Hoe kun je intellectueel eigendom vastleggen?
Via intellectueel eigendom kun je merken, modellen en patenten vastleggen. Het beschermen van een idee is niet mogelijk, maar auteursrecht dat vanzelf ontstaat bij creatie van een werk is dus wel een manier om jouw foto’s, software en muziek te beschermen. Deze voorbeelden geven meteen de splitsing aan die gemaakt moet worden. Het auteursrecht valt onder het persoonlijkheidsrecht en producten en diensten die je als merk, model of patent kunt vastleggen vallen onder het industriële eigendom.
nl
Hoe zit dit bij een overeenkomst van opdracht?
Veel maatwerk software wordt ontwikkeld via de overeenkomst van opdracht door een freelancer. Het is dan voor zowel de maker als de opdrachtgever essentieel om te bepalen wie de rechten krijgt. De maker zal deze willen behouden als stok achter de deur in geval niet betaald wordt en de opdrachtgever wil dat de maker de rechten zal overdragen, zodat hij zelf verder mag ontwikkelen. Uiteraard is het ook mogelijk om met een licentie te werken. Hierover moeten schriftelijk in een contract afspraken over worden gemaakt met de freelancer of partij die het gaat ontwikkelen, anders krijgt de afnemer alleen het gebruiksrecht. Dit is overigens anders bij open source software. Vaak wordt gedacht dat hier geen auteursrecht op zit, maar dat is niet juist. Open source software werkt namelijk op basis van een open source licentie, verschil is alleen dat de broncode openbaar wordt gemaakt, zodat iedereen aanpassingen kan doen en het mag verbeteren.
nl
Waar kun je geen intellectueel eigendomsrecht op claimen?
Niet overal kun je intellectuele eigendomsrechten op aanvragen. Een idee kun je vastleggen, maar je krijgt dan alleen een datumstempel en bewijs in handen. Daarmee heb je geen afdwingbare rechten. Dit geldt ook voor een bepaalde methode achter een concept, cursus of training. Hoe uniek deze methodes ook zijn, het is niet te beschermen. Anders gezegd, je kunt het niet vastleggen om daarna anderen te verbieden dezelfde of vergelijkbare trainingen aan te bieden. Veel gekozen oplossing hiervoor is het registreren van het merk achter de cursus of het concept. Op die manier herkent het publiek jou als het origineel.
nl
Waar kun je intellectuele eigendomsrechten voor aanvragen?
Om auteursrecht te krijgen op een werk hoef je geen bescherming aan te vragen. Dit ontstaat vanzelf. Wel is het belangrijk om intellectueel eigendom voor een grafisch ontwerp, merknaam, muziek, software, tekeningen van ontwerpen, modellen en uitvindingen intellectueel eigendomsrecht aan te vragen. Als je een website of app ontwerpt, dan ontstaan daar ook auteursrechten op. Het is dan de vraag of die bij maatwerk software liggen bij de maker, werknemer of opdrachtgever. Er ontstaan namelijk auteursrechten op de broncode, oftewel de code achter de website, app of het computerprogramma. Alle webshops, software, apps en games worden gebouwd met een broncode. Als die voldoende uniek is krijgt de programmeur de rechten. Dit is super onhandig als je opdrachtgever bent en je maatwerk software laat ontwikkelen. Je mag dan nooit meer iets wijzigen in de code. Daarom is het belangrijk dat in de overeenkomst van opdracht of akte schriftelijk overeengekomen wordt dat de rechten worden overgedragen op de opdrachtgever.
nl
Wanneer is sprake van uitputting van intellectueel eigendomsrecht?
Sinds 1989 is uitputting niet meer nationaal, maar Europees gereguleerd. Uitputting van intellectueel eigendomsrecht voor merken bepaalt dat het de merkhouder niet is toegestaan om gebruik van het merk te verbieden voor waren die onder zijn toestemming in de handel zijn gebracht. Sinds 2015 ligt uitputting vast in artikel 15 lid 1 Merkenrichtlijn 2015.
nl
Wanneer moet je intellectueel eigendom in een aparte BV onderbrengen?
De waarde van intellectueel eigendom moet niet worden onderschat. Daarom is het belangrijk om stil te staan of het in een aparte BV moet worden ondergebracht. Mocht bijna sprake zijn van een faillissement, dan werkt het niet meer. Paulaianeuze handelingen kunnen worden teruggedraaid door de curator, maar bij een gezond bedrijf is het een goed idee intellectuele eigendomsrechten onder te brengen in een aparte BV. Dit betekent dat deze rechten niet in de risicodragende werkmaatschappij vallen, maar bijvoorbeeld in een holding. Bij een faillissement valt deze waarde dan niet in handen van de curator.
nl
Wat gebeurt er met intellectueel eigendom na faillissement?
