title: Coronavirus: Mu Buhinde, 'umuti wayo' uraboneka ku isoko rya magendu gusa
summary: Icukumbura rya BBC ryabonye ko umuti wa remdesivir uri kwifashishwa mu kuvura Covid-19 mu Buhinde ubu uhenze cyane ku isoko rya magendu aho uri kuboneka honyine.
text: Mu Buhinde umuti wa remdesivir ukorwa n'uruganda Hetero rwawuhaye izina rya Covifor Nyirarume wa Abhinav Sharma (izina rye ryahinduwe) yajyanywe mu bitaro i New Delhi afite umuriro mwinshi atanahumeka neza, bamusanzemo coronavirus ndetse basaba Sharma kumushakira remdesivir. Uyu ni umuti wemejwe mu Buhinde ko ugeragezwa ndetse ko ukoreshwa "aho bikenewe cyane", bivuze ko abaganga bashobora kuwandikira abarwayi. Ariko kuwubona muri iki gihe birakomeye. Bwana Sharma yahamagaye abantu benshi ngo bawumushakire kuko ubuzima bwariho bucika nyirarume. Ati: "Nari mfite amarira mu maso. Marume yarimo arwana n'amagara nanjye ndimo nshakisha umuti wamukiza. "Nyuma yo guhamagara abantu benshi, nishyuye uyu muti igiciro gikubye karindwi ngo uboneke. Nashoboraga gutanga igisabwa cyose n'ubundi, ariko ndatekereza ku batabasha kuwishyura". Sharma ni umwe mu bantu benshi ubu bagomba kwishyura igiciro gihanitse ngo babone uyu muti ku isoko ridasobanutse mu murwa mukuru Delhi. Mu kwezi gushize kwa gatandatu ubwandu bwa Covid-19 bwariyongereye cyane mu Buhinde Umunyamakuru wa BBC yabashije kuvugana n'abantu bo ku isoko ry'imiti rizwi nka 'old Delhi', bavuga ko bawumubonera. Umwe uvuga ko akora muri 'business' y'imiti ati: "Nakubonera uducupa dutatu - kamwe ku 30,000 y'amarupi y'Ubuhinde [hafi 400,000Frw]". Igiciro cyemewe cy'uyu muti ubusanzwe ni 5,400 y'amarupi, mu gihe umurwayi akenera hagati y'uducupa dutanu na dutandatu tw'uyu muti. Undi 'mucuruzi' wayo yabwiye umunyamakuru wa BBC ko yamugurisha agacupa kamwe ku 38,000 y'amarupi. Uyu muti urashakishwa kuko byabonetse ko ubasha kugabanya igihe ibimenyetso by'iyi ndwara bimara, bikava ku minsi 15 ikaba 11, mu mageragezwa yakozwe mu bitaro bitandukanye ku isi. Abahanga ariko baburiye abantu ko uyu atari "umuti uvura nyabyo" Covid-19. Ariko mu gihe nta wundi uraboneka wemejwe, abaganga bawandikira ku bwinshi abayirwaye mu Buhinde. Ibitaro byinshi mu Buhinde byagize abarwayi benshi kubera kwiyongera kwa Covid-19 BBC yamenye indi miryango myinshi byabaye ngombwa ko yishyura iki giciro cy'umurengera ngo ibone iyi miti iri kuboneka ku isoko rya magendu gusa. Impamvu bimeze bitya ni ikinyuranyo kinini kiri hagati y'abawushaka n'uri kuboneka. Kompanyi yo muri Amerika yitwa Gilead Sciences ubundi yakoze remdesivir ngo ivure Ebola, yemereye kompanyi enye zo mu Buhinde gukora uyu muti muri iki gihugu. Gusa kugeza ubu kompanyi imwe yitwa Hetero ni yo iri kuwukora. Iyi kompanyi imaze gutanga 'dose' 20,000 zawo muri leta eshanu zo mu Buhinde, ariko yabwiye BBC ko itazi uburyo wageze ku isoko. Sandeep Shahstri wungirije umukuru wa Hetero ati: "Ntabwo twahaye uyu muti abacuruzi. Nk'uko bisabwa, twawuhaye ibitaro nta handi biciye". Bwana Sandeep avuga ko bari gukora ibishoboka ngo babone ukenewe wose mu bitaro, ariko ko baciwe intege no "kuba uri gucuruzwa ku masoko ya magendu". Za farumasi nazo zivuga ko zidafite uyu muti. Uyu muti ubundi wakozwe ugenewe kuvura Ebola Kugeza ubu haribazwa uko uyu muti ugera ku isoko ry'imiti rizwi nka 'old Delhi'. Rajiv Singhal ukuriye urugaga rw'abacuruza imiti mu Buhinde ahakana ko nta mucuruzi w'imiti wemewe ubifitemo uruhare. Imiryango ifite abarwayi ba Covid-19 ikaba ikomeje kugorwa no kubona uyu muti ku masoko ya magendu kandi ku giciro gihanitse. Ubuhinde ubu ni igihugu cya gatatu ku isi kimaze kubonekamo abantu benshi banduye coronavirus - abarenga 700,000, abakize muri iki gihugu barenga 400,000, abo imaze kwica barenga 20,000.