Lammii Chaayinaa araqeefi hanqaaquu walitti makee dhuguun beekame
Biiraa, peepsii akkasumas ispiraayitii ibiddi irraa laboobu akkasumas hanqaaquu cabsuun bishaan isaa itti makuun yoo dhugdan maal taatu?
Liyuu Shichaawo osoo kanneen walitti makee dhugu viidiyoodhaan waraabe miidiyaa hawaasummaa irratti gadhiisa. Viidiyoo kana tiwiitara irratti qofa namoonni miiliyoona 12 ilaalaniiru. Garuu inni yeroo akkana godhu yeroo duraatif miti. Kana durallee afaaniin osoo tamboo qabatee araqee malakkee jaha dhuguu viidiyoon inni gad-lakkise si'a 800,000 ilaalameera. Viidiyoo biraa irrattimmoo Voodkaa, Wiskii, wayinii diimaa akkasumas biiraa hanqaaquu cabsee bishaan isaa itti naquun osoo dhugu mul'ateera. Akkamin eegale? Gaafa dura jalqabe Liyuun biiraa qaruuraa torba sakandii 50 keessatti calaasuu yaade. Hin godhes. Kuni egaa waggaa sadii dura. ''Gaafa tokko namoonni yeroo biiraa dhugan argeen anis eegale,'' jechuun BBC Afaan Chaayinaatti dubbateera. Miidiyaa hawaasummaa Kuwaayishu jedhamurratti viidiyoo daqiiqaa tokko ol gadhiisuun hin danda'amu. Kanaafisi waan dhugu daqiiqaa 1 gadiitti dhugee xumuruu qaba. Liyuun Kuwaayishuu irratti hordoftoota 470,000 qaba ture. Ji'attis yuwaanii 10,000 (dolaara 1,400) argata ture. Boodarra garuu wanti gadhiisu fayyaa miidha jedhame jalaa cufame. Haa ta'u malee, viidiyoon isaa achitti hin hafne. Viidiyoon isaa miliqee tiwitara gubbaa bahe. Achiis biyya Chaayinaan alatti beekkamtii argate. ''Namoonni tiwitara irratti beekamteetta jedhanii natti himu. Animmoo tiwitariin maali jedheen gaafadha,'' jechuun akka wallaale ture dubbata. ''Haatiwarraakoo ni aarti'' Qe'ee magaalaa Beejingi dhihoo jirtutti kan jiraatu umrii 33 kan ta'e Liyuun waa'ee miidiyaa hawaasummaa tiwiitaraa wanti beeku hin turre. ''Ani baadiyyaan jiraadha. Attamin beekuun danda'a,'' jedha. Tiwitariifi kaan Chaayinaa keessa ni dhorkamu. Viidiyoowwan kuni kan gadhiifaman namoota biyya alaa jiraniini. Ji'oota jaha keessatti qofa hordoftoota 60,000 horachuu danda'eera. ''Hordoftoonnikoo ala jiran baay'ee na gargaaru. Yero darbellee lammiin Turkii tokko teessoo koo barbaade biiraa Turk naaf erge,'' jedha. Ammallee dargaggoon kuni sababa isaaniin qarshii argata. Fuulli tiwiitara isaa dhaabbata onlaayinii tajaajila kaffaltii qarshii hojjetu 'Peey Paal' waliin hidhata kan qabudha. Garuu, kana qofaan hin jiraatu. ''Kanneen na dinqisiifatan baay'ee dhiiradha. Tarii isaaniis dhugaatii jaallatu ta'a. Natti goomatus ta'a. Haati warraakoo garuu fayyaa si miidha jettee waan yaadduuf natti aarti,'' jedha. Liyuun ani araada dhugaatii hin qabu jedha. Fayyaa isaa akka hin miines hima. Yeroo of waraabe gadhiisu garuu akkanumaan miti. Namoonni waan inni godhe akka hin yaalle hubachiisa waliin gadhiisa. Dhaabbanni Fayyaa Addunyaa lammiileen Chaayinaa kanneen dhiiraa dhugaatii baay'ee jaallatu jechuun yaaddessaa akka ta'e ibsa.