Ruhsal Durumumla Ýlgili Çok Fazla Deðiþimler Yaþýyorum, Neden Kaynaklanýyor Olabilir?
Kiþide kalýtýmsal, çevresel ya da hormonal bozukluklar sonrasýnda geliþen çökkünlük halidir. Aþaðýdaki dokuz belirtiden en az beþinin (ilk iki belirtiden en az biri bulunmak üzere), en az iki hafta süresince var olmasý durumuna "major depresyon" denir.
Belirtiler
1. Hemen her gün ve günün büyük bir kýsmýnda gözlenen çökkün bir duygu-durum hali ( kendini mutsuz,aðlamaklý,kederli hissetme hali).
2. Hemen her gün yaklaþýk gün boyu süren tüm ya da çoðu etkinliðe karþý ilgi ve zevk almada azalma (daha önce keyif alýnan iþler,hobiler ve alýþkanlýklardan artýk hoþlanmama,mecburen yapma hali,(dünyayý verseler umurumda deðil þeklinde býkkýnlýk hisleri,bazý kiþilerde cinsel isteksizlik ).
3. Diyet uygulanýlmamasýna karþýn önemli derecede kilo kaybý ya da alýmý ( bir ay içinde vücut aðýrlýðýnýn %5 'inden fazlasýnýn artmasý ya da azalmasý) ya da hemen her gün iþtahta artma yada azalmanýn olmasý.
4. Hemen her gün uykusuzluk ya da aþýrýr uyku hali.
5. Hemen her gün olaðan beyinsel ve vücutsal iþlevsellik,hareketlilik halinde azalma ya da huzursuzluk (oturmayý veya yatmayý yeðleme ya da sýkýntýdan yerinde duramama).
6. Hemen her gün halsizlik, yorgunluk hisleri, daha önceki günler kadar enerjik hissetmeme.
7. Hemen her gün kendini deðersiz hissetme, küçük görme, kendini beðenmeme,suçlu ya da günahkar hissetme hali.
8. Hemen her gün düþünme ya da konsantrasyon yeteneðinde azalma olmasý (konuþulanlara,okunan þeylere,izlenilen tv programlarýna dikkatini verememe, söylenilenlerin bir kulaktan girip diðerinden çýkmasý gibi) ya da kararsýzlýk hali.
9. Tekrarlayan ölüm düþünceleri, intihar planlarý veya eylemlerinin varlýðý.
Depresyonu Anlamak
Çoðu araþtýrmada % 8-20 oranýnda major depresyon düzeyinde depresif þikayete rastlanmýþtýr. Kalýtýmsal eðilimin olduðu major depresyon vakalarýnýn 30 lu yaþlarda en yüksek düzeyde olduðu gözlenmiþtir. Major depresyon ayrýlmýþ ve boþanmýþ kiþilerde en çok; bekâr ya da evlilerde ise önceki gruba oranla daha az gözlenmiþtir. Eþini yeni kaybetmiþ kiþilerde ise gene yüksek oranda major depresyona rastlanmýþtýr.
Gene bir çalýþmanýn sonuçlarýna göre bekar kadýnlarda evlilere göre daha az oranda depresyona rastlanmýþ; erkeklerde ise evlilik, depresyon riskini bekarlýða göre azaltmýþtýr. Bu kiþilerin ailelerinde intihar ve alkolizme yüksek oranda rastlanmýþtýr. Yapýlan bir çalýþmada son beþ yýl içinde en az altý ay süre ile iþsiz kalan kiþilerde 3 kat daha fazla major depresyona rastlanmýþtýr.
Major depresyonun erkekler için hayat boyu görülme olasýlýðý % 2-12; kadýnlar için % 5-26 arasýnda bulunmuþtur. Araþtýrmalara göre her yýl major depresyon hastalarýna yüz bin kiþide 247-598 kadýn; 82-201 erkek yeni vakanýn eklendiði saptanmýþtýr.
Depresyonun Oluþumunda Etkili Olan Kiþisel Özellikler:

    Öfke ve nefretin, çevresindeki kiþilerin kaybýna yol açacaðý düþüncesiyle onlara yönlendirilemeyip, kendisine yönlendirilmesi (bu yapýdaki bir kiþilik hayatýn ilk 1-2 yýllýk döneminde düzenli ve yeterli bir anne-çocuk iliþkisi yaþamamýþtýr. Kiþinin yaþadýðý depresyon gerçek ya da farz edilen bir kayýp ile baðlantýlýdýr).
    Kiþinin kendisi, çevresi ve gelecekten beklentileri, idealleri ile kendi gerçek durumu o kadar farklý, gerçekdýþý ve orantýsýzdýr ki, bu yüksek standartlara ulaþamamak kiþide güçsüzlük ve yalnýzlýk düþünceleri ile depresyona yol açabilir.
    Kiþinin süper egosu ( üst benlik) o kadar kuvvetli ve baskýndýr ki sürekli kiþiyi kýsýtlayýp, suçlar, zevk verici, rahatlatýcý etkinliklerden ala koyup, adeta iþkence eder.
    Kiþinin çevresindekiler ondan o kadar çok þey beklemektedir ki, kiþinin bu beklentileri karþýlamasý olanaksýzdýr. Bu da zayýflýk ve çaresizlik düþüncelerinin geliþip, depresyona gidiþe yol açabilir.
    Kiþinin küçüklüðünden itibaren sevip, saygý ve gurur duyacaðý, ondan da destek ve sýcaklýk göreceði, benzemek istediði, imrendiði, idealize ettiði düzeyde bir kiþi (baba, anne, öðretmen, akraba vs) yoktur. Bu da kiþiliðin geliþimini olumsuz yönde etkiler ve kendine güven kaybý ve depresyona yol açabilir.
    Çocuklukta anne-baba ayrýlýðý ya da kaybý, stresli koþullar karþýsýnda yeterli desteði bulamayýp, yanlýþ ya da yetersiz baþa çýkma mekanizmalarý geliþtirmesine, bu da ileri dönemde depresyona zemin hazýrlayabilir.
    Sahip olunan kiþilik yapýlarý da depresyon geliþiminde etkilidir. Obsesif-kompulsif, baðýmlý, histrionik ve sýnýrda (borderline) kiþilik bozukluðu gösterenlerde depresyona eðilim daha yüksektir.

Bu tavsiyeler, genel bilgilerdir. Fakat unutmayýnýz ki, özel rahatsýzlýðýnýz için en iyi tavsiye, þikâyetlerinizi dinleyen ve sizi muayene eden doktorunuzun tavsiyesidir.
tr