Barsiisonni Yunvarsiitii Jimmaa hidhaman 'yakka mootummaa fonqolchuun' himataman
Barsiisonni Yunvarsiitii Jimmaa xumura torbee darbeetti to'annoo jala oolan ''yakka mootummaa fonqolchuu'' jedhuun himatamuu maatiin BBCtti himan.
Itti-aanaa pirezidaantii Yunvarsiitii Jimmaa kan turan Dr Aduulaa Baqqalaa mana jireenyaa isaaniitii Jimaata barii poolisiin qabamuun buufata poolisii magaalaa Jimmaa aanaa 1ffaatti hidhamuu maatiin himaniiru. Isaan waliin piroofeser Sulxaan Suleeymaan, diinii barattoota Yunvarsitichaa kan tahan Obbo Walduu Asaffaafi itti aanaa isaanii barsiisaa Badhaasaa Farajaa, ogeessa baqaqsanii hodhuu kan tahan Dr Bilisummaa Mul'ataa, Barsiisaa Diimaa Nagahoo, Dr Takiluu Gammahuu, Shamsaddiin Amee fi barsiisaa Fayyeeraa Goduu qabamuun hidhaman. Haati warraa Dr Aduulaa Aadde Birtukaan Iddiluu BBCtti akka himanitti, odeeffannoon qabuun Dr Takiluu Gammachuu gaafa Jimaataa namootni kaan qabaman karaa deemanii waan tureef dhagahanii ofumaa gaafa Wiixataa dhaqan jedhan. Namootni yakkaan shakkamuun hidhaman amma lakkoofsi isaanii kudhan gahuu quba qaba kan jedhan Aadde Birtukaan, poolisiin "mootummaa fonqolchuuf yaalii gochaa turan, humna hidhatee bosona jiru ABO Shanee humnaa fi maallaqaan deeggaraa turan'' jedhee akka himate BBCtti himan. Dabalataan mooraa yunvarsiitii keessatti jeequmsa kakaasuuf yaaluu, godinaa Jimmaa aanolee garaagaraa keessattis uummata mootummaa irratti kakaasaa turan jechuun himatan jedhan. Poolisiin namootni kunneen yakka kana raawwachaa kan turan bara 2012 hanga 2013ttidha jechuun mana murtiitti akka himate Aadde Birtukaan himaniiru. Kanaafis ragaa dhiyeessuuf qorannoo bal'aa waan na barbaachisuuf beellamni guyyaa 14 akka kennamuuf gaafachuu Aadda Birtukaan himan. Shakkamtootni kudhan galmee tokko jalatti himatamuu kan dubbatan Aadde Birtukaan hunda isaaniif abukaatoo dhaabuu isaaniis himaniiru. Abukaatoon shakkamtootaa guyyaan beellamaa poolsiin gaafate dheeraadha, namootni kunneen yakka osoo hojjetanii harkaa harkatti waan qabaman hin qaban jechuun akka gabaabbatuuf gaafate jedhan. Manni murtiis beellama guyyaa kudhanii kennuun poolisiin akka ragaa isaa dhiyeessuuf ajajuu Aadde Birtukaan BBCtti himaniiru. "Akka maatiitti guddaa gaddineerra. Sodaa keessas galleerra. Rakkoo maaliitu jira jennee hoggansa yunvarsiitii gaafannaanis hin beeknu, ajajuma olii dhufedha nu jedhan. Osoo isin waan as keessatti tahu hin beekiin akkamitti ajajni olii dhufe jennus deebii gahaa hin arganne,'' jedhan Aade Birtukaan. Poolisiin jarri kunneen waggaa tokkoo oliif yakka hojjechaa turuu isaanii beeka taanaan amma kana booda ragaa funaanuun hin barbaachisu ture kan jedhan Aadde Birtukaan, gochi akkasii kun faayidaa inni biyyaafis qabu nuuf hin galle jedhan. Namootni hidhaman hayyoota beekamoo yunvarsiiticha keessaa hojii isaaniitti cicimoo tahuun beeka. Isaan hidhuun bu'aa akkamii akka qabu hin barre jedhan. Kibxata kaleessaa ciree geessanii garuu namni bahee isaan harkaa fuudhu akka dhibe kan himan haati warraa Dr Aduulaa, osoo hin nyaatiin barfachuu isaanii dubbatan. Hidhaan Yuuniversitii Jimmaatti maaliif deddeebi'e? Hidhaan barattootaafi barsiisota Yuuniversitii Jimmaarratti bara kana wayita raawwatu kun kan jalqabaa miti. Amma dura wayita sirna eebbaa Yuniversitichaa barataa Mohaammad Deeksioofi hojjettoonni Yuniversitichaa lama hidhamanii kan turan yommuu ta'u, hojjetoonni lamaan mirga wabii manni murtee eegeefiin bahanis barataa Mohaammad Deeksioo garuu ammallee hidhaa jira. Eebbaa barattoota Yunivarsiitii Jimmaa irratti hidhamtoonni siyaasaa akka hiikaman kan gaafate Mohaammad Deeksioo dabalatee namoonni isa waliin hidhaman lama 'yakka ajjeechaan' shakkamuu poolisiin himeer ture. Sirna eebbaa A.L.I Guraandhala 6 bara 2013 gaggeeffame irratti nama barsiisaa Yuunivarsiitichaa ture kan waltajjii irratti sirba dhiyeesse harkaa maayikii fudhachuun 'Free Jawar Mohammed', 'Justice for Hachalu Hundessaa' akkasumas 'Free Oromo Political prisoners' jechuun erga lallabee booda ture kan to'annoo jala oole Mohaammad Deeksisoo. Barataa kana waliin barsiisaan yunivarsitichaa guyyaa sana sirbaa ture Mulugeetaa Hittee, akkasumas aanga'aa dhimma qunnamtii alaa yunivarsitichaa kan ta'an Dr Wandimmuu Laggasaa yakka ajjeechaa waliin himatamanii ture. A.L.I Guraandhala 6 bara 2013 manni murtii mirga wabii eeguufi hordofee Komiishiniin Mirgoota Namoomaa Itoophiyaa Mohaammad Deeksisoo hatattamaan akka gadi dhiifamu gaafachuun ibsa baasuun isaa ni yaadtama. Wanti Mohaammad Deeksisoo godhe yakkaan nama gaafachiisa jedhee hin amanu jedhe Komiishinichi. Dabalataan Mohaammad guyyaa to'annoo jala oolfame poolisootaan reebichi irratti raawwatamu Komiishinichi himee ture. Itoophiyaatti erga artisti Haacaaluu Hundeessaa ajjeefamee as namootni siyaasaa hedduunis mana hidhaa galfamaniiru.