaczyna dostrzegać niebo. Chcemy na urodziny sprezentować mu teleskop. Na co zwrócić uwagę przy zakupie? Co Pan poleca tak, aby nie zniechęcić syna i nie pójść z torbami przy zakupie (zrzuci się cała rodzina :)) Jakie publikacje (przewodniki) poleca Pan dla początkującego nastolatka. [Pani Magda]
Zacznijmy od teleskopu. Rozróżniamy dwa rodzaje instrumentów obserwacyjnych: lunety i teleskopy.
Lunety to instrumenty obserwacyjne, których głównym elementem skupiającym światło jest soczewka.
Teleskop to instrument obserwacyjny, którego głównym elementem skupiającym światło jest lustro. Im większa średnica soczewki/lustra, tym więcej światła taki instrument może zebrać. Dzięki temu widzimy słabsze obiekty i możemy stosować większe powiększenia.
Lunety najczęściej dają obraz prosty (tzn. góra jest górą a dół jest dołem). W teleskopach z kolei obraz jest odwrócony (góra jest dołem, a dół jest górą, lub zamienione są strony prawa z lewą).

Drugi ważny parametr to ogniskowa teleskopu/lunety. Im dłuższa tym większe otrzymamy powiększenie dla danego okularu. Dla lunet popularne są ogniskowe od 700 do 900 milimetrów, teleskopy z reguły mają dłuższe ogniskowe do 1500 milimetrów.

Bardzo ważny jest montaż teleskopu/lunety. Mamy dwa podstawowe: azymutalny i paralaktyczny. W obu przypadkach, dla tańszych instrumentów, montaże są delikatne i bardzo podatne na drgania. Zaś dobre i wytrzymałe montaże są drogie. Azymutalne są proste w obsłudze (góra, dół, prawo, lewo) zaś paralaktyczne umożliwiają zamontowanie napędu do śledzenia „ruchu nieba”.

Co do samych modeli to zachęcam do sprawdzenia stron:
Deltaoptical.pl
Teleskopy.pl

Poniżej kilka przykładów teleskopów:
<link>
<link>
<link>
<link>

Zachęcam też do obejrzenia krótkiego filmiku przygotowanego przez deltaoptical: <link>

Co do publikacji:
Dobrą pomocą w orientacji na sferze niebieskiej jest obrotowa mapa nieba. Daje możliwość ustawienia wyglądu nieba na dowolny dzień i godzinę.

Z książek można polecić:
Andrzej Branicki „W stronę nieba, interaktywna szkoła astronomii”
Marek Substyk „Poradnik Miłośnika Astronomii”
Przemysław Rudź „Astronomia bez tajemnic”

I trochę bardziej zaawansowane:
Andrzej Branicki „Na własne oczy” i „Obserwacje i pomiary astronomiczne”
Mam nadzieję, że moja odpowiedź będzie pomocna a w razie dodatkowych pytań proszę o kontakt.

 

Janusz Nicewicz