Boskoo Nitagaandaa yakka waraanaa Koongootti raawateef hidhaa waggaa 30n adabame
Dursaan garee finciltootaa duraanii Koongoo Boskoo Nitagaandaa yakka waraanaafi yakka dhala namaarratti raawwateef hidhaa waggaa 30 adabame.
Boskoo Nitagaandaa duula hamaa baha Rippabilka Dimokiraatawa Koongootti ture ajajuun yakkamaa turan Himannaan loltoonni Boskoo Nitagaandaatiif amanamoo ta'an ajjeechaa sukkaneesaa namoota nagaafi abbootii seeraa irratti raawwachuun isaanii Adoolessa keessa Mana Murtii Yakka Idil-addunyaa (ICC) irratti dhiyaatee ture. Boskoo Nitagaandaan maqaa masoo "Terminaator" jedhamuun kan beekamu yoo ta'u, himannaa akaakuu 18 kan akka ajjeechaa, dirqisiisanii gudeeduu, fedhii saal-qunnamtiif nama garboomsuufi daa'imman loltummaaf fayyadamuutu irratti dhiyaate. Addabiin kun addabbii hunda caalaa waggaa dheeraa ICC hanga ar'aatti murteessedha jedhameera. Boskoo Nitagaandaa ICCtiin yakka fedhii saal-qunnamtiidhaaf nama garboofachuu waliin walqabatee qabame keessaa isa jalqabaadha. Kana malees, ICCn erga bara 2002 hundeeffamee namoota qabaman keessaa isa afraffaadha. Riphe lolaan duraanii dhalataan Ruwaandaa ta'eefi umuriin isaa waggaa 46 ta'e kun Ruwaandaafi Rippabilika Dimokiraatawaa Koongoo keessatti waramnaa hidhannoo keessatti hirmaataa tureera. Bara 2013 imbaasii US Ruwaandaa keessa jirutti harka kennate. Xiinxaltoonni akka jedhanitti harka kennachuun sun hojii hamaa hojjechaa turerraan kan ka'e dhumarratti garee finciltuu isaa M"3 waliin gaafa humni isaa laafaa dhufu of oolchuuf jedhee murtoo fudhatedha. Boskoo Nitagaandaan eenyudhaa? Rakkoo nageenyaa fincila yakkamaa kun uumeen bara 1999 irraa kaasee namoonni 60,000 ajjeefamaniiru. Ka'umsi fincila kanaas lola lafa qabeenya albuudaan badhaatuu taate qabachuurratti akka ture gareen mirgoota namoomaaf quuqaman himaniiru. Manni murtii kun Boskoo Nitagaandaan yeroo loltoota naannoo sanaa ajajaa jiruttillee ofiidhuma isaallee luba Kaatolikii tokko ajjeeseera jechuun himate. Namoonni ICC tiin yakkamoo ta'uun hanga ammaatti dhiyaatan hunduu Afrikaarraati. Namni shanaffaan pirezedaantii itt-aanaa Rippabilika Dimokiraatwa Koongoo Jiin Piyeer Beembaa yoo ta'an hanga bara darbe ol-iyyannootiin bilisa bahutti yakka waraanaan itti murtaa'ee ture. Boskoo Nitagaandaan ajaja pirezedaantii Ruwaandaa yeroo ammaa Pool Kagaamee jalatti Adda Gootota Ruwaandaa (RPF) jalatti waraana irratti hirmaatee ture. Waraanni RPF kun ammoo yakka waraanaa sanyii namaa balleessuu saba Tutsiirratti bara 1994 ture dhabamsiisuuf kan turedha. Erga tasgabbii dhabuun Ruwaandaa garaa biyya hollaa Rippabilika Dimokiraatawaa Koongootti baballateen booda Boskoo Nitagaandaan biyyoota lamaan gidduu Ruwaandaafi Koongoo gidduu deemuun akka riphe lolaafi humna raayyaa biyyaalessaatti hojjechaa ture. Bara 2012 keessa ammoo miseensota garee finciltuu M23 jedhamu hundeessan keessaa tokko ta'uun loltoota raayyaa biyyaalessaa Koongoo fudhachuun lolaaf bosona seena. Loltoonni isaas osoo lola keessaa ba'uudhaaf waliigaltee hin dhaabiin Baha Rippabilika Dimokiraatwaa Koongootti magaalaa Gomaa dhuunfatanii turan. Namoonni 800,000 ol ta'anis qe'ee isaaniirraa baqachuuf dirqamaniiru. Gareen finciltootaa M23 jedhamu kun suuta suutaan humnoota mootummaa Koongootiin mo'atamaniiru.