ጉዕዞ፡ ብሓይሊ ጻጸ፡ ብእትንቅሳቕስ ኣውቶቡስ
እቶም ተማሃሮ፡ ሓንቲ ኣውቶቡስ ኣብ ሓደ እዋን እናፍረዩ ዓለም ክቕይሩ ዝደልዩ ናእሽቱን በላሕትን እዮም።
ብፎርሚክ ኣሲድ እትንቅሳቕስ ኣውቶቡስ ዝሰርሑ ተማሃሮ ዩኒቨሪሲቲ ቴክኖሎጂ ኢንዶሄቨን ኔዘርላንድስ "ብፎርሚክ ኣሲድ እትሰርሕ፡ ካብ ሃይድሮጂን ኣዚዩ ዝሓሰረ ፍታሕ እተቐርብ፡ ተመሳሳሊ ኣከባቢያዊ ረብሓ እትህብ፡ ቀዳመይቲ ናይ ዓለም ኣውቶቡስ ንሰርሕ ኣለና።" ከኣ ይብል ኣባል እታ ፈጣን ጉጅለ፡ ሉካስ ቫን ካፕለን። ካብ ዩኒቨሪሲቲ ቴክኖሎጂ ኢንዶሄቨን ኔዘርላንድስ። እዞም "መጻኢና ንሃንጽ ኣለና" ዝበሉ ኣስታት 40 ዝኾኑ መማህርቱ፡ ኣብቲ ክሊማዊ ዕንወት ንምግታእ ዝግበር ዘሎ ዓለማዊ ጻዕሪ፡ ልዑል ኣበርክቶ ዝገብር ብከላ ኣልቦ መጓዓዝያ ንምፍጣር እዮም ዝይጽዕሩ ዘኣለዉ። ንመጻኢ ዝኸውን ናይ ገዛእ ርእሶም ስራሕ ንምፍጣርን ከኣ ኣብቲ ዓውዲ ዘድሊ ሞያ ንከጥርዩን ጻዕሪ የካይዱ ኣለዉ። እቲ ኣብ ተፈጥሮ ዝርከብ ፎርማክ ኣሲድ፡ ጻጸን ካልኦት ታህዋስያንን ሕንዞም ብዘመሓላልፉሉ ቀጢን ሻምብቆ ዓይነት'ዩ ዝመሓላለፍ። ጻጸ ከኣ፡ ብቓንቋ ላቲን ፎርሚካ ተባሂሉ ይጽዋዕ። እዚ ኣሲድ'ዚ ንማእለማን ምልፋዕ ቆርበትን ከምኡ እውን ምግቢ እንስሳታት ንንውሕ ዝበለ ግዜ ንምዕቋርን ሞርጊ ሻምብቆታት ንምጽራግን የገልግል። ገለ ዓሌት ፃፀ ንዓርሰን ካብ ፀላኢ ንምክልኻል ፎርሚክ ዝተብሃለ ኣሲድ ይነፅጋ እቲ ፈጣን ጉጅለ፡ እቲ ኣሲድ፡ ብኤለትሪክ ንዝሰርሓ ተሽከርከርቲ ብቕሊሉ ንምንቅስቓስን፡ ኣብ ሃይድሮጂን ናይ ነዳዲ ሴላት ብቐሊሉ ንምጉዕዓዝን ዘኽእል መገዲ ረኺቡ ኣሎ። እቲ ጉጅለ፡ "ሃይድሮዛይን" ኢሉ ዝሰየሞ ነዳዲ፡ ምስቲ ንቡር ነዳዲ ክነጻጸር እንከሎ ብቐሊሉ ከተጓዓዕዞን ኣብ ተሽከርከርቲ ክትመልኦ ግዜ ዘይወስድን ንጹህን እዩ። ኣቶ ቫን ካፐለን ከምዝገለጾ፡ እቲ መወጽኢ ትኪ ሻምብቆ፡ ካርቦንዳይኦክሳይድን ማይን እዩ ዘውጽእ። ከም ሳልፈሪክ ኦክሳይድስ ዝኣመሰለ ካልእ ጎዳኢ ጋዝ ግን ክጸርግ ኣይክእልን እዩ። ወጽኢት ናይዚ ምህዞ ንምርግጋጽ፡ ኣብዚ መጨረሻ ዓመት፡ ሓንቲ ብኤለትሪክ እትሰርሕ ኣውቶቡስ ኣብቲ ልሙድ ናይ ኣውቶቡሳት መስመር፡ ኣብ ማእከል ትካላት ንግድን ኢንዱስትርን ንምርኢት ክትቐርብ እያ። ብድሕሪ ኣውቶቡስ ዝጉተት ሃይድሮዚን ዝመልአ ሕዛል ገንኢ ናይዛ ሓዳስ ኣውቶቡስ መቆጻጸሪ ኤለትሪክ ዝሰርሐ፡ ቪዲኤል፡ ዝተባህለ ኣወቶቡሳት ዘፍሪ ትካል እዩ። እታ ኣውቶቡስ ብድሕሪኣ ካብ ዝርከብ ተጎታቲ ተወሳኺ ሓይሊ ዝህባ ፎርሚክ ኣሲድ እናወሰደት እያ ትጓዓዝ። ኣቶ ቫን ካፕሊን " እቲ ገንኢ፡ ኣስታት 300 ሊትሮ ክሕዝ ስለዝኽእል፡ እቲ መስመር ኣውቶቡስ ናብ 200 ኪ.ሜ ማለት 180 ማይል ከነስፍሖን ነቲ ገንኢ እውን ከነዕብዮ ንኽእል ኢና።" ክብሉ ተወሳኺ መብርሂ ሂቦም። ኣብዚ እዋን እዚ ኣብ ሃይድሮጂን ዝርከብ ሴላት ነዳዲ ክሳብ 400 ኪ.ሜ መገዲ ናይ ምኻድ ዓቕሚ ኣለዎ። ግን ስለምንታይ እዩ ኣብ ክንዲ መኪና፡ ኣውቶቡስ ምስራሕ ተደልዩ፧። "መኪና ክንሰርሕ እንተንሕልን፡ ምስቶም ብኤለትሪክ ዝሰርሓ መካይን ዘፍርዩ ኢና ምተወዳደርና፡ እንተኾነ፡ ብባትሪ ዝኸዳ መካይን ንብዙሓት ሰባት ፍታሕ ከምዝህባ ንኣምን ኢና። " ይብል አቶ ቫን ካፐለን፡ ዘረብኡ ብምቕጻል ከኣ፡ " ይኹን እምበር ድሌታት ናይተን ኣውቶቡሳት ዘፍርያ ካምፓኒታት ዘማልኣ፡ ክሳብ 400 ኪሎ ሜትር ኪጓዓዛን ብፍጥነት ነዳዲ ክመልኣን ዝኽእላ ኣውቶቡሳት ከነቕርብ ከምእንኽል እንተነርኢ ዓቕምን ብቕዓትን ሃይድሮዛይን ውድድር ብዘይብሉ መገዲ ኣርኢና ማለት እዩ " ይብል። ግን ማዕረ ክንደይ ዕዳጋን ጠለብን ክህልዎ ይኽእል? "ንሓደ ናይ ቀደም መዐደል ነዳዲ፡ ናብ መዐደሊ ሃይድሮዚን ንምቕያሩ ኣስታት 35,000 ዩሮ ወይ ኣስታት £30,000 ፓውንድ እዩ ዝውድእ። እቲ ገንዘብንሱ ከኣእውን ንምቕያር ሻምብቆታትን ነቲ ኣጋንእ ንምቕባእን እውን የጠቓልል" ይብል ኣቶ ቫን ካፐለን። "ኣብዚ እዋን ኣብ ኔዘርላንድስ፡እዚ ሃይድሮዚን፡ ኣብ ኔዘርላንድስ፡ ካብ ቤንዚን ዝሓሰረ ክኽውን እንከሎ ካብ ናፍታ ግን ዝኸበረ እዩ። ኣብ መጻኢ ግን እቲ ዋጋ ኪጎድልን ካብ ክልቲኡ ዝሓሰረ ክኸውንን" ይብል።