Sýk Sýk Dudaklarýmda Uçuk Çýkýyor, Ne Yapmalýyým?
Aft aðýz içerisinde sýklýkla yanak ve dudak mukozasýnda, dil üzerinde, yumuþak damakta, farenkste, diþ eti üzerinde görülen solgun sarý-kýrmýzý hale ile çevrili oldukça aðrýlý ülserleþmiþ lezyonlardýr. Toplumun %18-20 az ya da çok aft sorunu ile karþý karþýyadýr. Bayanlarda daha sýklýkla rastlanýr. Aft genellikle tek olarak seyretse de ayný anda birkaç bölgede birden görülebilmektedir.
Aftýn oluþ nedenini belirlemek için çeþitli araþtýrma yapýlmýþtýr. Ancak aftýn oluþumunu hýzlandýrýcý ve seyrini kötüleþtirici birçok faktör faktör saptanmasýna karþýn oluþ nedeni tam olarak belirlenememiþtir.
Bu nedenle aft oluþumunu hýzlandýran ve iyileþmesini geciktiren faktörlerden bahsetmek mümkündür.
Aft Oluþumunda Hangi Faktörler Önemlidir?
Stres
Günümüzde migren, yüksek tansiyon ve gastrit gibi birçok hastalýðýn nedenleri arasýnda kabul edilen stres aft oluþmasýnýn en önemli nedenlerinden birisidir.
Hanýmlarda premenstural  gerginlik (adet öncesi dönem) de aft oluþumunu hýzlandýran faktörlerdendir.
Yiyecekler
Turunçgiller, sirke, turþu, patates cipsi, tuzlu ve baharatlý çerezler gibi aðýz mukozasýný tahriþ edebilen yiyecekler aft oluþumunu hýzlandýran önemli faktörler arasýnda sayýlmaktadýr. Bunlarýn yaný sýra bazý bünyeler için alerjik olabilen kara buðday, çavdar, arpa, çikolata, fýndýk, kabuklu deniz hayvanlarý, soya, domates, bazý patlýcan, elma, incir, peynir gibi yiyecekle de aft oluþumunu hýzlandýrýrlar.
Travma 
Yanak dil dudak ýsýrma, sert yiyeceklerin tahriþi ve yumuþak olmayan diþ fýrçalama iþlemleri ve iyi adapte olmayan protezlerin neden olduðu vuruklar aft için uygun zeminin oluþmasýna yardýmcý olurlar.
Diþ Macunu 
Diþ macunlarýnýn temizleme özelliðini artýrmak için köpük yapýcý olarak yapýlarýna katýlan "sodyum lauryl sulhate" ( SLS ) mukoza hücrelerinin yýkýmýný artýran tahriþ edici bir kimyasaldýr. SLS bu özelliði ile aft oluþumu üzerine direkt etkili olan bir maddedir.
Özellikle aft sorunu olan kiþilerin kullanabilmesi için günümüzde daha az oranda (%1.25) SLS içeren diþ macunlarý üretilmektedir. (Tom's of Maine Natural Toothpaste, Oral-B Sensitive Fluoride Toothpaste.)
Sistemik Hastalýklar 
Behçet Hastalýðý:
Genital ülser, konjuktivit, retinit, lokositoz gibi, birçok sistemik belirtiler yanýnda aðýz içerisinde oluþan tekrarlayýcý aftlarla kendini gösteren bir hastalýktýr.
Birçok malign ve otoümmin hastalýklarla birlikte de tekrarlayýcý aftlar görülebilmektedir.
Diðer Nedenler
B12 vitamini ve demir noksanlýðý, sigara içme, tütün çiðnemenin gibi alýþkanlýklarýn de aft oluþumuna katkýda bulunan önemli faktörler olduðu bilinmektedir.
Uçuklar Yayýlabilir mi?
Evet, uçuklarýn patladýðý an ile tam olarak geçtikleri ana kadar ki süre enfeksiyonun yayýlmasý için en riskli dönemdir. Kendi göz ve genital bölgenize yayýlabileceði gibi diðer insanlara da bulaþabilir.
Korunma Ýpuçlarý
Göz ve deri ile kaplý olmayan bölgelerinizi temastan koruyunuz.
Uçuðu sýkmayýnýz, koparmayýnýz.
Ellerinizi gözünüze ve diðer insanlara deðmeden önce yýkayýnýz. Bütün bu tedbirlere raðmen bilinmelidir ki Herpes simpleks virüsü uçuk olmadan bile bulaþabilir.
Tedavi
Tedavi, uçuðun üzerinin virüse karþý bir madde ile kapatýlmasýdýr. Mesela %5 asiklovir merhem bunun için kullanýlabilir. Henüz tedavi yoktur ama birçok araþtýrma yürütülmektedir. Hekiminize veya diþ doktorunuza son geliþmeler hakkýnda bilgi danýþabilirsiniz.
Aft Nedir?
Dil, yumuþak damak, dudak ve yanak içerisinde oluþan küçük, sýð ülserlerdir. Oldukça aðrýlýdýrlar ve 5 ile 10 gün sürerler.
Sebepleri Nelerdir?
En muhtemel olarak stres, travma, lokal uyarýcýlar (domates, turunçgiller, bazý kuruyemiþler gibi asitli yiyecekler) karþýsýnda oluþan savunma sistemindeki yetersizlikten kaynaklandýðý düþünülmektedir.
Aftlar Yayýlabilir mi?
Hayýr, bakteri veya virüsler tarafýndan oluþturulmadýklarý için etraftaki dokulara veya baþka kiþilere bulaþmazlar.
Tedavi
Tedavi, sýkýntýnýn giderilmesi ve üzerine enfeksiyon eklenmemesine yöneliktir. Üzerine uygulanan kortizon merhemler yardýmcý olabilir. Maalesef, tedavisi henüz bulunmamaktadýr.
Diðer Yaralar Ne Olabilir?
Aðzýnýz içerisinde iki haftadan fazla iyileþmeyen bir yaranýz olursa hekiminize müracaat etmeniz gerekir.
tr