Benim Bütün Vücudumda Kaþýntý Oluyor. Sebebi Ne Olabilir?
Kaþýntý bazý enfeksiyon hastalýklarýnda (mantar, uyuz, bit vs), ürtiker gibi cilt hastalýklarýnda, bazý romatolojik hastalýklarda, karaciðer, safra yollarý ve böbrek hastalýklarýnda da görülebilir. Ürtiker ve anjioödem, alerjik ve alerjik olmayan mekanizmalar nedeniyle ortaya çýkabilir. Akut ürtiker (kýsa süreli) 6 haftadan kýsa sürer ve genellikle çabuk gerilerken, kronik ürtiker (uzun süreli) yýllar boyu sürebilir. Ürtikerin çok fazla nedeni bulunmaktadýr ve ne zaman alevleneceði öngörülemez bir durumdur, ayrýca þiddetli kaþýntý nedeniyle ciddi bir rahatsýzlýk vermektedir. Ürtiker anjioödemle beraber bulunabilir. Bu durum daha ciddidir ve bazen hayatý tehdit eden durumlara da neden olabilir.
Akut ürtiker daha çok alerjik nedenlerle meydana gelir ve IgE denilen normalde koruyucu antikor sisteminin aþýrý uyarýlmasýyla oluþur. Alerjik maddeye maruz kalýndýktan kýsa süre sonra (dakikalar veya birkaç saat içinde) semptomlar ortaya çýkabilir. Akut ürtikerde görülen alerjik reaksiyonlar daha çok çocukluk döneminde görülür. Yiyecekler (fýndýk, yumurta, süt), böcek ve sinek ýsýrýðýna baðlý reaksiyonlar, soðuk ya da fiziksel uyarýlar, bazý ilaçlar (antibiyotikler, ACE inhibitörü denilen tansiyon ilaçlarý, aspirin vs) alerjik reaksiyonlara neden olmaktadýr. Kronik ürtiker kiþinin yaþam kalitesinde ciddi bozukluða yol açar. Kaþýntý çok rahatsýz edicidir ve genellikle akþamlarý ve gece boyunca daha þiddetlenir, beraberinde kabarýk döküntüde oluþabilir. Kronik ürtiker fiziksel veya kimyasal maddelere karþý olabilir.
Fiziksel ürtikerde neden olan uyarana (soðuk, travma vs) maruz kalýndýðýnda þikâyetlerin belirmesi ile taný konulabilir. Kolinerjik ürtiker, daha çok gençlerde görülür ve vücut ýsýsýnda artýþa yanýt olarak boyunda, kollarda, gövde ve bacaklarda þiddetli kaþýntýlý kabarýklýklarýn oluþmasýdýr. Ter bezlerindeki sinirsel mekanizmanýn uyarýlmasý ile oluþtuðu düþünülür. Ayrýca kronik ürtiker vakalarý gýda ve kimyasal maddelere de baðlý olabilir. Hangi maddeye karþý reaksiyonun olduðunun anlaþýlmasý için bazý testler yapýlabilir. Ayrýca bazý otoimmun hastalýklarda (SLE, inflamatuar barsak hastalýklarý vs) ve viral hastalýklar (hepatit virüsleri) ürtikere neden olabilir. Bu yönden de araþtýrýlmasý gerekir. Kronik ürtiker bulunan hastalara þikâyetlere neden olan durumlardan (soðuk, travma, gýda, aþýrý sýcak, aþýrý yorgunluk, fazla alkol alýmý, antibiotik, aspirin ve benzeri madde kullanýmý) mümkün olduðunca korunmasý konusunda öneride bulunulmalýdýr. Korunma yöntemleri ile þikâyetleri geçmeyen hastalara þikâyetlerinin durumuna göre ilaç tedavisi (anti histaminikler, lökotirien antagonistleri, kortizol türevi ilaçlar, immun süpresif ilaçlar) verilebilir.
Bir dermatoloji hekimine baþvurmanýzý öneririm.
tr