Eigenlijk is het voor elk bedrijf belangrijk om rekening te houden met een faillissement. Er hoeft niet krampachtig ondernomen te worden, maar bij het opzetten van de structuur van BV’s is het heel eenvoudig om vast te kijken naar alle assets van het bedrijf. Om te voorkomen dat het merkenrecht bijvoorbeeld in de boedel valt bij een faillissement, moet dit worden ondergebracht in een andere BV dan de werkmaatschappij die het risico draagt. Zoals gezegd heeft dit geen zin meer als het kan worden gezien als paulianeus handelen. Dit betekent dat het schuldeisers zou benadelen en dat de merkhouder bij overdracht van de rechten wist of kon weten dat hij partijen zou benadelen. De curator kan deze overdracht dan vernietigen en het merkenrecht laten overdragen aan de failliete boedel.
nl
Wat is intellectueel eigendom?
Intellectueel eigendom valt onder het privaatrecht en is de kapstok waaronder je als producent, dienstverlener, auteur, uitvinder of ontwikkelaar werken kunt beschermen met intellectueel eigendomsrecht. Dit zijn subjectieve rechten en vallen onder artikel 3:6 Burgerlijk Wetboek van absolute vermogensrechten op niet-materiële objecten. Hierbij moet worden opgemerkt dat het intellectuele eigendom zelf niet in het BW wordt geregeld, wellicht komt hier ooit een boek 9 voor, maar voorlopig wordt het beheerst door verdragen. Doordat het intellectuele eigendom valt onder het vermogensrecht, kan je het overdragen en verpanden, maar kan er ook beslag op worden gelegd.
nl
Wat kun je doen bij inbreuk op intellectueel eigendomsrecht?
Als jouw rechten geschonden zijn door inbreuk op intellectueel eigendom zijn er verschillende mogelijkheden. Meest verstandig is om allereerst naar een oplossing te zoeken met de partij die inbreuk pleegt. Dit kan door een sommatiebrief te sturen met de vraag om de inbreuk te stoppen. Als de partij die inbreuk heeft gepleegd zich niet bewust was van zijn strafbare feit, dan is het goed mogelijk dat hij daar direct mee stopt. Uiteraard kunnen partijen dan ook een vergoeding overeenkomen. Lukt dit niet, dan is er nog een mogelijkheid: de rechter. Als je naar de rechter gaat, dan zijn er twee mogelijkheden. Als je snel wilt ingrijpen, omdat je bijvoorbeeld wilt voorkomen dat een tijdschrift of tv programma iets publiceert, dan is de spoedprocedure via het kort geding bij de civiele rechter de beste weg. Je krijgt dan een voorlopige voorziening via de verzoekschriftprocedure. Wil je een schadevergoeding eisen, dan moet worden gekozen voor de dagvaardingsprocedure. Als een schadevergoeding van 25.000 euro of minder wordt geëist kan de kantonrechter de zaak behandelen. Wordt een verbod en schadevergoeding hoger dan 25.000 euro gevorderd, dan moet de zaak worden voorgelegd aan de civiele rechter. Een advocaat is dan verplicht.
nl
Wat moet er in de arbeidsovereenkomst staan over intellectueel eigendomsrecht?
Een intellectueel eigendom beding in een arbeidsovereenkomst is essentieel. Zo kunnen werkgever en werknemer discussie voorkomen over zaken als ontwikkeling van software. Een contract zonder een dergelijke clausule namelijk vaak problemen, bijvoorbeeld als het niet tot de normale taken van de medewerker hoort als hij software moet ontwikkelen of thuis in eigen tijd dingen ontwikkelt. Software valt over het algemeen namelijk onder auteursrecht en de basisregel daarbij is dat de feitelijk maker de rechten krijgt. Artikel 7 van de Auteurswet verhindert dat door te stellen dat de werkgever de rechten krijgt als het in diens tijd werd ontwikkeld. Dit is anders als een boswachter tijdens zijn dienstverband foto’s maakt van vogels of iets dergelijks. Dit valt niet onder zijn normale taken en functieomschrijving. Zijn werkgever krijgt dan niet de rechten op de foto’s. Bij software heeft dit tot vele rechtszaken geleid. Ook al staat het niet in de functieomschrijving, als de leidinggevende een medewerker opdracht geeft tijdens werktijd software te ontwikkelen, dan is dat voldoende om aan te nemen dat dit in opdracht van de werkgever gebeurt en daarom zullen de intellectuele eigendomsrechten aan hem toekomen. Ga je een samenwerkingsovereenkomst aan, bedenk dan ook goed dat schriftelijk wordt vastgelegd bij wie de rechten liggen op het logo, de handelsnaam, het merkenrecht, patent of product.
nl
Welke soorten intellectueel eigendomsrecht zijn er?
- Merkenrecht
- Modellenrecht
- Auteursrecht
- Handelsnaamrecht
- Chipsrecht
- Kwekersrecht
nl